Nâng cao hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu tại BIDV - Luận văn thạc sĩ 2013

Khám phá luận văn thạc sĩ về phát triển hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam.

• Tác giả: Phạm Thị Thu Hằng
• Trường học: Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Phát Triển Tài Trợ Xuất Nhập Khẩu Tại BIDV
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái niệm chung và vai trò của tài trợ xuất nhập khẩu
• 1.2. Vai trò tài trợ XNK
• 1.3. Các hình thức tài trợ XNK của NHTM theo thông lệ quốc tế
• 1.3.1. Tài trợ trên cơ sở phương thức thanh toán bằng Tín dụng chứng từ
• 1.3.2. Tài trợ trên cơ sở phương thức thanh toán nhờ thu kèm chứng từ
• 1.3.3. Tài trợ trên cơ sở hối phiếu
• 1.3.4. Một số hình thức tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu khác
• 1.4. Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển hoạt động tài trợ XNK ở các NHTM
• 1.4.1. Quan niệm về phát triển hoạt động tài trợ XNK
• 1.4.2. Một số chỉ tiêu phản ánh sự phát triển về số lượng của TTXNK
• 1.4.2.1. Doanh số tài trợ XNK
• 1.4.2.2. Doanh thu từ hoạt động tài trợ XNK
• 1.4.2.3. Dư nợ các khoản tài trợ quá hạn
• 1.4.3. Đối tượng và số lượng khách hàng
• 1.4.4. Một số chỉ tiêu phản ánh sự phát triển về chất lượng của TTXNK
• 1.5. Các nhân tố tác động đến hoạt động tài trợ XNK
• 1.5.1. Các nhân tố khách quan
• 1.5.2. Các nhân tố chủ quan
• 1.6. Bài học kinh nghiệm về tài trợ XNK của các NHTM khác tại Việt Nam và thế giới
• 1.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU TẠI NGÂN HÀNG TMCP BIDV
• 2.1. KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và lĩnh vực hoạt động
• 2.1.2. Tình hình hoạt động kinh doanh giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2011
• 2.2. TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ XUẤT KHẨU TẠI BIDV
• 2.2.1. Tình hình xuất nhập khẩu Việt Nam từ năm 2008 – 2011
• 2.2.2. Thực trạng hoạt động tài trợ XNK tại BIDV
• 2.2.2.1. Cơ sở pháp lý cho hoạt động tài trợ XNK tại BIDV
• 2.2.2.2. Các hình thức tài trợ xuất nhập khẩu tại BIDV
• 2.2.2.3. Tình hình tài trợ xuất nhập khẩu tại BIDV từ 2009-2012
• 2.2.3. Đánh giá những kết quả đạt được và tồn tại của hoạt động tài trợ XNK tại BIDV
• 2.3. Khảo sát về chất lượng hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu tại BIDV
• 2.3.1. Kết quả khảo sát - thống kê mô tả
• 2.3.2. Kết quả đánh giá thang đo
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ XNK TẠI BIDV
• 3.1. Định hướng và mục tiêu hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu tại BIDV
• 3.1.1. Định hướng và mục tiêu phát triển chung của BIDV
• 3.1.2. Định hướng và mục tiêu phát triển hoạt động xuất nhập khẩu của BIDV
• 3.2. Các giải pháp nhằm phát triển hoạt động tài trợ XNK của BIDV
• 3.2.1. Giải pháp nhằm mở rộng thị trường
• 3.2.1.1. Tăng cường nguồn vốn của ngân hàng thương mại
• 3.2.1.2. Ứng dụng Marketing trong ngân hàng - Đẩy mạnh chính sách giao tiếp, khuyếch trương
• 3.2.1.3. Chính sách khách hàng - Đa dạng hóa đối tượng đầu tư, chăm sóc khách hàng hiện tại đồng thời thu hút khách hàng tiềm năng
• 3.2.1.4. Tăng cường quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ XNK
• 3.2.1.5. Đầu tư công nghệ
• 3.2.2. Nhóm giải pháp nâng cao sự hài lòng của khách hàng
• 3.2.3. Một số kiến nghị
• 3.2.3.1. Kiến nghị đối với Chính phủ
• 3.2.3.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng nhà nước
• 3.2.3.3. Kiến nghị đối với các doanh nghiệp
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• Phụ lục 1
• Phụ lục 2
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển tài trợ xuất nhập khẩu tại BIDV

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu. Hoạt động này không chỉ giúp các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao thương quốc tế. BIDV đã áp dụng nhiều hình thức tài trợ khác nhau nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng.

1.1. Vai trò của BIDV trong tài trợ xuất nhập khẩu

BIDV đã khẳng định vị thế của mình trong lĩnh vực tài trợ xuất nhập khẩu thông qua việc cung cấp các sản phẩm tài chính đa dạng. Ngân hàng không chỉ hỗ trợ tài chính mà còn tư vấn cho doanh nghiệp về các quy trình và thủ tục cần thiết.

1.2. Các sản phẩm tài trợ xuất nhập khẩu tại BIDV

BIDV cung cấp nhiều sản phẩm tài trợ xuất nhập khẩu như tín dụng chứng từ, bảo lãnh ngân hàng và các hình thức vay vốn linh hoạt. Những sản phẩm này giúp doanh nghiệp dễ dàng thực hiện các giao dịch quốc tế.

II. Thách thức trong phát triển tài trợ xuất nhập khẩu tại BIDV

Mặc dù BIDV đã đạt được nhiều thành tựu trong hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các yếu tố như cạnh tranh từ các ngân hàng khác, rủi ro tín dụng và biến động thị trường có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự gia tăng số lượng ngân hàng tham gia vào lĩnh vực tài trợ xuất nhập khẩu đã tạo ra áp lực cạnh tranh lớn. BIDV cần cải thiện chất lượng dịch vụ và sản phẩm để giữ vững thị phần.

2.2. Rủi ro tín dụng trong tài trợ xuất nhập khẩu

Rủi ro tín dụng là một trong những thách thức lớn nhất mà BIDV phải đối mặt. Ngân hàng cần có các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả để bảo vệ lợi ích của mình và khách hàng.

III. Phương pháp phát triển tài trợ xuất nhập khẩu tại BIDV

Để phát triển hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu, BIDV cần áp dụng các phương pháp hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng thị trường. Việc đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên cũng là những yếu tố quan trọng.

3.1. Đầu tư vào công nghệ tài chính

BIDV cần áp dụng công nghệ mới trong quy trình tài trợ xuất nhập khẩu để tăng cường hiệu quả và giảm thiểu thời gian xử lý giao dịch. Công nghệ cũng giúp cải thiện trải nghiệm của khách hàng.

3.2. Đào tạo nhân viên chuyên nghiệp

Đào tạo nhân viên là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng dịch vụ. Nhân viên cần được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để tư vấn và hỗ trợ khách hàng một cách tốt nhất.

IV. Ứng dụng thực tiễn của tài trợ xuất nhập khẩu tại BIDV

Hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu tại BIDV đã mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp và nền kinh tế. Các doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn, từ đó thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu.

4.1. Tăng cường khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp

Nhờ vào sự hỗ trợ tài chính từ BIDV, các doanh nghiệp có thể mở rộng quy mô sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm, từ đó tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

4.2. Đóng góp vào sự phát triển kinh tế

Hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển mà còn đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế. Điều này thể hiện qua việc tạo ra việc làm và tăng thu ngân sách nhà nước.

V. Kết luận về phát triển tài trợ xuất nhập khẩu tại BIDV

Phát triển hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu tại BIDV là một trong những chiến lược quan trọng nhằm nâng cao vị thế của ngân hàng trên thị trường. Để đạt được điều này, BIDV cần tiếp tục cải tiến dịch vụ và mở rộng các sản phẩm tài chính.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

BIDV cần xác định rõ định hướng phát triển trong lĩnh vực tài trợ xuất nhập khẩu, từ đó xây dựng các kế hoạch cụ thể để thực hiện.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Hợp tác với các ngân hàng và tổ chức tài chính quốc tế sẽ giúp BIDV mở rộng mạng lưới và nâng cao khả năng cạnh tranh trong lĩnh vực tài trợ xuất nhập khẩu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Năm 2011, hoạt động ngoại thương của Việt Nam ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ với tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 96,3 tỷ USD (tăng 33,3% so với năm 2010) và nhập khẩu đạt 105,8 tỷ USD (tăng 24,7%). Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu đối mặt với nhiều thách thức lớn về năng lực tài chính, rào cản kỹ thuật và mức độ tín nhiệm trên thị trường toàn cầu. Để duy trì chuỗi cung ứng liên tục, nhu cầu tiếp cận nguồn vốn tài trợ thương mại từ các ngân hàng thương mại trở thành yếu tố sống còn. Tuy nhiên, trước các quy định kiểm soát tăng trưởng tín dụng chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước, các định chế tài chính buộc phải cơ cấu lại danh mục đầu tư, ưu tiên các sản phẩm dịch vụ có vòng quay vốn nhanh, tính an toàn cao và tạo nguồn thu ngoài lãi ổn định.

Luận văn của tác giả Phạm Thị Thu Hằng tập trung phân tích thực trạng hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV). Mục tiêu nghiên cứu hướng tới việc đánh giá toàn diện các phương thức tài trợ, khảo sát mức độ hài lòng của khách hàng doanh nghiệp, nhận diện các cơ hội cùng thách thức, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao quy mô và chất lượng dịch vụ tài trợ thương mại. Phạm vi nghiên cứu bao quát các số liệu hoạt động kinh doanh và dữ liệu khảo sát thực tế tại BIDV giai đoạn 2008 – 2012.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn quan trọng khi tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản của BIDV được cải thiện từ mức 5,9% năm 2009 lên 6,8% năm 2011, cùng số dư cam kết bảo lãnh ngoại thương vượt 53.000 tỷ đồng. Kết quả nghiên cứu là căn cứ thực chứng giúp ngân hàng tối ưu hóa cấu trúc thu nhập dịch vụ và gia tăng năng lực cạnh tranh trước các tập đoàn tài chính quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính và mô hình chất lượng dịch vụ SERVQUAL kết hợp đánh giá sự hài lòng của khách hàng doanh nghiệp trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng. Về cơ sở pháp lý và thông lệ quốc tế, đề tài vận dụng Quy tắc thực hành thống nhất về Tín dụng chứng từ (UCP 600) của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC), Quy tắc thống nhất về Nhờ thu (URC 522), cùng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam bao gồm Luật các Tổ chức tín dụng, Luật các công cụ chuyển nhượng năm 2005 và Thông tư số 28/2012/TT-NHNN về bảo lãnh ngân hàng.

Khái niệm tài trợ xuất nhập khẩu được chuẩn hóa qua các nghiệp vụ trọng tâm:

• Tài trợ theo phương thức tín dụng chứng từ (L/C): Cho vay mở L/C, cho vay thanh toán bộ chứng từ hàng nhập, chiết khấu bộ chứng từ xuất khẩu có truy đòi (tối đa 98% giá trị) và chiết khấu miễn truy đòi (100% giá trị).
• Tài trợ theo phương thức nhờ thu (D/P, D/A) và công cụ chuyển nhượng hối phiếu: Bao gồm chiết khấu hối phiếu và chấp nhận hối phiếu định kỳ đến 180 ngày.
• Các hình thức tín dụng tài trợ hiện đại: Bao thanh toán quốc tế (factoring), bao thanh toán từng phần (forfaiting kỳ hạn từ 6 tháng đến 10 năm), tín dụng thuê mua tài chính và tài trợ vốn vay nước ngoài theo hợp đồng khung với các ngân hàng thuộc khối OECD.
• Tài trợ bảo lãnh ngoại thương: Bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh hoàn trả tiền ứng trước và bảo lãnh thanh toán thuế xuất nhập khẩu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính khách quan khoa học. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ Báo cáo tổng kết, Báo cáo tài chính kiểm toán và Báo cáo thường niên của BIDV giai đoạn 2009 – 2011 với quy mô tổng tài sản đạt 421.000 tỷ đồng vào năm 2011.

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thực hiện thông qua điều tra bảng hỏi trực tiếp với cỡ mẫu gồm 150 khách hàng doanh nghiệp đang thực hiện giao dịch thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại tại BIDV. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho các nhóm doanh nghiệp xuất khẩu và nhập khẩu thuộc nhiều thành phần kinh tế.

Dữ liệu khảo sát được xử lý trên phần mềm SPSS thông qua kiểm định độ tin cậy thang đo Cronbach's Alpha trên 8 khía cạnh (tính hữu hình, độ tin cậy, sự nhiệt tình đáp ứng, sự đảm bảo, sự cảm thông, chi phí dịch vụ, danh mục sản phẩm, chính sách tỷ giá ngoại tệ), phân tích nhân tố khám phá (EFA) và ma trận tương quan Pearson. Việc lựa chọn phương pháp EFA và Cronbach's Alpha giúp loại bỏ các biến quan sát không đạt yêu cầu có hệ số tương quan biến - tổng nhỏ hơn 0,3, từ đó nhận diện chính xác các nhân tố tác động cốt lõi đến sự hài lòng của khách hàng đối với dịch vụ tài trợ xuất nhập khẩu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh và dữ liệu khảo sát tại BIDV mang lại 4 phát hiện trọng tâm:

1. Tăng trưởng quy mô tài chính vượt bậc: Tổng tài sản của BIDV tăng trưởng liên tục từ 296.432 tỷ đồng năm 2009 lên 366.268 tỷ đồng năm 2010 (tăng 24%) và đạt 421.000 tỷ đồng năm 2011 (tăng 15%). Tổng vốn chủ sở hữu đạt 28.830 tỷ đồng năm 2011, tăng 19% so với năm 2010 (24.220 tỷ đồng). Lợi nhuận trước thuế năm 2011 đạt 5.552 tỷ đồng, tăng 20% so với năm 2010 và hoàn thành 101% kế hoạch đề ra.

2. Chuyển dịch mạnh mẽ sang thu nhập dịch vụ phi tín dụng: Thu nhập thuần từ hoạt động dịch vụ giai đoạn 2009 – 2011 tăng trưởng bình quân 37%/năm. Hoạt động bảo lãnh ngoại thương duy trì vị thế dẫn đầu với số dư cam kết đạt hơn 53.000 tỷ đồng vào cuối năm 2011, mang lại doanh thu gần 700 tỷ đồng (chiếm 32,1% tổng thu nhập dịch vụ, tăng 9,9% so với năm 2010). Hoạt động thanh toán quốc tế đóng góp 31,8% tổng thu dịch vụ năm 2011 với tốc độ tăng trưởng bình quân 29%/năm. Doanh thu kinh doanh ngoại tệ đạt 887,04 tỷ đồng năm 2011, tăng 15,3% so với năm 2010.

3. Kiểm soát chất lượng tín dụng và an toàn hoạt động: Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay (đạt 264.325 tỷ đồng năm 2011) được duy trì ở mức an toàn: 2,8% năm 2009, giảm xuống 2,7% năm 2010 và ở mức 2,9% năm 2011. Hệ số an toàn vốn (CAR) luôn được kiểm soát vững chắc trên mức 9% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

4. Đánh giá chất lượng dịch vụ từ phía khách hàng: Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA và hệ số Cronbach's Alpha chỉ ra rằng ba thành phần gồm "Chi phí dịch vụ cạnh tranh", "Sự nhiệt tình đáp ứng của đội ngũ cán bộ" và "Sự đa dạng của danh mục sản phẩm" có tác động tích cực lớn nhất đến sự hài lòng của khách hàng doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh năng lực cạnh tranh vượt trội của BIDV trong nhóm ngân hàng thương mại quốc doanh, thể hiện qua tỷ trọng huy động vốn từ các tổ chức kinh tế luôn chiếm ưu thế (đạt 57% tổng nguồn vốn huy động năm 2011). Các kết quả này có thể được trình bày trực quan thông qua biểu đồ cột chồng so sánh cơ cấu thu nhập dịch vụ và bảng tổng hợp các chỉ số sinh lời ROA (đạt 1,13% năm 2010), ROE (đạt 17,96% năm 2010) và hệ số chi phí quản lý trên tổng thu nhập (46,6% năm 2011).

Nguyên nhân chính giúp BIDV giữ vững đà tăng trưởng tài trợ thương mại là nhờ bề dày uy tín thương hiệu, mạng lưới quan hệ đại lý toàn cầu sâu rộng và khả năng khai thác các hợp đồng khung quốc tế với mức lãi suất vay ưu đãi (thường bằng lãi suất LIBOR hoặc SIBOR cộng biên độ 0,65%/năm). Khi so sánh với mô hình hoạt động của các ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam như HSBC (nổi bật về hệ thống kiểm soát dọc độc lập và nền tảng thanh toán trực tuyến), CitiBank (vượt trội về kỹ thuật bán chéo sản phẩm) và ANZ (chuyên nghiệp trong cấu trúc gói giải pháp giảm thiểu rủi ro cho từng nhóm khách hàng), BIDV vẫn còn bộc lộ một số hạn chế về thời gian xử lý thủ tục, tính linh hoạt của tỷ giá và mức độ số hóa các sản phẩm tài trợ chuỗi cung ứng.

Đề xuất và khuyến nghị

Để thực hiện thành công chiến lược phát triển giai đoạn 2011 – 2015 và tầm nhìn 2020, đưa BIDV trở thành định chế tài chính hiện đại hàng đầu khu vực Đông Nam Á, 4 nhóm giải pháp chiến lược cần được triển khai đồng bộ:

1. Đa dạng hóa và số hóa danh mục sản phẩm tài trợ: Khối Phát triển Sản phẩm phối hợp với Trung tâm Công nghệ Thông tin triển khai các dịch vụ tài trợ thương mại trực tuyến, mở rộng nghiệp vụ bao thanh toán quốc tế (factoring) và forfaiting với kỳ hạn linh hoạt từ 6 tháng đến 5 năm. Mục tiêu nâng tỷ trọng thu nhập dịch vụ phi tín dụng lên mức 18% - 20% trong tổng thu nhập thuần của ngân hàng vào năm 2015.

2. Tối ưu hóa chính sách khách hàng và đẩy mạnh bán chéo: Khối Khách hàng Doanh nghiệp thực hiện phân loại nhóm khách hàng xuất nhập khẩu theo ngành hàng chủ lực (nông sản, dệt may, thủy sản, sắt thép), áp dụng mức ký quỹ L/C ưu đãi từ 0% đến 20% cho các doanh nghiệp đạt xếp hạng tín nhiệm nội bộ từ BB trở lên. Thiết lập mục tiêu tăng trưởng số lượng khách hàng doanh nghiệp sử dụng dịch vụ thanh toán quốc tế từ 15% đến 20%/năm trong giai đoạn 2013 – 2015.

3. Nâng cấp hạ tầng công nghệ và tinh gọn quy trình tác nghiệp: Ban Quản lý Tín dụng và Khối Tác nghiệp chuẩn hóa quy trình thẩm định hồ sơ L/C, rút ngắn thời gian xử lý chiết khấu bộ chứng từ xuống dưới 24 giờ làm việc. Thiết lập hệ thống kiểm soát rủi ro độc lập theo chiều dọc từ hội sở chính đến từng chi nhánh trước quý IV/2014 nhằm phòng ngừa rủi ro đạo đức và sai sót chứng từ.

4. Nâng cao năng lực chuyên môn và chuẩn hóa đội ngũ nhân sự: Trường Đào tạo Cán bộ BIDV phối hợp với các tổ chức quốc tế tổ chức đào tạo chứng chỉ thanh toán quốc tế chuyên nghiệp (CDCS) cho 100% cán bộ thanh toán quốc tế và cán bộ tín dụng ngoại thương trong giai đoạn 2013 – 2015, nâng cao kỹ năng tư vấn hợp đồng ngoại thương và phòng ngừa rủi ro tỷ giá cho doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và giải pháp ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

1. Ban điều hành và cán bộ quản lý tại các ngân hàng thương mại: Cung cấp khung tham chiếu thực tiễn để xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ tài trợ thương mại, cải tiến quy trình cấp tín dụng xuất nhập khẩu và thiết lập hệ thống quản trị rủi ro thanh toán quốc tế.
2. Giám đốc tài chính và chuyên viên thanh toán tại các doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Giúp doanh nghiệp hiểu rõ quy trình thẩm định của ngân hàng, từ đó lựa chọn phương thức tài trợ tối ưu (như vay theo hợp đồng khung, chiết khấu miễn truy đòi 100% giá trị bộ chứng từ) nhằm giải phóng dòng tiền lưu động và tiết giảm chi phí sử dụng vốn.
3. Cơ quan quản lý nhà nước (Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương): Cung cấp cứ liệu thực nghiệm về mối liên hệ giữa chính sách tỷ giá, hạn mức tín dụng với hiệu quả xuất nhập khẩu, hỗ trợ hoàn thiện khung khổ pháp lý điều chỉnh hoạt động tín dụng ngoại thương.
4. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Là tài liệu học thuật giá trị về ứng dụng mô hình định lượng Cronbach's Alpha và phân tích nhân tố khám phá EFA trong đánh giá chất lượng dịch vụ ngân hàng hiện đại.

Câu hỏi thường gặp

• Doanh nghiệp cần thỏa mãn điều kiện gì để tiếp cận nguồn vốn vay nước ngoài theo hợp đồng khung tại BIDV? Doanh nghiệp phải có phương án sản xuất kinh doanh khả thi, lô hàng nhập khẩu không thuộc danh mục cấm và có xuất xứ phù hợp với điều kiện của từng hợp đồng khung (thường xuất xứ từ các nước thuộc khối OECD). Nguồn vốn này cung cấp kỳ hạn vay tối đa 12 tháng đối với nguyên vật liệu hoặc kéo dài theo dòng tiền dự án máy móc thiết bị, với lãi suất cạnh tranh bằng lãi suất LIBOR hoặc SIBOR cộng biên độ khoảng 0,65%/năm.

• Điểm khác biệt căn bản giữa chiết khấu có truy đòi và chiết khấu miễn truy đòi theo L/C tại BIDV là gì? Chiết khấu có truy đòi hỗ trợ vốn lên đến 98% giá trị bộ chứng từ với thời hạn tối đa 360 ngày, nhưng doanh nghiệp phải hoàn trả số tiền ứng trước nếu ngân hàng phát hành từ chối thanh toán. Chiết khấu miễn truy đòi tài trợ tối đa 100% giá trị hối phiếu trong thời hạn 180 ngày cho doanh nghiệp xếp hạng tín dụng từ BB trở lên, chuyển toàn bộ rủi ro thanh toán quốc tế sang BIDV.

• Mô hình định lượng trong luận văn đo lường chất lượng dịch vụ tài trợ xuất nhập khẩu qua những yếu tố nào? Mô hình sử dụng hệ số Cronbach's Alpha và phân tích nhân tố khám phá EFA để kiểm định 8 thành phần: yếu tố hữu hình, độ tin cậy, sự nhiệt tình đáp ứng, sự đảm bảo, sự cảm thông, chi phí dịch vụ, danh mục sản phẩm và sự phù hợp của tỷ giá ngoại tệ, giúp đo lường chính xác các yếu tố cấu thành sự hài lòng của khách hàng.

• Hoạt động bảo lãnh ngoại thương đóng góp ra sao vào kết quả kinh doanh dịch vụ của BIDV? Trong giai đoạn 2009 – 2011, hoạt động bảo lãnh là mảng dịch vụ mang lại doanh thu lớn nhất của BIDV. Đến ngày 31/12/2011, số dư cam kết bảo lãnh đạt trên 53.000 tỷ đồng, tạo nguồn thu gần 700 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 32,1% tổng thu nhập từ hoạt động dịch vụ và tăng trưởng 9,9% so với năm 2010.

• BIDV cung cấp giải pháp tài trợ vốn lưu động nào cho nhà xuất khẩu trước thời điểm giao hàng? Ngân hàng cung cấp gói cho vay hỗ trợ xuất khẩu nhằm đáp ứng nhu cầu thu mua nguyên liệu, dự trữ và sản xuất hàng hóa dựa trên hợp đồng ngoại thương hoặc L/C đã mở. Tỷ lệ cho vay thông thường đạt khoảng 70% trị giá lô hàng xuất khẩu với đa dạng loại tiền tệ như VND, USD và EUR, sử dụng chính lô hàng xuất khẩu làm tài sản bảo đảm.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận, khung pháp lý và thông lệ quốc tế (UCP 600, URC 522) điều chỉnh các hình thức tài trợ xuất nhập khẩu của ngân hàng thương mại.
• Phân tích sâu sắc bức tranh tài chính của BIDV giai đoạn 2009 – 2011 với tổng tài sản đạt 421.000 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế đạt 5.552 tỷ đồng năm 2011.
• Kiểm định thành công mô hình định lượng EFA và Cronbach's Alpha trên mẫu 150 doanh nghiệp nhằm xác định các yếu tố chi phối chất lượng dịch vụ tài trợ thương mại.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ về phát triển sản phẩm, số hóa quy trình, quản trị rủi ro và đào tạo nhân sự theo lộ trình chiến lược 2011 – 2015.
• Đúc kết các bài học kinh nghiệm quốc tế từ HSBC, CitiBank và ANZ để vận dụng linh hoạt vào thực tiễn quản trị ngân hàng tại Việt Nam.

Đóng góp trọng tâm của luận văn là việc kết hợp chặt chẽ giữa phân tích số liệu tài chính vĩ mô và khảo sát hành vi thực chứng của khách hàng, tạo lập cơ sở khoa học vững chắc cho việc ra quyết định kinh doanh. Trong giai đoạn tiếp theo đến năm 2020, việc triển khai quyết liệt các giải pháp công nghệ và chuẩn hóa nghiệp vụ sẽ là đòn bẩy quyết định giúp BIDV mở rộng thị phần ngoại thương. Các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp xuất nhập khẩu nên tham khảo, áp dụng ngay các khuyến nghị từ nghiên cứu để tối ưu hóa hiệu quả chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững trên thị trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Hoạt động ngoại thƣơng đã từ lâu giữ vai trò quan trọng trong phát triển và tăng trƣởng kinh tế của mỗi quốc gia. Tuy nhiên, hiện nay khả năng về tài chính và uy tín trên thị trƣờng quốc tế là một rào cản rất lớn trong hoạt động xuất nhập khẩu của một số doanh nghiệp. Vì vậy, việc xác lập nguồn vốn tài trợ cho hoạt động xuất nhập khẩu là vấn đề rất quan trọng.

Các kênh huy động vốn mà doanh nghiệp xuất nhập khẩu có thể tiếp cận nhƣ: nguồn vốn tín dụng từ ngân hàng thƣơng mại, nguồn vốn hỗ trợ của Chính phủ, nguồn tín dụng thƣơng mại giữa các doanh nghiệp với nhau, hay nguồn vốn phi chính thức khác từ bên ngoài. Trong đó, nguồn vốn vay từ các ngân hàng thƣơng mại là nguồn vốn quan trọng nhất, đáp ứng tốt nhất cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Trong giai đoạn gần đây, hầu nhƣ các ngân hàng đều phải duy trì một hạn mức tăng trƣởng tín dụng khá thấp vì vậy việc “chắt chiu” hơn trong việc đƣa ra các sản phẩm, dịch vụ, trong đó ƣu tiên trƣớc hết là những ngành không gây nợ quá hạn, vòng quay vốn nhanh, suất sinh lời cao là hết sức cần thiết. Theo đó, đẩy mạnh hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu đóng một vai trò rất quan trọng trong chiến lƣợc phát triển của BIDV trong thời gian sắp tới.

Xuất phát từ những nhận định trên, học viên xin chọn đề tài: “Phát triển hoạt động tài trợ XNK tại NHTMCP BIDV” làm đề tài nghiên cứu của mình. Mục đích nghiên cứu: - Nghiên cứu những vấn đề cơ bản về tài trợ xuất nhập khẩu - Phân tích thực trạng tài trợ XNK của Ngân hàng TMCP BIDV. Khảo sát ý kiến khách hàng về chất lƣợng hoạt động tài trợ XNK Ngân hàng. Đánh giá, phân tích cơ hội và thách thức trong hoạt động tài trợ XNK của BIDV - Đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động này.

Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu: TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 - Những vấn đề cơ bản về tài trợ xuất nhập khẩu của các NHTM. -Nghiên cứu, đánh giá thực trạng hoạt động XNK của BIDV từ năm 2009-2011 thông qua: sự đa dạng các sản phẩm tài trợ XNK, doanh số tài trợ xuất nhập khẩu tại BIDV, khảo sát ý kiến của khách hàng về chất lƣợng các giao dịch tài trợ XNK tại BIDV từ đó đề xuất các giải pháp phát triển hơn hoạt động này 4. Phƣơng pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng phƣơng pháp điều tra khảo sát, thống kê mô tả và phân tích tổng hợp để đánh giá tình hình thực tế. Trong đó, học viên khảo sát ý kiến khách hàng những yếu tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng hoạt động tài trợ XNK của ngân hàng,.

Trên cơ sở đó so sánh và phân tích vị thế của BIDV đƣa ra giải pháp cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động tài trợ XNK của BIDV • Phương pháp thu thập số liệu: Số liệu sơ cấp: đƣợc tập hợp trên cơ sở điều tra thăm dò ý kiến của các khách hàng có giao dịch dịch vụ thanh toán quốc tế tại BIDV. Qua đó đánh giá về chất lƣợng dịch vụ, giá cả dịch vụ, thái độ và phong cách phục vụ, trình độ tƣ vấn của nhân viên cũng nhƣ mức độ hài lòng của khách hàng với các sản phẩm tài trợ thƣơng mại. Việc thăm dò đƣợc thực hiện bằng cách gửi trực tiếp phiếu thăm dò cho khách hàng đến giao dịch TTQT tại BIDV. Số liệu thứ cấp: Các số liệu về kết doanh số tài trợ thƣơng mại và một số hoạt động kinh doanh khác qua các năm 2010-2011 của BIDV đƣợc thu thập từ các Báo cáo tổng kết; Báo cáo kết quả kinh doanh; Báo cáo quyết toán.

• Phương pháp chọn mẫu: chọn mẫu ngẫu nhiên trong số các khách hàng doanh nghiệp có giao dịch thanh toán quốc tế tại BIDV. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài: Tài trợ là mảng kinh doanh chính, xƣơng sống đối hoạt động của mọi ngân hàng. Ngày nay, với mô hình ngân hàng hiện đại, không chỉ tập trung vào hoạt động tín dụng mà cần phải tăng lợi nhuận từ các hoạt động bán lẻ là điều hết sức cần thiết. Tài trợ xuât nhập khẩu không những tăng doanh số tín dụng mà còn đem lại cho ngân hàng nguồn thu dịch vụ đáng kể từ các giao dịch liên quan nhƣ thanh toán TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 quốc tế, kinh doanh ngoại tệ….

Hơn thế, với các giao dịch tài trợ XNK cụ thể mà BIDV cung cấp cho khách hàng, BIDV có thể nhận đƣợc các khoản tài trợ tƣơng ứng từ các ngân hàng lớn/các định chế tài chính nƣớc ngoài với lãi suất rất ƣu đãi, điều đó đóng góp không nhỏ trong việc giảm áp lực về nguồn vốn cho các ngân hàng trong giai đoạn hiện nay Trong giai đoạn hiện nay và sắp tới, khi hàng rào bảo hộ đối với ngân hàng thƣơng mại Việt Nam ngày càng đƣợc nới lỏng và xoá bỏ theo cam kết hội nhập, nguy cơ bị cạnh tranh ngày càng cao. Điều này đã đặt các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam trƣớc nguy cơ, thách thức lớn về cạnh tranh. Áp lực không chỉ từ các ngân hàng cổ phần trong nƣớc, mà còn từ các ngân hàng nƣớc ngoài với năng lực cao hơn, uy tín và kinh nghiệm lâu năm… Vì vậy, việc xem xét các nguy cơ cạnh tranh, phân tích thực trạng phát triển hoạt động tài trợ thƣơng mại và hiểu rõ đánh giá của khách hàng đối với hoạt động, từ đó giúp BIDV xây dựng giải pháp đẩy mạnh hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu là hết sức cần thiết, vừa có ý nghĩa khoa học, vừa có ý nghĩa thực tiễn đối với BIDV trong bối cảnh nền kinh tế hiện nay. Bố cục của luận văn: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu của NHTM Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động tài trợ XNK tại Ngân hàng TMCP BIDV Chƣơng 3: Giải pháp phát triển hoạt động tài trợ XNK tại Ngân hàng TMCP BIDV TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Khái niệm chung và vai trò của tài trợ xuất nhập khẩu 1.1 Khái niệm Hoạt động XNK hàng hoá và dịch vụ đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh tế quốc dân và ngày càng đƣợc mở rộng và phát triển.

Ngay từ xa xƣa, hoạt động này rất cần đến sự hỗ trợ của các ngân hàng. Trong các hội chợ thƣơng mại diễn ra ở thế kỷ 12, các ngân hàng đầu tiên thƣờng giữ vai trò tổ chức trung gian trao đổi cần thiết, cho phép thực hiện các giao dịch giữa những ngƣời buôn bán với nhau từ khắp các khu vực châu Âu và bằng các đồng tiền khác nhau. Có thể nói, để một thƣơng vụ thành công, bên cạnh vấn đề chất lƣợng, giá cả, thƣơng hiệu. của sản phẩm thì vấn đề tài chính phục vụ nó đƣợc đặt ra không kém phần quan trọng.

Hoạt động ngoại thƣơng ngày càng đƣợc mở rộng về quy mô, với số thành viên tham gia ngày càng lớn đã làm cho nhu cầu về hoạt động tài chính ngày càng trở nên cấp thiết, đặc biệt là trong thƣơng mại xuyên lục địa. Việc tạo điều kiện thuận lợi về mặt tài chính đã là công cụ của hoạt động cạnh tranh bên cạnh các yếu tố khác. Hoạt động XNK càng phát triển thì các hình thức thanh toán cũng đa dạng và tất yếu dẫn tới sự đa dạng của các hình thức tài trợ XNK. Mỗi một hình thức thanh toán đòi hỏi phải có một hình thức tài chính tƣơng ứng, phục vụ nó và đảm bảo cho nó.

Ngƣợc lại, hoạt động tài chính đối ngoại ngày càng đƣợc mở rộng bao nhiêu thì mối quan hệ thƣơng mại càng đƣợc mở rộng bấy nhiêu. Chất lƣợng của hoạt động tài chính ngoại thƣơng là cơ sở để tạo lòng tin cho bạn hàng trong thƣơng mại, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình lƣu thông hàng hoá, tạo thêm sức mạnh cạnh tranh trên toàn thế giới. Hiện nay khả năng về tài chính và uy tín trên thị trƣờng quốc tế là một rào cản rất lớn trong hoạt động xuất nhập khẩu của một số doanh nghiệp.Vì vậy, việc xác lập nguồn vốn tài trợ cho hoạt động xuất nhập khẩu là vấn đề rất quan trọng. Các kênh huy động vốn mà doanh nghiệp xuất nhập khẩu có thể tiếp cận nhƣ: nguồn vốn tín dụng từ ngân hàng thƣơng mại, nguồn vốn hỗ trợ của Chính phủ, TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 nguồn tín dụng thƣơng mại giữa các doanh nghiệp với nhau, hay nguồn vốn phi chính thức khác từ bên ngoài.

Trong đó, nguồn vốn vay từ các ngân hàng thƣơng mại là nguồn vốn quan trọng nhất, đáp ứng tốt nhất cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.2 Vai trò tài trợ XNK Tài trợ XNK là một mảng dịch vụ có ý nghĩa cực kỳ quan trọng không những đối với các doanh nghiệp mà còn đối với cả Ngân hàng và nền kinh tế. Nhờ hoạt động tài trợ XNK của ngân hàng mà tất cả các bên tham gia vào thƣơng mại quốc tế đều đƣợc hƣởng lợi từ chính hoạt động này. TS Nguyễn Văn Tiến, 2008 ) a. Đối với nền kinh tế : Thông qua các hình thức tài trợ XNK của các ngân hàng thƣơng mại, hoạt động mua bán hàng hoá XNK theo yêu cầu của thị trƣờng đƣợc thực hiện thƣờng xuyên, liên tục, các sản phẩm trong nƣớc có thể thâm nhập thị trƣờng quốc tế dễ dàng hơn.

Hoạt động tài trợ XNK góp phần nâng cao tính năng động của nền kinh tế và giúp ổn định thị trƣờng. Bên cạnh đó, hoạt động tài trợ XNK của ngân hàng còn giúp các doanh các doanh nghiệp tồn tại và đứng vững trong cơ chế thị trƣờng, mở rộng sản xuất kinh doanh, nâng cao uy tín và danh tiếng trên thị trƣờng quốc tế. Và chính sự phát triển của các doanh nghiệp là động cơ thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Thông qua tài trợ XNK của ngân hàng mà các doanh nghiệp có vốn để thay đổi dây chuyền công nghệ, hiện đại hoá máy móc thiết bị nhằm tăng năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm, tạo ra sản phẩm phong phú đa dạng về mẫu mã chủng loại để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của ngƣời dân.

Các doanh nghiệp cũng có thể nhập khẩu các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu phục vụ đời sống sinh hoạt của nhân dân hoặc các mặt hàng phục vụ sản xuất mà trong nƣớc chƣa sản xuất đƣợc hay giá thành còn cao.