Luận Án Tiến Sĩ Về Lãnh Đạo Phát Triển Thủ Công Nghiệp Tỉnh Bắc Ninh Từ Năm 1997 Đến Năm 2012

Luận án tiến sĩ nghiên cứu đảng bộ tỉnh bắc ninh lãnh đạo phát triển thủ công nghiệp từ năm 1997 đến năm 2012 001, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý thuyết, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Thị Như
• Người hướng dẫn: PGS. Đoàn Ngọc Hải
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội và Nhân Văn - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch Sử Đảng Cộng Sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng Bộ Tỉnh Bắc Ninh Lãnh Đạo Phát Triển Thủ Công Nghiệp Từ Năm 1997 Đến Năm 2012
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích, nhiệm vụ của luận án
• 0.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Cơ sở lý luận, nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Đóng góp khoa học của luận án
• 0.6. Kết cấu của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 1.1. Nhóm các công trình nghiên cứu chung về thủ công nghiệp ở nước ngoài, trên phạm vi cả nước và các địa phương
• 1.2. Nhóm các công trình nghiên cứu tiêu biểu về thủ công nghiệp tỉnh Bắc Ninh
• 1.3. Kết quả của các công trình nghiên cứu và những nội dung cần phải giải quyết trong luận án
• 2. CHƯƠNG 2: CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO PHÁT TRIỂN THỦ CÔNG NGHIỆP CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH BẮC NINH TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2005
• 2.1. Những nhân tố tác động đến sự lãnh đạo phát triển thủ công nghiệp của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh
• 2.2. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội tỉnh Bắc Ninh
• 2.3. Thủ công nghiệp và thực trạng phát triển thủ công nghiệp của Bắc Ninh trước năm 1997
• 2.4. Chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển thủ công nghiệp
• 2.5. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh
• 2.5.1. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh về phát triển thủ công nghiệp trong những năm đầu tái lập tỉnh (1997-2000)
• 2.5.2. Chủ trương phát triển mạnh thủ công nghiệp của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh những năm (2001-2005)
• 2.6. Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh chỉ đạo phát triển thủ công nghiệp
• 2.6.1. Chỉ đạo xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển thủ công nghiệp
• 2.6.2. Chỉ đạo đào tạo nguồn nhân lực cho thủ công nghiệp
• 2.6.3. Chỉ đạo đổi mới các chính sách và thủ tục hành chính, thu hút đầu tư cho thủ công nghiệp phát triển
• 2.6.4. Chỉ đạo tạo mặt bằng sản xuất kinh doanh cho các hộ, cơ sở sản xuất ở các làng nghề
• 3. CHƯƠNG 3: ĐẢNG BỘ TỈNH BẮC NINH LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN THỦ CÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 2005 ĐẾN NĂM 2012
• 3.1. Cơ hội, thách thức mới và chủ trương của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh với phát triển thủ công nghiệp
• 3.1.1. Cơ hội, thách thức mới
• 3.1.2. Chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển thủ công nghiệp
• 3.1.3. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh
• 3.2. Rà soát, điều chỉnh lại chủ trương, chính sách về phát triển thủ công nghiệp trong tình hình mới
• 3.3. Phát triển thủ công nghiệp theo chiều sâu, bền vững gắn với xây dựng nông thôn mới
• 3.4. Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh chỉ đạo đẩy mạnh phát triển thủ công nghiệp
• 3.4.1. Chỉ đạo đổi mới các chính sách cho từng loại ngành nghề thủ công nghiệp
• 3.4.2. Chỉ đạo quá trình mở rộng thị trường, hỗ trợ thương mại, quảng bá sản phẩm cho thủ công nghiệp
• 3.4.3. Chỉ đạo công tác bảo vệ môi trường làng nghề thủ công
• 3.4.4. Chỉ đạo huy động nguồn vốn và tiếp tục đào tạo nguồn nhân lực cho phát triển thủ công nghiệp
• 4. CHƯƠNG 4: NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 4.1. Về hạn chế
• 4.2. Một số kinh nghiệm
• 4.2.1. Phát triển thủ công nghiệp theo lộ trình “thí điểm trước áp dụng rộng rãi sau”
• 4.2.2. Nâng cao vai trò, trách nhiệm, tính tự chủ của các tổ chức đảng cơ sở trong lãnh đạo phát triển thủ công nghiệp
• 4.2.3. Chọn hướng đi đúng, tận dụng mọi nguồn lực phát triển thủ công nghiệp địa phương
• 4.2.4. Phát triển thủ công nghiệp gắn với phát triển ngành nghề khác, bảo vệ môi trường sinh thái, chú trọng phát triển làng nghề bền vững ở tỉnh Bắc Ninh
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Thủ Công Nghiệp Tỉnh Bắc Ninh 1997 2012

Thủ công nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh đã có một lịch sử phát triển lâu dài và đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế địa phương. Từ năm 1997 đến 2012, tỉnh Bắc Ninh đã chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ trong lĩnh vực này. Các làng nghề truyền thống như dệt tơ tằm, chạm gỗ, và gốm sứ đã không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần bảo tồn văn hóa dân tộc. Sự phát triển này không chỉ nhờ vào nỗ lực của người dân mà còn nhờ vào sự chỉ đạo sát sao của Đảng bộ tỉnh.

1.1. Lịch Sử Phát Triển Thủ Công Nghiệp Tại Bắc Ninh

Thủ công nghiệp ở Bắc Ninh đã tồn tại từ hàng trăm năm, với nhiều làng nghề nổi tiếng. Sự phát triển của ngành này đã gắn liền với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân.

1.2. Vai Trò Của Thủ Công Nghiệp Trong Kinh Tế Bắc Ninh

Thủ công nghiệp không chỉ tạo ra sản phẩm mà còn góp phần vào việc bảo tồn văn hóa và truyền thống. Nó giúp nâng cao đời sống người dân và thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững cho tỉnh Bắc Ninh.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Thủ Công Nghiệp Tỉnh Bắc Ninh

Mặc dù có nhiều thành tựu, nhưng phát triển thủ công nghiệp tại Bắc Ninh cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như ô nhiễm môi trường, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao, và sự cạnh tranh từ các sản phẩm công nghiệp hiện đại đang đặt ra nhiều khó khăn cho ngành này.

2.1. Ô Nhiễm Môi Trường Từ Các Làng Nghề

Nhiều làng nghề thủ công tại Bắc Ninh đang phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Việc sản xuất không được kiểm soát đã dẫn đến ô nhiễm không khí và nguồn nước, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

2.2. Thiếu Nguồn Nhân Lực Chất Lượng Cao

Sự thiếu hụt nguồn nhân lực có tay nghề cao là một trong những thách thức lớn nhất đối với sự phát triển của thủ công nghiệp. Việc đào tạo và nâng cao kỹ năng cho người lao động cần được chú trọng hơn nữa.

III. Phương Pháp Phát Triển Thủ Công Nghiệp Bền Vững Tại Bắc Ninh

Để phát triển thủ công nghiệp bền vững, tỉnh Bắc Ninh đã áp dụng nhiều phương pháp và chính sách. Các chương trình đào tạo nghề, hỗ trợ tài chính cho các hộ sản xuất, và xây dựng cơ sở hạ tầng là những giải pháp quan trọng.

3.1. Đào Tạo Nghề Cho Người Lao Động

Chương trình đào tạo nghề đã được triển khai nhằm nâng cao kỹ năng cho người lao động trong các làng nghề. Điều này không chỉ giúp cải thiện chất lượng sản phẩm mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm hơn.

3.2. Hỗ Trợ Tài Chính Cho Các Hộ Sản Xuất

Chính quyền tỉnh đã có nhiều chính sách hỗ trợ tài chính cho các hộ sản xuất thủ công nghiệp. Việc này giúp họ có thêm nguồn lực để đầu tư vào công nghệ và mở rộng sản xuất.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Phát Triển Thủ Công Nghiệp Tại Bắc Ninh

Nghiên cứu cho thấy rằng sự phát triển thủ công nghiệp tại Bắc Ninh đã góp phần quan trọng vào việc tăng trưởng kinh tế và cải thiện đời sống người dân. Tuy nhiên, cần có những biện pháp cụ thể để khắc phục các vấn đề còn tồn tại.

4.1. Tăng Trưởng Kinh Tế Nhờ Thủ Công Nghiệp

Thủ công nghiệp đã đóng góp đáng kể vào GDP của tỉnh Bắc Ninh, tạo ra nhiều việc làm và thu nhập cho người dân. Sự phát triển này đã giúp tỉnh nâng cao vị thế trong khu vực.

4.2. Bảo Tồn Văn Hóa Qua Thủ Công Nghiệp

Các sản phẩm thủ công không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần bảo tồn văn hóa dân tộc. Những sản phẩm này đã trở thành biểu tượng của tỉnh Bắc Ninh, thu hút du khách và tạo cơ hội phát triển du lịch.

V. Kết Luận Về Phát Triển Thủ Công Nghiệp Tỉnh Bắc Ninh

Phát triển thủ công nghiệp tại Bắc Ninh từ năm 1997 đến 2012 đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Tuy nhiên, để tiếp tục phát triển bền vững, cần có những chính sách đồng bộ và sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương.

5.1. Đánh Giá Thành Tựu Đạt Được

Những thành tựu trong phát triển thủ công nghiệp đã góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Tuy nhiên, cần tiếp tục duy trì và phát huy những thành tựu này.

5.2. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Để phát triển thủ công nghiệp bền vững, tỉnh Bắc Ninh cần có những định hướng rõ ràng, tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ Lịch sử chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam (mã số 62 22 56 01) với đề tài "Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lãnh đạo phát triển thủ công nghiệp từ năm 1997 đến năm 2012" do nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Như thực hiện tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2016, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Đoàn Ngọc Hải.

Về tính cấp thiết, thủ công nghiệp giữ vai trò quan trọng trong lịch sử phát triển kinh tế - xã hội, kết hợp với nông nghiệp tạo thành cấu trúc kinh tế nông thôn, giải quyết việc làm và lưu giữ bản sắc văn hóa. Tỉnh Bắc Ninh có lịch sử thủ công nghiệp lâu đời với các làng nghề danh tiếng như dệt tơ tằm Nội Duệ, chạm gỗ Phù Khê, tranh dân gian Đông Hồ, gốm sứ Phù Lãng. Sau khi tái lập tỉnh năm 1997, Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh đã ban hành nhiều chủ trương, giải pháp quy hoạch không gian, xây dựng hạ tầng, đào tạo nghề và mở rộng làng nghề. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn bộc lộ những hạn chế: chính sách chưa đồng bộ, thiếu chế tài cụ thể, mối quan hệ giữa thủ công nghiệp và các ngành kinh tế khác chưa được xử lý triệt để, tình trạng ô nhiễm môi trường làng nghề gia tăng. Khoảng trống nghiên cứu được xác định là trước đó chưa có công trình nào nghiên cứu một cách có hệ thống, toàn diện về chủ trương, chính sách và quá trình chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh đối với phát triển thủ công nghiệp từ góc độ khoa học Lịch sử Đảng.

Mục đích nghiên cứu của luận án là làm sáng tỏ sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh đối với phát triển thủ công nghiệp từ năm 1997 đến năm 2012; đánh giá thành tựu, hạn chế, nguyên nhân và đúc rút bài học kinh nghiệm vận dụng vào thực tiễn.

Luận án xác định ba nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Làm rõ yêu cầu khách quan đối với sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh về thủ công nghiệp trong 15 năm (1997 - 2012).
2. Phân tích, luận giải, làm rõ chủ trương và sự chỉ đạo phát triển thủ công nghiệp của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh từ năm 1997 đến năm 2012.
3. Nhận xét kết quả hoạt động lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh về phát triển thủ công nghiệp từ năm 1997 đến năm 2012, đúc rút kinh nghiệm để vận dụng vào thực tiễn.

Đối tượng nghiên cứu là hoạt động lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh về phát triển thủ công nghiệp từ năm 1997 đến năm 2012.

Phạm vi nghiên cứu:

• Phạm vi nội dung: Tập trung vào chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh, Đảng bộ các địa phương trong tỉnh về phát triển thủ công nghiệp mà hạt nhân là các làng nghề thủ công, thông qua hệ thống văn kiện, nghị quyết của Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh.
• Phạm vi thời gian: Từ năm 1997 (khi Bắc Ninh tái lập tỉnh) đến năm 2012; có sử dụng một số tư liệu trước năm 1997 và sau năm 2012 để bảo đảm tính hệ thống.
• Phạm vi không gian: Địa bàn các thôn, xã (phường), huyện (thị xã, thành phố) có nghề thủ công và làng nghề truyền thống thuộc tỉnh Bắc Ninh.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tổng quan tình hình nghiên cứu được luận án hệ thống hóa theo các nhóm công trình trong nước và quốc tế:

Nhóm nghiên cứu ở nước ngoài và công trình quốc tế về thủ công nghiệp Việt Nam:

• Đặng Nguyên Anh Celia và Hoàng Xuân Thành (2004) với ấn phẩm "Stay on the farm, weave in the village leave the home (ly nông bất ly hương, làm thủ công tại làng)" nghiên cứu chuyển dịch sinh kế tại nông thôn.
• Sango Mahanty và Trung Đinh Dang với bài báo "Protecting the water commons in vietnams craft villages" (Trường Đại học Quốc gia Australia) khảo sát 3 làng nghề ở đồng bằng sông Hồng gồm dệt Dương Nội, lụa Nha Xá và giấy Phong Khê, phân tích nguồn gốc ô nhiễm từ khía cạnh chính trị, xã hội và chính sách.
• Fanchette S. (2007) với công trình "The development process of craft and industrial village (CIV) clusters in Hà Tây and Bắc Ninh province (Vietnam): from village initiatives to public policies" phân tích sự kết hợp giữa sáng kiến tự thân của người dân và chính sách công của Nhà nước tại Hà Tây và Bắc Ninh.

Nhóm công trình trong nước về làng nghề và thủ công nghiệp truyền thống:

• Các nghiên cứu lịch sử và văn hóa làng nghề của Bùi Văn Vượng (Làng nghề thủ công truyền thống; Làng nghề, phố nghề Thăng Long - Hà Nội trên đường phát triển), Vũ Từ Trang (Nghề cổ truyền nước Việt), Đỗ Thị Hảo (Nghề thủ công truyền thống ở Việt Nam và các vị tổ nghề), Nguyễn Hữu Thông (Huế nghề và làng nghề thủ công truyền thống), Lê Nguyễn Lưu (Làng nghề cổ truyền xứ Huế), Bùi Quốc Tuấn và Nguyễn Vi Khải.
• Các nghiên cứu về kinh tế, thị trường và môi trường làng nghề: Dương Bá Phượng (Bảo tồn và phát triển làng nghề trong quá trình công nghiệp hóa), Trần Văn Chử (Phát triển thị trường cho làng nghề tiểu thủ công nghiệp vùng đồng bằng sông Hồng hiện nay), Đặng Kim Chi (Làng nghề Việt Nam và môi trường), Bạch Thị Lan Anh, Nguyễn Hữu Khải, Nguyễn Hữu Lực, Nguyễn Thị Liên Hương, Nguyễn Vĩnh Thanh.

Nhóm công trình về chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với thủ công nghiệp và công nghiệp địa phương:

• Các đề tài của Bộ Thương mại do Trần Công Sách chủ trì (Tiếp tục đổi mới chính sách và giải pháp tiêu thụ sản phẩm của các làng nghề truyền thống ở Bắc Bộ đến năm 2010), Nguyễn Cúc (Đổi mới cơ chế chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam đến năm 2005), Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương.
• Các luận văn, luận án chuyên ngành Lịch sử Đảng về các địa phương: Vũ Mạnh Thìn (tỉnh Hải Dương), Đỗ Minh Tứ (tỉnh Bình Dương), Trần Thị Anh Trúc (tỉnh Hà Tĩnh).

Nhóm các công trình nghiên cứu trực tiếp về tỉnh Bắc Ninh:

• Nghiên cứu thực trạng làng nghề Bắc Ninh: Lê Đình Thắng (Phát triển vùng làng nghề truyền thống ở Hà Bắc), Nguyễn Gia Thiệu (Khả năng mở rộng thị trường của các doanh nghiệp nhỏ gia đình - khảo sát hộ làng nghề ở tỉnh Bắc Ninh), Nguyễn Xuân Hoản (Cụm công nghiệp làng nghề Đồng Kỵ: Lịch sử và hiện trạng; Công nghiệp hóa nông thôn thông qua phát triển các cụm công nghiệp làng nghề), Chu Hữu Luân, Nguyễn Duy Hà, Lê Văn Hương, Phan Trung Chính, Nguyễn Thế Thư.
• Nghiên cứu về chính sách và sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh: Nguyễn Như Chung (Quá trình hoàn thiện các chính sách thúc đẩy phát triển làng nghề ở tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 1997 đến 2003, Thực trạng kinh nghiệm và giải pháp), Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bắc Ninh (Lịch sử Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh 1926-2008), Bùi Vĩnh Kiên, Nguyễn Hữu Loan, Nguyễn Mai Hương, Nguyễn Việt Sáng, Vương Văn Điểm.
• Các luận văn Lịch sử Đảng liên quan: Nguyễn Thùy Dung (2009) về Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lãnh đạo phát triển công nghiệp địa phương (1997-2007); Đỗ Minh Yến (2009) về Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế (1997-2006); Nguyễn Thị Thanh Huyền về phát triển khu công nghiệp (2000-2010).

Khoảng trống luận án giải quyết: Các công trình đã công bố tiếp cận thủ công nghiệp Bắc Ninh từ góc độ kinh tế, xã hội, môi trường hoặc địa lý, hoặc chỉ khảo sát công nghiệp địa phương và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nói chung. Chưa có công trình khoa học lịch sử nào tái hiện toàn diện và có hệ thống quá trình Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh ban hành chủ trương, hoạch định giải pháp và tổ chức chỉ đạo phát triển thủ công nghiệp xuyên suốt giai đoạn từ khi tái lập tỉnh (1997) đến năm 2012.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận của luận án dựa trên chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về kinh tế, vị trí của công nghiệp nông thôn, kinh tế tư nhân và thủ công nghiệp trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Nguồn tư liệu sử dụng bao gồm:

• Các tác phẩm kinh điển của chủ nghĩa Mác – Lênin và Hồ Chí Minh về kinh tế và quy luật phát triển xã hội.
• Văn kiện, nghị quyết, chỉ thị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các sắc lệnh, văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ (1997 - 2012).
• Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh, nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bắc Ninh.
• Báo cáo định kỳ và chuyên đề của Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh, các Sở, Ban, Ngành, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể và Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố.
• Số liệu thống kê chính thức từ Cục Thống kê tỉnh Bắc Ninh và Tổng cục Thống kê.
• Tư liệu điều tra xã hội học và khảo sát thực tế do tác giả thực hiện qua bảng hỏi tại các làng nghề thủ công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh vào năm 2012.
• Các chuyên luận, công trình khoa học đã công bố trong và ngoài nước.

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp chủ đạo: Phương pháp lịch sử và phương pháp logic, kết hợp chặt chẽ giữa lịch sử và logic để làm rõ quá trình vận động thực tế của sự lãnh đạo.
• Phương pháp bổ trợ: Phân tích, tổng hợp, so sánh, đối chiếu tư liệu, phương pháp thống kê kinh tế, khảo sát thực địa và điều tra qua bảng hỏi nhằm xử lý dữ liệu định tính và định lượng phục vụ việc phục dựng tiến trình lịch sử khách quan.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Chương này phân tích và đánh giá tình hình nghiên cứu trong nước và quốc tế liên quan đến thủ công nghiệp và sự lãnh đạo của Đảng đối với thủ công nghiệp, chia thành ba nhóm tư liệu chính:

• Nhóm các công trình nghiên cứu chung ở nước ngoài và trong nước về lịch sử làng nghề, kinh tế làng nghề, bảo tồn văn hóa và môi trường.
• Nhóm các công trình nghiên cứu về chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước đối với phát triển thủ công nghiệp, doanh nghiệp vừa và nhỏ, công nghiệp hóa nông thôn.
• Nhóm các công trình nghiên cứu trực tiếp về thủ công nghiệp, làng nghề và sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh.

Chương 1 khẳng định những thành quả khoa học của các tác giả đi trước về lý luận làng nghề, thực trạng sản xuất và đề xuất giải pháp, đồng thời xác định rõ những nội dung luận án cần tập trung giải quyết: phân tích các nhân tố tác động; luận giải quá trình hoạch định và tổ chức thực hiện chủ trương của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 1997 - 2012; đánh giá ưu điểm, hạn chế và đúc kết các bài học kinh nghiệm lịch sử.

Chương 2: Chủ trương và sự chỉ đạo phát triển thủ công nghiệp của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh từ năm 1997 đến năm 2005

Chương 2 trình bày các nhân tố khách quan, chủ trương của Trung ương, quá trình hình thành đường lối và công tác chỉ đạo thực tiễn của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn 1997 - 2005:

Về nhân tố tự nhiên, kinh tế - xã hội:

• Bắc Ninh có vị trí địa lý thuận lợi thuộc vùng kinh tế trọng điểm Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh; mạng lưới sông Cầu, sông Đuống, sông Thái Bình và sông Ngũ Huyện Khê (dài 48,4 km qua xã Phong Khê) phục vụ giao thông thủy và nguồn nước.
• Dân số hơn 1 triệu người, diện tích 803,87 km², tỷ lệ dân nông thôn chiếm 76,4%, thành thị chiếm 23,6%. Mật độ dân số trung bình 1.248 người/km²; tại các xã làng nghề mật độ rất cao: Văn Môn đạt 2.015 người/km², Phong Khê đạt 11.290 người/km². Tỷ lệ lao động có trình độ sơ cấp, học nghề trở lên đạt 22,9%; công nhân kỹ thuật có bằng là 14,6%. Toàn Đảng bộ có trên 3 vạn đảng viên.
• Thực trạng xuất phát điểm năm 1996 - 1997: Nông nghiệp chiếm 46,4%, dịch vụ chiếm 29,5%, công nghiệp - xây dựng chiếm 24,1%. Công nghiệp quốc doanh địa phương chỉ chiếm 1,8% giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh; GDP bình quân đầu người năm 1996 bằng 56,2% mức bình quân cả nước; kim ngạch xuất khẩu đạt 13,5 USD/người (bình quân cả nước 100 USD/người). Toàn tỉnh có 87 doanh nghiệp tư nhân và công ty TNHH.

Số lượng và cơ cấu làng nghề Bắc Ninh năm 1998:

STT	Huyện, thị xã	Số làng nghề	Thủy sản	Công nghiệp chế biến	Xây dựng	Thương mại	Vận tải thủy
1	Từ Sơn	18	0	14	1	2	1
2	Tiên Du	4	0	2	1	1	0
3	Yên Phong	16	0	14	1	1	0
4	Quế Võ	5	0	5	0	0	0
5	Thuận Thành	5	0	1	3	1	0
6	Gia Bình	8	0	8	0	0	0
7	Lương Tài	6	1	5	0	0	0
Tổng	Toàn tỉnh	58	1	49	6	5	1

(Nguồn: Sở Công thương Bắc Ninh, 1998, trích trong luận án)

Chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam: Nghị quyết Đại hội VIII (1996), Nghị quyết Trung ương 4 khóa VIII, Nghị quyết số 05 Trung ương 6 lần 1 khóa VIII (1998), Nghị quyết Đại hội IX (2001) và Nghị quyết số 14 Trung ương 5 khóa IX (2002) về phát triển kinh tế tư nhân đã tạo hành lang chính trị và pháp lý cho phát triển ngành nghề nông thôn.

Chủ trương và chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh:

• Giai đoạn 1997 - 2000: Xác định khôi phục làng nghề truyền thống và nhân cấy nghề mới nhằm giải quyết việc làm cho 35.000 lao động tại chỗ; ban hành các văn bản tháo gỡ khó khăn về mặt bằng và vốn.
• Giai đoạn 2001 - 2005: Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI xác định phát triển mạnh thủ công nghiệp theo hướng công nghiệp hóa nông thôn.
• Các nội dung chỉ đạo thực tiễn: Chỉ đạo xây dựng cơ sở hạ tầng (điện lưới 100% số xã, đường giao thông nông thôn bê tông hóa 20% thôn xóm, mạng lưới viễn thông 0,67 máy điện thoại/100 dân); chỉ đạo đào tạo nghề và nâng cao kỹ năng cho lao động; chỉ đạo cải cách thủ tục hành chính, thu hút vốn; chỉ đạo quy hoạch và giao đất tạo mặt bằng sản xuất cho các hộ làm nghề tách khỏi khu dân cư thông qua các cụm công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp.

Chương 3: Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lãnh đạo đẩy mạnh phát triển thủ công nghiệp từ năm 2005 đến năm 2012

Chương 3 luận giải sự chuyển hướng lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh trước bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và các áp lực môi trường:

• Bối cảnh mới: Tác động từ quá trình đô thị hóa nhanh, diện tích đất nông nghiệp thu hẹp, yêu cầu cạnh tranh khi Việt Nam gia nhập WTO, nguy cơ ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí nghiêm trọng tại các làng nghề đúc đồng, tái chế sắt thép, sản xuất giấy.
• Chủ trương của Đảng bộ tỉnh: Rà soát, điều chỉnh cơ chế chính sách phát triển thủ công nghiệp theo chiều sâu, gắn phát triển nghề với tiêu chí xây dựng nông thôn mới và phát triển bền vững.
• Công tác chỉ đạo cụ thể của Đảng bộ tỉnh:
  1. Chỉ đạo phân loại và đổi mới chính sách theo từng nhóm ngành nghề thủ công (nhóm nghề truyền thống có giá trị văn hóa như tranh Đông Hồ, gốm Phù Lãng; nhóm nghề tiểu thủ công nghiệp quy mô lớn như sắt Đa Hội, gỗ Đồng Kỵ, giấy Phong Khê, đồng Đại Bái).
  2. Chỉ đạo mở rộng thị trường, hỗ trợ xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu và kết nối du lịch làng nghề với các lễ hội văn hóa (Hội Lim, Đền Đô, Chùa Dâu, Đền Bà Chúa Kho).
  3. Chỉ đạo xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề: Quy hoạch di dời cơ sở gây ô nhiễm nặng vào cụm công nghiệp tập trung, đầu tư hạ tầng xử lý chất thải và nước thải.
  4. Chỉ đạo huy động nguồn vốn tín dụng, quỹ khuyến công và tiếp tục đa dạng hóa các hình thức đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

Chương 4: Nhận xét và kinh nghiệm

Chương 4 tổng kết thành tựu, chỉ rõ hạn chế và đúc kết bốn bài học kinh nghiệm lịch sử:

Thành tựu và hạn chế:

• Thành tựu: Đảng bộ tỉnh đã kịp thời ban hành các nghị quyết sát hợp tình hình thực tế sau tái lập tỉnh; chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông nghiệp thuần túy sang ngành nghề phi nông nghiệp; phát triển mở rộng số lượng làng nghề và cụm công nghiệp - làng nghề; gia tăng giá trị sản xuất và kim ngạch xuất khẩu tiểu thủ công nghiệp; cải thiện thu nhập và đời sống nhân dân.
• Hạn chế: Công tác quy hoạch mặt bằng sản xuất và cụm công nghiệp làng nghề ở một số nơi còn chậm và thiếu đồng bộ; xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề chưa triệt để; trình độ công nghệ, thiết bị và mẫu mã sản phẩm của nhiều cơ sở chậm đổi mới; cơ chế hỗ trợ tiếp cận vốn và thương hiệu sản phẩm còn vướng mắc.

Bốn bài học kinh nghiệm:

1. Phát triển thủ công nghiệp theo lộ trình "thí điểm trước áp dụng rộng rãi sau", bảo đảm tính vững chắc trong từng bước đi chính sách.
2. Nâng cao vai trò, trách nhiệm, tính tự chủ của các tổ chức đảng cơ sở trong lãnh đạo phát triển thủ công nghiệp tại địa phương.
3. Chọn hướng đi đúng, phát huy tối đa mọi nguồn lực nội tại và bên ngoài để phát triển thủ công nghiệp địa phương.
4. Phát triển thủ công nghiệp gắn kết chặt chẽ với phát triển các ngành kinh tế khác, chú trọng bảo vệ môi trường sinh thái và bảo đảm phát triển làng nghề bền vững.

Kết quả và những đóng góp mới

Về mặt lý luận:

• Luận án hệ thống hóa một cách toàn diện chủ trương, cơ chế chính sách và sự chỉ đạo của một Đảng bộ cấp tỉnh (Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh) đối với lĩnh vực thủ công nghiệp trong 15 năm đầu sau khi tái lập tỉnh (1997 - 2012).
• Góp phần tổng kết thực tiễn hoạt động lãnh đạo kinh tế của Đảng ở cấp địa phương, làm phong phú thêm kho tàng nghiên cứu lịch sử lãnh đạo công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp - nông thôn của toàn Đảng.

Về mặt thực tiễn:

• Cung cấp bức tranh lịch sử chân thực, khách quan về quá trình phát triển thủ công nghiệp và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh Bắc Ninh qua các giai đoạn 1997 - 2005 và 2005 - 2012.
• Đánh giá khách quan các ưu điểm, khuyết điểm trong công tác lãnh đạo quản lý; rút ra 4 bài học kinh nghiệm có giá trị thực tiễn cho Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh và các địa phương có mật độ làng nghề cao trong quá trình quy hoạch, chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông thôn và bảo vệ môi trường làng nghề hiện nay.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Về mặt hạn chế:

• Luận án giới hạn phạm vi nghiên cứu chủ yếu ở hoạt động lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh thông qua hệ thống văn kiện, nghị quyết và công tác chỉ đạo thực tế đối với các làng nghề thủ công trên địa bàn từ năm 1997 đến năm 2012.
• Do tiếp cận dưới chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, công trình tập trung vào tiến trình lịch sử, sự chỉ đạo chính trị và cơ chế chính sách, chưa đi sâu vào phân tích các chỉ số kỹ thuật chuyên sâu về kinh tế vi mô, kỹ thuật xử lý môi trường hay chuỗi cung ứng thương mại quốc tế của từng mặt hàng thủ công cụ thể.

Về hướng nghiên cứu tiếp:

• Tiếp tục theo dõi, khảo sát sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh đối với thủ công nghiệp và làng nghề trong giai đoạn từ sau năm 2012 đến nay, đặc biệt trong bối cảnh Bắc Ninh đẩy mạnh phát triển công nghiệp công nghệ cao và xây dựng thành phố trực thuộc Trung ương.
• Mở rộng nghiên cứu so sánh mô hình lãnh đạo phát triển làng nghề giữa Bắc Ninh với các tỉnh có đặc điểm tương đồng trong vùng đồng bằng sông Hồng như Hà Tây (cũ), Nam Định, Hải Dương.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo phục vụ các nhóm đối tượng và mục đích cụ thể:

• Đối với giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Lịch sử Việt Nam, Kinh tế phát triển: Cung cấp tư liệu hệ thống về lịch sử kinh tế địa phương và sự vận dụng đường lối đổi mới của Đảng vào thực tiễn cơ sở.
• Đối với cơ quan nghiên cứu và biên soạn lịch sử: Là nguồn tư liệu tin cậy phục vụ công tác nghiên cứu, biên soạn và bổ sung Lịch sử Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh, lịch sử các Đảng bộ huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh giai đoạn sau tái lập tỉnh.
• Đối với cấp ủy, chính quyền và các nhà hoạch định chính sách địa phương: Cung cấp các luận cứ lịch sử và bài học kinh nghiệm thực tiễn về quy hoạch không gian làng nghề, giải quyết mâu thuẫn giữa tăng trưởng kinh tế thủ công nghiệp và bảo vệ môi trường sinh thái nông thôn.

Câu hỏi thường gặp

1. Xuất phát điểm kinh tế và thực trạng thủ công nghiệp của tỉnh Bắc Ninh khi tái lập tỉnh năm 1997 như thế nào? Tại thời điểm tái lập tỉnh năm 1997, Bắc Ninh có điểm xuất phát thấp: nông nghiệp chiếm 46,4% cơ cấu kinh tế; GDP bình quân đầu người năm 1996 chỉ bằng 56,2% mức bình quân chung của cả nước; kim ngạch xuất khẩu đạt 13,5 USD/người (so với mức 100 USD/người của cả nước); công nghiệp quốc doanh địa phương chỉ chiếm 1,8% giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh. Thủ công nghiệp quy mô nhỏ bé, manh mún, thiếu vốn, mặt bằng chật hẹp, kỹ thuật lạc hậu và mẫu mã đơn điệu.

2. Số lượng và sự phân bố các làng nghề tại Bắc Ninh theo thống kê năm 1998 ra sao? Theo số liệu của Sở Công thương Bắc Ninh năm 1998, toàn tỉnh có 58 làng nghề tiểu thủ công nghiệp. Trong đó, ngành chế biến chiếm ưu thế tuyệt đối với 49 làng nghề, ngành xây dựng có 6 làng nghề, ngành thương mại có 5 làng nghề, ngành vận tải thủy và nuôi trồng thủy sản mỗi ngành có 1 làng nghề. Các địa phương tập trung mật độ làng nghề cao nhất gồm huyện Từ Sơn (18 làng nghề), huyện Yên Phong (16 làng nghề) và huyện Gia Bình (8 làng nghề).

3. Mật độ dân số tại các địa bàn làng nghề thủ công của Bắc Ninh có đặc điểm gì nổi bật? Mật độ dân số trung bình toàn tỉnh Bắc Ninh là 1.248 người/km². Tuy nhiên, tại các xã làng nghề phát triển mạnh, mật độ dân số tập trung ở mức rất cao: xã Văn Môn (huyện Yên Phong - nghề đúc kim loại) đạt 2.015 người/km²; xã Phong Khê (huyện Yên Phong/thành phố Bắc Ninh - nghề làm giấy) đạt 11.290 người/km², tạo sức ép lớn về diện tích mặt bằng sản xuất và ô nhiễm môi trường.

4. Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh đã rút ra những bài học kinh nghiệm lịch sử nào trong lãnh đạo phát triển thủ công nghiệp? Luận án đúc kết 4 bài học kinh nghiệm:

• Thực hiện phát triển thủ công nghiệp theo lộ trình "thí điểm trước áp dụng rộng rãi sau".
• Nâng cao vai trò, trách nhiệm và tính tự chủ của các tổ chức đảng cơ sở.
• Lựa chọn đúng hướng đi và huy động tối đa các nguồn lực phát triển thủ công nghiệp.
• Gắn kết phát triển thủ công nghiệp với các ngành kinh tế khác, bảo vệ môi trường sinh thái và hướng tới phát triển làng nghề bền vững.

Kết luận

Luận án của tác giả Nguyễn Thị Như là công trình khoa học chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, tái hiện một cách hệ thống và khách quan quá trình Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lãnh đạo phát triển thủ công nghiệp từ năm 1997 đến năm 2012. Công trình đã làm rõ các chủ trương, biện pháp chỉ đạo thực tiễn của Tỉnh ủy Bắc Ninh qua hai giai đoạn lịch sử gắn liền với bước chuyển đổi kinh tế - xã hội của tỉnh sau ngày tái lập. Những thành tựu, hạn chế và bốn bài học kinh nghiệm được luận án đúc kết mang giá trị khoa học lịch sử và cung cấp cơ sở thực tiễn phục vụ công tác quy hoạch, phát triển kinh tế làng nghề bền vững hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Chủ trƣơng và sự chỉ đạo phát triển thủ công nghiệp của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh từ năm 1997 đến năm 2005 Chương 3. Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lãnh đạo đẩy mạnh phát triển thủ công nghiệp từ năm 2005 đến năm 2012.

Nhận xét và kinh nghiệm 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN Comment [SCD4]: Chia thành 3 nội dung chính. Thủ công nghiệp trên ĐẾN ĐỀ TÀI toàn quốc+ Bắc Ninh => chia thành 3 nội dung: Làng nghề truyền thống, giải Đã có rất nhiều công trình khoa học viết về thủ công nghiệp Việt Nam ở pháp đề xuất, chính sách làng nghề. trong nƣớc và nƣớc ngoài đƣợc công bố, đặc biệt từ sau khi Việt Nam tiến hành Các chính sách của Đảng về TCN đƣờng lối đổi mới từ Đại hội VI (năm 1986) đến nay. Thủ công nghiệp mà hạt Các công trình NC về TCN BN + làng nghề cổ truyền nhân là các làng nghề trở thành đề tài “lôi cuốn”, “hấp dẫn”, “thu hút” các nhà + ô nhiễm MT + Tiềm năng của làng nghề nghiên cứu bởi vai trò, vị trí của nó trong nền kinh tế quốc dân, sự chuyển động Còn thiếu NC về chỉnh sách, ảnh hưởng… hạn chế của thủ công nghiệp khi kinh tế trong nƣớc chuyển sang cơ chế thị trƣờng,…đã có nhiều cuốn sách, bài viết, nghiên cứu khoa học, báo cáo, đề tài, luận án - dƣới nhiều góc độ, phạm vi khác nhau đƣợc công bố và các công trình này đã cho kết quả “rực rỡ” và “đồ sộ”.

Có thể phân chia các công trình nghiên cứu về thủ công nghiệp nói chung và thủ công nghiệp Bắc Ninh nói riêng thành các nhóm tƣ liệu chủ yếu có tác động đến đề tài luận án, nhƣ sau: 1. Nhóm các công trình nghiên cứu chung về thủ công nghiệp ở nƣớc ngoài, trên phạm vi cả nƣớc và các địa phƣơng Ở nước ngoài, có những nghiên cứu điển hình có liên quan đến thủ công nghiệp Việt Nam (1). “Stay on the farm, weave in the village leave the home (ly nông bất ly hƣơng, làm thủ công tại làng) tác giả Đặng Nguyên Anh Cellia, Hoàng Xuân Thành, nhà xuất bản thế giới năm 2004. Sách đƣợc xuất bản bằng hai thứ tiếng Tiếng Anh, tiếng Việt, dày 91 trang.

Craft villages in Vietnam's Economic Tranformation Process. In Vietnam Villages in Transition, edited by B. Passau: Department of Southeast Asian Studies, Pasau University. Sango Mahanty and Trung Dinh Dang: Protecting the water commons in vietnams craft villages.

Both authors are with the Resource Management in Asia- Pacific Program, College of Asia and the Pacific, Australian National University, 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Fanchette S, 2007 – The development process of craft and industrial village (CIV) clusters in Hà Tây and Bắc Ninh province (Vietnam): from village initiatives to public policies (Quá trình phát triển của nghề và làng công nghiệp (CIV) cụm ở Hà Tây và Bắc Ninh (Việt Nam): từ sáng kiến làng đến các chính sách công, nhà xuất bản thế giới 2007). Tiêu biểu là bài của hai tác giả Sango Mahanty and Trung Dinh Dang: Protecting the water commons in Vietnams craft villages (Người dân chung tay bảo vệ nguồn nước công cộng tại các làng nghề Việt Nam). Bài báo phân tích tỉ mỉ, có chiều sâu về thực trạng làng nghề thủ công ở Việt Nam.

Trên cơ sở khảo sát thực tiễn tại 3 nghề thủ công tiêu biểu ở đồng bằng sông Hồng: làng dệt Dƣơng Nội, làng lụa Nha Xá và Phong Khê - một ngôi làng tái chế giấy, tác giả đem lại cách nhìn mới: Nguyên nhân sâu xa ô nhiễm làng nghề thủ công, xuất phát từ chính trị, xã hội…nếu muốn giải quyết dứt điểm phải đi từ chủ trƣơng, chính sách trƣớc. Kết quả phân tích công trình góp phần nâng cao những kiến thức mới về sự chuyển biến xã hội ở các làng nghề của Việt Nam, nơi mà đời sống của ngƣời nông dân đã chuyển từ kết hợp chăn nuôi và sản xuất thủ công sang sản xuất thủ công chuyên biệt hơn kể từ sau chính sách đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam từ năm 1986 đến nay. Phân tích chi tiết cuốn Fanchette S, 2007 – The development process of craft and industrial village (CIV) clusters in Hà Tây and Bắc Ninh province (Vietnam): from village initiatives to public policies. (Quá trình phát triển của nghề và làng công nghiệp (CIV) cụm ở Hà Tây và Bắc Ninh tỉnh (Việt Nam): từ sáng kiến làng đến các chính sách công) nhà xuất bản thế giới 2007, dài 165 trang.

Cuốn sách nêu vấn đề: Công nghiệp nông thôn là một bộ phận của kết cấu ngành công nghiệp, bao gồm các cơ sở sản xuất công nghiệp, thủ công nghiệp tồn tại ở nông thôn, gắn bó mật thiết với sản xuất nông nghiệp và kinh tế - xã hội 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ở nông thôn. Chính sách của Nhà nƣớc tác động trực tiếp đến phát triển làng nghề và công nghiệp, trong đó nhiều làng nghề với những sáng kiến “tự thân” đƣa nghề thủ công phát triển trong nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Kết hợp giữa chính sách Nhà nƣớc và sáng kiến của chính ngƣời lao động trong làng nghề là bƣớc đi mới, đem đến thành công LN TCN trong tƣơng lai. Tất cả công trình này chủ yếu đề cập đến: lịch sử phát triển nghề thủ công, mối quan hệ giữa chính sách và làng nghề thủ công, vấn đề ô nhiễm môi trường…, chƣa có công trình nghiên cứu chuyên sâu về chính sách, chủ trƣơng của Đảng đến quá trình chỉ đạo phát triển có hệ thống của thủ công nghiệp Việt Nam nói chung, tỉnh Bắc Ninh nói riêng.

Ở trong nước Nhóm các công trình tiêu biểu nghiên cứu lịch sử nghề thủ công truyền thống: Bùi Văn Vƣợng - Làng nghề thủ công truyền thống [217]; Vũ Từ Trang - Nghề cổ truyền nƣớc Việt [171]; Bộ Công nghiệp - Xây dựng mô hình phát triển làng nghề truyền thống công nghiệp nhẹ Việt Nam [13]; Thu Hiền - Làng nghề truyền thống ở Nam Định từ quá khứ hƣớng tới tƣơng lai [67]; Phạm Côn Sơn - Làng nghề truyền thống ở Việt Nam [113]; Phạm Sơn - Làng nghề và thống kê làng nghề [112]; Nguyễn Hữu Thông - Huế nghề và làng nghề thủ công truyền thống [145]; Đỗ Thị Hảo - Nghề thủ công truyền thống ở Việt Nam và các vị tổ nghề [66]; Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn - Các ngành nghề nông thôn Việt Nam [16]; Mai Thế Hởn - Phát triển làng nghề truyền thống trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở vùng ven thủ đô Hà Nội [74]; Nguyễn Lê Thu Hiền - Làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở Thừa Thiên Huế [68]; Nguyễn Viết Sự - Tuổi trẻ với nghề truyền thống Việt Nam [125]; Bùi Văn Vƣợng - Làng nghề, phố nghề Thăng Long - Hà Nội trên đƣờng phát triển [218]; Lê Nguyễn Lƣu - Làng nghề cổ truyền xứ Huế [101]; Phạm Hiệp - Phát triển làng nghề cổ truyền ở Hải Dƣơng [69]; Nguyễn Vãn Đại - Tạo việc làm thông qua 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] khôi phục và phát triển làng nghề truyền thống [54]; Bạch Thị Lan Anh - Phát triển bền vững làng nghề truyền thống vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ [1];… Điển hình, tiêu biểu là tác phẩm Làng nghề thủ công truyền thống của Bùi Văn Vượng [217], Vũ Từ Trang với Nghề cổ truyền nước Việt [171]: Nội dung các cuốn sách chủ yếu đề cập đến các nghề thủ truyền thống ở Việt Nam: Nghề đúc đồng với các địa danh nổi tiếng ở Đại Bái, Ngũ Xá, Đê Cầu - Đông Mai; nghề kim hoàn Châu Khê, Kiêu Kỵ, Đồng Xâm; nghề gốm Bát Tràng, Hƣơng Canh, Chợ Bông; nghề gốm ở Bàu Trúc, Ninh Thuận…và một số làng nghề tiêu biểu ở Bắc Bộ và Nam Trung Bộ, đã nhận định về mặt yếu, mặt mạnh, cho thấy cách nhìn nhận mới về thực trạng làng nghề truyền thống ở Việt Nam, đặc biệt ở các tỉnh đồng bằng sông Hồng, nơi có mật độ làng nghề thủ công nghiệp đông nhất cả nƣớc. Công trình nghiên cứu với kết luận hết sức quan trọng, mang tính lý luận và thực tiễn cao về thực trạng phát triển sản xuất trong các làng nghề truyền thống cổ truyền. Đó là một bức tranh tổng thể về những nghề thủ công nổi tiếng xuất hiện từ lâu đời cho đến ngày nay, góp phần cho thế hệ sau có thế giới quan đầy đủ về các nghề thủ công ở Việt Nam. Cuốn Làng nghề, phố nghề Thăng Long - Hà Nội, nhà xuất bản Hà Nội năm 2010, đã thể hiện sâu sắc tình cảm của những ngƣời biên soạn đối với làng nghề, phố nghề Thăng Long xƣa, chủ biên là Chuyên gia kinh tế cao cấp, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam Vũ Quốc Tuấn và các đồng tác giả Nguyễn Vi Khải và Bùi Văn Vƣợng là những chuyên gia trong nghiên cứu về làng nghề, đồng thời có điều kiện tiếp cận các chủ trƣơng, chính sách kinh tế vĩ mô, do đó đã không chỉ khái quát đƣợc những thành tựu, giá trị cơ bản của làng nghề, phố nghề Thăng Long - Hà Nội mà còn nêu lên đƣợc nhiều giải pháp có ý nghĩa thiết thực vừa cơ bản vừa cấp bách trong công cuộc bảo tồn và phát triển làng nghề, phố nghề ở thủ đô.

Nguyễn Hữu Thông với Huế nghề và làng nghề thủ công truyền thống [145]: Nội dung cuốn sách trình bày khái niệm làng nghề, vai trò của nghề thủ 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] công đối với đời sống kinh tế - xã hội của cố đô Huế, phát triển làng nghề trong hội nhập kinh tế quốc tế và kinh nghiệm phát triển của một số làng nghề. Phân tích thực trạng làng nghề ở Huế: đặc điểm địa lý, kinh tế xã hội ảnh hƣởng tới phát triển LNTCN. Xuất phát từ những thời cơ và thách thức đối với làng nghề nói chung và làng nghề Huế nói riêng, đề xuất giải pháp nội tại (về sản phẩm, lao động, tổ chức sản xuất, phát triển cụm làng nghề, kết hợp giữa sản xuất, tiêu thụ nội địa và xuất khẩu tại chỗ). Các giải pháp hỗ trợ của cơ quan quản lý: chính sách hỗ trợ về vốn vay cho các làng nghề; chính sách hỗ trợ về cơ sở hạ tầng; chính sách hỗ trợ về thuế.

Những vấn đề đặt ra đối với làng nghề trong thời đại mới, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho làng nghề hội nhập kinh tế và để làng nghề tồn tại và phát triển cần phải có những chính sách phù hợp thực tế, một trong số yêu cầu đó là cần phải xây dựng tiêu chí làng nghề.