Đặt vấn đề, xây dựng bài toán nhận thức Tạo tình huống có vấn đề. Phát triển và nhận dạng vấn đề nảy sinh. Phát biểu vấn đề cần giải quyết. Giải quyết vấn đề đặt ra Đề xuất các giả thuyết.
Lập kế hoạch giải quyết vấn đề. Thực hiện kế hoạch. Kết luận Thảo luận kết quả và đánh giá. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khẳng định hay bác bỏ giả thuyết đã nêu.
Phát biểu kết luận. Đề xuất vấn đề mới. Dạy học theo dự án Khái niệm dạy dọc dự án Theo [6], dạy học theo dự án là một hình thức (phương pháp) dạy học, trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn, thực hành, tạo ra các sản phẩm có thể giới thiệu. Nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập, từ việc xác định mục đích lập kế hoạch, đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điều chỉnh đánh giá quá trình và kết quả thực hiện.
Các giai đoạn của dạy học dự án Theo [6], dạy học dự án gồm các giai đoạn: Giai đoạn 1: Thiết kế dự án Khi thiết kế dự án cần phải bám sát vào mục tiêu dạy học, liên hệ tốt với thực tế, rèn luyện cho HS những kĩ năng cần thiết, làm cho HS thích thú và có tính khả thi, GV cần chuẩn bị những nội dung sau: - Xác định mục tiêu: Giáo viên cần xác định những gì học sinh phải biết và có thể làm được khi kết thúc dự án. Giáo viên cần xác định những mục tiêu dự án từ chuẩn kiến thức bài học và các kĩ năng cơ bản, những kĩ năng tư duy bậc cao và kĩ năng thế kỉ XXI và những năng lực mà bài học tích hợp hướng tới. - Xây dựng ý tưởng dự án – Thiết kế các hoạt động:Những hoạt động dự án phải thiết kế sao cho đáp ứng được các nhu cầu hoạt động và nghiên cứu của người học đối với môn học, liên hệ thực tiễn với cuộc sống của học sinh, đem lại những trải nghiệm phong phú cho học sinh. - Xây dựng bộ câu hỏi định hướng: Giáo viên cần xây dựng bộ câu hỏi định hướng để hướng dẫn dự án và giúp học sinh tập trung vào những ý tưởng quan trọng và những khái niệm mấu chốt của bài học.
- Lập kế hoạch đánh giá và các tiêu chí đánh giá: Giáo viên lập lịch trình đánh giá việc học của học sinh vào những thời điểm khác nhau trong suốt dự án. Kế hoạch đánh giá phải đảm bảo mọi đối tượng học dinh đều được tham gia quá trình này. - Xây dựng nguồn tài liệu tham khảo: giáo viên có thể xây dựng nguồn tài 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nguyên hỗ trợ để đảm bảo việc tìm kiếm thông tin của học sinh đúng hướng, đúng mục tiêu đã đặt ra. Giai đoạn 2: Tiến hành dạy học theo dự án Dạy học theo dự án theo các bước sau: Bước 1: Hướng dẫn học sinh xác định mục tiêu và thảo luận ý tưởng dự án: Giáo viên đặt câu hỏi khái quát cho học sinh thảo luận để kích thích sự hứng thú cho các em.
Từ đó, giáo viên hướng dẫn học sinh xác định mục tiêu, gợi ý HS thảo luận về ý tưởng và xây dựng kịch bản dự án. Bước 2: Đánh giá nhu cầu, kiến thức người học trước khi thực hiện dự án, trên cơ sở đó điều chỉnh mục tiêu dự án cho phù hợp với thực tế và phù hợp với nhu cầu học tập của HS. Bước 3: Chia nhóm và lập kế hoạch dự án: HS lập nhóm dự án dưới sự tư vấn của giáo viên, thảo luận lập kế hoạch thực hiện dự án. Bước 4: Học sinh thực hiện dự án theo kế hoạch đã đặt ra: nghiên cứu, tìm kiếm thông tin, thu thập dữ liệu, phân tích, đóng vai, giải quyết vấn đề, tạo sản phẩm.
Giáo viên quan sát, ghi chép để tư vấn, góp ý nhóm, đánh giá sự tiến bộ nhóm, điều chỉnh dự án cho phù hợp. Giai đoạn 3: Kết thúc dự án Giáo viên tạo điều kiện và giúp đỡ HS trình bày sản phẩm dự án. Giáo viên và các HS còn lại cùng dựa vào các tiêu chí đánh giá sản phẩm để đánh giá phần trình bày của nhóm bạn và sau đó cùng nhau rút kinh nghiệm, tổng kết lại nội dung bài học.Dạy học WebQuest Theo [6], WebQuest là một PPDH trong đó HS tự lực thực hiện trong nhóm một nhiệm vụ về một chủ đề phức hợp, gắn với tình huống thực tiễn. Những thông tin cơ bản về chủ đề được truy cập từ những trang liên kết (Internet links) do GV chọn lọc từ trước.
Việc học tập theo định hướng nghiên cứu và khám phá, kết quả học tập được HS trình bày và đánh giá. WebQuest có thể được chia như sau : WebQuest lớn: Xử lý một vấn đề phức tạp trong một thời gian dài. WebQuest nhỏ: Trong một vài tiết học (ví dụ 2 đến 4 tiết), HS xử lý một đề tài chuyên môn bằng cách tìm kiếm thông tin và xử lý chúng cho bài trình bày, tức là các thông tin chưa được sắp xếp sẽ được lập cấu trúc theo các tiêu chí và kết hợp vào kiến thức đã có trước của các em. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com WebQuest có thể được sử dụng ở tất cả các loại hình trường học và trong mọi môn học.
Ngoài ra, WebQuest rất thích hợp cho việc dạy học liên môn. Đặc điểm của học tập với WebQuest - Chủ đề dạy học gắn với thực tiễn và mang tính phức hợp. - Định hướng hứng thú cho học sinh: nội dung chủ đề và phương pháp dạy học định hướng vào hứng thú, tích cực hóa động cơ học tập của học sinh. - Quá trình học tập là quá trình tích cực và kiến tạo: trong WebQuest học sinh cần tìm, xử lý thông tin nhằm giải quyết một nhiệm vụ.
Học sinh cần có quan điểm riêng trên cơ sở lập luận để trả lời câu hỏi hoặc giải quyết vấn đề. - Quá trình học tập mang tính xã hội và tương tác: Hình thức làm việc của WebQuest chủ yếu là làm việc nhóm nên nó mang tính xã hội và tương tác. - Quá trình học tập định hướng nghiên cứu và khám phá: Những hoạt động điển hình của HS trong WebQuest là tìm kiếm, đánh giá, hệ thống hóa trình bày trong sự trao đổi với những học sinh khác. Tiến trình thực hiện WebQuest - Nhập đề: giáo viên giới thiệu về chủ đề.
Thông thường, một WebQuest bắt đầu với việc đặt ra tình huống có vấn đề thực sự đối với người học, tạo động cơ cho người học sao cho người học tự muốn quan tâm đến đề tài và muốn tìm ra một giải pháp cho vấn đề. - Xác định nhiệm vụ: HS cần được giao nhiệm vụ cụ thể. Cần có sự thảo luận với HS để HS hiểu nhiệm vụ, xác định được mục tiêu riêng cũng như bổ sung điều chỉnh cần thiết. - Hướng dẫn nguồn thông tin: Giáo viên hướng dẫn nguồn thông tin để xử lý nhiệm vụ, chủ yếu là những trang trong mạng internet đã được giáo viên lựa chọn và liên kết, ngoài ra còn có những chỉ dẫn về các tài liệu khác.
- Thực hiện: HS thực hiện nhiệm vụ trong nhóm. GV đóng vai trò tư vấn. - Trình bày: HS trình bày các kết quả của nhóm trước lớp, sử dụng Powerpoint hoặc tài liệu văn bản, có thể đưa lên mạng. - Đánh giá: Đánh giá kết quả tài liệu, phương pháp và hành vi trong WebQuest.
Phương pháp dạy học tích cực theo hướng tích hợp Một câu hỏi đặt ra là: “Vì sao phải dạy học tích hợp các khoa học?” [22] Có nhiều lý do để dạy học tích hợp, dưới đây là bốn lý do chính: 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nhằm phát triển năng lực người học DHTH là dạy học xung quanh một chủ đề đòi hỏi sử dụng kiến thức, kĩ năng phương pháp của nhiều môn học trong tiến trình tìm tòi nghiên cứu. Điều này sẽ tạo thuận lợi cho việc trao đổi và làm giao thoa các mục tiêu dạy học của các môn học khác nhau. Vì thế, tổ chức DHTH mở ra triển vọng cho việc thực hiện dạy học theo tiếp cận năng lực.
Các tình huống trong DHTH thường gắn với thực tiễn cuộc sống, gần gũi và hấp dẫn với người học, người học cần phải giải thích, lập luận hoặc tiến hành các thí nghiệm xây dựng các mô hình,. để giải quyết vấn đề. Chính qua đó, tạo điều kiện phát triển các phương pháp và kỹ năng cơ bản ở người học như: lập kế hoạch, phân tích, tổng hợp thông tin, đề xuất các giải pháp một cách sáng tạo,.; tạo cơ hội kích thích động cơ, lợi ích và sự tham gia vào các hoạt động học, thậm chí với cả HS trung bình và yếu về năng lực học. Tận dụng vốn kinh nghiệm của người học Do gắn với bối cảnh thực tế và gắn với nhu cầu người học cho phép dạy học kéo theo những ích lợi, sự tích cực và sự chịu trách nhiệm của người học.
Khi việc học được đặt trong bối cảnh gần gũi với thực tiễn cuộc sống cho phép tạo ra niềm tin ở HS, giúp họ tích cực huy động và vận dụng tối đa vốn kinh nghiệm của mình. Chính điều đó sẽ tạo điều kiện cho HS đưa ra được những lập luận có căn cứ, lí lẽ, qua đó họ biết được vì sao hoạt động học diễn ra như vậy - đó là cơ hội để phát triển siêu nhận thức ở HS. Khi đó, hoạt động học sẽ trở thành nhu cầu tự thân và có ý nghĩa. Thiết lập mối quan hệ giữa kiến thức, kĩ năng và PP của các môn học DHTH tạo mối liên hệ trong học tập bằng việc kết nối các môn học khác nhau, nhấn mạnh đến sự phụ thuộc và các mối quan hệ giữa các kiến thức, kĩ năng và phương pháp của các môn học đó.
Do vậy, DHTH là phương thức dạy học hiệu quả để kiến thức được cấu trúc một cách có tổ chức và vững chắc. Trong DHTH, nếu khéo thiết kế các hoạt động học thì quá trình học sẽ diễn ra một cách thống nhất, tự nhiên, HS sẽ nhìn thấy tiến trình phát triển logic của việc học trong mối quan hệ giữa các môn học. Bởi vì, trong cuộc sống hàng ngày, các hiện tượng tự nhiên không bị chia cách thành từng phần riêng biệt, các vấn đề của xã hội luôn mang tính toàn cầu.