phần mở đầu và kết luận, đề tài gồm có 4 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan nghiên cứu & Cơ sở lý luận về trợ giúp phát triển DNNVV. Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu luận văn. Chƣơng 3: Thực trạng trợ giúp DNNVV của chính quyền thành phố Hà Nội. Chƣơng 4: Hoàn thiện công tác trợ giúp của chính quyền thành phố Hà Nội nhằm phát triển các DNNVV đến năm 2020.
4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TRỢ GIÚPPHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1. Tổng quan nghiên cứu Do vai trò quan trọng của các DNNVV trong quá trình phát triển kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế, không chỉ tại Việt Nam và cả trên thế giới đã có không ít các công trình nghiên cứu về nhóm doanh nghiệp này trên nhiều lĩnh vực, góc độ khác nhau nhằm trợ giúp thúc đẩy các DNNVV phát triển. Trong thời gian gần đây, đáng chú ý có thể kể đến các công trình nghiên cứu nhƣ sau: - Luận văn thạc sỹ của tác giả Nguyễn Thị Minh Nguyệt, trƣờng ĐH Kinh tế quốc dân năm 2006 với đề tài: “Vai trò của nhà nƣớc đối với phát triển DNNVV ở Việt Nam”. Đề tài đã đi sâu vào phân tích các khía cạnh chính sách định hƣớng và hỗ trợ ở một vài lĩnh vực đã đƣợc ban hành từ trƣớc năm 2006, khi chƣa ra đời các văn bản luật lớn nhƣ Luật doanh nghiệp 2005, Luật đầu tƣ 2005…Đồng thời, tác giả cũng đi sâu phân tích các tác động của các chính sách đối với phát triển DNNVV.
Tuy nhiên, đề tài chƣa phân tích hết vai trò của nhà nƣớc đối với toàn bộ DNNVV trong toàn quốc. - Cục phát triển doanh nghiệp/Bộ Kế hoạch và Đầu tƣ, trong năm 2005 & 2006 đã chủ trì nghiên cứu đề tài: “Một số vấn đề cơ bản nhằm thực hiện nâng cao hiệu quả công tác hỗ trợ kỹ thuật cho DNNVV trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp Việt Nam”. Đề tài đã đƣa ra một số căn cứ, nội dung, cách thức tổ chức và phƣơng pháp hoạt động của các Trung tâm hỗ trợ kỹ thuật cho DNNVV ở Việt Nam một cách hiệu quả nhất nhằm tăng cƣờng năng lực và nâng cao sức cạnh tranh của DNNVV trên thị trƣờng trong nƣớc và quốc tế. - Luận án tiến sỹ của tác giả Phạm Văn Hồng, trƣờng ĐH Kinh tế Quốc Dân Hà Nội năm 2007 với đề tài: “Phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế”.
Tác giả đã đƣa ra một số luận cứ để phân tích, đánh giá thực trạng DNNVV của Việt Nam nói chung và môi trƣờng 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thể chế phát triển DNNVV trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, qua đó đề xuất phƣơng hƣớng và một số giải pháp nhằm tiếp tục phát triển DNNVV có hiệu quả hơn trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. - Trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa/Sở Kế hoạch và Đầu tƣ Hà Nội năm 2008 đã chủ trì thực hiện đề tài: “Thực trạng và các giải pháp thúc đẩy sự phát triển các DNNVV trên địa bàn Thành phố Hà Nội”. Đề tài đã nghiên cứu những vấn đề chung về DNNVV, các nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động của doanh nghiệp; kinh nghiệm quốc tế về phát triển DNNVV trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, kinh nghiệm về hỗ trợ DNNVV. Đề tài đi sâu nghiên cứu thực trạng phát triển DNNVV trên địa bàn Hà Nội và đề ra phƣơng hƣớng, giải pháp thúc đẩy phát triển DNNVV trên địa bàn Hà Nội trong điều kiện gia nhập WTO.
- Đề tài cấp Bộ, B2006-06-13: “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Thành phố Hà Nội sau khi Việt Nam gia nhập WTO”, năm 2008 do PGS.TS Phạm Quang Trung là chủ nhiệm đề tài. Đề tài tập trung phân tích năng lực cạnh tranh của các DNNVV trên địa bàn Hà Nội, những nguyên nhân tác động, các nhân tố ảnh hƣởng và những bài học kinh nghiệm để từ đó đề xuất các giải pháp tăng cƣờng năng lực cho khu vực DNNVV trên địa bàn Thành phố Hà Nội. - Luận án tiến sỹ của tác giả Lê Thị Mỹ Linh, trƣờng ĐH Kinh tế Quốc dân Hà Nội: “Phát triển nguồn nhân lực trong doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế” năm 2009. Đề tài đã nghiên cứu một số vấn đề lý luận về phát triển nguồn nhân lực trong các DNNVV, đồng thời vận dụng lý luận vào phân tích, đánh giá thực tiễn về phát triển nguồn nhân lực trong các DNNVV ở Việt Nam để từ đó đề xuất những quan điểm, giải pháp để hoàn thiện phát triển nguồn nhân lực trong các DNNVV.
Đề xuất những kiến nghị đối với nhà nƣớc và các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa để có những hỗ trợ phù hợp nhằm phát triển nguồn nhân lực cho các DNNVV. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Luận văn thạc sỹ của Lê Thu Hằng, trƣờng Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội: “Giải pháp của chính quyền cấp tỉnh nhằm hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa” năm 2012. Đề tài đã phân tích thực trạng hỗ trợ của chính quyền tỉnh Thanh Hóa đối với các DNNVV trên địa bàn tỉnh, qua đó đề xuất một số giải pháp phù hợp của chính quyền tỉnh Thanh Hóa nhằm hỗ trợ các DNNVV trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. - Luận văn thạc sỹ của Nguyễn Thị Minh Thùy, trƣờng ĐH Kinh tế - ĐH Quốc gia Hà Nội: “Chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội” năm 2012.
Luận văn đã đi sâu nghiên cứu cơ sở lý luận về chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng. Đồng thời, tác giả cũng đƣa ra nhận định và đánh giá tình hình thực hiện chính sách trợ giúp về công nghệ cho các DNNVV Hà Nội trong một số ngành sản xuất giai đoạn từ 2000-2010, qua đó đề xuất một số giải pháp để nâng cao hiệu lực và hiệu quả của chính sách trợ giúp đổi mới công nghệ cho các DNNVV của Hà Nội. Ngoài ra, có nhiều nghiên cứu khác liên quan đến trợ giúp phát triển DNNVV nói chung nhƣ: - Viện nghiên cứu Kinh tế Đông Á (ERIA) đã thực hiện nghiên cứu về “Sự phát triển DNNVV Trung Quốc” năm 2008. Nghiên cứu đã phân tích, đánh giá thực trạng phát triển DNNVV Trung Quốc, chỉ ra những vấn đề vƣớng mắc của DNNVV Trung Quốc, đồng thời đƣa ra các giải pháp nhằm khắc phục các vƣớng mắc trên.
- Viện nghiên cứu Kinh tế Đông Á (ERIA) đã thực hiện nghiên cứu về “Sự phát triển DNNVV của Thái Lan” năm 2008. Nghiên cứu phân tích thực trạng phát triển DNNVV của Thái Lan, chính sách của Chính phủ Thái Lan dành cho khu vực DNNVV và những vấn đề vƣớng mắc cần tháo gỡ. - Peter Pang, Phó giám đốc điều hành Cơ quan tiền tệ Hồng Kong với báo cáo “The role of SMEs in Asian Development” tại Hội nghị thƣờng niên phát triển ngân hàng các nƣớc Châu Á năm 2008 (Tạm dịch là Vai trò của DNNVV 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trong sự phát triển của Châu Á). Báo cáo đã làm rõ vai trò và sự cần thiết hỗ trợ để phát triển các DNNVV, đặc biệt trong điều kiện vĩ mô khu vực Châu Á với những chính sách, chiến lƣợc chung của khu vực trong việc hợp tác, liên kết cùng phát triển.
- “Kinh nghiệm quốc tế về chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV và bài học cho Việt Nam”, của tác giả Nguyễn Thế Bính (2013), Trƣờng ĐH Ngân hàng – Tạp chí Phát triển & Hội nhập, số 12 (22) – Tháng 9-10. Bài báo đã phân tích kinh nghiệm hỗ trợ DNNVV của các nƣớc nhƣ: Mỹ, Nhật Bản, Singapore, Thái Lan để từ đó rút ra kết luận và bài học về kinh nghiệm hỗ trợ DNNVV phù hợp cho Việt Nam. - “Định hƣớng phát triển DNNVV trong chiến lƣợc phát triển kinh tế tƣ nhân ở Việt Nam” của tác giả Phạm Thế Tri (2011), Trƣờng ĐH Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh – đăng trên Tạp chí Phát triển & Hội nhập, số tháng 9 (tháng 11/2011).Nghiên cứu đã chỉ ra vị trí, vai trò của DNNVV trong môi trƣờng cạnh tranh, đồng thời đánh giá thực trạng của các DNNVV ở nƣớc ta hiện nay, từ đó đƣa ra định hƣớng cơ bản để phát triển DNNVV ở Việt Nam. Các nghiên cứu kể trên hầu hết đều cập đến các giải pháp trợ giúp nhằm phát triển các DNNVV nói chung, trong đó có các giải pháp đã đƣợc ban hành thành các văn bản pháp quy.
Tuy nhiên, tùy từng điều kiện hoàn cảnh của mỗi địa phƣơng mà nó có thể trở thành những công cụ hữu hiệu cho các nhà quản lý. Đây là lý do bên cạnh việc kế thừa, khai thác các kết quả nghiên cứu đã có, luận văn tiến hành nghiên cứu kỹ về thực trạng phát triển của các DNNVV trên địa bàn Thành phố Hà Nội, để từ đó đề xuất hoàn thiện hoạt động trợ giúp cho nhóm doanh nghiệp này phát triển, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội của Thủ đô trong giai đoạn mới. Những đóng góp mới của luận văn: - Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về trợ giúp phát triển DNNVV của chính quyền Thành phố Hà Nội theo chức năng, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Phân tích thực trạng trợ giúp phát triển DNNVV của chính quyền thành phố Hà Nội giai đoạn từ 2010-2013, đánh giá ƣu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế.
- Đề xuất hoàn thiện hoạt động trợ giúp của chính quyền thành phố Hà Nội nhằm phát triển các DNNVV trên địa bàn trong giai đoạn mới. Cơ sở lý luận về trợ giúp phát triển DNNVV 1. Doanh nghiệp nhỏ và vừa và phát triển DNNVV 1.Khái niệm DNNVV và tiêu chí xác định DNNVV Khái niệm: Có nhiều quan niệm khác nhau về doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Song, xét một cách chung nhất, DNNVV là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ bé về vốn, lao động hay doanh thu hoặc cả ba.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể chia thành ba loại cũng căn cứ vào quy mô đó là doanh nghiệp siêu nhỏ (micro), doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa (small and medium).