Luận án tiến sĩ: Phát triển du lịch Tây Nguyên đến năm 2020 đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế ...

Luận án tiến sĩ kinh tế phân tích Phát triển du lịch tây nguyên đến năm 2020 đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế luận án tiến sĩ, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực

• Đề tài: Phát Triển Du Lịch Tây Nguyên Đến Năm 2020 Đáp Ứng Yêu Cầu Hội Nhập Kinh Tế Quốc Tế
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC SƠ ĐỒ VÀ BẢNG BIỂU
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Sự cần thiết của nghiên cứu
• 0.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Đóng góp mới của luận án
• 0.6. Bố cục luận án
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ DU LỊCH
• 1.1. Du lịch và thị trường du lịch
• 1.1.1. Du lịch và đặc điểm ngành du lịch
• 1.1.2. Thị trường du lịch, chức năng và phân loại thị trường du lịch
• 1.1.3. Khái niệm chung về thị trường du lịch
• 1.1.4. Chức năng của thị trường du lịch
• 1.1.5. Phân loại thị trường du lịch theo số tiêu thức thông dụng
• 1.2. Khái niệm về khách du lịch, loại hình du lịch
• 1.2.1. Khách du lịch
• 1.2.2. Loại hình du lịch
• 1.3. Khái niệm sản phẩm du lịch, điểm du lịch
• 1.3.1. Sản phẩm du lịch
• 1.3.2. Điểm du lịch
• 1.4. Vị trí, vai trò của ngành du lịch đối với sự phát triển kinh tế - xã hội
• 1.4.1. Vận dụng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin vào nghiên cứu dịch vụ du lịch
• 1.4.2. Vị trí của ngành du lịch
• 1.4.3. Vai trò của ngành du lịch
• 1.4.4. Vai trò của ngành du lịch đối với nền kinh tế
• 1.4.5. Vai trò du lịch trong văn hóa - xã hội
• 1.5. Phát triển du lịch bền vững
• 1.5.1. Phát triển bền vững
• 1.5.2. Phát triển du lịch bền vững
• 1.5.3. Các điều kiện phát triển du lịch
• 1.6. Phát triển du lịch trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.6.1. Ảnh hưởng của phát triển du lịch đối với hệ thống chính trị
• 1.6.2. Tác động giữa hội nhập kinh tế quốc tế và du lịch
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN
• 2.1. Điều kiện tự nhiên, văn hóa, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến phát triển du lịch Tây Nguyên
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên của Tây Nguyên
• 2.1.2. Địa hình, đất đai, khoáng sản
• 2.1.3. Rừng Tây Nguyên
• 2.1.4. Tài nguyên nhân văn của Tây Nguyên
• 2.1.5. Nếp sống nương rẫy
• 2.1.6. Hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật
• 2.1.7. Về giao thông
• 2.1.8. Hệ thống cấp điện
• 2.1.9. Hệ thống cấp nước
• 2.1.10. Hệ thống bưu chính viễn thông
• 2.1.11. Điều kiện về hạ tầng xã hội
• 2.1.12. Cơ sở đào tạo và nghiên cứu
• 2.1.13. Các công trình dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe
• 2.1.14. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.1.15. Vị trí của du lịch Tây Nguyên trong hệ thống du lịch Việt Nam
• 2.1.16. Lợi thế so sánh của du lịch Tây Nguyên
• 2.1.17. Về tài nguyên du lịch
• 2.1.18. Vị trí, vai trò của du lịch Tây Nguyên trong chiến lược phát triển vùng và quốc gia
• 2.2. Thực trạng phát triển du lịch trên địa bàn Tây Nguyên
• 2.2.1. Thực trạng phát triển thị trường du lịch Tây Nguyên
• 2.2.2. Khách du lịch và thu nhập từ du lịch
• 2.2.3. Khai thác tài nguyên và phát triển loại hình sản phẩm du lịch
• 2.2.4. Hệ thống cơ sở vật chất cho phát triển du lịch
• 2.2.5. Tổ chức không gian lãnh thổ
• 2.2.6. Công tác xúc tiến, quảng bá liên kết phát triển du lịch
• 2.3. Đầu tư phát triển du lịch
• 2.3.1. Chính sách thu hút đầu tư du lịch
• 2.3.2. Đầu tư phát triển du lịch
• 2.4. Đào tạo, bồi dưỡng phát triển nguồn nhân lực cho phát triển du lịch
• 2.5. Quản lý Nhà nước về du lịch và cơ chế, chính sách phát triển du lịch
• 2.6. Chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng trên địa bàn Tây Nguyên
• 2.6.1. Chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng của Trung ương Đảng và Chính phủ đối với Tây Nguyên
• 2.6.2. Chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng của tỉnh Lâm Đồng
• 2.6.3. Chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng của tỉnh Gia Lai
• 2.6.4. Chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng của tỉnh Đắk Lắk
• 2.6.5. Chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng của tỉnh Kon Tum
• 2.6.6. Chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng của tỉnh Đăk Nông
• 2.7. Tác động của du lịch đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế trên địa bàn Tây Nguyên
• 2.7.1. Tác động của du lịch đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội Tây Nguyên
• 2.7.2. Tác động của du lịch đối với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 2.7.3. Tác động của du lịch với hội nhập kinh tế quốc tế
• 2.8. Đánh giá chung về các điểm mạnh, điểm yếu; cơ hội và thách thức trong phát triển du lịch Tây Nguyên
• 2.8.1. Điểm mạnh, điểm yếu
• 2.8.2. Cơ hội và thách thức đối với phát triển du lịch Tây Nguyên đến năm 2020
• 2.8.3. Những thách thức
• 3. CHƯƠNG 3: PHÁT TRIỂN DU LỊCH TÂY NGUYÊN ĐẾN NĂM 2020 TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 3.1. Dự báo phát triển du lịch thế giới, khu vực và Việt Nam đến năm 2020
• 3.1.1. Dự báo xu hướng phát triển du lịch thế giới và khu vực đến năm 2020
• 3.1.2. Tình hình chung của du lịch thế giới
• 3.1.3. Xu hướng phát triển của du lịch thế giới
• 3.1.4. Xu hướng phát triển du lịch vùng châu Á - Thái Bình Dương và Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030
• 3.2. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội Tây Nguyên đến năm 2020
• 3.2.1. Dự báo tình hình
• 3.2.2. Định hướng phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa và an ninh quốc phòng
• 3.3. Quan điểm, mục tiêu, định hướng phát triển du lịch Tây Nguyên đến năm 2020
• 3.3.1. Quan điểm phát triển du lịch
• 3.3.2. Mục tiêu phát triển du lịch
• 3.3.3. Định hướng phát triển du lịch
• 3.4. Các giải pháp để phát triển du lịch Tây Nguyên đến năm 2020
• 3.4.1. Xây dựng chiến lược thị trường cho phát triển du lịch Tây Nguyên
• 3.4.2. Thị trường mục tiêu của du lịch Tây Nguyên
• 3.4.3. Xác định chiến lược các sản phẩm du lịch
• 3.4.4. Giải pháp bảo vệ tài nguyên và môi trường du lịch
• 3.4.5. Giải pháp về công tác xúc tiến quảng bá du lịch
• 3.4.6. Giải pháp đào tạo nguồn nhân lực cho du lịch
• 3.4.7. Giải pháp phát triển đồng bộ cơ sở hạ tầng
• 3.4.8. Giải pháp đầu tư và thu hút vốn đầu tư
• 3.4.9. Giải pháp tổ chức quản lý nhà nước về du lịch
• 3.4.10. Giải pháp về chính trị, an ninh, văn hóa
• 3.4.11. Giải pháp phát triển các hình thức liên kết du lịch trên địa bàn Tây Nguyên
• 3.5. Kiến nghị với Chính phủ, các Bộ, Ngành
• 3.6. Kiến nghị đối với các cơ quan quản lý trên địa bàn Tây Nguyên
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan Du lịch Tây Nguyên Tiềm năng và Hội nhập Kinh tế

Ngành du lịch Tây Nguyên đang nổi lên như một điểm sáng trong bức tranh kinh tế Việt Nam, đóng góp quan trọng vào quá trình phát triển kinh tế xã hội. Với những lợi thế đặc biệt về tài nguyên tự nhiên và văn hóa bản địa, Tây Nguyên hội tụ đầy đủ các yếu tố để phát triển du lịch một cách bền vững. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, du lịch Tây Nguyên không chỉ có cơ hội quảng bá hình ảnh, thu hút đầu tư mà còn phải đối mặt với nhiều thách thức về cạnh tranh, bảo tồn văn hóa và bảo vệ môi trường. Bài viết này sẽ phân tích thực trạng, tiềm năng và đề xuất các giải pháp phát triển du lịch Tây Nguyên đến năm 2020, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế. Theo nghiên cứu của Nguyễn Duy Mậu, Tây Nguyên có vị trí chiến lược hết sức quan trọng về kinh tế, an ninh, quốc phòng, nơi có hành lang tự nhiên thông với Nam Lào, Đông Bắc Campuchia, hội tụ những điều kiện cần thiết cho nền kinh tế hội nhập (Mậu, 2011). Cần khai thác tối đa lợi thế này để phát triển du lịch.

1.1. Vị trí và vai trò du lịch Tây Nguyên trong kinh tế quốc gia

Du lịch Tây Nguyên đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, và thu hút đầu tư vào khu vực. Theo Nguyễn Duy Mậu (2011), Tây Nguyên có những điều kiện về tài nguyên tự nhiên, tài nguyên nhân văn; điều kiện kinh tế, xã hội, văn hoá, an ninh, quốc phòng cho phát triển bền vững ngành du lịch. Cần tận dụng tối đa tiềm năng này để phát triển du lịch, góp phần vào sự phát triển chung của kinh tế quốc gia.

1.2. Tiềm năng Du lịch Sinh thái và Văn hóa đặc sắc Tây Nguyên

Tây Nguyên nổi tiếng với những cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, đa dạng sinh học phong phú, và nền văn hóa độc đáo của các dân tộc thiểu số. Du lịch sinh thái và du lịch văn hóa là hai loại hình có tiềm năng phát triển mạnh mẽ tại đây. Cần khai thác các giá trị văn hóa truyền thống, các lễ hội, và các sản phẩm thủ công mỹ nghệ để thu hút du khách.

1.3. Hội nhập kinh tế quốc tế Cơ hội và thách thức cho du lịch

Hội nhập kinh tế quốc tế mang lại cơ hội tiếp cận thị trường du lịch rộng lớn, thu hút đầu tư nước ngoài, và học hỏi kinh nghiệm quản lý tiên tiến. Tuy nhiên, cũng đặt ra những thách thức về cạnh tranh, bảo tồn bản sắc văn hóa, và bảo vệ môi trường. Cần có chính sách và giải pháp phù hợp để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức.

II. Phân tích Thực trạng Phát triển Du lịch Tây Nguyên đến 2020

Mặc dù có nhiều tiềm năng, du lịch Tây Nguyên vẫn còn đối mặt với nhiều hạn chế. Cơ sở hạ tầng du lịch còn yếu kém, sản phẩm du lịch chưa đa dạng, chất lượng dịch vụ chưa cao, và công tác quảng bá xúc tiến còn hạn chế. Bên cạnh đó, tình trạng khai thác tài nguyên trái phép, ô nhiễm môi trường, và xâm hại di sản văn hóa cũng là những vấn đề đáng lo ngại. Theo đánh giá của Nguyễn Duy Mậu (2011), du lịch Tây Nguyên thiếu sự phát triển đồng bộ, còn khép kín trong từng địa phương, chưa tạo ra quá trình liên kết vùng để vừa phát triển, vừa bổ sung, hỗ trợ cho nhau. Cần có giải pháp khắc phục tình trạng này.

2.1. Đánh giá Cơ sở hạ tầng và Dịch vụ du lịch hiện tại

Cơ sở hạ tầng du lịch ở Tây Nguyên còn nhiều hạn chế, đặc biệt là giao thông, điện nước, và thông tin liên lạc. Chất lượng dịch vụ chưa đáp ứng được yêu cầu của du khách, đặc biệt là khách quốc tế. Cần đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để cải thiện tình hình.

2.2. Thực trạng khai thác Tiềm năng Du lịch và sản phẩm du lịch

Sản phẩm du lịch ở Tây Nguyên còn đơn điệu, chủ yếu tập trung vào du lịch sinh thái và du lịch văn hóa. Chưa khai thác hiệu quả các tiềm năng du lịch khác như du lịch mạo hiểm, du lịch nông nghiệp, và du lịch cộng đồng. Cần đa dạng hóa sản phẩm du lịch để thu hút nhiều đối tượng khách hàng.

2.3. Tác động của du lịch đến Kinh tế Xã hội và Môi trường

Du lịch có tác động tích cực đến phát triển kinh tế xã hội ở Tây Nguyên, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, và thúc đẩy giao lưu văn hóa. Tuy nhiên, cũng có những tác động tiêu cực đến môi trường, làm suy giảm tài nguyên, và gây ảnh hưởng đến bản sắc văn hóa. Cần có giải pháp quản lý và phát triển du lịch một cách bền vững.

III. Giải pháp Phát triển Du lịch Tây Nguyên bền vững đến 2020

Để phát triển du lịch Tây Nguyên một cách bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Trong đó, chú trọng đầu tư vào cơ sở hạ tầng, đa dạng hóa sản phẩm du lịch, nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường quảng bá xúc tiến, và bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, và các địa phương để tạo ra sức mạnh tổng hợp. Theo Nguyễn Duy Mậu (2011), quan điểm bảo vệ quốc phòng an, ninh vững chắc đi liền với phát triển du lịch ở Tây Nguyên chưa sinh động. Phát triển du lịch chưa gắn với bảo vệ môi trường, văn hoá, xã hội. Cần khắc phục những hạn chế này.

3.1. Đầu tư Cơ sở hạ tầng Du lịch và Nguồn nhân lực chất lượng

Đầu tư nâng cấp hệ thống giao thông, điện nước, thông tin liên lạc, và các cơ sở lưu trú, nhà hàng, vui chơi giải trí. Nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực du lịch, chú trọng đào tạo kỹ năng nghề, ngoại ngữ, và kiến thức văn hóa bản địa.

3.2. Đa dạng hóa Sản phẩm Du lịch và nâng cao chất lượng dịch vụ

Phát triển các loại hình du lịch mới như du lịch mạo hiểm, du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng, và du lịch chữa bệnh. Nâng cao chất lượng dịch vụ, đảm bảo an toàn, vệ sinh, và thân thiện với môi trường.

3.3. Tăng cường Quảng bá Du lịch và xây dựng thương hiệu Tây Nguyên

Xây dựng chiến lược quảng bá du lịch hiệu quả, sử dụng các kênh truyền thông hiện đại như internet, mạng xã hội, và các sự kiện du lịch quốc tế. Xây dựng thương hiệu du lịch Tây Nguyên dựa trên những giá trị độc đáo về thiên nhiên, văn hóa, và con người.

IV. Liên kết Vùng Bí quyết Phát triển Du lịch Tây Nguyên mạnh mẽ

Liên kết vùng là yếu tố then chốt để phát triển du lịch Tây Nguyên. Cần xây dựng các tuyến du lịch liên tỉnh, kết nối các điểm du lịch nổi tiếng của các địa phương trong vùng. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương trong việc quảng bá xúc tiến, quản lý chất lượng dịch vụ, và bảo vệ môi trường. Theo nghiên cứu của Nguyễn Duy Mậu (2011), cần nghiên cứu phát triển du lịch trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế một cách hệ thống, nhất là trên bình diện toàn vùng Tây Nguyên, để tạo ra những giải pháp đột phá đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

4.1. Xây dựng Tuyến du lịch liên tỉnh và kết nối các điểm du lịch

Thiết kế các tuyến du lịch liên tỉnh, kết nối các điểm du lịch nổi tiếng của các địa phương trong vùng, tạo ra sản phẩm du lịch hấp dẫn và đa dạng. Chú trọng phát triển các tuyến du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, và du lịch mạo hiểm.

4.2. Phối hợp Quảng bá Xúc tiến Du lịch giữa các địa phương

Xây dựng chiến lược quảng bá du lịch chung cho toàn vùng, tham gia các sự kiện du lịch quốc tế, và tổ chức các chương trình giới thiệu du lịch Tây Nguyên tại các thị trường tiềm năng.

4.3. Quản lý chất lượng dịch vụ và bảo vệ môi trường vùng

Xây dựng quy chế quản lý chất lượng dịch vụ du lịch chung cho toàn vùng, kiểm tra giám sát các cơ sở du lịch, và xử lý nghiêm các vi phạm. Tăng cường công tác bảo vệ môi trường, phòng chống cháy rừng, và quản lý chất thải.

V. Ứng dụng Công nghệ Đột phá Marketing Du lịch Tây Nguyên

Ứng dụng công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc quảng bá du lịch, kết nối với du khách, và nâng cao hiệu quả quản lý. Cần xây dựng các ứng dụng du lịch trên điện thoại di động, phát triển các trang web du lịch đa ngôn ngữ, và sử dụng mạng xã hội để quảng bá hình ảnh du lịch Tây Nguyên. Đồng thời, cần áp dụng các giải pháp quản lý du lịch thông minh để nâng cao hiệu quả hoạt động.

5.1. Xây dựng Ứng dụng Du lịch và Trang web đa ngôn ngữ

Phát triển các ứng dụng du lịch trên điện thoại di động, cung cấp thông tin chi tiết về các điểm du lịch, dịch vụ, và các sự kiện. Xây dựng các trang web du lịch đa ngôn ngữ, thu hút du khách từ nhiều quốc gia.

5.2. Sử dụng Mạng xã hội để Quảng bá Hình ảnh Du lịch

Sử dụng các kênh mạng xã hội như Facebook, Instagram, và Youtube để quảng bá hình ảnh du lịch Tây Nguyên, chia sẻ những câu chuyện thú vị, và tương tác với du khách.

5.3. Áp dụng Giải pháp Quản lý Du lịch Thông minh và hiệu quả

Áp dụng các giải pháp quản lý du lịch thông minh để nâng cao hiệu quả hoạt động, quản lý thông tin du khách, và theo dõi tình hình du lịch. Sử dụng các công nghệ như GIS, Big Data, và AI để phân tích dữ liệu và đưa ra quyết định.

VI. Kết luận và Tương lai Du lịch Tây Nguyên Hội nhập bền vững

Phát triển du lịch Tây Nguyên đến năm 2020 đòi hỏi sự nỗ lực của toàn xã hội. Với những giải pháp đồng bộ và hiệu quả, du lịch Tây Nguyên sẽ ngày càng phát triển, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế xã hội của vùng và của cả nước. Du lịch Tây Nguyên không chỉ là ngành kinh tế mà còn là cầu nối văn hóa, góp phần tăng cường hiểu biết và hữu nghị giữa Việt Nam và các nước trên thế giới. Theo Nguyễn Duy Mậu (2011), cần kế thừa, vận dụng những luận điểm các công trình đã nghiên cứu trước đây, từ đó xây dựng hướng nghiên cứu trên cơ sở các luận cứ khoa học để phát triển du lịch Tây Nguyên hội nhập bền vững.

6.1. Tổng kết những thành tựu và hạn chế đã đạt được

Nhìn lại quá trình phát triển du lịch Tây Nguyên đến năm 2020, cần đánh giá khách quan những thành tựu đã đạt được, đồng thời chỉ ra những hạn chế còn tồn tại để rút ra bài học kinh nghiệm.

6.2. Định hướng Phát triển Du lịch Tây Nguyên sau năm 2020

Xác định những mục tiêu và định hướng phát triển du lịch Tây Nguyên sau năm 2020, phù hợp với xu thế phát triển của du lịch thế giới và khu vực.

6.3. Cam kết Phát triển Du lịch bền vững và Bảo tồn văn hóa

Khẳng định cam kết phát triển du lịch bền vững, bảo tồn văn hóa, và bảo vệ môi trường, góp phần xây dựng Tây Nguyên thành điểm đến du lịch hấp dẫn và có trách nhiệm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ GIÁO TRƢỜNG DỤC VÀ ĐẠI HỌC ĐÀO KINH TẾTẠO TP. HỒ CHÍ TRƢỜNG ĐẠI HỌCMINH KINH TẾ TP. HỒ CHÍ -------- MINH -------- NGUYỄN DUY MẬU NGUYỄN DUY MẬU PHÁT TRIỂN DU LỊCH TÂY NGUYÊN ĐẾNTRIỂN PHÁT NĂM 2020 ĐÁP ỨNG DU LỊCH TÂY YÊU CẦU ĐẾN NGUYÊN HỘI NHẬP NĂM 2020 KINHYÊU ĐÁP ỨNG TẾ QUỐC TẾ NHẬP CẦU HỘI QUỐC TẾ Chuyên ngành : Kinh tế Chính trị Mã số : 62.01 Chuyên ngành : Kinh tế Chính trị Mã số : 63.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Minh Tuấn 2. Nguyễn Văn Chiển Thành phố Hồ Chí Minh - 2011 TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2011 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH -------- NGUYỄN DUY MẬU PHÁT TRIỂN DU LỊCH TÂY NGUYÊN ĐẾN NĂM 2020 ĐÁP ỨNG YÊU CẦU HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ Chuyên ngành : Kinh tế Chính trị Mã số : 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: Hướng dẫn chính: TS. Nguyễn Minh Tuấn Hướng dẫn phụ: TS. Nguyễn Văn Chiển LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chƣa từng đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án Nguyễn Duy Mậu MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT . DANH MỤC SƠ ĐỒ VÀ BẢNG BIỂU. PHẦN MỞ ĐẦU. Sự cần thiết của nghiên cứu. Tổng quan tình hình nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án. Bố cục luận án.6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUÂṆ CHUNG VỀ DU LỊCH. Du lịch và thị trƣờng du lịch. Du lic̣: h và đặc điểm ngành du lic̣: h. Thị Trƣờng du lịch, chức năng và phân loại thị trƣờng du lịch. Khái niệm chung về thị trường du lịch. Chức năng của thị trường du lịch. Phân loaị thi ̣! trườ ng du lic̣! h theo số tiêu thứ c thông duṇ g. Khái niệm về khách du lịch, loại hình du lịch. Khách du lịch. Loại hình du lịch. Khái niệm sản phẩm du lịch, điểm du lic̣: h. Sản phẩm du lịch. Điểm du lic̣! h. Vị trí, vai trò củ a ngành du lic̣f h đố i vớ i sƣ̣ f phá t triển kinh tế - xã hội. Vận dụng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin vào nghiên cứu dịch vụ du lịch . Vị trí của ngành du lịch. Vai trò củ a ngành du lic̣: h. Vai trò của ngà nh du lic̣! h đố i vớ i nền kinh tế. Vai trò du lic̣! h trong h văn hoá - xã hội. Phát triển du lịch bền vƣ̃n q g. Phát triển bền vững. Phát triển du lịch bền vững. Các điều kiện phát triển du lịch. Phát triển du lịch trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế. Ảnh hƣởng của phát triển du lịch đối với hệ thống chính trị. Tác động giữa hội nhập kinh tế quốc tế và du lịch.42 CHƢƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN. Điều kiện tự nhiên, văn hoá, kinh tế - xã hội ảnh hƣởng đến phát triển du lịch Tây Nguyên.1 Điều kiện tự nhiên của Tây Nguyên. Địa hình, đất đai, khoáng sản. Rừng Tây Nguyên. Tài nguyên nhân văn của Tây Nguyên. Nếp sống nương rẫy. Hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật. Về giao thông. Hệ thống cấp điện. Hệ thống cấp nước. Hệ thống bưu chính viễn thông. Điều kiện về hạ tầng xã hội. Cơ sở đào tạo và nghiên cứu. Các công trình dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe. Điều kiện kinh tế - xã hội. Vị trí của du lịch Tây Nguyên trong hệ thống du lịch Việt Nam. Lợi thế so sánh của du lịch Tây Nguyên . Về tài nguyên du lịch. Vị trí, vai trò của du lịch Tây nguyên trong chiến lược phát triển vùng và quốc gia 64 2. Thực trạng phát triển du lịch trên địa bàn Tây Nguyên. Thực trạng phát triển thị trƣờng du lịch Tây Nguyên. Khách du lịch và thu nhập từ du lịch. Khai thác tài nguyên và phát triển loại hình sản phẩm du lịch. Hệ thống cơ sở vật chất cho phát triển du lịch. Tổ chức không gian lãnh thổ. Công tác xúc tiến, quảng bá liên kết phát triển du lịch. Đầu tƣ phát triển du lịch. Chính sách thu hút đầu tư du lịch. Đầu tư phát triển du lịch. Đào tạo, bồi dƣỡng phát triển nguồn nhân lực cho phát triển du lịch. Quản lý Nhà nƣớc về du lịch và cơ chế, chính sách phát triển du lịch. Chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng trên địa bàn Tây Nguyên. Chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng của Trung ƣơng Đảng và Chính phủ đối với Tây Nguyên. Chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng của tỉnh Lâm Đồng 99 2. Chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng của tỉnh Gia Lai 102 2. Chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng của tỉnh Đắk lắk 103 2. Chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng của tỉnh Kon Tum 105 2. Chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng của tỉnh Đăk nông 106 2. Tác động của du lịch đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế trên địa bàn Tây Nguyên. Tác động của du lịch đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội Tây Nguyên . Tác động của du lịch đối với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Tác động của du lịch với hội nhập kinh tế quốc tế. Đánh giá chung về các điểm mạnh, điểm yếu; cơ hội và thách thức trong phát triển du lịch Tây Nguyên. Điểm mạnh, điểm yếu.Điểm mạnh. Cơ hội và thách thức đối với phát triển du lịch Tây Nguyên đến năm 2020 . Những thách thức.122 CHƢƠNG 3 PHÁT TRIỂN DU LỊCH TÂY NGUYÊN ĐẾN NĂM 2020 TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ . Dự báo phát triển du lịch thế giới, khu vực và Việt Nam đến năm 2020. Dự báo xu hƣớng phát triển du lịch thế giới và khu vực đến năm 2020. Tình hình chung của du lịch thế giới . Xu hướ ng phá t triển của du lic̣! h thế giớ i. Xu hướ ng phá t triển du lic̣! h vù ng châu Á- Thái Bình Dương và Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 . Định hƣớng phát triển kinh tế - xã hội Tây Nguyên đến năm 2020. Dự báo tình hình. Định hướng phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa và an ninh quốc phòng . Quan điểm, mục tiêu, định hƣớng phát triển du lịch Tây Nguyên đến năm 2020 . Quan điểm phát triển du lịch. Mục tiêu phát triển du lịch. Định hƣớng phát triển du lịch. Các giải pháp để phát triển du lịch Tây Nguyên đến năm 2020. Xây dựng chiến lƣợc thị trƣờng cho phát triển du lịch Tây Nguyên.1 Thị trường mục tiêu của du lịch Tây Nguyên.2 Xác định chiến lược các sản phẩm du lịch. Giải pháp bảo vệ tài nguyên và môi trƣờng du lịch. Giải pháp về công tác xúc tiến quảng bá du lịch. Giải pháp đào tạo nguồn nhân lực cho du lịch. Giải pháp phát triển đồng bộ cơ sở hạ tầng. Giải pháp đầu tƣ và thu hút vốn đầu tƣ. Giải pháp tổ chức quản lý nhà nƣớc về du lịch. Giải pháp về chính trị, an ninh, văn hóa. Giải pháp phát triển các hình thức liên kết du lịch trên địa bàn Tây Nguyên . Kiến nghị với Chính phủ, các Bộ, Ngành. Kiến nghị đối với các cơ quan quản lý trên địa bàn Tây Nguyên. 186 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.189 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. Tiếng nƣớc ngoài. 198 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT AFTA Khu vực mậu dịch tự do ASEAN (ASEAN Free Trade Area) APEC Tổ chức Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dƣơng (Asia Pacific Economic Cooperation) ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (Association of Southeast Asian Nations) BOT Xây dựng – vận hành - chuyển giao (Build – Operate – Transfer) BTO Xây dựng - chuyển giao – vận hành (Build – Transfer - Operate) CNH-HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CSHT Cơ sở hạ tầng CSHTKT Cơ sở hạ tầng kinh tế DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa DNNN Doanh nghiệp nhà nƣớc ĐBDTTS Đồng bào dân tộc thiểu số FDI Vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài (Froreign Direct Investment) GDP Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Product) GMS Tiểu vùng sông Mekong mở rộng (Greater Mekong Subregion) HĐND Hội đồng nhân dân HNKTQT Hội nhập kinh tế quốc tế IUOTO Hiệp hội quốc tế các tổ chức du lịch (International Union of Official Travel Organizations) IMF Quỹ tiền tệ thế giới (International Monetary Fund) IUCN Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources) PATA Hiệp hội du lịch Châu á – Thái Bình Dƣơng (Pacific Asia Travel Association) KT-XH Kinh tế - xã hội KTTT Kinh tế thị trƣờng LHQ Liên hợp quốc MICE Du lịch sự kiện (Meeting Incentive Conference Event) NSNN Ngân sách nhà nƣớc ODA Nguồn vốn viện trợ phát triển chính thức (Official Development Aid) QLNN Quản lý nhà nƣớc XHCN Xã hội chủ nghĩa XDCB Xây dựng cơ bản UBND Uỷ ban nhân dân UNCED Ủy ban Liên Hợp Quốc về Môi trƣờng và Phát triển (United Nations Conference on Environment and Development) UNWTO Tổ chức Du lịch thế giới (World Tourism Organization) WB Ngân hàng thế giới (World Bank) WTO Tổ chức thƣơng mại thế giới (World Trade Organization) DANH MỤC SƠ ĐỒ VÀ BẢNG BIỂU Sơ đồ 1. Khái quát hoạt động kinh tế. Diện tích và dân số các tỉnh Tây Nguyên. Khí hậu Tây Nguyên. Một số chỉ tiêu kinh tế chủ yếu của các tỉnh Tây Nguyên năm 2010. Lƣợng khách du lịch quốc tế đến Tây Nguyên. Lƣợng khách du lịch nội địa tới Tây Nguyên đến năm 2011. Doanh thu từ Du lịch.7: Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2008-2011. Dự báo tăng trƣởng và cơ cấu kinh tế cả nƣớc và vùng Tây Nguyên đến năm 2020. Mô hình tác và liên kết ngành.180 hơp̣: 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết của nghiên cứu Ngành du lịch Việt Nam trong một thời gian dài đã khẳng định vị trí của mình trong nền kinh tế quốc dân, đóng góp quan trọng vào quá trình phát triển kinh tế xã hội.