CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN TƯ THỤC THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC - NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TẠI CÁC TRUNG TÂM THUỘC HỆ THỐNG ANH NGỮ QUỐC TẾ OCEAN EDU 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Nghiên cứu về cơ sở giáo dục giáo dục thường xuyên Đối với thế giới, GDTX được quan tâm đến từ Hội nghị giáo dục người lớn thế giới lần thứ I tổ chức tại ELsimor - Đan Mạch (1949). Từ đó đến nay nhiều hội nghị thế giới về GDTX được tổ chức nhằm đánh giá tình hình, chỉ ra xu thế phát triển và những vấn đề đặt ra cho GDTX trên phạm vi toàn cầu.
Vào giữa thế kỷ XX, do khoa học công nghệ phát triển như vũ bão, nhà trường không thể cung cấp hết cho người học những tri thức mới của nhân loại và càng không thể giữ được vai trò độc tôn trong việc giáo dục thế hệ trẻ. Nhiều nhà nghiên cứa giáo dục đã thấy được sự khủng hoảng trong giáo dục, nên đã phân tích vai trò của nhà trường, những hạn chế mà nhà trường không thể khắc phục như hạn chế và bó hẹp của giáo dục, sự áp đặt và trấn áp trong quá trình dạy học, không cập nhật và không áp dụng các kiến thức đã học vào cuộc sống và đặc biệt là không tạo cho mọi người có thể được tiếp tục học tập, học thường xuyên suốt đời, các nhà nghiên cứu đã chỉ ra Giáo dục không chính quy sẽ là giải pháp duy nhất để thoát khỏi tình trạng khủng hoảng đó. Hội nghị lần thứ V tổ chức tại Hamburg - Cộng hòa liên bang Đức (1997) đưa ra bản tuyên bố nêu lên tầm quan trọng đặc biệt của giáo dục người lớn và học tập của người lớn đối với sự phát triển của mỗi quốc gia cũng như toàn thế giới, khẳng định tính cấp thiết của việc học tập trong cộng đồng và ở nơi làm việc. 8 Ở Việt nam, thuật ngữ “giáo dục thường xuyên” mới được phổ biến trong hệ thống giáo dục quốc dân vào những năm cuối thế kỷ XX.
Bước sang thế kỷ mới, thế kỷ phát triển của công nghệ thông tin, đây không phải là một 7 vấn đề mới nhưng được xem xét dưới một quan điểm, cách nhìn, cách làm mới về phát triển giáo dục thường xuyên trong điều kiện chuyển sang nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Sự phát triển của GDTX là một quá trình đã Được đúc rút kinh nghiệm từ truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo của nhân dân ta qua hàng nghìn năm lịch sử, bài học kinh nghiệm lớn lao qua gần 70 năm xây dựng, phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo ở nước ta kể từ khi Cách mạng tháng Tám thành công cho đến nay; cùng với sự kế thừa kinh nghiệm của các nước trên thế giới và các nước trong khu vực. Trong thời kỳ phong kiến, Pháp thuộc, giai cấp thống trị chỉ quan tâm chăm lo việc học hành của một số ít con em giai cấp địa chủ, quyền thế. Nhân dân lao động tự phải lo cho con, em mình học ở các trường làng do các thầy đồ mở lớp dạy với số lượng ít, hoặc một số gia đình có điều kiện hơn mời thầy về nhà dạy.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ của dân tộc ta, giáo dục thường xuyên còn được gọi là bình dân học vụ, bổ túc văn hóa. Từ khi đất nước được thống nhất, đặc biệt trong thời kỳ đổi mới, GDTX được hình thành phát triển mạnh mẽ với những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Điểm thể hiện rõ nhất đó là GDTX từng bước có những cơ sở pháp lý để hoạt động, và được xem song song, bình đẳng với giáo dục chính quy, nên được gọi là giáo dục không chính quy (gần đây gọi là phương thức giáo dục thường xuyên). Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục thường xuyên Từ khi đất nước giành được độc lập (1945) chủ tịch Hồ Chí Minh đã quan tâm tới việc giáo dục cho mọi người, mong muốn của Bác Hồ trong bản Tuyên ngôn độc lập sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng Hòa đọc tại Quảng trường Ba Đình ngày 02/9/1945 chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra Sắc lệnh thành lập Nha bình dân học vụ, chống nạn thất học và các lớp bình dân học vụ được triển khai trên toàn đất nước Việt Nam, Người coi diệt giặc dốt như 9 diệt giặc ngoại xâm.
8 Với quyết tâm “Phải làm cho dân tộc Việt Nam trở thành một dân tộc thông thái” Bác Hồ kêu gọi toàn dân không chỉ học tập, mà còn kêu gọi mọi người, tất cả cán bộ và nhân dân phải học tập suốt đời: “ Chúng ta phải học và học tập suốt đời, còn sống thì phải học, còn phải hoạt động cách mạng”. Ngày 4/10/1945 Bác đã kêu gọi toàn dân chống nạn thất học qua phong trào bình dân học vụ do chính Người phát động. Trong thư gửi quân nhân học báo (4/1946) Bác viết “Học không bao giờ cùng. Học mãi tiến bộ mãi.
Càng tiến bộ, càng phải học thêm”. Trong thư gửi cán bộ, giáo viên bình dân học vụ nhân ngày quốc khánh 02/9/1945 Bác căn dặn: “Vùng nào hết nạn mù chữ thì các bạn thi đua tiến lên một bước nữa, bằng cách dạy cho đồng bào: 1. Thường thức vệ sinh, để dân bớt ốm đau 2. Thường thức khoa học, để bớt mê tín nhảm 3.
Bốn phép tính, để làm ăn có ngăn nắp 4. Lịch sử và địa dư nước ta để nâng cao lòng yêu nước 5. Đạo đức công dân, để thành người công dân đúng đắn”. Đối với cán bộ, Bác khuyên lại càng phải học suốt đời.
Bác nói: “ Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời. không ai có thể tự cho mình đã biết đủ rồi, biết hết rồi. Thế giới ngày nay đổi mới, nhân dân ta ngày càng tiến bộ cho nên chúng ta phải tiếp tục học và hành đẻ tiến bộ kịp nhân dân”. Tư tưởng của Bác về GDTX đến nay vẫn còn nguyên giá trị và là một trong những quan điểm quan trọng về giáo dục cho mọi người ở nước ta trong giai đoạn hiện nay.
Chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về giáo dục thường xuyên Các chủ trương chính sách quan trọng về phát triển Giáo dục và đào tạo nói chung, GDTX nói riêng của Đảng và Nhà nước đã được ban hành, tạo hành lang pháp lý và hình thành nền tảng xã hội cho việc xây dựng xã hội học tập và học tập suốt đời. Quan điểm “Giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển”. Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI (Nghị quyết số 29-NQ/TW) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, đã xác định 10 mục tiêu đối với giáo dục thường xuyên: “Đối với giáo dục thường xuyên, bảo đảm cơ 11 hội cho mọi người, nhất là ở vùng nông thôn, vùng khó khăn, các đối tượng chính sách được học tập nâng cao kiến thức, trình độ, kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ và chất lượng cuộc sống; tạo điều kiện thuận lợi để người lao động chuyển đổi nghề; bảo đảm xóa mù chữ bền vững. Hoàn thiện mạng lưới cơ sở giáo dục thường xuyên và các hình thức học tập, thực hành phong phú, linh hoạt, coi trọng tự học và giáo dục từ xa.” Bên cạnh đó GDTX đem lại những tác động sâu sắc đến sự phát triển xã hội và từng thành viên: Thực hiện xã hội học tập và học tập suốt đời là cơ hội giảm đi tình trạng thất nghiệp và tạo cơ hội công ăn việc làm cho nhiều người.
Thông qua giáo dục suốt đời để không ngừng nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài. Giáo dục suốt đời sẽ là cơ sở vững chắc đảm bảo cho dân chủ hóa. Sự thành đạt của từng cá nhân về mọi mặt trong xã hội là mục tiêu phát triển xã hội. Học tập suốt đời giúp định dạng đầy đủ tổng thành viên trong xã hội.
Xã hội học tập đảm bảo quyền được học tập và thụ hưởng giáo dục của mọi thành viên trong xã hội. Nghiên cứu về biện pháp quản lý hoạt động dạy học tại các trung tâm Giáo dục thường xuyên (các đề tài tham khảo) Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tại các trung tâm GDTX ở nước ta cũng đang được các nhà nghiên cứu quan tâm, vì hoạt động dạy học tại các trung tâm GDTX rất đa dạng và phong phú, các biện pháp quản lý do vậy phải linh hoạt, mềm dẻo phù hợp với thực tế tại cơ sở. Một số công trình nghiên cứu về biện pháp quản lý hoạt động dạy học tại các trung tâm GDTX như: đề tài “Một số biện pháp tăng cường quản lý hoạt động dạy học ở các trung tâm GDTX cấp huyện của tỉnh Hà Tây”- Luận văn tốt nghiệp thạc sĩ: Nguyễn Thị Bích Nga (2006), đã đi sâu nghiên cứu các biện pháp quản lý đối với hoạt động dạy học bổ túc THPT ở các trung tâm 12 GDTX cấp huyện của tỉnh Hà Tây; đề tài “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trung tâm GDTX huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn” - Luận văn tốt nghiệp thạc sĩ: Nguyễn Chí Thanh (2007), đã tập trung nghiên cứu về các biện pháp quản lý 11 của Giám đốc trung tâm đối với hoạt động dạy học; đề tài “ Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở Trung tâm GDTX huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn” – Luận văn tốt nghiệp thạc sĩ: Trịnh Văn Trí (2014); đề tài “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo chương trình cấp THPT ở Trung tâm GDTX huyện Ý yên, tỉnh Nam Định” – Luận văn tốt nghiệp thạc sĩ: Cao Thanh Phong (2012). Các nghiên cứu còn tản mạn và chưa có nhiều công trình nghiên cứu về phát triển đội ngũ CBQL trong các cơ sở giáo dục thường xuyên tư thục 1.
Nghiên cứu về quản lý đào tạo trong cơ sở giáo dục thường xuyên Phát triển giáo dục thường xuyên là một nội dung cơ bản trong lộ trình xây dựng xã hội học tập. Đây là một trong những khái niệm cốt lõi tạo nên một tam thức giáo dục bao hàm hầu hết các nội dung, phương thức, phương pháp, tính chất, ý tưởng và quản lý sự nghiệp giáo dục người lớn Giáo dục thường xuyên trong xã hội học tập Phát triển giáo dục thường xuyên là một nội dung cơ bản trong lộ trình xây dựng xã hội học tập.
