Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến phát triển ngân hàng xanh tại Ngân hàng thương mại Chương 2: Cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ ngân hàng xanh tại Ngân hàng thương mại. Chương 3: Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng xanh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam. Chương 4: Nhân tố ảnh hưởng đến phát triển dịch vụ ngân hàng xanh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam. Chương 5: Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng xanh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 10 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN PHÁT TRIỂN NGÂN HÀNG XANH TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu nƣớc ngoài 1. Các nghiên cứu tiêu biểu về nội hàm ngân hàng xanh Trong giai đoạn đầu, NHX nổi lên như là một tác nhân khuyến khích các nỗ lực bảo vệ MTXH, các học giả trên thế giới trong giai đoạn này chủ yếu đưa ra cơ sở lý thuyết nền tảng nhằm khai phá nội hàm của NHX thông qua khái niệm, vai trò, chiến lược phát triển NHX (Bảng 1.1: Một số nghiên cứu tiêu biểu về nội hàm ngân hàng xanh Nghiên cứu Nội dung chủ yếu Cách tiếp cận Imeson M, NHX là ngân hàng bền vững. Ngân hàng chỉ có thể phát triển Khái niệm NHX Sim A( 2010) bền vững khi đặt lợi ích của mình gắn chung với lợi ích của xã hội, nền kinh tế UN ESCAP NHX là ngân hàng mà các hoạt động, nghiệp vụ của ngân hàng Khái niệm NHX (2012) khuyến khích các hoạt động vì môi trường và giảm phát thải cacbon Tổ chức tài Ngân hàng được coi là NHX khi thỏa mãn đầy đủ các tiêu Khái niệm NHX chính quốc tế chuẩn trong bộ tiêu chuẩn về trách nhiệm xã hội (23 tiêu chuẩn) IFC (2015) và trách nhiệm môi trường (47 tiêu chuẩn).
Bihari, Suresh Vai trò của các ngân hàng trong việc kiểm soát thiệt hại về môi Vai trò của Chandra trường là rất quan trọng. Các ngân hàng cần phải kiểm tra tác NHX (2010) động của việc cho vay và quyết định đầu tư. Kết hợp các tiêu chí MTXH vào quá trình ra quyết định kinh doanh có thể làm giảm tác động tiêu cực của hoạt động kinh doanh. Sudhalakshmi Các ngân hàng có thể đóng vai trò quan trọng trong việc đổi Vai trò của và cộng sự mới kinh tế và tạo cơ hội cho các chính sách tài chính, đầu tư NHX (2014) và quản lý danh mục đầu tư để tạo ra một nền kinh tế carbon thấp.
NHX là sự kết hợp cải tiến hoạt động, công nghệ và thay đổi thói quen của khách hàng trong kinh doanh ngân hàng. Điều đó có lợi cho tất cả mọi người và đem lại lợi ích cho một thị trường ngày càng cạnh tranh. Việc thông qua hoạt động NHX sẽ không chỉ đem lại lợi ích cho môi trường và còn có lợi cho hoạt động ngân hàng và các lĩnh vực khác trong nền kinh tế. Jamil và Chiến lược phát triển NHX được đề cập trên hai giác độ: (1) Chiến lược phát Niluthpaul quản lý rủi ro MTXH trong hoạt động cấp tín dụng của ngân triển NHX (2013) hàng, (2) xác định cơ hội cho các sản phẩm dịch vụ NHX phát triển.
Nhiều công cụ và kỹ thuật được các ngân hàng áp dụng để phát triển xanh hơn. Nguồn: Tổng hợp của tác giả LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 11 Các nghiên cứu về nội hàm của NHX từ khái niệm đến các vấn đề chuyên sâu trong chiến lược, vai trò, lợi ích của NHX sẽ tạo nền tảng lý luận để luận án kế thừa và phát triển. Các nghiên cứu về nhân tố ảnh hưởng đến phát triển ngân hàng xanh Fayez Ahmad và các cộng sự (2013) cho thấy có 6 nhân tố chính ảnh hưởng đến việc phát triển NHX của các NHTM ở Ấn Độ bao gồm: nhân tố kinh tế, hướng dẫn chính sách, nhu cầu vay vốn, áp lực của các bên liên quan, lợi ích môi trường và các yếu tố pháp lý. Các ngân hàng cho rằng dịch vụ NHX không làm giảm khả năng sinh lợi của ngân hàng và sẽ giúp ngân hàng giảm chi phí hoạt động và cũng giúp tìm ra một số nguồn vay phi truyền thống.
Khi người tiêu dùng đang ngày càng quan tâm nhiều hơn đến môi trường và họ nhận ra rằng các ngân hàng có thể đóng một vai trò quan trọng bằng cách ngừng cho vay các dự án gây ảnh hưởng xấu cho môi trường. Việc tiếp cận và triển khai mô hình NHX đối với mỗi một loại hình ngân hàng là khác nhau. Yadav và Pathak (2013) đã nghiên cứu các phương pháp tiếp cận NHX được thực hiện bởi các ngân hàng tư nhân và ngân hàng nhà nước. Nghiên cứu đã chứng minh rằng các ngân hàng khu vực công có nhiều sáng kiến và trọng tâm đầu tư xanh hơn là các ngân hàng khu vực tư nhân.
Cũng trong một nghiên cứu khác của Shariful Islam (2015) chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng đến việc phát triển NHX. Nghiên cứu được thực hiện đối với 60 ngân hàng ở thành phố Dhaka, Bangladesh. Bằng cách phân tích nhân tố, nghiên cứu đã xác định các nhân tố ảnh hưởng đến việc phát triển NHX bao gồm: sự mong muốn của khách hàng, chính sách hướng dẫn của Ngân hàng Trung ương Bangladesh, gia tăng lợi nhuận, cải thiện hình ảnh thương hiệu, giảm thiểu rủi ro tín dụng. Các nhân tố này được đưa vào 3 nhóm như sau: yếu tố pháp lý, yếu tố môi trường và yếu tố kinh tế.
Cuối cùng, có thể thấy rằng các nhân tố này đều ảnh hưởng tới sự phát triển NHX của các NHTM ở Bangladesh. Các ngân hàng phát triển NHX vì họ cho rằng triển khai NHX sẽ giúp tránh được các vấn đề pháp lý liên đới đến dự án cấp tín dụng, đồng thời sẽ cải thiện được hình ảnh của ngân hàng và tiến tới dài hạn sẽ gia tăng lợi nhuận. Namita Rajput và các cộng sự (2013) tìm ra mối liên hệ giữa hiệu suất môi trường và hiệu suất tài chính của ngân hàng bằng cách sử dụng phương pháp hồi quy thông qua các biến số tài chính như thu nhập ròng, chi phí, lợi nhuận và các biến số của NHX biểu hiện hiệu quả môi trường. Kết quả cho thấy mối quan hệ giữa thu nhập ròng và khả năng sinh lời là đáng kể song việc thực hiện NHX và khả năng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 12 sinh lời không có sự liên quan đến nhau.
Tuy nhiên, nghiên cứu mới chỉ dừng ở giai đoạn sơ khai trong việc phát triển NHX tại Ấn Độ nên các sáng kiến về NHX và môi trường chưa được thúc đẩy thực sự do những thiếu sót nhất định từ phía cơ quan quản lý nhằm tạo điều kiện cho NHX phát triển như: chưa có chính sách, chương trình hướng dẫn, đào tạo nâng cao nhận thức… Việc thúc đẩy hoạt động NHX và đặc biệt là sản phẩm NHX mới chịu ảnh hưởng rất nhiều của các bên liên quan. Tonmoy và các cộng sự (2013) chỉ ra rằng có rất nhiều bằng chứng cho thấy các ngân hàng phải đảm bảo sự tham gia của các bên liên quan như chính phủ, đối thủ cạnh tranh, khách hàng và cổ đông trong việc thúc đẩy dịch vụ NHX phát triển nhằm giải quyết các vấn đề bền vững trong kinh doanh ngân hàng. Sự tương tác giữa các bên liên quan đến ngân hàng sẽ thúc đẩy các ngân hàng hoạt động không chỉ theo đuổi mục đích lợi nhuận mà còn xem xét trách nhiệm đối với môi trường. Nghiên cứu đã tiến hành khảo sát mẫu gồm 520 bên liên quan để đánh giá sự ảnh hưởng của các bên liên quan trong việc thúc đẩy phát triển các sản phẩm NHX.
Kết quả của nghiên cứu chỉ ra rằng các bên liên quan có ảnh hưởng rất lớn tới việc phát triển sản phẩm NHX tại Bangladesh, trong đó có một số bên liên quan chủ chốt sẽ tạo ra ảnh hưởng tích cực hơn như chính phủ và nhu cầu của khách hàng. Đã có rất nhiều nghiên cứu cho thấy một trong những nhân tố ảnh hưởng đến việc các ngân hàng triển khai hoạt động NHX là phụ thuộc vào nhu cầu và nhận thức của khách hàng. Nếu khách hàng không có nhu cầu thì ngân hàng sẽ không thể triển khai các dịch vụ NHX và việc ngân hàng phát triển NHX sẽ trở nên vô nghĩa. Nghiên cứu của Sindhu (2015) cho thấy, nhận thức và mối quan tâm của khách hàng đối với các sáng kiến NHX có ảnh hưởng đến việc các ngân hàng triển khai hoạt động NHX.
Cụ thể, nghiên cứu đã tiến hành thăm dò hiểu biết của khách hàng về các khía cạnh khác nhau của NHX, thực tiễn triển khai hoạt động NHX, ưu đãi nhận được khi sử dụng sản phẩm NHX. Kết quả thu được của nghiên cứu cho thấy đa số khách hàng được hỏi đều có nhận thức cơ bản và đều ưa thích các sáng kiến NHX đưa ra. Tuy nhiên, việc hiểu biết các ưu đãi nhận được từ NHX không phải khách hàng nào cũng được biết, do vậy nghiên cứu đã chỉ ra rằng các ngân hàng tại Ấn Độ cần có các chương trình nâng cao hơn nữa nhận thức của khách hàng về NHX. Để làm được điều này phải có quá trình giới thiệu và tiếp thị hình ảnh NHX.
Naser và các cộng sự (2016) thông qua cách tiếp cận mô tả bằng phương pháp định tính và nghiên cứu trường hợp, nghiên cứu đã điều tra các nhân tố quan trọng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 13 ảnh hưởng đến việc phát triển NHX bao gồm: chiến lược NHX; quy trình NHX; nhu cầu đầu tư xanh; mô hình NHX và các lợi ích của NHX. Trong đó, nhân tố tác động lớn nhất đến sự phát triển NHX là chiến lược NHX và nhu cầu đầu tư xanh. Nghiên cứu đã gợi ý rằng, ngân hàng nên tập trung vào một số chiến lược cụ thể sau nhằm thúc đẩy phát triển NHX như: Chiến lược định vị thể chế, chiến lược định vị sản phẩm, dịch vụ, chiến lược định vị dựa trên nhân viên và dịch vụ hệ thống… Nghiên cứu của Sudipta và các cộng sự (2017) đã đề cập đến các nhân tố quyết định đến việc các NHTM tại Bangledesh thực hiện công khai hoạt động NHX thông qua lý thuyết thể chế. Việc gia tăng công khai các hoạt động NHX tại nền kinh tế mới nổi như Bangladesh phụ thuộc phần lớn vào các quy định hướng dẫn mang tính bắt buộc từ phía NHTW Bangladesh.