MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định sự phát triển của mọi nền kinh tế. Đại hội IX của đảng cộng sản Việt Nam đã khẳng định “…nguồn lực con ngƣời – Yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trƣởng kinh tế nhanh và bền vững”; “…con ngƣời và nguồn nhân lực là nhân tố quyết định sự phát triển đất nƣớc trong thời kì CNH-HĐH…”. Đại hội Đảng lần thứ X cũng nhấn mạnh: “phát triển mạnh, kết hợp chặt chẽ giữa hoạt động khoa học và công nghệ với giáo dục và đào tạo để thực sự phát huy vai trò quốc sách hàng đầu, tạo động lực đẩy nhanh CNH-HĐH và phát triển kinh tế tri thức”.
Nhƣ vậy, thời đại nào cũng cần đến nhân tài, hội nhập kinh tế thế giới càng sâu thì vấn đề phát triển nguồn nhân lực càng trở nên bức thiết. Thực hiện nền kinh tế theo cơ chế thị trƣờng, hội nhập với nền kinh tế khu vực và thế giới là một xu thế tất yếu của đất nƣớc. Trong bối cảnh phát triển nhƣ vũ bão của khoa học công nghệ, ngày càng nhiều các công nghệ hiện đại, các thiết bị tiên tiến và phƣơng pháp quản lí tiến bộ đƣợc đƣa vào áp dụng, không chỉ trong các doanh nghiệp nói chung mà còn cả trong các ngân hàng thƣơng mại (NHTM) nói riêng. Tuy nhiên, không có một kỹ thuật hay phƣơng pháp quản lý nào có thể đem lại hiệu quả nếu không đủ những con ngƣời có đủ năng lực để quản lý và thực thi nó.
Nói cách khác, muốn tồn tại và phát triển trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt khi tham gia hội nhập cần phải khai thác triệt để và tận dụng nhiều nguồn lực khác nhau, trong đó, nguồn lực con ngƣời đóng vai trò quyết định. Càng quan trọng hơn khi đối với các NHTM nƣớc ta có tiềm lực về tài chính và cơ sở vật chất còn thua kém so với các NHTM nƣớc ngoài. Công nghệ ngân hàng là loại công nghệ thay đổi nhanh chóng đòi hỏi phải có một đội ngũ nhân lực đủ cả về số lƣợng và chất lƣợng để triển khai 1 z và ứng dụng tốt những công nghệ mới. Trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng việc nắm bắt và triển khai nhanh công nghệ hiện đại phục vụ kinh doanh là yếu tố cạnh tranh hàng đầu.
Hiện nay các ngân hàng trên thế giới triển khai khoảng 2000-3000 sản phẩm, dịch vụ trong khi các ngân hàng Việt Nam mới chỉ triển khai khoảng 200-400 sản phẩm, dịch vụ nhƣ vậy còn một lƣợng lớn sản phẩm, dịch vụ mà chúng ta chƣa thể triển khai một phần là do chúng ta chƣa thể triển khai những công nghệ mới. Nhƣng trong tƣơng lai gần khi nền kinh tế nƣớc ta phát triển và mở cửa cho lĩnh vực tài chính ngân hàng các công ty tài chính và ngân hàng nƣớc ngoài vào Việt Nam, với tiềm lực cao về mọi mặt sẽ triển khai hàng loạt các sản phẩm dịch vụ mới. Để có thể cạnh tranh đƣợc các ngân hàng trong nƣớc cần chuẩn bị cho mình một đội ngũ nhân lực đủ mạnh về cả số và chất lƣợng để cạnh tranh Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long với số lƣợng đội ngũ cán bộ nhân viên đông đảo, với hoạt động chủ yếu khi đƣợc thành lập là xây nhà cho bà con vùng đồng bằng sông Cửu Long tránh lũ và sau này mới đƣợc phép hoạt động nhƣ một ngân hàng đa năng giống nhƣ các ngân hàng thƣơng mại khác và so với các Ngân hàng Thƣơng mại khác thì tuổi đời còn khá trẻ. Do đó, Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long – Chi nhánh Phú Thọ tất yếu sẽ gặp nhiều khó khăn trong vấn đề đáp ứng chất lƣợng nguồn nhân lực với yêu cầu thực tiễn.
Và vì vậy, nhiệm vụ đặt ra đối với nâng cao chất lƣợng phát triển nguồn nhân lực của Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long là hết sức nặng nề và cấp bách khi hội nhập kinh tế quốc tế. Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long – Chi nhánh Phú Thọ là đầu mối thực hiện các nghiệp vụ theo ủy quyền của Hội sở, Chi nhánh luôn coi phát triển nguồn nhân lực là nhiệm vụ quan trọng trong chiến lƣợc phát triển toàn diện của mình. Thực hiện đề án tái cơ cấu lại Ngân hàng Thƣơng mại, ngày 23/5/2015 Ngân hàng 2 z TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long đƣợc Ngân hàng Nhà nƣớc sáp nhập vào Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam và Chi nhánh Phú Thọ đƣợc đổi tên thành Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hùng Vƣơng (BIDV Chi nhánh Hùng Vƣơng). BIDV Chi nhánh Hùng Vƣơng là chi nhánh cấp 1, trực thuộc Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam.
Sau khi sáp nhập, việc phát triển nguồn nhân lực càng là yêu cầu cấp thiết đối với BIDV Chi nhánh Hùng Vƣơng. Xuất phát từ lí do trên, em quyết định chọn đề tài: “ Phát triển nguồn nhân lực tại Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long – Chi nhánh Phú Thọ” (Nay là Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hùng Vƣơng) để làm đề tài nghiên cứu luận văn tốt nghiệp. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn Mục đích: Đánh giá thực trạng nguồn nhân lực của Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long – Chi nhánh Phú Thọ, qua đó đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách phát triển nguồn nhân lực của Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long – Chi nhánh Phú Thọ. Nhiệm vụ: Để thực hiện mục đích nêu trên, tác giả sử dụng, tìm kiếm, hệ thống hóa những luận cứ lý thuyết và thực tiễn về phát triển nguồn nhân lực để chứng minh luận điểm và gợi ý một số giải pháp ban đầu.
Cụ thể: Luận cứ lý thuyết: + Hệ thống hóa các vấn đề lý thuyết về vấn đề nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực + Đặc điểm nguồn nhân lực trong các ngân hàng thƣơng mại + Các nhân tố ảnh hƣởng đến phát triển nguồn nhân lực trong các ngân hàng thƣơng mại. 3 z Luận cứ thực tiễn: + Nghiên cứu nguồn nhân lực và thực tiễn phát triển nguồn nhân lực ở Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long - Chi nhánh Phú Thọ. Đƣa ra một số giải pháp về phát triển nguồn nhân lực tại Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long - Chi nhánh Phú Thọ. Ngoài ra, tác giả còn đƣa ra một số câu hỏi nghiên cứu về việc phát triển nguồn nhân lực tại Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long - Chi nhánh Phú Thọ nhƣ sau: Câu hỏi 1: Cơ sở lý luận thực tiễn về nguồn nhân của ngân hàng thƣơng mại hiện nay là gì? Câu hỏi 2: Tình hình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tại Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long – Chi nhánh Phú Thọ thời gian qua diễn ra nhƣ thế nào? Câu hỏi 3: Những yếu tố nào ảnh hƣởng đến chính sách đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tại Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long – Chi nhánh Phú Thọ? Câu hỏi 4: Để hoàn thiện chính sách đào tạo và phát triển nguồn nhân lực nhằm nâng cao chất lƣợng nhân sự thì Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long – Chi nhánh Phú Thọ và các bên liên quan cần phải làm gì? 3.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu: Đối tƣợng nghiên cứu: Là những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến phát triển nguồn nhân lực tại Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long - Chi nhánh Phú Thọ. Phạm vi nghiên cứu: + Về mặt nội dung: Luận văn nghiên cứu những vấn đề liên quan đến phát triển nguồn nhân lực tại Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long - Chi nhánh Phú Thọ. 4 z + Về không gian: Các nội dung trên đƣợc nghiên cứu tại Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long - Chi nhánh Phú Thọ. + Về thời gian: Luận văn nghiên cứu thực tiễn phát triển nguồn nhân lực từ năm 2012 đến hết năm 2014 và đƣa ra các giải pháp đề xuất có ý nghĩa trong những năm tới.
Phƣơng pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng tổng hợp các phƣơng pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, phƣơng pháp lôgíc và nghiên cứu so sánh, phƣơng pháp tổng hợp và phân tích. Các số liệu sử dụng trong luận văn là những số liệu của các báo cáo và đề tài nghiên cứu đã công bố chính thức. Kết cấu luận văn Phần giới thiệu Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về phát triển nguồn nhân lực Ngân hàng thƣơng mại Chƣơng 2.
Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu 3. Cơ sở phƣơng pháp luận: duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Các phƣơng pháp nghiên cứu cụ thể 3.Phƣơng pháp thu thập số liệu 3. Phƣơng pháp xử lý số liệu 3.
Phƣơng pháp phân tích số liệu Chƣơng 3. Thực trạng chính sách phát triển nguồn nhân lực tại Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long – Chi nhánh Phú Thọ (Nay là BIDV Chi nhánh Hùng Vƣơng) Chƣơng 4. Giải pháp hoàn thiện chính phát triển nguồn nhân lực tại Ngân hàng TMCP Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long – Chi nhánh Phú Thọ. Kết luận Tài liệu tham khảo dự kiến 5 z CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
Tình hình nghiên cứu Những năm qua ở Việt Nam đã có nhiều ngƣời quan tâm và nghiên cứu về nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực theo nhiều giác độ khác nhau. Trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển đổi và thị trƣờng lao động chƣa hình thành rõ nét, nên đa số công trình nghiên cứu có hƣớng tập trung xem xét vấn đề phát triển nguồn nhân lực tầm vĩ mô hoặc gắn phát triển nguồn nhân lực với giải quyết công ăn việc làm, phục vụ chiến lƣợc phát triển kinh tế. Trong đó có một số nghiên cứu tiêu biểu nhƣ chƣơng trình khoa học cấp Nhà nƣớc: "Con ngƣời Việt Nam - mục tiêu và động lực phát triển kinh tế - xã hội" của GS.TS Nguyễn Mạnh Đƣờng làm chủ nhiệm; Đề tài khoa học cấp Nhà nƣớc năm 2000: "Chiến lƣợc phát triển nguồn nhân lực của Việt Nam" của TS. Nguyễn Tuyết Mai, Bộ Kế hoạch và Đầu tƣ.