Phát triển năng lực nghề cho người lao động ngành in tại TP. Hồ Chí Minh

Luận văn nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển năng lực nghề cho người lao động ngành in tại TP.HCM trong bối cảnh toàn cầu hóa.

• Tác giả: Bùi Minh Thuận
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Giáo dục học
• Đề tài: Phát triển năng lực nghề cho người lao động ngành in tại Thành phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
• ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU
• Đối tượng nghiên cứu
• Khách thể nghiên cứu
• PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
• PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
• ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN
• CẤU TRÚC TỔNG QUÁT CỦA LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP NGÀNH IN
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu NLNN NLĐ ngành in trong và ngoài nước
• 1.1.1. Các nghiên cứu ở ngoài nước
• 1.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước
• 1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài
• 1.2.1. Khái niệm năng lực
• 1.2.2. Khái niệm năng lực nghề nghiệp
• 1.2.3. Khái niệm năng lực nghề nghiệp ngành in
• 1.2.4. Khái niệm phát triển năng lực nghề nghiệp
• 1.2.5. Khái niệm phát triển năng lực nghề nghiệp ngành in
• 1.3. Cơ sở lý luận về năng lực nghề của NLĐ ngành in tại Thành Phố Hồ Chí Minh
• 1.3.1. Cấu trúc năng lực nghề nghiệp ngành in
• 1.3.2. Vai trò của năng lực nghề ngành in
• 1.3.3. Đánh giá năng lực nghề nghiệp ngành in
• 1.3.4. Tiêu chí đánh giá năng lực nghề nghiệp ngành in
• 1.4. Cơ sở lý luận về phát triển năng lực nghề cho NLĐ ngành in tại Thành Phố Hồ Chí Minh
• 1.4.1. Mục đích phát triển năng lực nghề nghiệp ngành in
• 1.4.2. Các yếu tố tác động đến việc phát triển năng lực nghề nghiệp ngành in
• 1.4.3. Đặc điểm người lao động và việc học
• 1.4.4. Vai trò của phát triển năng lực nghề nghiệp ngành in
• 1.5. Phương pháp và mô hình tổ chức phát triển năng lực nghề nghiệp cho người lao động ngành in
• 1.5.1. Phương pháp tổ chức đào tạo phát triển năng lực
• 1.5.2. Các mô hình đào tạo tại doanh nghiệp
• 1.5.3. Mô hình đào tạo tại nơi làm việc 70-20-10
• 1.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ NĂNG LỰC NGHỀ CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG NGÀNH IN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 2.1. Tổng quan doanh nghiệp in tại TP.
• 2.2. Tổng quan về năng lực nghề ngành in tại các doanh nghiệp khu vực TP.
• 2.2.1. Nguồn nhân lực ngành in
• 2.2.2. Điều kiện cơ sở vật chất phục vụ hoạt động phát triển năng lực nghề nghiệp ngành in
• 2.2.3. Quy trình tổ chức các hoạt động phát triển năng lực nghề nghiệp
• 2.2.4. Mối tương quan giữa năng lực nghề nghiệp ngành in với nền kinh tế Việt Nam
• 2.3. Thực trạng năng lực nghề nghiệp người lao động ngành in trong những năm gần đây tại TP.
• 2.3.1. Mô tả mẫu phiếu điều tra
• 2.3.2. Thực trạng về nhận thức của người lao động đối với việc phát triển năng lực nghề
• 2.3.3. Thực trạng năng lực nghề nghiệp người lao động ngành in trong những năm gần đây tại TP.
• 2.3.4. Thực trạng phát triển năng lực nghề nghiệp ngành in của người lao động tại thành phố HCM
• 2.4. Nhu cầu về việc phát triển năng lực nghề nghiệp ngành in của người lao động
• 2.4.1. Yếu tố tác động đến nhu cầu phát triển năng lực
• 2.4.2. Nhu cầu bồi dưỡng
• 2.4.2.1. Bồi dưỡng năng lực số
• 2.4.2.2. Bồi dưỡng khả năng học tập tự định hướng
• 2.4.3. Nhu cầu về cơ chế chính sách, môi trường
• 2.5. Đánh giá chung về năng lực nghề nghiệp ngành in của người lao động tại TP.
• 2.5.1. Thách thức
• 2.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP NGÀNH IN CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI TP.
• 3.1. Cơ sở để đưa ra biện pháp
• 3.1.1. Cơ sở thực tiễn
• 3.2. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2.1. Nguyên tắc đảm bảo mục đích
• 3.2.2. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.2.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.2.4. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và trải nghiệm sáng tạo
• 3.3. Thiết kế và tổ chức bồi dưỡng nhằm phát triển năng lực nghề nghiệp ngành in của người lao động tại TP.
• 3.3.1. Mục tiêu thứ nhất, cải thiện sự chủ động tại nơi làm việc
• 3.3.2. Mục tiêu thứ hai, vận dụng mô hình 70 - 20 - 10 cho việc đào tạo tại doanh nghiệp
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm và tầm quan trọng của phát triển năng lực nghề ngành in

Phát triển năng lực nghề là quá trình nâng cao kỹ năng, kiến thức và năng lực chuyên môn của người lao động ngành in tại TP.HCM. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày nay, năng lực nghề ngành in trở thành yếu tố then chốt để doanh nghiệp tăng giá trị cạnh tranh. Ngành in đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế TP.HCM, đặc biệt khi gặp thách thức từ kỹ thuật số hóa và trí tuệ nhân tạo. Việc phát triển năng lực lao động không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, mà còn góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Đây là nhiệm vụ cấp bách, yêu cầu sự quan tâm từ các doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và chính sách nhà nước.

1.1. Định nghĩa năng lực nghề ngành in

Năng lực nghề ngành in bao gồm tập hợp các kỹ năng, kiến thức chuyên môn, thái độ làm việc và khả năng thích ứng với các công nghệ mới. Đây không chỉ là kỹ năng kỹ thuật mà còn bao gồm năng lực mềm như giao tiếp, làm việc nhóm và quản lý chất lượng. Người lao động ngành in cần nắm vững các quy trình in ấn, sử dụng thiết bị hiện đại, và tuân thủ tiêu chuẩn an toàn, môi trường.

1.2. Ý nghĩa phát triển năng lực cho lao động

Phát triển năng lực lao động giúp người lao động ngành in tăng mức lương, cơ hội thăng tiến. Doanh nghiệp được lợi ích từ chất lượng sản phẩm cao, giảm chi phí sản xuất, tăng tính cạnh tranh. Từ góc độ quốc gia, việc nâng cao năng lực nhân lực góp phần tăng tổng giá trị xuất khẩu, mở rộng thị trường, và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

II. Thực trạng phát triển năng lực ngành in tại TP

Hiện tại, ngành in TP.HCM đang đối mặt với nhiều thách thức trong phát triển năng lực lao động. Mặc dù là trung tâm công nghiệp in lớn của Việt Nam, nhưng chất lượng năng lực của người lao động vẫn còn tồn tại nhiều khoảng cách. Nhiều doanh nghiệp in chưa đầu tư đầy đủ vào đào tạo nâng cao kỹ năng cho nhân công. Thêm vào đó, sự thiếu hụt cơ sở đào tạo chuyên biệt và chương trình đào tạo lỗi thời khiến năng lực nhân lực không theo kịp với xu hướng công nghệ số hóa. Tình trạng thiếu hụt lao động có kỹ năng cao dẫn đến việc nhiều doanh nghiệp khó tuyển dụng nhân viên phù hợp.

2.1. Điểm mạnh và điểm yếu của ngành in hiện nay

Điểm mạnh của ngành in TP.HCM là có đội ngũ lao động tương đối đông, nhiều doanh nghiệp có thiết bị hiện đại. Tuy nhiên, điểm yếu là kỹ năng quản lý, năng lực kỹ thuật của người lao động chưa cao. Nhiều người lao động chưa cập nhật công nghệ in mới, không nắm vững tiêu chuẩn quốc tế. Việc chuyển giao công nghệ và nâng cấp kỹ năng còn chậm.

2.2. Nhu cầu đào tạo và nâng cấp kỹ năng

Các doanh nghiệp ngành in TP.HCM đều thể hiện nhu cầu đào tạo cao cho lao động. Người sử dụng lao động cần những khoá đào tạo kỹ thuật, quản lý chất lượng, an toàn lao động. Nâng cấp kỹ năng lao động là điều cần thiết để tăng giá trị doanh nghiệp và cạnh tranh với các nước khác trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

III. Các biện pháp phát triển năng lực nghề cho lao động ngành in

Để phát triển năng lực lao động ngành in một cách hiệu quả, cần thực hiện một số biện pháp toàn diện. Trước hết, cần xây dựng và hoàn thiện chương trình đào tạo chuyên biệt phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Thứ hai, cần tăng cường đầu tư đào tạo từ các cơ sở giáo dục và doanh nghiệp. Thứ ba, cần tạo cơ chế khuyến khích để lao động nâng cao kỹ năng, bao gồm chế độ hỗ trợ học tập và cơ hội thăng tiến. Cuối cùng, cần chuyển giao công nghệ, đưa công nghệ in hiện đại vào đào tạo, giúp lao động nắm vững kỹ thuật mới.

3.1. Vai trò của cơ sở đào tạo và doanh nghiệp

Cơ sở đào tạo cần xây dựng chương trình học liên kết với doanh nghiệp, đảm bảo kiến thức giảng dạy phù hợp với thực tiễn sản xuất. Doanh nghiệp nên hỗ trợ tài chính, cung cấp thực tập chuyên môn, giúp lao động áp dụng kiến thức vào công việc thực tế. Sự hợp tác chặt chẽ giữa hai bên là chìa khóa nâng cao năng lực lao động.

3.2. Hỗ trợ chính sách và cơ chế khuyến khích

Chính sách hỗ trợ từ nhà nước rất quan trọng trong phát triển năng lực lao động ngành in. Cần có chế độ hỗ trợ tài chính, giấc phép học tập cho lao động. Doanh nghiệp nên tăng lương, cấp bậc cho những lao động nâng cao kỹ năng, tạo động lực phát triển. Đồng thời, cần công nhận chứng chỉ, bằng cấp từ các khóa đào tạo chuyên biệt.

IV. Hướng phát triển và kiến nghị cho tương lai

Để phát triển bền vững năng lực nghề cho lao động ngành in TP.HCM, cần có chiến lược dài hạn. Trước tiên, cần xây dựng tiêu chuẩn năng lực rõ ràng cho từng vị trí công việc trong ngành in. Thứ hai, cần nâng cao chất lượng đào tạo bằng cách đầu tư công nghệ, nâng cấp cơ sở vật chất của các trường học. Thứ ba, cần mở rộng hợp tác quốc tế, học tập kinh nghiệm từ các nước có nền công nghiệp in phát triển. Cuối cùng, cần giám sát đánh giá thường xuyên hiệu quả đào tạo, điều chỉnh chiến lược theo nhu cầu thị trường.

4.1. Lập bản đồ kỹ năng và xác định nhu cầu đào tạo

Cần khảo sát toàn diện các nhu cầu kỹ năng của ngành in TP.HCM hiện tại và tương lai. Bản đồ kỹ năng sẽ giúp xác định rõ những kỹ năng thiếu hụt, từ đó thiết kế chương trình đào tạo phù hợp. Phối hợp giữa cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và chính sách nhà nước để đáp ứng nhu cầu thực tế.

4.2. Xây dựng hệ thống đào tạo liên tục và cấp chứng chỉ

Cần xây dựng hệ thống đào tạo liên tục, không chỉ đào tạo ban đầu mà còn cập nhật kỹ năng thường xuyên. Cấp chứng chỉ quốc tế cho lao động ngành in sẽ nâng cao giá trị nhân lực. Các khóa đào tạo nên được thiết kế linh hoạt, phù hợp với lịch làm việc của lao động, giúp họ nâng cao năng lực mà không ảnh hưởng hiệu suất sản xuất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp in ấn giữ vai trò mắt xích kỹ thuật trọng yếu trong chuỗi cung ứng hàng hóa, liên kết mật thiết với các ngành dệt may, da giày, sản xuất bao bì và dịch vụ xuất bản. Tại Việt Nam, ngành in đóng góp trung bình khoảng 1% GDP cả nước, tương đương doanh thu xấp xỉ 2 tỷ USD hàng năm. Khi tính gộp cả khối doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), tổng doanh thu toàn ngành đạt mốc 4 tỷ USD. Đáng chú ý, thị trường Thành phố Hồ Chí Minh hiện chiếm khoảng 60% tổng doanh thu in ấn của cả nước, khẳng định vị thế đầu tàu công nghệ và sản xuất của khu vực phía Nam.

Tuy nhiên, trước làn sóng chuyển đổi số và tự động hóa trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0, lực lượng lao động ngành in tại đô thị này đang đối mặt với nhiều rủi ro tụt hậu về kỹ năng số, quản trị quy trình và làm chủ thiết bị công nghệ cao. Mục tiêu cốt lõi của đề tài là đánh giá thực trạng toàn diện năng lực nghề nghiệp của người lao động, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp sư phạm và quản trị nhằm phát triển năng lực nghề nghiệp đáp ứng chuẩn mực công nghệ số.

Phạm vi nghiên cứu được xác lập tại các doanh nghiệp in trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2024. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi xác lập khung năng lực nghề đặc thù, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất chuyền in thêm 15-20%, tối ưu hóa khoảng 30% chi phí vận hành và giảm thiểu tỷ lệ phế phẩm trong quy trình gia công xuất bản hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng lý luận vững chắc dựa trên mô hình năng lực ASK (Attitude - Skill - Knowledge) của Benjamin Bloom (1956) và mô hình tích hợp KSAOs. Bên cạnh đó, tác giả vận dụng mô hình đào tạo tại nơi làm việc 70-20-10 của Paul Kaerger (2017) nhằm xây dựng lộ trình học tập thực chiến phù hợp với tâm lý người học trưởng thành. Nghiên cứu đồng thời đối chiếu với các chuẩn mực quốc tế như Khung kỹ năng truyền thông đồ họa (GCSC) của GAERF Hoa Kỳ và Tiêu chuẩn năng lực nghề (SCS) gồm 164 đơn vị thuộc 13 nhóm chức năng tại Hồng Kông.

Hệ thống lý thuyết làm rõ 4 khái niệm trung tâm: Năng lực nghề nghiệp (khả năng huy động tổng hòa kiến thức, kỹ năng và thái độ để xử lý nhiệm vụ); Năng lực nghề ngành in (khả năng vận hành thiết bị, quản trị màu và kiểm soát chất lượng in); Phát triển năng lực nghề (quá trình bồi dưỡng có chủ đích nhằm nâng cấp chuẩn chuyên môn); và Năng lực số ngành in (khả năng khai thác dữ liệu, phần mềm chế bản và thiết bị số hóa). Cấu trúc năng lực đề xuất gồm 8 thành tố: Vận hành thiết bị - phần mềm; Khai thác thông tin dữ liệu; Giao tiếp - hợp tác số; An toàn - an sinh số; Sáng tạo nội dung số; Học tập phát triển kỹ năng số; Sử dụng năng lực số ngành in; và Chuyển đổi số văn hóa doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nhuần nhuyễn giữa phương pháp nghiên cứu lý thuyết (phân tích, tổng hợp tài liệu chuyên ngành) và phương pháp nghiên cứu thực tiễn. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát bằng bảng hỏi trên quy mô mẫu 320 người lao động và cán bộ kỹ thuật tại 45 doanh nghiệp in trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên phân tầng được lựa chọn nhằm đảm bảo tính đại diện cho các loại hình sở hữu (doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp FDI) và các vị trí việc làm (chế bản, in, sau in). Nghiên cứu còn tiến hành 15 cuộc phỏng vấn sâu với các chuyên gia kỹ thuật và quản lý xưởng in.

Dữ liệu định lượng được xử lý khoa học trên phần mềm SPSS 26.0 và Excel thông qua thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy thang đo Cronbach's Alpha và phân tích tương quan. Phương pháp phân tích thống kê kết hợp phỏng vấn sâu được lựa chọn vì giúp phản ánh khách quan thực trạng kỹ năng thợ in, đồng thời minh chứng tính khoa học cho các giải pháp đào tạo. Tiến trình nghiên cứu thực địa được triển khai liên tục trong thời gian 18 tháng, từ tháng 2 năm 2023 đến tháng 8 năm 2024.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, mức độ nhận thức của người lao động về tầm quan trọng của việc phát triển năng lực nghề nghiệp đạt tỷ lệ rất cao với 87.5% ý kiến đồng tình. Tuy nhiên, tỷ lệ nhân sự được tham gia các khóa đào tạo chuẩn hóa trong 12 tháng gần nhất chỉ đạt 34.2%, tạo nên sự chênh lệch lớn giữa nhận thức và cơ hội tiếp cận tri thức mới.

Thứ hai, kết quả đánh giá theo thang Rubrics 5 mức độ chỉ ra rằng năng lực kỹ thuật cơ học truyền thống đạt mức Khá với 62.8%, trong khi các nhóm năng lực số và xử lý dữ liệu tự động chỉ dừng ở mức Trung bình và Yếu với 58.4%. Kỹ năng quản trị màu kỹ thuật số và vận hành lưu đồ sản xuất tự động có điểm bình quân thấp nhất, chỉ đạt 2.45/5.00 điểm.

Thứ ba, cơ hội đào tạo phân hóa sâu sắc theo quy mô doanh nghiệp. Các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp lớn có 78.6% tỷ lệ tổ chức bồi dưỡng định kỳ, trong khi các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) chỉ đạt 21.4%. Về mặt rào cản, 68.3% người lao động khẳng định thiếu thời gian do lịch làm việc theo ca, và 54.7% cho biết doanh nghiệp chưa xây dựng lộ trình nâng bậc kỹ năng rõ ràng.

Thảo luận kết quả

Thực trạng phân hóa năng lực xuất phát từ việc đầu tư dây chuyền sản xuất chưa đồng bộ tại các doanh nghiệp in nội địa. Đa phần các đơn vị vừa và nhỏ vẫn duy trì máy in offset đời cũ, phụ thuộc nặng nề vào kinh nghiệm thủ công của thợ cả mà chưa ứng dụng quy trình quản lý màu tự động hay hệ thống chế bản kỹ thuật số CTP. Tình trạng này phản ánh đúng cảnh báo từ Hiệp hội In Việt Nam về nguy cơ doanh nghiệp trong nước bị co cụm vào phân khúc gia công đơn giản.

So sánh với kết quả kiểm tra tay nghề ngành in quân đội giai đoạn 2013-2023 (với 60-65% đạt khá và 10-15% đạt giỏi), trình độ thợ in khu vực dân sự tại Thành phố Hồ Chí Minh có sự phân hóa tay nghề phức tạp hơn giữa thợ in truyền thống và kỹ thuật viên số hóa. Các dữ liệu khảo sát này có thể được trình bày sinh động qua biểu đồ cột chồng thể hiện phân bố 5 mức năng lực và bảng hồi quy tương quan giữa thời lượng bồi dưỡng tại nơi làm việc với chỉ số năng suất máy. Điều này khẳng định sự cấp thiết của việc đổi mới căn bản phương thức bồi dưỡng tay nghề tại xưởng in.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, chuyển đổi phương thức đào tạo tại doanh nghiệp theo mô hình 70-20-10. Doanh nghiệp cần bố trí 70% thời lượng cho việc thực hành kèm cặp trực tiếp trên máy in, 20% thông qua học hỏi từ chuyên gia xưởng và phản hồi công việc, 10% dành cho các khóa học lý thuyết trực tuyến. Mục tiêu nâng tỷ lệ thợ làm chủ công nghệ số lên 75% trong vòng 12 tháng, do Phòng Nhân sự và Quản đốc xưởng chịu trách nhiệm triển khai.

Thứ hai, chuẩn hóa quy trình đánh giá năng lực bằng bộ tiêu chuẩn Rubrics 5 cấp độ. Thực hiện kiểm tra định kỳ 6 tháng một lần đối với 100% công nhân vận hành và kỹ thuật viên chế bản. Target metric đặt ra là cắt giảm 40% lỗi sai hỏng màu sắc và lỗi file in trong năm 2025, dưới sự giám sát trực tiếp của Ban Giám đốc kỹ thuật.

Thứ ba, xây dựng hệ thống học tập số vi mô (Microlearning) tại nội bộ doanh nghiệp. Thiết kế các bài học video thời lượng từ 3 đến 5 phút hướng dẫn xử lý sự cố máy in và cân chỉnh tram số, giúp công nhân tự định hướng học tập linh hoạt. Mục tiêu đạt 85% nhân viên hoàn thành các học phần kỹ năng số trong 6 tháng, do Bộ phận Kỹ thuật và Công nghệ thông tin vận hành.

Thứ tư, tăng cường liên kết ba nhà gồm Doanh nghiệp - Cơ sở đào tạo - Hiệp hội In Thành phố Hồ Chí Minh. Các trường đại học và cao đẳng kỹ thuật cần cập nhật chương trình giảng dạy sát với thực tế sản xuất bao bì thông minh và in 3D. Mục tiêu cung ứng từ 500 đến 700 kỹ thuật viên in đạt chuẩn số hóa mỗi năm cho thị trường lao động giai đoạn 2025-2030.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là Ban Lãnh đạo, Giám đốc sản xuất và Trưởng phòng Nhân sự tại các doanh nghiệp in ấn. Luận văn cung cấp khung tham chiếu chuẩn và lộ trình đào tạo 70-20-10 giúp tối ưu hóa chi phí đào tạo từ 25-30% và nâng cao rõ rệt hiệu suất máy in.

Nhóm thứ hai là Giảng viên, nghiên cứu viên tại các trường đại học, viện nghiên cứu và trường cao đẳng nghề kỹ thuật in. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị để đổi mới giáo trình, thiết kế các mô-đun thực hành chế bản và quản trị màu phù hợp với nhu cầu doanh nghiệp.

Nhóm thứ ba là Đội ngũ kỹ sư, kỹ thuật viên chế bản và công nhân vận hành máy in. Luận văn giúp người lao động nhận diện chính xác khoảng trống kỹ năng qua bảng tiêu chí Rubric, từ đó chủ động tự học để thăng tiến nghề nghiệp trong môi trường số.

Nhóm thứ tư là Các nhà hoạch định chính sách thuộc Sở Thông tin và Truyền thông, các hiệp hội ngành nghề. Dữ liệu thực chứng của đề tài cung cấp luận cứ thực tiễn để xây dựng quy chuẩn kỹ năng nghề quốc gia và hoàn thiện thể chế hỗ trợ ngành in hiện đại hóa.

Câu hỏi thường gặp

Cấu trúc 8 nhóm năng lực trong nghiên cứu có điểm gì mới so với tiêu chuẩn in truyền thống?

Khung năng lực mới bổ sung toàn diện các kỹ năng số chuyên sâu như quản trị lưu đồ sản xuất in tự động, bảo mật dữ liệu số và an toàn số. Bộ khung này giải quyết triệt để sự thiếu hụt kỹ năng công nghệ mà hơn 58% người lao động ngành in hiện nay đang gặp phải.

Tại sao mô hình 70-20-10 lại phù hợp nhất với việc đào tạo người lao động ngành in?

Người lao động ngành in là đối tượng người lớn, mang đặc điểm học qua trải nghiệm thực tế và chịu áp lực sản xuất theo ca. Mô hình 70-20-10 tận dụng 70% việc học tại chỗ giúp công nhân vừa sản xuất vừa nâng cao tay nghề mà không làm gián đoạn kế hoạch giao hàng.

Bảng tiêu chí Rubric trong luận văn giúp doanh nghiệp đánh giá tay nghề như thế nào?

Thang Rubric chia thành 5 cấp bậc định lượng từ Kém (0-3 điểm) đến Giỏi (8-10 điểm) với các chỉ số hành vi cụ thể. Công cụ này giúp doanh nghiệp loại bỏ cách đánh giá cảm tính, thiết lập tiêu chuẩn minh bạch cho việc xếp lương và quy hoạch đào tạo.

Các doanh nghiệp in quy mô nhỏ có thể áp dụng các giải pháp trong đề tài không?

Hoàn toàn khả thi vì các giải pháp được thiết kế theo dạng mô-đun linh hoạt. Xưởng in nhỏ có thể áp dụng ngay cơ chế thợ giỏi kèm thợ phụ (chiếm 20% học hỏi tương tác) và tài liệu số tự học mà không tốn kém chi phí ban đầu.

Trí tuệ nhân tạo và máy móc hiện đại có thay thế hoàn toàn thợ in trong tương lai không?

Công nghệ tự động hóa không triệt tiêu việc làm mà tái định hình yêu cầu công việc. Người thợ in biết làm chủ phần mềm, kiểm soát màu sắc và vận hành thiết bị số sẽ trở thành lực lượng nòng cốt không thể thay thế trong các nhà máy in thông minh.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về phát triển năng lực nghề nghiệp ngành in trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số doanh nghiệp.
• Nghiên cứu xác lập thành công mô hình cấu trúc 8 nhóm năng lực nghề đặc thù tích hợp bộ tiêu chuẩn đánh giá Rubrics 5 cấp độ mang tính định lượng cao.
• Khảo sát thực chứng tại 45 doanh nghiệp in Thành phố Hồ Chí Minh đã nhận diện chính xác điểm nghẽn về kỹ năng số và khoảng cách đào tạo giữa các nhóm doanh nghiệp.
• Hệ thống 4 giải pháp đề xuất trên nền tảng mô hình 70-20-10 mang tính khả thi cao, mở ra phương thức đào tạo linh hoạt và tối ưu chi phí cho doanh nghiệp.
• Đóng góp khoa học của đề tài góp phần thúc đẩy chất lượng nguồn nhân lực, hướng tới mục tiêu tăng trưởng doanh thu ngành in quốc gia vượt mốc 4 tỷ USD.

Lộ trình khuyến nghị các cơ sở in ấn áp dụng thử nghiệm khung năng lực trong giai đoạn 2024-2025 và hoàn thiện nhân rộng đến năm 2030. Các nhà quản lý và cơ sở đào tạo hãy chủ động khai thác kết quả nghiên cứu này để nâng tầm nguồn nhân lực ngành in ngay hôm nay!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP NGÀNH IN 1. Tổng quan nghiên cứu NLNN NLĐ ngành in trong và ngoài nước 1. Các nghiên cứu ở ngoài nước Năng lực nghề nghiệp ngành in được quan tâm khá rộng rãi trên thế giới, đồng thời cũng có nhiều tổ chức, những nghiên cứu cụ thể và các khóa đào tạo chuyên biệt, nhằm hỗ trợ phát triển NLNN ngành in, cụ thể như: Tổ chức PIA tại Mỹ (Printing Industries of America), tổ chức BPIF tại Anh (Bristish Printing Industries Federation), tổ chức BVDM tại Đức (Bundesverband Druck und Medien), tổ chức JPMA tại Nhật (Japan Printing Machinery Association),…. Ngoài ra còn rất nhiều tổ chức khác nhau và các quốc gia khác như Canada (Printing Industries of Canada - PIC, Intergraf,…).

(The Graphic Arts Education and Research Foundation, Hoa Kỳ), là một tổ chức có sứ mệnh nâng cao kiến thức và giáo dục trong lĩnh vực in ấn, họ hỗ trợ các chương trình phù hợp, chuẩn bị cho LLLĐ ngành in trong tương lai. Họ công bố Năng lực Kỹ năng Truyền thông Đồ họa (Graphic Communications Skills Competencies - GCSC) tại GRAPH EXPO 14, diễn ra từ ngày 28 tháng 9 đến ngày 1 tháng 10 năm 2014 tại McCormick Place ở Chicago. Các năng lực này được viết bởi các chuyên gia trong ngành in và các nhà giáo dục đồ họa - truyền thông, nhằm cung cấp kiến thức, kỹ năng, khả năng và hành vi có thể đo lường hoặc quan sát được, để thực hiện công việc thành công trong công việc. (Ralph Nappi, chủ tịch GAERF), nêu quan điểm: “Việc đảm bảo rằng các chuyên gia truyền thông đồ họa có những kỹ năng và đào tạo cần thiết để cạnh tranh trên thị trường toàn cầu là điều cần thiết.

Sự hợp tác của nhiều chuyên gia về Năng lực Kỹ năng Đồ họa này đã tạo ra một nguồn lực vượt trội cho cả nhà giáo dục và các chuyên gia trong ngành in". Việc thành lập GCSC là để đáp ứng trực tiếp tình trạng thiếu lao động lành nghề đang tồn tại trong ngành. Những năng lực này, phản ánh một ngành công nghiệp không ngừng phát triển, được Page | 1 thiết kế để giúp đáp ứng nhu cầu quan trọng về LLLĐ có trình độ. Việc tiếp cận và sử dụng những năng lực này là miễn phí đối với tất cả các bên liên quan trong ngành.

Liên đoàn công nghiệp in ấn Anh (The British Printing Industries’ Federation - BPIF). Với tư cách là nhà cung cấp đào tạo quốc gia duy nhất chuyên về kỹ năng in, nhằm mục đích phục vụ ngành in và là cơ quan chủ chốt trong việc cung cấp các bằng cấp nghề quốc gia (National Vocational Qualifications - NVQs). Chuyên cung cấp các khóa đào tạo và đánh giá để nâng cao kỹ năng của ngành in. Với quan điểm nhìn nhận là ngành năng động, không ngừng phát triển, việc ứng phó bằng cách tiếp cận đúng là rất quan trọng để thành công.

BPIF tiếp cận chương trình đào tạo năng lực nghề ngành in, được chính phủ trợ cấp, liên tục điều chỉnh để đáp ứng bộ kỹ năng mà ngành in yêu cầu. Đồng thời tạo ra các biện pháp cho nhu cầu đào tạo ngày hôm nay - ngày mai - tương lai. Đặc tính tiêu chuẩn năng lực nghề cho ngành in (The Specification of Competency Standards - SCS) tại Hồng Kông. Liên đoàn đề cập đến các khóa học giáo dục và đào tạo các tiêu chuẩn năng lực, do các Ủy ban Cố vấn Đào tạo Ngành (Industry Training Advisory Committees - ITAC) khác nhau xây dựng hoặc đặc tính kỹ thuật về Năng lực Chung (Specifications of Generic Competencies - SGCs) do Cục Giáo dục xây dựng theo Khung trình độ chuyên môn (Qualifications Framework - QF) làm cơ sở chính cho việc thiết kế chương trình giảng dạy.

Các nhà thiết kế khóa học có thể lựa chọn các tài liệu/ năng lực phù hợp trong SGC để phù hợp với nhu cầu của người học. Việc áp dụng SGC để phát triển các khóa học dựa trên SCS/SGC theo QF, nhưng phải tuân thủ Nguyên tắc về Trình độ chuyên môn do Cục Giáo dục ban hành. (Ủy ban châu Âu, 2018), Ở các nước châu Âu, do sự tiến bộ của công nghệ, nhu cầu cao đối với lao động có kỹ năng công nghiệp, cũng như độ tuổi của những lao động lành nghề đã cao hơn, nên cần có những nhân sự có thể xử lý khéo léo các nhiệm vụ công nghệ mới. (Rooney, 2017; tại Oregon - Hoa Kỳ), lao động ở các bộ phận khác nhau trong ngành in được cho là giảm, và lao động đang làm việc là người cao tuổi; do đó, việc thay thế nhân sự là cần thiết.

(John, 2016), Do đó, việc đào tạo chuyên nghiệp cho nhân sự mới nhằm nâng cao năng lực của họ để ngang bằng với Page | 2 những NLĐ trước đây được chú trọng. (Andy, 2018; Nhật Bản), tình trạng thiếu hụt lao động có kỹ năng dẫn đến việc thành lập các liên đoàn, nhằm thúc đẩy thế hệ mới nhận thức về ngành in cũng như hỗ trợ phát triển kỹ năng nghề. (Phayakaso, 2004), phát triển nhân sự trong các cơ sở giáo dục theo hình thức đồng giáo dục, nghiên cứu và phát triển vật liệu in cũng như phát triển các tiêu chuẩn năng lực của lao động quốc gia trong lĩnh vực vận hành in và các lĩnh vực khác liên quan đến ngành in ấn và đóng gói. (Wiroon, 2009), ở Thái Lan, ngành in Thái Lan đang gặp vấn đề nghiêm trọng về lao động, khi nhiều lao động vẫn chưa có trình độ chuyên môn và thiếu nhận thức về công nghệ mới, trong khi đó kế hoạch phát triển kinh tế xã hội quốc gia lần thứ 12 lại nhấn mạnh vào việc giải quyết vấn đề có tính chuyên nghiệp chưa thực sự phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động bấy giờ.

Văn phòng phát triển kinh tế và xã hội quốc gia, 2017 (Office of the national economic and social development board), chính phủ đang thúc đẩy đào tạo chuyên nghiệp để đáp ứng nhu cầu thị trường lao động bằng cách: (1) Phát triển chương trình giảng dạy dựa trên hiệu suất, nhằm đáp ứng nhu cầu của các tổ chức; (2) Cung cấp phương tiện điện tử nhằm thúc đẩy việc đào tạo được thuận tiện và dễ tiếp cận. Do đó, ngành công nghiệp in không thể bị gián đoạn bởi một chương trình đào tạo tổng thể, điều này sẽ cản trở khối lượng công việc hiện tại. (International Circular of Graphic Education and Research, No.9, 2016), quá trình thực hiện các dự án cải thiện tối ưu hóa cho ngành in còn kéo dài. Đây là khoảng thời gian nằm trong giai đoạn phát triển không ngừng, yêu cầu về năng lực của nhân viên đang thay đổi mạnh mẽ và sẽ còn tiếp tục thay đổi nhiều hơn nữa trong tương lai.

Bài nghiên cứu nêu rõ vấn đề về mục tiêu đào tạo cần thiết của nhân viên về áp dụng tiêu chuẩn hóa. Mục tiêu đề ra đòi hỏi chúng ta phải cùng nhau cải thiện chương trình giảng dạy hiện có bằng cách đưa vào các lý thuyết sản xuất công nghiệp, nhằm tránh tiêu tốn nguồn lực và hỗ trợ nỗ lực của nhau để chúng ta có thể duy trì giáo dục và đào tạo nghề (Vocational Education And Training - VET), cơ sở giáo dục đại học (Higher Education Institution - HEI) và ngành in bền vững. Page | 3 (Intellective Solutions, Mỹ), tự hào là trung tâm phát triển các năng lực và các bài đánh giá được sử dụng bởi Tổ chức Nghiên cứu và Giáo dục Nghệ thuật Đồ họa (Graphic Arts Education and Research Foundation - GAERF) và SkillsUSA. Joe Rickard và Frank Kanonik dẫn đầu các nỗ lực tạo ra và phát triển các nguồn lực của ngành in.

Họ đã làm việc với các chuyên gia về lĩnh vực giáo dục và công nghiệp để đảm bảo năng lực và đánh giá là luôn được cập nhật, hợp lệ và phù hợp với ngành in ấn hiện nay. GAERF được cung cấp thông qua PrintED, một chương trình kiểm định quốc gia, dựa trên các tiêu chuẩn ngành dành cho các khóa học về đồ họa truyền thông ở cấp trung học và sau trung học. Tiêu chuẩn Kỹ năng Giao tiếp Đồ họa (GCSC) của họ là sáu bộ năng lực kỹ năng và các đánh giá tương ứng được người hướng dẫn sử dụng để xác nhận chương trình giảng dạy và cũng được nhà tuyển dụng sử dụng để xác nhận khả năng của ứng viên. Các nghiên cứu ở trong nước Ngành in hay còn gọi là ngành xuất bản: Gồm các hoạt động tổ chức nội dung, hình thức, in ấn và phổ biến các ý tưởng dưới dạng sách, báo, tạp chí, hay hiện đại hơn là những cuốn sách điện tử ghi trong đĩa CD, trên mạng Internet để đông đảo công chúng có thể tiếp cận được.

Ngành được phân mã 18 - 18110 theo Quyết định số 27/2018/QĐ-TTg ngày 06/07/2018 của Thủ tướng Chính phủ. Với chương trình đào tạo tương ứng với ngành in bậc giáo dục đại học theo thong tư số 24/2017/TT-BGDĐT ngày 10/10/2017: Công nghệ kỹ thuật In (7510801) và Kỹ thuật in (7520137). Phát triển NLNN ngành in không phải là vấn đề mới trong lý luận và thực tiễn tại Việt Nam. Nhưng nếu so với trên thế giới thì đây cũng là vấn đề mới được quan tâm trong thời gian gần đây.

Chính xác là vào khoảng 2015 đến hiện nay (2024), trước đó thì những định hướng cũng như những thể chế về việc phát triển NLNN cũng chưa thật sự được quan tâm. (04/08/2023, Học viện Lục quân), Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam tổ chức hội nghị tổng kết 10 năm công tác kiểm tra đánh giá trình độ kỹ năng Page | 4 nghề kỹ thuật và hội thi thợ giỏi ngành in Quân đội giai đoạn 2013-2023. 10 năm qua, công tác kiểm tra đánh giá trình độ kỹ năng nghề kỹ thuật Ngành in Quân đội được tổ chức duy trì thường xuyên, chặt chẽ. Một số cơ quan chủ quản và cơ sở in đã quan tâm, tạo điều kiện cử cán bộ đi học để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, duy trì nghiêm công tác huấn luyện phục vụ kiểm tra.

Việc tổ chức kiểm tra nâng bậc thợ kỹ thuật được tổ chức thường xuyên, nghiêm túc, đúng quy chế. Tính đến nay, toàn quân đã tổ chức kiểm tra đánh giá nâng bậc kỹ thuật cho hơn 1. Số thí sinh dự thi đánh giá trình độ kỹ năng nghề in hằng năm đạt 60-65% khá và 10-15% giỏi; tổ chức 2 lần hội thi thợ giỏi ngành in cấp toàn quân đạt chất lượng, hiệu quả tốt. Cái khái niệm cơ bản của đề tài 1.

Khái niệm năng lực Theo Từ điển Tiếng Việt trang 322 (1998), năng lực là phẩm chất tâm lý và sinh lý tạo cho con người khả năng hoàn thành một loại hoạt động nào đó với chất lượng cao.