Chương 1: Giới thiệu khái quát về bài nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu và mục tiêu bài nghiên cứu. • Chương 2: Tổng quan các kết quả nghiên cứu trước đây. • Chương 3: Mô tả về phương pháp nghiên cứu và dữ liệu nghiên cứu. • Chương 4: Kết quả nghiên cứu.
• Chương 5: Kết luận: Chốt lại những kết quả nghiên cứu chính và đưa ra những giải pháp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY Tác giả tập trung vào bài nghiên cứu của Katircioglu et al. (2007) viết về: Bộ ba phát triển tài chính, thương mại và tăng trưởng kinh tế ở Ấn Độ để áp dụng cho thực tế ở Việt Nam. Tác giả hi vọng kết quả nghiên cứu sẽ khả thi để có thể đưa ra những giải pháp giúp cho tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam ngày càng vững mạnh hơn.
Những mối quan hệ giữa bộ ba phát triển tài chính, độ mở thương mại và tăng trưởng kinh tế qua các nghiên cứu trước đây sẽ được tổng hợp trong phần trình bày bên dưới.1 Mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế: Phát triển tài chính là một hiện tượng phản ánh việc cung cấp một cấu trúc thượng tầng tài chính giúp nâng cao cả hoạt động sản xuất và vận hành nền kinh tế một cách trôi chảy. Nó cung cấp nguồn vốn cần thiết, định giá giá trị kinh tế của các nguồn lực đang được giao dịch và hỗ trợ tiến trình thực hiện chính sách công. Việc cung ứng vốn dưới hình thức tín dụng, kiểm soát lãi suất thị trường, .… là sự phản ánh của phát triển tài chính trong một quốc gia nhằm mục đích để đạt được tăng trưởng kinh tế (Omotola Awojobi, 2013). Hiện nay, có nhiều ý kiến tranh luận về mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế.
Mặc dù các tài liệu có liên quan đã chỉ ra có mối quan hệ nhân quả giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế, tuy nhiên mối quan hệ nhân quả này nhìn chung là vẫn chưa rõ ràng. Xuất phát từ câu hỏi: liệu phát triển tài chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hay tăng trưởng kinh tế thúc đẩy phát triển tài chính? Đã đưa ra hướng nghiên cứu về mối quan hệ nhân quả giữa phát triển tài LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 10 chính và tăng trưởng kinh tế. Có những nghiên cứu ủng hộ cho quan điểm phát triển tài chính tác động đến sự tăng trưởng kinh tế (supply leading hypothesis), ngược lại cũng có những nghiên cứu ủng hộ cho quan điểm tăng trưởng kinh tế tác động đến phát triển tài chính (demand-following hypothesis). Ngoài ra còn có những quan điểm ủng hộ cho mối quan hệ hai chiều giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế.1 Phát triển tài chính tác động đến tăng trưởng kinh tế: Schumpeter (1911) đã lập luận rằng sự phát triển tài chính, thông qua chức năng quan trọng của nó về việc tăng cường hiệu quả của các trung gian bằng cách giảm thiểu chi phí thông tin, chi phí giao dịch và chi phí giám sát có thể dẫn đến tăng trưởng kinh tế.
Ủng hộ cho quan điểm này, Patrick (1966) cũng cho rằng phát triển tài chính tác động đến sự tăng trưởng kinh tế, có nghĩa là việc tạo ra các tổ chức tài chính và thị trường tài chính làm gia tăng việc cung cấp dịch vụ tài chính và do đó dẫn đến tăng trưởng kinh tế thực. Nối tiếp những nghiên cứu sau này, rất nhiều nghiên cứu thực nghiệm khác cũng ủng hộ cho quan điểm trên và phần lớn đều cho rằng phát triển tài chính có tác động tích cực đến sự tăng trưởng kinh tế. Các nghiên cứu được thực hiện dựa trên cơ sở dữ liệu của nhiều quốc gia hoặc trong phạm vi một quốc gia riêng lẻ. Cụ thể như sau: - Một số nghiên cứu lấy dữ liệu từ nhiều quốc gia như: Nghiên cứu của King and Levine (1993b) xem xét mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và bốn thước đo phát triển tài chính cho 80 nước trong giai đoạn 1960-1989.
Kết quả cho thấy các nước có hệ thống tài chính phát triển hơn thì tăng trưởng nhanh hơn, có tỉ lệ đầu tư cao hơn và sử dụng vốn hiệu quả hơn. Hay nghiên cứu LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 11 của Levine and Zervos (1998) chỉ ra rằng sự phát triển của ngân hàng và thị trường chứng khoán là yếu tố dự báo tốt cho tăng trưởng kinh tế. Họ đã nghiên cứu thực nghiệm đối với 49 quốc gia trong giai đoạn 1976-1993 và nhận thấy rằng ngay cả khi đã kiểm soát các yếu tố liên quan đến tăng trưởng, thì sự thanh khoản của thị trường cổ phiếu và sự phát triển của ngân hàng đều có tương quan dương và mạnh mẽ đến tỷ lệ tăng trưởng ở hiện tại và tương lai. Từ đó, tác giả đã nhận định có một mối liên hệ mạnh mẽ và tích cực giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế, và các yếu tố tài chính là một phần của quá trình tăng trưởng.
Còn Seetanah et al. (2008) điều tra mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng trong trường hợp của 20 nền kinh tế đảo trong giai đoạn 1980-2002, kết quả cho thấy phát triển tài chính có tác động tích cực và đáng kể vào tăng trưởng kinh tế. Đồng thời tác giả còn đưa ra rất nhiều kiến nghị chính sách cho chính phủ; Chính phủ nên cố gắng phát triển lĩnh vực tài chính nhiều hơn và một trong những bước đầu tiên là phải giảm thiểu sự tham gia của nhà nước trong hệ thống tài chính và cạnh tranh trong lĩnh vực tài chính cần được khuyến khích hơn. - Bên cạnh đó, cũng có những nghiên cứu dựa trên dữ liệu của từng quốc gia riêng lẻ như: Murende and Eng (1994) đã tiến hành kiểm tra thực nghiệm theo chuỗi thời gian từ năm 1979 đến năm 1990 ở Singapore.
Kết quả chỉ ra có một mối quan hệ nhân quả một chiều từ sự phát triển tài chính đến tăng trưởng. Còn Bhattacharya and Sivasubramaniam (2003) đã kiểm định mối quan hệ nhân quả giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế ở Ấn Độ bằng cách sử dụng dữ liệu trong thời kỳ 1970 – 1999. Họ cũng chỉ ra rằng phát triển tài chính đưa đến tăng trưởng GDP. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 12 - Ở cấp độ vi mô hơn, theo nghiên cứu của Demirguc-Kunt and Maksimovic (1998), các định chế tài chính là rất quan trọng cho sự phát triển của các doanh nghiệp.
Để điều tra sự khác biệt trong hệ thống pháp luật và tài chính ảnh hưởng như thế nào đến việc sử dụng nguồn tài chính bên ngoài để tài trợ cho tăng trưởng của công ty, họ đã sử dụng dữ liệu cấp công ty từ 30 quốc gia đang phát triển và phát triển, kết quả cho thấy rằng cả hai yếu tố: thị trường chứng khoán tích cực và một hệ thống pháp luật phát triển là rất quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Các công ty trong nước có thị trường chứng khoán linh hoạt và được xếp hạng cao, phù hợp với quy phạm pháp luật có thể có được nguồn vốn từ bên ngoài nhiều hơn và phát triển nhanh hơn. Những phát hiện này là vững chắc và hỗ trợ cho các đề xuất rằng sự phát triển của thị trường tài chính và các thể chế tạo điều kiện cho tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh những nghiên cứu ủng hộ cho quan điểm phát triển tài chính có tác động tích cực đến sự tăng trưởng thì cũng có quan điểm cho rằng phát triển tài chính có tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế.
Nghiên cứu của De Gregorio and Guidotti (1995) chỉ ra rằng: Sự phát triển tài chính làm giảm đáng kể tốc độ tăng trưởng kinh tế của các quốc gia có trải qua tỷ lệ lạm phát tương đối cao (đặc biệt là ở châu Mỹ Latinh). Và đó là kết quả của việc tự do hóa tài chính trong một môi trường pháp lý kém. Phát hiện của họ cũng cho thấy các kênh chính của truyền dẫn từ phát triển tài chính đến tăng trưởng là hiệu quả của đầu tư, chứ không phải là khối lượng đầu tư. Ngoài ra, kết quả nghiên cứu của Adnan Hye (2011) cũng ủng hộ cho quan điểm này khi xây dựng chỉ số phát triển tài chính (FDI) cho nền kinh tế Ấn Độ và xem xét mối quan hệ giữa FDI và tăng trưởng kinh tế.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 13 Thêm vào đó, còn có nhiều nghiên cứu khác ủng hộ cho quan hệ nhân quả một chiều từ phát triển tài chính lên tăng trưởng kinh tế như: King và Levine (1993a), Levine and Zervos (1998), Neusser and Kugler (1998), Choe and Moosa (1999), và Seetanah (2007),… 2.2 Tăng trưởng kinh tế tác động đến phát triển tài chính: Quan điểm thứ hai cho rằng sự tăng trưởng kinh tế có tác động đến phát triển tài chính. Giả thuyết này phù hợp với quan điểm của Levine (1997), ông kết luận rằng giữa tăng trưởng và phát triển tài chính có mối liên hệ nhân quả và hệ thống tài chính được định hình bởi sự phát triển phi tài chính. Ví dụ như thay đổi trong viễn thông, máy tính, các chính sách khu vực phi tài chính, các thể chế, và bản thân tăng trưởng kinh tế ảnh hưởng đến chất lượng của các dịch vụ tài chính và cấu trúc của hệ thống tài chính. Thông qua các nghiên cứu trước đó, ông thấy rằng: Cải tiến công nghệ làm chi phí giao dịch thấp hơn, chính sách tiền tệ và tài khóa ảnh hưởng đến việc đánh thuế các trung gian tài chính và việc cung cấp dịch vụ tài chính hay nói cách khác những thay đổi chính trị và các thể chế trong nước có ảnh hưởng nghiêm trọng đến phát triển tài chính.
Hơn nữa, tăng trưởng kinh tế làm thay đổi sự sẵn lòng của người gửi tiết kiệm và nhà đầu tư phải trả các chi phí liên quan tham gia vào hệ thống tài chính. Soukhakian (2007) cũng ủng hộ cho giả thuyết này, ông kiểm định 2 giả thuyết đó là: Nguồn cung dẫn dắt và nguồn cầu phụ thuộc cho nền kinh tế của Iran. Phát hiện của ông chỉ ra rằng: thứ nhất là có nhiều hơn một vector đồng liên kết tồn tại giữa phát triển tài chính (M2) và thu nhập thực tế bình quân đầu người, thứ hai là có quan hệ nhân quả một chiều chạy từ thu nhập thực tế bình quân đầu người đến phát triển tài chính. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.