Luận Văn Thạc Sĩ Về Mối Quan Hệ Giữa Phát Triển Tài Chính, Độ Mở Thương Mại và Tăng Trưởng Kinh ...

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh bộ ba phát triển tài chính độ mở thương mại và tăng trưởng kinh tế ở việt nam luận văn thạc sĩ, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Hải
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Bộ Ba Phát Triển Tài Chính, Độ Mở Thương Mại Và Tăng Trưởng Kinh Tế Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế
• 1.2. Mối quan hệ giữa thương mại và tăng trưởng kinh tế
• 1.3. Tổng quan về kinh tế Việt Nam và vai trò của tài chính, thương mại
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế
• 2.1.1. Phát triển tài chính tác động đến tăng trưởng kinh tế
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả dữ liệu
• 4.2. Hệ số tương quan
• 4.3. Kiểm định nghiệm đơn vị
• 4.4. Kiểm định đồng liên kết
• 4.5. Kiểm định quan hệ nhân quả Granger và bổ sung thêm mô hình ECM
• 4.6. Phân tích phản ứng xung
• 4.6.1. Phản ứng của GDP trước cú sốc xuất khẩu
• 4.6.2. Phản ứng của GDP trước cú sốc nhập khẩu
• 4.6.3. Phản ứng của xuất khẩu trước cú sốc GDP
• 4.6.4. Phản ứng của nhập khẩu trước cú sốc GDP
• 4.6.5. Phản ứng của nhập khẩu trước cú sốc cung tiền M2 (LnM2)
• 4.7. Phân rã phương sai
• 4.7.1. Phân rã phương sai biến tăng trưởng (LnGDP)
• 4.7.2. Phân rã phương sai biến nhập khẩu (LnIM)
• 4.7.3. Phân rã phương sai biến xuất khẩu (LnEX)
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Các kết quả nghiên cứu chính
• 5.2. Một số gợi ý chính sách
• 5.3. Những hạn chế của luận văn và hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Tài Chính Độ Mở Thương Mại và Tăng Trưởng Kinh Tế Việt Nam

Việt Nam đã trải qua một quá trình phát triển kinh tế mạnh mẽ trong những năm qua. Mối quan hệ giữa phát triển tài chính, độ mở thương mại và tăng trưởng kinh tế đang trở thành chủ đề nghiên cứu quan trọng. Nghiên cứu này nhằm làm rõ mối quan hệ giữa ba yếu tố này, từ đó đưa ra những giải pháp phù hợp cho sự phát triển bền vững.

1.1. Khái Niệm Về Phát Triển Tài Chính

Phát triển tài chính được hiểu là quá trình cải thiện khả năng cung cấp dịch vụ tài chính, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Các tổ chức tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho các doanh nghiệp và hộ gia đình.

1.2. Độ Mở Thương Mại Là Gì

Độ mở thương mại phản ánh mức độ tham gia của một quốc gia vào thương mại quốc tế. Một quốc gia có độ mở thương mại cao thường có khả năng thu hút đầu tư nước ngoài và gia tăng xuất khẩu, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Phát Triển Tài Chính và Thương Mại

Mặc dù Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong phát triển tài chính và độ mở thương mại, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như thiếu hụt nguồn vốn, rào cản thương mại và sự biến động của thị trường tài chính đang ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.

2.1. Thiếu Hụt Nguồn Vốn Đầu Tư

Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn, điều này ảnh hưởng đến khả năng mở rộng sản xuất và đầu tư. Việc cải thiện hệ thống tài chính là cần thiết để giải quyết vấn đề này.

2.2. Rào Cản Thương Mại

Các rào cản thương mại như thuế quan và quy định phức tạp có thể làm giảm khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế. Cần có chính sách hợp lý để giảm thiểu những rào cản này.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Tài Chính và Thương Mại

Để nghiên cứu mối quan hệ giữa phát triển tài chính, độ mở thương mại và tăng trưởng kinh tế, các phương pháp như kiểm định đồng liên kết và kiểm định nhân quả Granger được áp dụng. Những phương pháp này giúp xác định mối quan hệ giữa các biến trong dài hạn.

3.1. Kiểm Định Đồng Liên Kết

Kiểm định đồng liên kết giúp xác định xem có mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa các biến hay không. Kết quả cho thấy có sự đồng liên kết giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển tài chính.

3.2. Kiểm Định Nhân Cách Granger

Phương pháp này giúp xác định hướng tác động giữa các biến. Kết quả cho thấy độ mở thương mại có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế và ngược lại.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ tích cực giữa phát triển tài chính, độ mở thương mại và tăng trưởng kinh tế. Các chính sách khuyến khích đầu tư và cải cách hệ thống tài chính sẽ giúp thúc đẩy sự phát triển bền vững.

4.1. Chính Sách Khuyến Khích Đầu Tư

Cần có các chính sách khuyến khích đầu tư nước ngoài và trong nước để tăng cường phát triển tài chính. Điều này sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

4.2. Cải Cách Hệ Thống Tài Chính

Cải cách hệ thống tài chính nhằm nâng cao khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp và hộ gia đình. Điều này sẽ giúp tăng cường độ mở thương mại và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Phát Triển Tài Chính và Thương Mại

Tương lai của phát triển tài chính, độ mở thương mại và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam phụ thuộc vào việc thực hiện các chính sách hợp lý. Cần tiếp tục nghiên cứu và cải cách để đảm bảo sự phát triển bền vững trong bối cảnh toàn cầu hóa.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Chính Sách Kinh Tế

Chính sách kinh tế cần được điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế. Việc này sẽ giúp tăng cường phát triển tài chính và độ mở thương mại.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Cần có những nghiên cứu sâu hơn về mối quan hệ giữa các yếu tố này trong bối cảnh thay đổi của nền kinh tế toàn cầu. Điều này sẽ giúp đưa ra những giải pháp hiệu quả hơn cho tăng trưởng kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ THANH HẢI BỘ BA PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH, ĐỘ MỞ THƯƠNG MẠI VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ TP. HCM, tháng 11/2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ THANH HẢI BỘ BA PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH, ĐỘ MỞ THƯƠNG MẠI VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học : PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa TP. HCM, tháng 11/201 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của chính tác giả, nội dung được đúc kết từ quá trình học tập và các kết quả nghiên cứu thực tiễn trong thời gian qua, các số liệu sử dụng là trung thực và có nguồn gốc trích dẫn rõ ràng. Luận văn được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của cô PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa Tác giả luận văn NGUYỄN THỊ THANH HẢI LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ TÓM TẮT CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU . 2 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY .1 Mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế.1 Phát triển tài chính tác động đến tăng trưởng kinh tế .2 Tăng trưởng kinh tế tác động đến phát triển tài chính .3 Mối quan hệ 2 chiều giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế 13 2.2 Mối quan hệ giữa độ mở thương mại và tăng trưởng kinh tế .1 Độ mở thương mại tác động đến tăng trưởng kinh tế .2 Tăng trưởng kinh tế có tác động đến độ mở thương mại .3 Mối quan hệ giữa phát triển tài chính và độ mở thương mại . 17 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Mô hình nghiên cứu .1 Kiểm định nghiệm đơn vị.2 Kiểm định đồng liên kết .3 Kiểm định mối quan hệ nhân quả Granger . 25 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Thống kê mô tả dữ liệu .2 Hệ số tương quan .3 Kiểm định nghiệm đơn vị .4 Kiểm định đồng liên kết.5 Kiểm định quan hệ nhân quả Granger và bổ sung thêm mô hình ECM .6 Phân tích phản ứng xung .1 Phản ứng của GDP trước cú sốc xuất khẩu .2 Phản ứng của GDP trước cú sốc nhập khẩu .3 Phản ứng của xuất khẩu trước cú sốc GDP .4 Phản ứng của nhập khẩu trước cú sốc GDP .5 Phản ứng của nhập khẩu trước cú sốc cung tiền M2 (LnM2) .7 Phân rã phương sai .1 Phân rã phương sai biến tăng trưởng (LnGDP) .2 Phân rã phương sai biến nhập khẩu (LnIM).3 Phân rã phương sai biến xuất khẩu (LnEX) . 48 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN .1 Các kết quả nghiên cứu chính .2 Một số gợi ý chính sách .3 Những hạn chế của luận văn và hướng nghiên cứu tiếp theo . 55 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Các giá trị thống kê mô tả về các biến lnGDP, lnM2, lnDC, lnEX và lnIM của Việt Nam giai đoạn từ quý 3/1999 đến quý 1/2012 . Hệ số tương quan giữa các biến lnGDP, lnM2, lnDC, lnEX và lnIM của Việt Nam trong giai đoạn từ quý 3/1999 đến quý 1/2012 . Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị ADF và PP . Xác định độ trễ tối ưu . Kết quả kiểm định đồng liên kết Johansen . Kết quả kiểm định nhân quả Granger . Xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế . 40 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 1: GDP bình quân đầu người tính bằng USD qua các năm (USD/người) . 4 Hình 2: Tăng trưởng GDP từ năm 2007 đến năm 2012 . 5 Hình 3: Mối quan hệ nhân quả giữa phát triển tài chính, độ mở thương mại và tăng trưởng kinh tế . Phản ứng của GDP trước cú sốc của xuất khẩu . Tốc độ tăng trưởng kinh tế, tốc độ gia tăng xuất khẩu và tỷ lệ xuất khẩu trong GDP . Phản ứng của GDP trước cú sốc nhập khẩu . Phản ứng của xuất khẩu trước cú sốc GDP. Phản ứng của nhập khẩu trước cú sốc GDP . Phản ứng của nhập khẩu trước cú sốc cung tiền M2 (LnM2) . Phân rã phương sai biến tăng trưởng (LnGDP) . Phân rã phương sai biến nhập khẩu (LnIM) . Phân rã phương sai biến xuất khẩu (LnEX) . 48 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 TÓM TẮT Mục tiêu của bài viết này nhằm mục đích điều tra tính đồng liên kết và quan hệ nhân quả Granger giữa phát triển tài chính, độ mở thương mại và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam để xem xem có mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa phát triển tài chính, độ mở thương mại và tăng trưởng kinh tế trong trường hợp ở Việt Nam hay không. Qua đó, xem xét các mối quan hệ nhân quả đạt được giữa các biến thông qua kiểm định nhân quả Granger dựa trên các giả thuyết nguồn cung dẫn dắt (supply- leading), nguồn cầu phụ thuộc (demand-following) và độ mở thương mại có tác động lên tăng trưởng kinh tế, với cơ sở dữ liệu được lấy theo quý (từ quý 3/1999 đến quý 1/2012). Kết quả cho thấy có mối quan hệ cân bằng dài hạn đối với một số cặp biến như là: Tổng sản phẩm trong nước thực tế (LnGDP) và xuất khẩu (LnEX), LnGDP và nhập khẩu (LnIM), cung tiền M2 (LnM2) và tín dụng trong nước (LnDC), LnM2 và LnIM, LnDC và LnIM. Thêm vào đó, kiểm định quan hệ nhân quả Granger và bổ sung thêm mô hình ECM cho thấy có mối quan hệ nhân quả hai chiều giữa GDP và xuất khẩu, GDP và nhập khẩu, cung tiền M2 và tín dụng trong nước, cung tiền M2 và nhập khẩu, và cuối cùng là mối quan hệ nhân quả hai chiều giữa tín dụng trong nước và nhập khẩu. Thông qua đó, bài nghiên cứu ủng hộ cho giả thuyết độ mở thương mại có tác động đến tăng trưởng kinh tế và tác động này là tích cực. Đồng thời, bài viết còn chỉ ra là: Không những độ mở thương mại tác động đến tăng trưởng kinh tế mà tăng trưởng kinh tế cũng có tác động ngược lại lên độ mở thương mại. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU Trong những năm gần đây, mối quan hệ giữa phát triển tài chính, độ mở thương mại và tăng trưởng kinh tế đang rất được quan tâm nghiên cứu. Đối với mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế, nhiều nghiên cứu đã đưa ra các kết quả trái ngược nhau về mối quan hệ nhân quả giữa phát triển tài chính và tăng trưởng. Trong đó, giả thuyết nguồn cung dẫn dắt thừa nhận có mối quan hệ nhân quả từ phát triển tài chính lên tăng trưởng kinh tế, còn giả định nguồn cầu phụ thuộc thừa nhận có mối quan hệ nhân quả từ sự tăng trưởng kinh tế đến phát triển tài chính. Ngoài ra còn có những quan điểm ủng hộ cho mối quan hệ hai chiều giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế. Cụ thể là, mặc dù phần lớn các nghiên cứu thực nghiệm đều ủng hộ cho quan điểm phát triển tài chính có tác động đến tăng trưởng kinh tế như nghiên cứu của Mazur and Alexander (2001) hay nghiên cứu của Calderon and Liu (2003). Tuy nhiên, vẫn có những nghiên cứu chỉ ra rằng sự tăng trưởng kinh tế lại là nguyên nhân thúc đẩy cho sự phát triển tài chính như các nghiên cứu của Soukhakian (2007), Adnan Hye (2011),… Đối với mối quan hệ giữa thương mại và tăng trưởng kinh tế, hiện nay cũng có hai quan điểm trái chiều về mối quan hệ nhân quả giữa hai yếu tố này. Quan điểm thương mại có tác động lên tăng trưởng kinh tế được ủng hộ bởi các nhà kinh tế học nổi tiếng như Adam Smith (1776), David Ricardo (1817), hay Edwards and LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mặt khác, cũng có những quan điểm ủng hộ cho giả thuyết nhập khẩu có tác động đến tăng trưởng như nghiên cứu của Lawrence and Weinstein (1999). Bên cạnh quan điểm thương mại có tác động lên tăng trưởng kinh tế thì cũng có quan điểm ủng hộ cho giả thuyết tăng trưởng kinh tế có tác động đến thương mại như nghiên cứu của Lancaster, K. (1980) hay Katircioglu et al. (2007),… Như chúng ta đã biết, Việt Nam là một câu chuyện thành công về quá trình phát triển. Công cuộc đổi mới kinh tế và chính trị bắt đầu triển khai từ năm 1986 đã đưa Việt Nam từ một trong những quốc gia nghèo nhất trên thế giới với thu nhập bình quân đầu người dưới 100 đô la Mỹ, trở thành quốc gia có thu nhập trung bình thấp chỉ trong vòng 25 năm với thu nhập đầu người lên tới 1.224 đô la Mỹ vào cuối năm 2010 và tăng lên mức 1.596 đô la Mỹ vào cuối năm 2012. Quá trình gia tăng GDP bình quân đầu người ở Việt Nam được thể hiện trong hình 1 dưới đây. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Hình 1: GDP bình quân đầu người tính bằng USD qua các năm (USD/người) Nguồn: Ngân hàng thế giới (WorldBank) Thêm vào đó, tỷ lệ dân nghèo giảm mạnh từ 58% năm 1993 xuống còn 9,64% cuối năm 2012, đồng thời chỉ số an ninh xã hội khác cũng được cải thiện đáng kể. Không những thế, Việt Nam đang ngày càng khẳng định vị trí và vai trò của mình trong khu vực và quốc tế bằng việc chủ tọa thành công Hội nghị thường niên 2009 Hội đồng Thống đốc Ngân hàng Thế giới (WB), Quỹ tiền tệ IMF và đóng vai trò Chủ tịch Hiệp hội các quốc gia ĐôngNam Á (ASEAN) nhiệm kỳ 2010. Mặc dù vậy, bên cạnh những thành quả to lớn đã đạt được thì vẫn còn rất nhiều khó khăn, thách thức đã tác động không nhỏ đến sự tăng trưởng nền kinh tế ở Việt Nam, đặc biệt là cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu 2008. Biến cố kinh tế thế giới đã tác động rõ nét tới mức độ ổn định và tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam. Các số liệu thống kê cho thấy, GDP nước ta tăng liên tục từ năm 2000 đến 2007, đạt mức 8,48% và sau đó sụt giảm xuống. Đến năm 2012 là năm có tỷ lệ tăng GDP thấp nhất trong vòng nhiều năm kể từ năm 1998, được thể hiện trong hình 2 ở dưới đây. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.