CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG TRUYỀN HÌNH CÁP 1.1 Truyền hình cáp và thị trường Truyền hình cáp.1 Khái niệm Truyền hình cáp : Truyền hình cáp hữu tuyến (CATV) là một phương thức truyền hình sử dụng công nghệ truyền dẫn tín hiệu âm thanh và hình ảnh đã được điều chế bằng một hệ thống các sợi cáp quang liên hợp với cáp đồng trục từ trung tâm (Headend) đến từng máy thu. Công nghệ này có khả năng truyền dẫn được nhiều kênh chương trình và có chiều ngược lại. + Mạng truyền hình cáp sử dụng mạng lai ghép cáp quang-cáp đồng trục (HFC) để truyền tín hiệu truyền hình. Tín hiệu truyền hình được truyền trực tiếp từ Đài truyền hình đến tận thuê bao.
Vì vậy, tín hiệu truyền hình cáp đến với khách hàng không bị can nhiễu và ảnh hưởng từ môi trường bên ngoài, do đó truyền hình cáp có tính ổn định cao, độ nét tốt, chất lượng âm thanh và hình ảnh cùng số lượng kênh chương trình hơn hẳn các dịch vụ truyền hình khác. + Ưu điểm lớn nhất của truyền hình cáp là sự đa dịch vụ trên đó. Với hệ thống mạng truyền hình cáp hữu tuyến, chúng ta có thể triển khai các dịch vụ gia tăng khác như internet băng thông rộng, truyền hình theo yêu cầu, điện thoại, fax… + Truyền hình cáp không cần máy phát hình đa kênh, không chiếm tần số không gian, không gây nhiễu loạn sóng vô tuyến sang các dịch vụ khác, rất phù hợp với cảnh quan của khu đô thị hiện đại. + Tuy nhiên Truyền hình cáp cũn có nhược điểm là: với chi phí đầu tư ban đầu lớn thì mạng truyền hình cáp không có được diện phủ sóng nhanh và rộng như truyền hình quảng bá, truyền hình vệ tinh, phụ thuộc vào điện tại khu vực trung tâm.2 Thị trường Truyền hình cáp.1 Khái niệm thị trường truyền hình cáp.
Khi nền kinh tế phát triển, nhu cầu truyền hình ngày càng tăng mạnh, hình thành nên xu hướng xem truyền hình theo nhu cầu, nhu cầu cấp bách không thể thiếu, và sẵn sàng trả tiền để được xem cái mình muốn, mình thích,. hình thành lên thị trường truyền hình trả tiền nói chung và thị trường truyền hình cáp nói riêng: “Thị trường truyền hình cáp là một thị trường hàng hóa dịch vụ, phản ánh toàn bộ các quan hệ giữa những hộ gia đình, những tập thể có nhu cầu xem truyền hình cáp và người cung cấp dịch vụ truyền hình cáp, giữa cung và cầu cùng các thể chế và phương tiện cần thiết để người mua và người bán có thể đi đến các thoả thuận, hoàn thành các 5 giao dịch là các hợp đồng cung cấp tín hiệu truyền hình cáp đến khi người mua, để xem được các tín hiệu kênh truyền hình, chương trình truyền hình cáp do bên cung cấp cam kết trong hợp đồng và người cung cấp nhận được tiền từ người mua và có trách nhiệm tiếp tục cung cấp dịch vụ này đến khi hai bên có những thỏa thuận chấm dứt”. Sự ra đời và phát triển của thị trường truyền hình cáp góp phần làm cho hệ thống truyền hình trả tiền ngày càng thêm hùng mạnh, không chỉ tăng về số lượng mà cũn tăng về chất lượng. Công chúng của Truyền hình cáp ngày càng đông đảo trên khắp hành tinh.
Với những ưu thế về kỹ thuật và công nghệ, truyền hình cáp đã làm cho cuộc sống như được cô đọng lại, làm giàu thêm ý nghĩa, sáng tỏ hơn về hình thức và phong phú hơn về nội dung. Truyền hình là phương tiện thông tin đại chúng hiệu quả nhất có tính phổ cập rộng rói nhất đối với tất cả các đối tượng, trong đó truyền hình trả tiền nói chung và Truyền hình cáp nói riêng là loại Truyền hình đáp ứng đầy đủ nhất mọi nhu cầu thông tin một cách chuyên biệt và sâu sắc nhất. Truyền hình cáp đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hoá nghệ thuật thể thao và các hoạt động xã hội khác cho mọi tầng lớp nhân dân đặc biệt đối với đối tượng người dân có thu nhập trên toàn quốc, và đây là đối tượng ngày càng nhiều và mở rộng. Truyền hình cáp là công cụ vô cùng hiệu quả trong việc đào tạo giáo dục phổ cập, nhờ truyền hình cáp sử dụng tốt phương tiện truyền hình, sẽ giúp chúng ta khắc phục mặt bằng dân trí, trình độ khoa hoc, công nghệ không đồng đều ở các vùng khác nhau… khắc phục sự không công bằng xã hội do kinh tế thị trường tạo ra sự bất bình đẳng trong việc hưởng thụ văn hoá tinh thần và nâng cao dân trí, truyền hình góp phần to lớn trong việc giữ gìn phát huy di sản văn hoá dân tộc truyền thống, tích cực góp phần xây dựng nền văn hoá Việt Nam và tầm vóc của chính mình Sự ra đời và phát triển của truyền hình trả tiền, truyền hình cáp góp phần làm cho hệ thống truyền thông đại chúng ngày càng thêm hùng mạnh, không chỉ tăng về số lượng mà cũn tăng về chất lượng.
Công chúng của Truyền hình ngày càng đông đảo trên khắp hành tinh. Với những ưu thế về kỹ thuật và công nghệ, truyền hình đã làm cho cuộc sống như được cô đọng lại, làm giàu thêm ý nghĩa, sáng tỏ hơn về hình thức và phong phú hơn về nội dung.2 Các yếu tố cấu thành thị trường Truyền hình cáp. Một là, Cầu thị trường Truyền hình cáp. Cầu của một loại hàng hoá hoặc dịch vụ là khối lượng hàng hoá hoặc dịch vụ mà người mua sẵn sàng mua và có khả năng thanh toán ở một mức giá nhất định với các điều kiện khác không thay đổi.
Để tính được tổng cầu về Truyền hình trả tiền nói chung và Truyền hình cáp nói 6 riêng, các nước sử dụng phương pháp cổ điển phân tích sự tiêu thụ vô tuyến truyền hình là tìm mối liên quan giữa số giờ xem với các biến số xã hội dân cư quen thuộc, tiêu biểu cho từng loại khán giả như theo trình độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp, trình độ văn hoá, nơi cư trú, mức sống xã hội kinh tế rồi tiến hành phân loại theo từng loại chương trình và từng thời điểm trong ngày. Với Truyền hình cáp, cầu ngoài phân định theo giới tính và thời gian cũng như hình thức như trên thì cũn phân biệt nhờ nội dung, trung bình thế giới: - 65% xem Truyền hình phim Truyện - 45% người dân xem thể thao - 89% đàn ông thanh niên xem truyền hình thể thao - 76% phụ nữ xem thời trang ca nhạc - 85% thiếu niên xem hoạt hình và giải trí - 65% xem khám phá thế giới mới - 55% xem về thông tin kinh tế và chính trị Ở Việt Nam, cầu về Truyền hình cáp trong những năm tới hết sức phát triển và đầy tiềm năng, theo đánh giá và dự báo đến năm 2015 có ít nhất khoảng 13 triệu hộ gia đình trên toàn Việt Nam có nhu cầu thực tế (nhu cầu có khả năng thanh toán) về Truyền hình cáp tăng gấp 2,5 lần so với nhu cầu hiện nay và gấp 7 lần khả năng cung cấp của các nhà cung cấp Truyền hình cáp hiện nay, với doanh thu tiềm năng cho thị trường này lên tới 30 ngàn tỷ đồng trong đó thị trường Truyền hình cáp thu phí truyền thống khoảng 11 ngàn tỷ đồng, cũn lại trên 19 ngàn tỷ đồng là DV gia tăng khác chưa được khai thác quả là một thị trường thật sự hấp dẫn các nhà đầu tư và kinh doanh Truyền hình cáp. Theo dự báo với tốc độ phát triển và chiến lựơc đầu tư của các nhà cung cấp như hiện nay đến 2015 tổng khai thác của các nhà kinh doanh truyền hình cáp khoảng trên 40% doanh thu tiềm năng của thị trường này tương đương với 13 ngàn tỷ đồng, trong đó tập trung là doanh thu thu phí Truyền thống của Truyền hình cáp, cũn lại trên 17 ngàn tỷ đồng chưa được khai thác nằm ở hai vùng thị trường chính, thị trường Truyền hình cáp ở các địa bàn ngoài các đô thị lớn, thị trường dịch vụ gia tăng trên hệ thống truyền dẫn của Truyền hình cáp, nơi mà nhu cầu tiềm năng rất lớn mà chưa nhà cung cấp dịch vụ nào khai thác được. Hai là, Cung thị trường Truyền hình cáp.
Cung của một loại hàng hoá hoặc dịch vụ nói chung là khối lượng hàng hoá hoặc dịch vụ mà người bán sẵn sàng bán ở mức giá nhất định với các điều kiện khác không đổi. Trong truyền hình cáp cũng có thể được hiểu là các sản phẩm, nội dung về các kênh, các chương trình Truyền hình cáp có khả năng cung cấp và cung cấp theo nhu 7 cầu của khách hàng, công chúng trên thị trường, vì vậy cung của thị trường Truyền hình cáp có thể phân loại theo nội dung và các kênh chương trình, ngoài ra cũn các dịch vụ gia tăng khác trên cùng một hệ thống truyền dẫn. Ở Việt Nam ngoài 64 kênh truyền hình của các tỉnh thành, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đã có tới 7 kênh quảng bá là VTV1, VTV2, VTV3, VTV4, VTV5 và mới đây, VTV6- kênh truyền hình dành cho giới trẻ đã ra đời, đang phát sóng thử nghiệm trên hệ thống truyền hình cáp và DTH; cộng với 15 kênh truyền hình cáp từ VTVCab1 đến VTVCab15. Ngoài ra, VTVCab cũng có các chi nhánh ở các địa phương trong cả nước, với Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại Đà Nẵng quản lý miền Trung và Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh cho khu vực miền Nam.
Bên cạnh đó cũn có các Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại Huế, Phú Yên, Cần Thơ. ở một số tỉnh thành lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, Đài Truyền hình của thành phố cũng sở hữu gần chục kênh truyền hình từ HTV1 đến HTV9 và kênh truyền hình cáp HCTV. Truyền hình cáp nói chung trên thế giới và nói riêng tại Việt Nam khi gói sản phẩm thường gói theo hai dạng, dạng thứ nhất là theo chuyên môn đặc tính có tính chuyên biệt, dạng thứ hai là theo đối tượng và nhu cầu có khả năng thanh toán, cụ thể như sau: - Nếu gói kênh theo chuyên đối tượng các kênh thì có : + Nhóm kênh thể thao như: ESPN, Stasport, Super Spot, Super gold, Euro Sport, Euro Spot new, Gold 1, Gold 2, True1/2, VTVCab 3, BongdaTV, BongdaTVHD,ThethaoTV, ThethaoTV HD, Tintucthethao HD,… + Nhóm các kênh phim truyện đặc sắc: HBO, Starmovies, Cinemax, hallmark, Celestion movies, TVB, VTVCab2, VTVCab7, SCTV2, VTC2,. + Nhóm các kênh tin tức, tài chính: CNN, BCC, Bloomberg, CNBC, Reutor, VTC4, SCTV1, Info TV,.
+ Nhóm kênh ca nhạc, giải trí: MTV, Star World, Fashion, MTV Korea, V, B4U, VH1, VCTV4, HTVC,. + Nhóm kênh dành cho thiếu nhi: Disney Channel, Play house Disney, Disney E, Catoon Nework, HTVC5, BiBi,.