phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc 6 kết cấu gồm 3 chƣơng. Chƣơng 1: Những vấn đề cơ bản về phát triển bán chéo sản phẩm dịch vụ khách hàng cá nhân của NHTM. Chƣơng 2: Thực trạng phát triển bán chéo sản phẩm dịch vụ khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Hà Tây. Chƣơng 3: Giải pháp phát triển bán chéo sản phẩm dịch vụ khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Hà Tây.
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN BÁN CHÉO SẢN PHẨM DỊCH VỤ KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Dịch vụ khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Thƣơng mại 1. Khái niệm dịch vụ khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Thƣơng mại Trong những năm gần đây, các dịch vụ tài chính ngân hàng đã thay đổi rất nhiều với sự bùng nổ của các ngân hàng đã làm thay đổi cách tiếp cận về các hoạt động cơ bản của ngân hàng thƣơng mại. Thời kỳ đầu các ngân hàng cung cấp các dịch vụ phục vụ đối tƣợng chính nhƣ: các tổ chức tài chính, các doanh nghiệp, các khách hàng cá nhân giàu có.
Địa điểm để tổ chức các giao dịch với nhau là tại các ngân hàng, trong khung giờ xác định, bị bó hẹp. Tuy nhiên trong những năm gần đây, kinh tế xã hội đã có những bƣớc phát triển đáng kể mang đến cho con ngƣời cuộc sống đầy đủ và sung túc hơn cho ngƣời dân không chỉ trên phƣơng diện thu nhập mà còn cả về trình độ dân trí cao hơn, khả năng tiếp cận mở rộng hơn tới các dịch vụ tiêu dùng của nền kinh tế, thói quen tiêu dùng tăng… Xu hƣớng này đã mang tới cho thị trƣờng tài chính cơ hội khai thác các nguồn lực trong dân cũng nhƣ các khả năng cung cấp các dịch vụ tài chính cho dân cƣ.Vì vậy, đối tƣợng khách hàng cá nhân ngày càng đƣợc quan tâm, đầu tƣ và phát triển. Phân khúc khách hàng cá nhân là một cách nhìn hoàn toàn mới về thị trƣờng tài chính, qua đó phần đông những ngƣời lao động nhỏ lẻ sẽ đƣợc tiếp cận với các sản phẩm dịch vụ ngân hàng, tạo ra một thị trƣờng tiềm năng đa dạng và năng động. Hiện nay có nhiều khái niệm về sản phẩm dịch vụ khách hàng cá nhân tại NHTM theo nhiều cách tiếp cận khác nhau.
Sản phẩm dịch vụ khách hàng cá nhân tại NHTM thực ra là hoạt động bao trùm tất cả các mặt nghiệp vụ của ngân hàng thƣơng mại nhƣ tín dụng, huy động vốn, các dịch vụ Ngân hàng điện tử… mà đối tƣợng hƣớng đến là khách hàng cá nhân. Theo Tổ chức thƣơng mại thế giới (WTO): dịch vụ tài chính khách hàng cá nhân là loại hình dịch vụ điển hình của ngân hàng nơi mà khách hàng cá nhân có thể 8 đến giao dịch tại những chi nhánh (phòng giao dịch) của các ngân hàng để thực hiện các dịch vụ nhƣ: tiền gửi tiết kiệm và kiểm tra tài khoản, thế chấp vay vốn, dịch vụ thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ và một số dịch vụ khác đi kèm…. Các chuyên gia của Học viện Công nghệ Châu Á – AIT cho rằng “Dịch vụ KHCN là việc ngân hàng cung ứng các sản phẩm dịch vụ của mình tới từng cá nhân riêng lẻ, các doanh nghiệp vừa và nhỏ thông qua mạng lƣới chi nhánh hoặc KH có thể tiếp cận trực tiếp với các sản phẩm dịch vụ ngân hàng thông qua phƣơng tiện điện tử”. Theo Hoàng Thị Thanh Hằng (2015), các sản phẩm dịch vụ trong ngành ngân hàng, các loại bảo hiểm hay các sản phẩm tài chính khác đƣợc gọi chung là dịch vụ tài chính.
Sản phẩm dịch vụ ngân hàng chính là các nghiệp vụ mà ngân hàng cung cấp đến khách hàng nhằm đảm bảo nhu cầu của khách hàng về thanh khoản, lƣu chuyển tiền tệ, vốn,… Các sản phẩm chính mà ngân hàng cung cấp cho khách hàng bao gồm: dịch vụ tiền gửi, tiền vay, dịch vụ thanh toán quốc tế, bảo lãnh,… Thông qua các nghiệp vụ này, ngân hàng sẽ thu đƣợc lợi nhuận từ khách hàng khi khách hàng sử dụng dịch vụ. Nhƣ vậy, sản phẩm dịch vụ KHCN tại NHTM có thể hiểu ngắn gọn là các hoạt động, nghiệp vụ ngân hàng mà các ngân hàng cung cấp cho khách hàng là các cá nhân thông qua các dịch vụ nhƣ tiền gửi, tiền vay, kinh doanh ngoại hối,… và một số dịch vụ khác. Một khách hàng sử dụng một dịch vụ tại một NHTM có thể sử dụng các dịch vụ khác của ngân hàng đó, ví dụ nhƣ khách hàng mở tài khoản tiết kiệm, khi đăng ký sử dụng ứng dụng ngân hàng điện tử đi kèm, khách hàng có thể kiểm tra, tất toán tài khoản tiết kiệm đó ngay trên ứng dụng đó mà không phải ra ngân hàng. Hay khi đăng ký sử dụng ứng dụng ngân hàng điện tử, khách hàng có thể thanh toán hóa đơn tiền điện, tiền nƣớc ngay trên ứng dụng mà không cần trực tiếp đến ngân hàng hay các điểm thu tiền mặt.
Đặc điểm dịch vụ khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Thƣơng mại Thứ nhất, đối tƣợng mà các dịch vụ KHCN mà NHTM hƣớng đến là cá nhân 9 và hộ gia đình. Danh sách khách hàng ở hạng mục này tƣơng đối lớn, các sản phẩm dịch vụ mà khách hàng muốn sử dụng cũng rất phong phú, đa dạng. Theo cá nhân tác giả, đây là thị trƣờng tiềm năng do có khối lƣợng sử dụng lớn và nhu cầu của khách hàng cũng thay đổi liên tục. Nhƣng, vì khối lƣợng khách hàng lớn nên những nhu cầu của từng khách hàng cũng khác nhau, phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quan nhƣ độ tuổi, ngành nghề kinh doanh, vị trí xã hội, lối sống hay mức thu nhập.
Để tối ƣu hóa lợi nhuận khi tiếp cận mảng thị trƣờng này, đòi hỏi các NHTM phải có một chiến lƣợc cụ thể, dài hạn, bên cạnh đó là luôn bám sát các nhu cầu của khách hàng. Một điều quan trọng nữa là các NHTM sẽ phải luôn thay đổi, đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ của mình, nhằm đáp ứng tối ƣu khẩu vị của từng phân khúc khách hàng. Đáp ứng đƣợc những điều trên, thì mục tiêu tối ƣu lợi nhuận hay nâng cao chất lƣợng dịch vụ khách hàng sẽ nằm trong tầm tay. Thứ hai, do đối tƣợng của dịch vụ khách hàng cá nhân là các cá nhân và hộ gia đình nên giá trị hay chi phí cung cấp dịch vụ đến phân khúc khách hàng này không cao so với khách hàng lá các doanh nghiệp.
Tuy nhiên, do phân khúc khách hàng cá nhân khá lớn và nhiều khẩu vị khách hàng khác nhau, nên nhu cầu sử dụng dịch vụ của họ cũng khác nhau và luôn luôn biến động, dẫn đến việc các giao dịch hay nhu cầu sử dụng dịch vụ của khách hàng cá nhân luôn phát sinh rất lớn. Chính điều này đã mang đến lợi thế cho các NHTM khi cung cấp dịch vụ. Sự thƣờng xuyên và ổn định trong các giao dịch mang đến nguồn lợi nhuận ổn định cho NHTM mà rủi ro lại không cao. Cho nên, muốn đạt hiệu quả trong việc cung cấp sản phẩm dịch vụ KHCN thì ngoài việc mở rộng số lƣợng khách hàng, các NHTM cũng cần xây dựng cho mình một hệ thống sản phẩm dịch vụ phong phú, kết nối đƣợc nhiều nhu cầu của cùng một khách hàng.
Thứ ba, dịch vụ khách hàng cá nhân có số lƣợng khách hàng và số lƣợng các giao dịch lớn nhƣng giá trị mỗi giao dịch nhỏ nên mức độ rủi ro thƣờng thấp hơn. Kinh tế ngày càng phát triển, nhu cầu về các sản phẩm dịch vụ ngân hàng bản lẻ ngày càng nhiều, đòi hỏi các ngân hàng phải nghiên cứu, thiết kế và cung cấp đa dạng các sản phẩm dịch vụ phù hợp với từng nhóm đối tƣợng khách hàng. Mặt 10 khác, nó cũng đòi hỏi các ngân hàng phải xây dựng nhiều và đa dạng kênh phân phối để cung ứng dịch vụ cho khách hàng trên phạm vi rộng. Thứ tư, nền tảng công nghệ thông tin trong việc cung ứng sản phẩm dịch vụ cũng cần lƣu ý.
Khách hàng cá nhân có xu hƣớng vừa muốn sử dụng dịch vụ ngân hàng nhƣng cũng muốn các dịch vụ này phải nhanh, gọn, tiện lợi mà vẫn đảm bảo an toàn, chính xác. Vì vậy, nền tảng công nghệ thông tin của một NHTM phải thực sự hoạt động một cách trơn tru, hiện đại mới có thể đáp ứng đƣợc. Trong thời đại Công nghệ số 4.0 nhƣ hiện nay, việc có một nền tảng công nghệ thông tin hiện đại và ứng dụng đƣợc các công nghệ đó vào trong các hoạt động của mình thì NHTM mới đáp ứng tốt đƣợc các nhu cầu, khẩu vị của khách hàng và nền kinh tế. Thứ năm, các sản phẩm dịch vụ KHCN rất đa dạng.
Với đặc điểm của KHCN phụ thuộc vào nhiều yếu tố nhƣ độ tuổi, giới tính, văn hóa, nhu cầu, tính cách,… nên một NHTM muốn phát triển các sản phẩm dịch vụ cho KHCN thì đòi hỏi phải có một danh mục sản phẩm dịch vụ thực sự phong phú, đa dạng và luôn luôn đƣợc chú trọng phát triển. Theo Base Business Solution (2017), thì 87% các khách hàng mong muốn họ trở nên đặc biệt khi nhu cầu của bản thân đƣợc quan tâm và giải quyết nhanh chóng, vì thế các sản phẩm dịch vụ của các NHTM cần đƣợc chú trọng và phải đƣợc xây dựng dựa trên khẩu vị của từng khách hàng. Thứ sáu, việc phân phối các sản phẩm dịch vụ KHCN của các NHTM rất dễ tiếp cận dựa trên mạng lƣới chi nhánh, phòng giao dịch rộng khắp cả nƣớc. Vì vậy, để có thể tăng khối lƣợng khách hàng, giới thiệu các sản phẩm dịch vụ đến khách hàng một cách tối ƣu, các NHTM cũng cần quan tâm đến mạng lƣới các chi nhánh, phòng giao dịch của mình.
Việc mở thêm một cây ATM, một chi nhánh hay một phòng giao dịch cũng là cơ hội để mang đến cho NHTM một khối lƣợng khách hàng mới, nâng cao năng lực cạnh tranh với các đối thủ của mình. Ngoài việc phát triển các kênh giao dịch truyền thống thì việc phát triển các kênh giao dịch trực tuyến cũng cần đƣợc quan tâm do các KHCN hiện nay có nhu cầu sử dụng dịch vụ trên Internet, qua các ứng dụng E-mobile banking cũng rất cao. Các sản phẩm dịch vụ khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Thƣơng mại Dịch vụ tài chính cho khách hàng cá nhân rất đa dạng và phong phú nhằm thoả mãn nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng về các sản phẩm tài chính.