Luận văn phát triển chương trình đào tạo ngành CNTT theo học chế tín chỉ của Bùi Xuân Tùng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển chương trình đào tạo ngành công nghệ thông tin theo học chế tín chỉ tại trường đại học Tây Đô.

• Tác giả: Bùi Xuân Tùng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phùng Rân
• Trường học: Đại học Tây Đô
• Chuyên ngành: Công nghệ thông tin
• Đề tài: Phát triển chương trình đào tạo ngành công nghệ thông tin theo học chế tín chỉ tại Đại học Tây Đô
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: Cơ sở lý luận của đề tài
• 1.1. Lược sử về vấn đề nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 3. CHƯƠNG 3: Phát triển chương trình đào tạo ngành CNTT trình độ đại học tại đại học Tây Đô

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển chương trình đào tạo CNTT tại Đại học Tây Đô

Chương trình đào tạo ngành Công nghệ thông tin (CNTT) tại Đại học Tây Đô đang trong quá trình phát triển mạnh mẽ. Việc áp dụng học chế tín chỉ không chỉ giúp sinh viên có thể tự chủ trong việc học tập mà còn nâng cao chất lượng đào tạo. Chương trình này được thiết kế nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động, đồng thời tạo điều kiện cho sinh viên phát triển toàn diện.

1.1. Lịch sử hình thành chương trình đào tạo CNTT

Chương trình đào tạo CNTT tại Đại học Tây Đô đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Từ những ngày đầu, chương trình chủ yếu tập trung vào lý thuyết, nhưng hiện nay đã chuyển sang mô hình học chế tín chỉ, giúp sinh viên có thể lựa chọn môn học phù hợp với nhu cầu và sở thích.

1.2. Mục tiêu của chương trình đào tạo CNTT

Mục tiêu chính của chương trình là cung cấp cho sinh viên kiến thức vững chắc về CNTT, đồng thời phát triển kỹ năng thực hành và khả năng làm việc nhóm. Chương trình cũng hướng đến việc tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho thị trường lao động.

II. Thách thức trong việc áp dụng học chế tín chỉ tại Đại học Tây Đô

Việc chuyển đổi từ học chế niên chế sang học chế tín chỉ tại Đại học Tây Đô gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thay đổi trong tư duy của giảng viên và sinh viên. Nhiều giảng viên vẫn quen với phương pháp giảng dạy truyền thống, trong khi sinh viên cần phải tự chủ hơn trong việc học tập.

2.1. Khó khăn trong việc thay đổi tư duy giảng viên

Giảng viên cần được đào tạo và hỗ trợ để thích nghi với phương pháp giảng dạy mới. Việc này đòi hỏi thời gian và nguồn lực đáng kể từ phía nhà trường.

2.2. Thách thức từ phía sinh viên

Sinh viên cũng cần phải thay đổi cách tiếp cận học tập của mình. Nhiều sinh viên chưa quen với việc tự quản lý thời gian và lựa chọn môn học, điều này có thể dẫn đến khó khăn trong việc hoàn thành chương trình học.

III. Phương pháp phát triển chương trình đào tạo CNTT theo học chế tín chỉ

Để phát triển chương trình đào tạo CNTT theo học chế tín chỉ, Đại học Tây Đô đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc khảo sát nhu cầu của sinh viên và thị trường lao động là rất quan trọng để đảm bảo chương trình luôn cập nhật và phù hợp.

3.1. Khảo sát nhu cầu thị trường lao động

Nhà trường thường xuyên tiến hành khảo sát để nắm bắt nhu cầu của các doanh nghiệp trong lĩnh vực CNTT. Điều này giúp điều chỉnh chương trình đào tạo cho phù hợp với yêu cầu thực tế.

3.2. Đào tạo giảng viên

Đào tạo giảng viên là một phần quan trọng trong quá trình phát triển chương trình. Giảng viên cần được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để giảng dạy theo học chế tín chỉ.

IV. Ứng dụng thực tiễn của chương trình đào tạo CNTT tại Đại học Tây Đô

Chương trình đào tạo CNTT theo học chế tín chỉ tại Đại học Tây Đô đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Sinh viên có cơ hội thực hành nhiều hơn và có thể tham gia vào các dự án thực tế, từ đó nâng cao kỹ năng và kinh nghiệm làm việc.

4.1. Kết quả từ các dự án thực tế

Sinh viên tham gia vào các dự án thực tế đã giúp họ áp dụng kiến thức vào thực tiễn, từ đó nâng cao khả năng làm việc nhóm và giải quyết vấn đề.

4.2. Phản hồi từ sinh viên

Phản hồi từ sinh viên cho thấy họ cảm thấy hài lòng với chương trình đào tạo và cảm nhận được sự khác biệt trong cách học tập so với trước đây.

V. Kết luận và tương lai của chương trình đào tạo CNTT tại Đại học Tây Đô

Chương trình đào tạo CNTT theo học chế tín chỉ tại Đại học Tây Đô đang trên đà phát triển. Với những cải tiến liên tục và sự hỗ trợ từ các bên liên quan, chương trình hứa hẹn sẽ đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Đại học Tây Đô sẽ tiếp tục cải tiến chương trình đào tạo, mở rộng các môn học và tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để nâng cao chất lượng đào tạo.

5.2. Tầm nhìn dài hạn

Tầm nhìn dài hạn của chương trình là trở thành một trong những chương trình đào tạo CNTT hàng đầu tại khu vực, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho thị trường lao động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 1991 - 2003, tỷ lệ người học đại học trên thế giới tăng trưởng khoảng 75%, trong khi tại Việt Nam con số này đạt mức tăng trưởng đột phá lên đến 600%. Sự gia tăng nhanh chóng về quy mô đòi hỏi giáo dục đại học phải chuyển mình mạnh mẽ từ mô hình tinh hoa sang giáo dục đại chúng nhằm đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế tri thức.

Tuy nhiên, hệ thống đào tạo theo niên chế truyền thống bộc lộ rõ sự cứng nhắc, thiếu tính linh hoạt và không tạo điều kiện cho người học chủ động xây dựng lộ trình học tập. Vấn đề này trở nên đặc biệt cấp thiết đối với ngành công nghệ thông tin tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, nơi trung tâm kinh tế là thành phố Cần Thơ với hơn 1.000.000 dân đang đối mặt với thực trạng vừa thừa vừa thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là xây dựng và phát triển chương trình đào tạo trình độ đại học ngành công nghệ thông tin theo học chế tín chỉ tại Trường Đại học Tây Đô, tập trung vào chuyên ngành Kỹ thuật phần mềm. Nghiên cứu thực hiện khảo sát thực trạng trong giai đoạn từ năm 2006 đến năm 2012 tại Cần Thơ, đồng thời đối sánh với các cơ sở đào tạo tiên phong như Trường Đại học Cần Thơ và Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc tái cấu trúc chương trình đào tạo chuẩn từ 120 đến 140 tín chỉ, tối ưu hóa thời gian tự học của sinh viên theo tỷ lệ 1 tín chỉ tương đương 15 tiết lý thuyết và 30 giờ chuẩn bị cá nhân. Mô hình này giúp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sinh viên, hướng tới mục tiêu gia tăng tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm vượt mức 70% và tạo nền tảng vững chắc cho việc liên thông học tập suốt đời.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng mô hình phát triển chương trình đào tạo do Tiến sĩ John Collum đề xuất năm 1995 tại Viện Đào tạo Giáo viên Kỹ thuật TITI trực thuộc tổ chức Swisscontact. Mô hình này vận hành theo chuỗi liên hoàn bao gồm: phân tích hoàn cảnh tổ chức, phân tích đối tượng đầu vào, xác định mục tiêu tổng quát, cụ thể hóa mục tiêu từng học phần, thiết lập tiêu chuẩn kết quả và đánh giá đào tạo. Đồng thời, nghiên cứu kết hợp quy trình phát triển chương trình 5 bước khép kín của Ban Đào tạo Nghề thuộc Văn phòng Lao động Quốc tế Geneva (ILO) gồm: xác định nhu cầu, xác định mục tiêu, thiết kế, thực thi và đánh giá chương trình.

Khung phân loại mục tiêu giáo dục được chuẩn hóa theo hệ thống toàn diện về kiến thức của Benjamin Bloom, kỹ năng thực hành của Ravindrakumar Dave năm 1970 và thái độ nghề nghiệp của David Krathwohl. Các mục tiêu đào tạo được cụ thể hóa theo nguyên tắc SMART nhằm bảo đảm tính rõ ràng và khả năng đo lường.

Các khái niệm then chốt được làm rõ bao gồm:

• Học chế tín chỉ: Khởi nguồn từ Đại học Harvard năm 1872, lấy người học làm trung tâm và trao quyền chủ động chọn môn học, tiến độ học tập.
• Giờ tín chỉ và học phần: Đơn vị quy chuẩn định lượng khối lượng học tập, bao gồm các loại hình học phần bắt buộc, học phần tiên quyết, học phần trước và học phần song hành.
• Hệ thống tích lũy và chuyển đổi tín chỉ: Chuẩn hóa theo tinh thần Tuyên ngôn Bologna năm 1999 được 29 quốc gia châu Âu ký kết để công nhận kết quả học tập liên cơ sở.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật như Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP, Luật Công nghệ thông tin năm 2006, Nghị định số 64/2007/NĐ-CP, Quy chế 43/2007/QĐ-BGDĐT và cơ sở dữ liệu thực tế tại các trường đại học khu vực phía Nam.

Cỡ mẫu khảo sát thực nghiệm gồm 120 đối tượng, bao gồm 60 sinh viên ngành công nghệ thông tin, 35 giảng viên cơ hữu, 15 cán bộ quản lý đào tạo và 10 chuyên gia đầu ngành. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên kết hợp chọn mẫu chuyên gia có chủ đích được áp dụng nhằm bảo đảm tính đại diện cao cho các nhóm thụ hưởng và vận hành chương trình.

Phương pháp phân tích tài liệu kết hợp phương pháp thống kê mô tả định lượng và phương pháp chuyên gia Delphi được lựa chọn. Lý do sử dụng phối hợp các phương pháp này là nhằm đối chiếu khách quan giữa yêu cầu chuẩn đầu ra của thị trường lao động với năng lực tiếp nhận thực tế của người học, loại trừ các sai số cảm tính khi chuyển đổi từ niên chế sang tín chỉ. Toàn bộ tiến trình nghiên cứu được thực hiện trong khung thời gian 6 tháng qua 9 bước triển khai chặt chẽ từ xây dựng đề cương đến hoàn thiện nghiệm thu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực nghiệm dựa trên bộ công cụ đánh giá chuẩn đầu ra chuyên môn ghi nhận các kết quả cụ thể:

Thứ nhất, mức độ nắm vững kiến thức cơ bản về chuyên môn tin học đạt tỷ lệ Tốt 84% và Khá 16%, hoàn toàn không có tỷ lệ Trung bình hoặc Yếu (0%). Năng lực thông hiểu và giải thích các nguyên lý công nghệ thông tin đạt tỷ lệ Tốt 65% và Khá 35%.

Thứ hai, khả năng vận dụng nguyên lý kỹ thuật vào các tình huống chuyên môn đặc biệt đạt 59% ở mức Tốt và 41% ở mức Khá. Dữ liệu này chứng minh chương trình đào tạo mới đã trang bị nền tảng lý thuyết vững chắc cho người học.

Thứ ba, năng lực phân tích các bài toán phức tạp và biểu diễn thuật toán qua lưu đồ có sự chuyển dịch rõ rệt khi tỷ lệ Khá chiếm ưu thế với 67%, mức Tốt đạt 30% và mức Trung bình chiếm 3%.

Thứ tư, kỹ năng tổng hợp và sáng tạo giải pháp công nghệ mới ghi nhận tỷ lệ Khá đạt 70%, mức Tốt đạt 16% và mức Trung bình chiếm 14%. Tương tự, năng lực đánh giá, phản biện chuyên môn đạt tỷ lệ Khá 73%, Tốt 24% và Trung bình 3%.

Tại thời điểm khảo sát, Trường Đại học Tây Đô đạt quy mô đào tạo gần 12.000 học sinh - sinh viên với 192 giảng viên cơ hữu (gồm 1 Giáo sư - Tiến sĩ, 4 Tiến sĩ và 92 Thạc sĩ), sở hữu 7 phòng máy vi tính hiện đại với 350 máy tính phục vụ học tập, tạo nền tảng hạ tầng sẵn sàng cho việc chuyển đổi.

Thảo luận kết quả

Kết quả đánh giá cho thấy nhóm năng lực nhận thức cơ bản (biết, hiểu, áp dụng đơn giản) đạt mức Tốt rất cao, dao động từ 59% đến 84%. Ngược lại, các năng lực bậc cao như phân tích, tổng hợp và sáng tạo tập trung phần lớn ở mức Khá (67% - 73%) và còn tỷ lệ Trung bình từ 3% đến 14%. Nguyên nhân là do trong mô hình niên chế cũ, sinh viên quen với lối học thụ động, thiếu cơ hội giải quyết các dự án độc lập và chưa phát huy tối đa 30 giờ chuẩn bị cá nhân cho mỗi tín chỉ.

Về phương diện trực quan hóa, các kết quả này có thể được trình bày rõ nét qua biểu đồ hình quạt thể hiện cơ cấu phân bố 4 mức xếp loại (Tốt, Khá, Trung bình, Yếu) trên từng thang đo năng lực, kết hợp cùng bảng thống kê tần số chéo giữa số năm học và mức độ hoàn thành bài tập thực tế. Cách trình bày này làm nổi bật sự vượt trội của cấu trúc mô-đun tín chỉ trong việc kích thích tư duy giải quyết vấn đề.

So sánh với các cơ sở đào tạo đi trước, Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh áp dụng học chế tín chỉ từ năm 1993 với quy định giới hạn từ 14 đến 20 tín chỉ mỗi học kỳ và duy trì tỷ lệ 1 cố vấn học tập trên 60 sinh viên. Trường Đại học Cần Thơ áp dụng từ năm 1994 cho phép đăng ký tối đa 40 tín chỉ mỗi học kỳ. Mô hình phát triển chương trình tại Trường Đại học Tây Đô đã kế thừa có chọn lọc các tiêu chuẩn này, đồng thời giải quyết triệt để bài toán sĩ số lớp học phần linh hoạt từ 20 đến 80 sinh viên để bảo đảm hiệu quả kinh tế và chất lượng giảng dạy.

Đề xuất và khuyến nghị

Để triển khai thành công chương trình đào tạo ngành công nghệ thông tin trình độ đại học theo học chế tín chỉ, 4 giải pháp trọng tâm cần được thực hiện đồng bộ:

Thứ nhất, tái cấu trúc và ban hành khung chương trình đào tạo chuẩn 120 đến 130 tín chỉ cho chuyên ngành Kỹ thuật phần mềm. Khoa Kỹ thuật Công nghệ chủ trì phân bổ hợp lý cấu trúc gồm 50 đến 70 tín chỉ đại cương, 30 đến 40 tín chỉ chuyên nghiệp và các học phần tự chọn đa dạng. Toàn bộ 100% đề cương học phần phải chuẩn hóa theo thang đo năng lực Bloom, hoàn thành trong giai đoạn 2012 - 2013.

Thứ hai, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin và số hóa quy trình quản lý học vụ. Phòng Quản trị - Thiết bị phối hợp Trung tâm Tin học đầu tư nâng cấp từ 350 máy tính lên 500 máy tính cấu hình cao phục vụ thực hành phần mềm. Đồng thời, Phòng Đào tạo triển khai phần mềm đăng ký môn học trực tuyến và quản lý ngân hàng dữ liệu tín chỉ tự động hóa 100%, thực hiện trong giai đoạn 2013 - 2014.

Thứ ba, chuẩn hóa đội ngũ cố vấn học tập và đổi mới phương pháp giảng dạy. Phòng Tổ chức - Cán bộ tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tư vấn lộ trình học tập cho 100% giảng viên cơ hữu, thiết lập tỷ lệ lý tưởng 1 cố vấn phụ trách 50 đến 60 sinh viên. Song song đó, nhà trường khuyến khích nâng tỷ lệ giảng viên có trình độ sau đại học vượt mốc 80% trong giai đoạn 2012 - 2015.

Thứ tư, đẩy mạnh liên kết doanh nghiệp và thực thi cam kết chất lượng ba công khai. Ban Giám hiệu cùng Trung tâm Hợp tác Doanh nghiệp ký kết thỏa thuận thực tập và tiếp nhận việc làm với hơn 20 doanh nghiệp phần mềm tại khu vực Cần Thơ và Thành phố Hồ Chí Minh, phấn đấu nâng tỷ lệ sinh viên có việc làm đúng chuyên ngành sau 6 tháng tốt nghiệp đạt trên 85% trong tầm nhìn đến năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Lãnh đạo và nhà quản lý giáo dục đại học: Vận dụng toàn bộ quy trình chuyển đổi học chế từ niên chế sang tín chỉ để hoạch định chiến lược phát triển trường, tối ưu hóa nguồn lực tài chính và xây dựng cơ chế quản trị học vụ hiện đại.
2. Giảng viên và chuyên gia phát triển chương trình: Sử dụng mô hình John Collum và thang phân loại mục tiêu KSA để biên soạn đề cương chi tiết học phần, thiết kế bài giảng tích hợp dự án thực tế và xây dựng ngân hàng đề thi chuẩn hóa.
3. Chuyên viên phòng đào tạo và đội ngũ cố vấn học tập: Tham khảo phương thức tổ chức đăng ký học phần linh hoạt, quy trình công nhận tín chỉ tương đương, kỹ thuật phân bổ thời khóa biểu và phương pháp hỗ trợ sinh viên lập kế hoạch học tập cá nhân hóa.
4. Học viên cao học và nhà nghiên cứu giáo dục học: Kế thừa khung lý thuyết, bộ công cụ khảo sát 12 tiêu chí chuẩn đầu ra và phương pháp xử lý số liệu chuyên gia để mở rộng nghiên cứu phát triển chương trình cho các ngành đào tạo kỹ thuật khác.

Câu hỏi thường gặp

Điểm khác biệt cốt lõi giữa 1 tín chỉ và 1 đơn vị học trình là gì? Một đơn vị học trình truyền thống quy định 15 tiết lên lớp kèm 15 giờ chuẩn bị cá nhân. Trong khi đó, 1 tín chỉ đòi hỏi 15 tiết lên lớp nhưng yêu cầu tới 30 giờ tự học, tự nghiên cứu cá nhân. Như vậy, 1 tín chỉ có giá trị tương đương 1,5 đơn vị học trình, đặt trọng tâm vào tinh thần tự học của người học.

Quy chế đào tạo tín chỉ phân loại năm học của sinh viên dựa trên cơ sở nào? Theo Quy chế 43/2007/QĐ-BGDĐT, năm học của sinh viên được xác định căn cứ vào số tín chỉ tích lũy thực tế chứ không tính theo thời gian nhập học: năm thứ nhất dưới 30 tín chỉ, năm hai từ 30 đến dưới 60 tín chỉ, năm ba từ 60 đến dưới 90 tín chỉ và năm tư từ 90 đến dưới 120 tín chỉ.

Vì sao kỹ năng sáng tạo giải pháp công nghệ mới của sinh viên chỉ đạt mức Tốt 16%? Kết quả khảo sát thực tế ghi nhận 70% sinh viên đạt mức Khá và 14% đạt mức Trung bình ở kỹ năng này do phương pháp giảng dạy cũ thiếu các học phần đồ án thực tế. Việc chuyển đổi sang học chế tín chỉ với các học phần tự chọn chuyên sâu từ 2 đến 4 tín chỉ sẽ khắc phục triệt để điểm nghẽn trên.

Điều kiện để sinh viên tốt nghiệp theo học chế tín chỉ gồm những gì? Sinh viên không phải trải qua kỳ thi tốt nghiệp toàn khóa bắt buộc mà chỉ cần tích lũy đầy đủ từ 120 đến 140 tín chỉ theo quy định của chương trình đào tạo, hoàn thành đồ án tốt nghiệp tối đa 14 tín chỉ hoặc các học phần thay thế và đạt điểm trung bình chung tích lũy toàn khóa từ 2,00 trở lên theo thang điểm 4.

Đội ngũ cố vấn học tập có trách nhiệm gì trong mô hình tín chỉ tại Đại học Tây Đô? Cố vấn học tập theo sát sinh viên suốt khóa học với định mức khoảng 1 giảng viên phụ trách 60 sinh viên. Nhiệm vụ chính là tư vấn lựa chọn học phần, định hướng chuyên ngành, hướng dẫn đăng ký tối thiểu từ 14 đến 20 tín chỉ mỗi học kỳ và hỗ trợ xử lý các vướng mắc về học phần tiên quyết.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về phát triển chương trình đào tạo theo học chế tín chỉ dựa trên mô hình của Tiến sĩ John Collum và quy trình 5 bước khép kín của Tổ chức Lao động Quốc tế.
• Khảo sát và phân tích sâu sắc thực trạng chuyển đổi từ niên chế sang tín chỉ tại Trường Đại học Tây Đô trong bối cảnh quy mô phát triển đạt gần 12.000 sinh viên cùng 192 giảng viên cơ hữu.
• Thiết kế hoàn chỉnh khung chương trình đào tạo ngành công nghệ thông tin trình độ đại học với khối lượng 120 đến 130 tín chỉ, chuẩn hóa mục tiêu đầu ra theo thang đo nhận thức Bloom.
• Kiểm định tính khả thi qua đánh giá chuyên gia với sự đồng thuận cao, trong đó tỷ lệ nhận biết kiến thức đạt mức Tốt 84% và năng lực vận dụng đạt mức Tốt 59%.
• Đề xuất lộ trình 4 giải pháp đồng bộ về chuẩn hóa đề cương, hiện đại hóa 500 máy tính thực hành, kiện toàn đội ngũ cố vấn học tập và liên kết 20 doanh nghiệp công nghệ trong giai đoạn 2012 - 2020.

Trong giai đoạn tiếp theo, các cơ sở giáo dục đại học cần nhanh chóng hoàn thiện hạ tầng phần mềm quản lý học vụ và chuẩn hóa ngân hàng đề thi đánh giá năng lực. Quý thầy cô, các nhà quản lý giáo dục và bạn đọc quan tâm hãy áp dụng ngay khung chương trình và các giải pháp thực tiễn từ luận văn này để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực công nghệ thông tin trong kỷ nguyên số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 Cơ sở lý luận của đề tài 1. Lược sử về vấn đề nghiên cứu Trước đây không lâu, giáo dục đại học được dành cho những thành phần ưu tú của xã hội nhằm chuẩn bị cho họ trở thành thầy giáo, thành những nhà khoa học và quản lý xã hội. Điều đó ngày nay không còn đúng nữa. Trên toàn thế giới, tỉ lệ người học đại học đã tăng 75% trong thời gian từ 1991 đến 2003, riêng ở Việt Nam, con số này là 600% 1.

Xưa nay, xã hội coi trọng giáo dục đại học do tác động sâu sắc của nó đối với sự phát triển trí tuệ của cá nhân cũng như của xã hội. Các nhà khoa học cho rằng sự mở rộng giáo dục đại học là kết quả của quá trình chuyển đổi kinh tế thế giới từ nền kinh tế công nghiệp chuyển thành nền kinh tế tri thức. Trường đại học là cỗ máy quan trọng nhất trong cuộc cách mạng tri thức. Những ngành xuất khẩu tăng trưởng mạnh nhất trên thế giới như sản xuất chất bán dẫn, máy tính, thiết bị truyền thông, dược phẩm có chi phí sản xuất không đáng kể so với chi phí và thời gian nghiên cứu để làm ra sản phẩm đó 2.

Ở Việt Nam, nhiệm vụ giáo dục và cấu trúc quản lý của đại học đang đối mặt với một thử thách vô cùng to lớn trước sự tăng trưởng theo cấp số nhân của số lượng sinh viên cũng như của một nhận thức được nhiều người đồng tình về vai trò nền tảng của giáo dục đại học đối với tương lai của Việt Nam trong một xã hội tri thức. Những người lãnh đạo nhà nước, giới trí thức, giới báo chí truyền thông, phụ huynh và sinh viên đang kêu gọi đổi mới giáo dục đại học, phê phán sự không hiệu quả và không quan tâm đến quyền lựa chọn của sinh viên trong hệ thống hiện tại. Một trong những giải pháp về mặt quản lý đang được đề xuất là vận dụng hệ thống phân chia, tích lũy học phần hay còn được gọi hệ thống đào tạo theo tín chỉ. Ở cấp độ bề mặt, hệ thống tín chỉ là một cơ cấu quản lý đơn giản để tính toán quá trình học tập của sinh viên cho đến lúc tốt nghiệp.

Trong thực tế, hệ thống tín chỉ là một kết quả tất yếu của việc biến đổi một cách cơ bản nhiệm vụ của trường đại học cũng như mối quan hệ giữa trường đại học và sinh viên. 1 World Development Indicators, “Participation in Education” (Table 2.11) (2005) 2 Yilmaz Akyz, Developing Countries and World Trade Performance and Prospects, tr. Học viên thực hiện: Bùi Xuân Tùng Trang 9 Giáo viên hướng dẫn: Phùng Rân Học chế tín chỉ ra đời năm 1872 tại Đại học Harvard (Hoa Kỳ), phát triển rất nhanh, lan rộng ra toàn nước Mỹ và từ đầu thế kỷ 20 mở rộng ra Bắc Mỹ và thế giới (đặc biệt là các nước đang phát triển). Trong thế kỷ XIX giáo dục đại học Mỹ vẫn còn ảnh hưởng sâu sắc truyền thống giáo dục cổ điển: sinh viên được đào tạo theo một chương trình cứng nhắc gồm toàn những môn bắt buộc 3.

Hệ thống này bị chỉ trích là thiếu sự linh hoạt khiến nó không thể đáp ứng nguyện vọng của sinh viên cũng như những đòi hỏi thực tiễn của nền kinh tế và tạo ra một chất lượng giảng dạy thấp. Một chương trình được quy định cứng nhắc như vậy không cho phép thực hiện những bộ môn nâng cao để thích hợp với những sinh viên xuất sắc, với đào tạo liên ngành, hoặc tạo ra một mối liên hệ mạnh mẽ hơn giữa giảng dạy và nghiên cứu.