Luận văn thạc sĩ pháp luật của hàn quốc và việt nam về cho thuê tài chính

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu pháp luật của hàn quốc và việt nam về cho thuê tài chính, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực luật học.

• Tác giả: Phạm Thị Thúy Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Đoàn Năng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Quốc tế
• Đề tài: Pháp Luật Cho Thuê Tài Chính Của Hàn Quốc Và Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN PHÁP LÝ CƠ BẢN VÀ CÁC VĂN BẢN QUỐC TẾ VỀ CHO THUÊ TÀI CHÍNH
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và hình thức hoạt động CTTC
• 1.2. Các hình thức cho thuê tài chính
• 1.2.1. Hình thức cho thuê tài chính chỉ có sự tham gia của hai bên
• 1.2.2. Hình thức cho thuê tài chính có sự tham gia của ba bên
• 1.2.3. Cho thuê giáp lưng
• 1.2.4. Cho thuê bắc cầu
• 1.2.5. Cho thuê liên kết
• 1.2.6. Mua và cho thuê lại
• 1.3. Phân biệt giữa cho thuê tài chính và cho thuê vận hành
• 2. CHƯƠNG 2: PHÁP LUẬT HÀN QUỐC VỀ CHO THUÊ TÀI CHÍNH VÀ NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VÀ PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ CHO THUÊ TÀI CHÍNH
• KẾT LUẬN CHUNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về pháp luật cho thuê tài chính Hàn Quốc và Việt Nam

Pháp luật cho thuê tài chính là một lĩnh vực quan trọng trong hệ thống pháp luật của cả Hàn Quốc và Việt Nam. Hoạt động cho thuê tài chính đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây, đóng góp vào sự phát triển kinh tế của cả hai quốc gia. Hàn Quốc, với kinh nghiệm phong phú trong lĩnh vực này, đã xây dựng một khung pháp lý chặt chẽ, trong khi Việt Nam đang trong quá trình hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của cho thuê tài chính

Cho thuê tài chính là một hình thức cấp tín dụng trung hạn, dài hạn, trong đó bên cho thuê mua tài sản theo yêu cầu của bên thuê và cho phép bên thuê sử dụng tài sản đó. Đặc điểm nổi bật của cho thuê tài chính là quyền sở hữu tài sản vẫn thuộc về bên cho thuê trong suốt thời gian thuê.

1.2. Vai trò của cho thuê tài chính trong nền kinh tế

Cho thuê tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho các doanh nghiệp, giúp họ có thể đầu tư vào thiết bị và công nghệ mới mà không cần phải bỏ ra một khoản tiền lớn ngay từ đầu. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam.

II. Vấn đề và thách thức trong pháp luật cho thuê tài chính tại Việt Nam

Mặc dù pháp luật cho thuê tài chính tại Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề và thách thức cần phải giải quyết. Các quy định pháp luật hiện hành chưa đầy đủ và đồng bộ, dẫn đến khó khăn trong việc thực thi và áp dụng.

2.1. Những bất cập trong quy định pháp luật hiện hành

Nhiều quy định pháp luật liên quan đến cho thuê tài chính còn thiếu rõ ràng, gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc thực hiện hợp đồng. Điều này dẫn đến tình trạng tranh chấp pháp lý gia tăng giữa các bên liên quan.

2.2. Rủi ro trong hoạt động cho thuê tài chính

Hoạt động cho thuê tài chính tiềm ẩn nhiều rủi ro, bao gồm rủi ro tín dụng, rủi ro pháp lý và rủi ro thị trường. Các doanh nghiệp cần có các biện pháp phòng ngừa hiệu quả để giảm thiểu những rủi ro này.

III. Phương pháp hoàn thiện pháp luật cho thuê tài chính tại Việt Nam

Để nâng cao hiệu quả của pháp luật cho thuê tài chính, Việt Nam cần áp dụng một số phương pháp hoàn thiện. Việc học hỏi từ kinh nghiệm của Hàn Quốc có thể giúp Việt Nam xây dựng một khung pháp lý phù hợp hơn.

3.1. Học hỏi từ kinh nghiệm của Hàn Quốc

Hàn Quốc đã phát triển một hệ thống pháp luật cho thuê tài chính rất hiệu quả. Việt Nam có thể tham khảo các quy định và thực tiễn của Hàn Quốc để cải thiện khung pháp lý của mình.

3.2. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức

Đào tạo cho các bên liên quan về pháp luật cho thuê tài chính là rất cần thiết. Việc nâng cao nhận thức sẽ giúp giảm thiểu tranh chấp và tăng cường sự tuân thủ pháp luật.

IV. Ứng dụng thực tiễn của pháp luật cho thuê tài chính tại Việt Nam

Thực tiễn áp dụng pháp luật cho thuê tài chính tại Việt Nam cho thấy nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng tồn tại không ít khó khăn. Các công ty cho thuê tài chính đang hoạt động tích cực, nhưng cần có sự hỗ trợ từ pháp luật để phát triển bền vững.

4.1. Kết quả đạt được trong hoạt động cho thuê tài chính

Nhiều doanh nghiệp đã tận dụng dịch vụ cho thuê tài chính để mở rộng sản xuất và kinh doanh. Điều này đã góp phần vào sự phát triển kinh tế chung của đất nước.

4.2. Những vướng mắc cần tháo gỡ

Các vướng mắc pháp lý trong hoạt động cho thuê tài chính cần được giải quyết để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp. Việc cải cách pháp luật là cần thiết để thúc đẩy sự phát triển của ngành này.

V. Kết luận và tương lai của pháp luật cho thuê tài chính tại Việt Nam

Tương lai của pháp luật cho thuê tài chính tại Việt Nam phụ thuộc vào khả năng cải cách và hoàn thiện hệ thống pháp luật. Việc áp dụng các bài học kinh nghiệm từ Hàn Quốc sẽ giúp Việt Nam phát triển một khung pháp lý hiệu quả hơn.

5.1. Triển vọng phát triển của ngành cho thuê tài chính

Ngành cho thuê tài chính tại Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Sự hỗ trợ từ pháp luật sẽ là yếu tố quyết định cho sự thành công của ngành này.

5.2. Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật

Cần có các giải pháp cụ thể để hoàn thiện pháp luật cho thuê tài chính, bao gồm việc sửa đổi các quy định hiện hành và xây dựng các chính sách khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động cho thuê tài chính (CTTC) đã trở thành một kênh tài trợ vốn trung và dài hạn quan trọng trên thế giới, với khối lượng dư nợ cho thuê ước tính trên 500 tỷ USD mỗi năm, chiếm khoảng 12,5% đầu tư tư nhân toàn cầu. Tại Việt Nam, dịch vụ này mới phát triển từ năm 1995 với doanh thu khoảng 0,3 tỷ USD/năm và 11 công ty cho thuê tài chính đang hoạt động. Tuy nhiên, môi trường pháp lý cho thuê tài chính tại Việt Nam còn nhiều bất cập, chưa đồng bộ giữa các luật liên quan như luật hợp đồng, luật sở hữu, luật thuế và luật đầu tư.

Luận văn tập trung phân tích pháp luật về cho thuê tài chính của Hàn Quốc và Việt Nam, so sánh các quy định pháp lý, đồng thời đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật Việt Nam nhằm thúc đẩy ngành cho thuê tài chính phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Phạm vi nghiên cứu bao gồm Công ước UNIDROIT về cho thuê tài chính quốc tế, Luật mẫu UNIDROIT, pháp luật Hàn Quốc và Việt Nam, cùng số liệu thống kê ngành trong 10-20 năm gần đây. Mục tiêu chính là làm rõ các vấn đề lý luận pháp lý, phân tích thực trạng và đề xuất hoàn thiện pháp luật cho thuê tài chính tại Việt Nam dựa trên kinh nghiệm quốc tế, đặc biệt từ Hàn Quốc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình pháp lý sau:

• Lý thuyết mối quan hệ ba bên trong cho thuê tài chính: Theo Công ước UNIDROIT, cho thuê tài chính là mối quan hệ đặc thù giữa bên cho thuê, bên thuê và nhà cung cấp thiết bị, được điều chỉnh bởi hai hợp đồng riêng biệt (hợp đồng mua bán và hợp đồng cho thuê).
• Mô hình pháp luật quốc tế về cho thuê tài chính: Công ước UNIDROIT về cho thuê tài chính quốc tế (1988) và Luật mẫu UNIDROIT về cho thuê (2008) làm cơ sở pháp lý chuẩn mực cho các giao dịch cho thuê tài chính quốc tế và nội địa.
• Khái niệm và đặc điểm cho thuê tài chính: Bao gồm quyền sở hữu tài sản thuộc bên cho thuê, bên thuê có quyền sử dụng và thanh toán tiền thuê, tiền thuê đủ để khấu hao tài sản, và quyền mua lại tài sản sau thời hạn thuê.
• Phân biệt cho thuê tài chính và cho thuê vận hành: Hai hình thức này khác nhau về thời hạn thuê, quyền huỷ hợp đồng, rủi ro tài sản và trách nhiệm bảo trì.
• Lý thuyết về vai trò của cho thuê tài chính trong phát triển kinh tế: Cho thuê tài chính góp phần huy động vốn đầu tư, phát triển hệ thống tài chính và nâng cao năng lực công nghệ quốc gia.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Luận văn sử dụng dữ liệu thứ cấp từ các văn bản pháp luật quốc tế (Công ước UNIDROIT, Luật mẫu UNIDROIT), pháp luật Hàn Quốc và Việt Nam, báo cáo ngành cho thuê tài chính, số liệu thống kê từ Hiệp hội Tài chính tín dụng Hàn Quốc và các công ty cho thuê tài chính Việt Nam.
• Phương pháp phân tích: Phân tích nội dung pháp luật, so sánh pháp luật giữa hai quốc gia và với chuẩn mực quốc tế; tổng hợp số liệu thống kê để đánh giá thực trạng; phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để giải thích các hiện tượng pháp lý và kinh tế.
• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích số liệu và pháp luật trong vòng 10-20 năm gần đây, đặc biệt từ năm 1995 đến 2015, giai đoạn phát triển mạnh của ngành cho thuê tài chính tại Việt Nam và Hàn Quốc.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Pháp luật Hàn Quốc về cho thuê tài chính phát triển bài bản và toàn diện: Từ năm 1972 đến nay, Hàn Quốc đã xây dựng hệ thống pháp luật chuyên ngành, trong đó Luật Kinh doanh Tài chính tín dụng Chuyên ngành (1997) điều chỉnh toàn diện hoạt động cho thuê tài chính. Năm 2014, giá trị giao dịch cho thuê tài chính đạt khoảng 7.682,7 tỷ won, chiếm trung bình 60-70% tổng giá trị thị trường cho thuê, tương đương 0,3-0,5% GDP. Thị trường tập trung vào các ngành viễn thông, khai thác mỏ, nông nghiệp và bảo vệ môi trường.

2. Pháp luật Việt Nam còn thiếu đồng bộ và chưa hoàn chỉnh: Việt Nam mới ban hành các nghị định điều chỉnh hoạt động cho thuê tài chính từ năm 1995, chưa có luật chuyên ngành riêng biệt. Các quy định còn phân tán trong nhiều luật khác nhau, gây khó khăn cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Doanh thu ngành chỉ đạt khoảng 0,3 tỷ USD/năm, thấp hơn nhiều so với Hàn Quốc.

3. Công ước UNIDROIT và Luật mẫu UNIDROIT là chuẩn mực quốc tế quan trọng: Công ước quy định rõ mối quan hệ ba bên, quyền và nghĩa vụ của các bên, bảo vệ quyền sở hữu và trách nhiệm pháp lý trong giao dịch cho thuê tài chính quốc tế. Luật mẫu cung cấp khung pháp lý để các quốc gia xây dựng luật cho thuê nội địa, mở rộng phạm vi điều chỉnh hơn Công ước.

4. Vai trò quan trọng của cho thuê tài chính trong phát triển kinh tế: Cho thuê tài chính giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn trung dài hạn, hiện đại hóa thiết bị, nâng cao năng lực công nghệ, đồng thời góp phần phát triển hệ thống tài chính và thu hút đầu tư nước ngoài.

Thảo luận kết quả

Sự phát triển mạnh mẽ của ngành cho thuê tài chính Hàn Quốc gắn liền với hệ thống pháp luật chuyên ngành chặt chẽ, cơ chế giám sát hiệu quả và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc áp dụng hệ thống đăng ký thay vì cấp phép giúp tăng tính linh hoạt và minh bạch cho doanh nghiệp. Các quy định về trách nhiệm pháp lý, đăng ký tài sản thuê, và tỷ lệ vốn dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tạo môi trường thuận lợi cho phát triển bền vững.

Ngược lại, Việt Nam cần hoàn thiện hệ thống pháp luật để tháo gỡ các vướng mắc hiện tại, đồng thời học hỏi kinh nghiệm từ Hàn Quốc về cơ chế giám sát, chính sách hỗ trợ và quy định pháp lý rõ ràng. Việc phê chuẩn Công ước UNIDROIT và xây dựng luật cho thuê dựa trên Luật mẫu sẽ giúp Việt Nam hội nhập sâu hơn vào thị trường quốc tế, đa dạng hóa nguồn vốn và thúc đẩy phát triển kinh tế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng giá trị giao dịch cho thuê tài chính tại Hàn Quốc trong 10 năm, bảng so sánh các quy định pháp luật giữa hai nước, và biểu đồ phân bổ giá trị cho thuê theo ngành nghề để minh họa sự khác biệt và tiềm năng phát triển.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng Luật chuyên ngành về cho thuê tài chính: Ban hành luật riêng biệt điều chỉnh toàn diện hoạt động cho thuê tài chính, dựa trên Luật mẫu UNIDROIT, nhằm tạo hành lang pháp lý rõ ràng, đồng bộ và phù hợp với thực tiễn Việt Nam. Thời gian thực hiện: 2-3 năm. Chủ thể: Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

2. Phê chuẩn Công ước UNIDROIT về cho thuê tài chính quốc tế: Tăng cường hội nhập pháp luật quốc tế, bảo vệ quyền lợi các bên trong giao dịch cho thuê tài chính quốc tế, tạo điều kiện thu hút đầu tư nước ngoài. Thời gian: 1-2 năm. Chủ thể: Chính phủ, Quốc hội.

3. Thiết lập cơ chế giám sát và quản lý chuyên biệt: Học tập mô hình Ủy ban Chính sách và Giám sát Tài chính của Hàn Quốc để tăng cường quản lý, giám sát hoạt động các công ty cho thuê tài chính, đảm bảo an toàn tài chính và hạn chế rủi ro. Thời gian: 2 năm. Chủ thể: Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính.

4. Khuyến khích phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực cho thuê tài chính: Áp dụng quy định về tỷ lệ vốn dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, hỗ trợ tín dụng ưu đãi, giảm thiểu rủi ro cho các công ty cho thuê tài chính khi phục vụ nhóm khách hàng này. Thời gian: 1-3 năm. Chủ thể: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, các hiệp hội ngành nghề.

5. Tăng cường đào tạo, nâng cao nhận thức pháp luật cho các bên tham gia: Tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo về pháp luật cho thuê tài chính cho doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các tổ chức tài chính để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Bộ Tư pháp, các trường đại học, hiệp hội tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà làm luật và cơ quan quản lý nhà nước: Luận văn cung cấp cơ sở pháp lý và phân tích thực tiễn giúp xây dựng, hoàn thiện chính sách và pháp luật về cho thuê tài chính phù hợp với xu hướng quốc tế.

2. Doanh nghiệp cho thuê tài chính và các tổ chức tài chính: Hiểu rõ hơn về khung pháp lý, quyền và nghĩa vụ trong hoạt động cho thuê tài chính, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh và quản trị rủi ro.

3. Các nhà nghiên cứu, học giả trong lĩnh vực luật kinh tế và tài chính: Cung cấp tài liệu tham khảo về pháp luật cho thuê tài chính quốc tế, Hàn Quốc và Việt Nam, đồng thời mở rộng nghiên cứu so sánh pháp luật.

4. Doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhà đầu tư: Nắm bắt cơ hội tiếp cận nguồn vốn qua hình thức cho thuê tài chính, hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm khi tham gia các hợp đồng cho thuê tài chính.

Câu hỏi thường gặp

1. Cho thuê tài chính khác gì so với cho thuê vận hành?
   Cho thuê tài chính là hình thức cho thuê dài hạn, bên thuê chịu rủi ro và có thể mua lại tài sản sau thời hạn thuê. Cho thuê vận hành thường ngắn hạn, bên cho thuê chịu trách nhiệm bảo trì và có thể huỷ hợp đồng dễ dàng. Ví dụ, doanh nghiệp mua máy móc qua cho thuê tài chính để sử dụng lâu dài, còn cho thuê vận hành thường dùng cho thiết bị tạm thời.

2. Tại sao cần có luật chuyên ngành về cho thuê tài chính?
   Hoạt động cho thuê tài chính có đặc thù phức tạp liên quan đến quyền sở hữu, hợp đồng mua bán và cho thuê, trách nhiệm bảo hành, xử lý khi phá sản. Luật chuyên ngành giúp điều chỉnh rõ ràng các mối quan hệ này, giảm rủi ro pháp lý và thúc đẩy phát triển ngành.

3. Công ước UNIDROIT về cho thuê tài chính quốc tế có ý nghĩa gì với Việt Nam?
   Công ước tạo khung pháp lý quốc tế cho các giao dịch cho thuê tài chính xuyên biên giới, bảo vệ quyền lợi các bên, giảm thiểu tranh chấp. Việt Nam phê chuẩn công ước sẽ tăng cường hội nhập, thu hút đầu tư nước ngoài và nâng cao uy tín pháp lý.

4. Vai trò của cho thuê tài chính trong phát triển kinh tế là gì?
   Cho thuê tài chính giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn trung dài hạn, hiện đại hóa thiết bị, nâng cao năng lực sản xuất, đồng thời góp phần phát triển hệ thống tài chính và thu hút đầu tư nước ngoài, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận dịch vụ cho thuê tài chính?
   Cần có chính sách hỗ trợ như quy định tỷ lệ vốn dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, ưu đãi tín dụng, giảm rủi ro cho công ty cho thuê tài chính khi phục vụ nhóm này. Đồng thời nâng cao nhận thức và năng lực quản trị của doanh nghiệp vừa và nhỏ để đáp ứng yêu cầu hợp đồng.

Kết luận

• Cho thuê tài chính là hình thức tín dụng trung dài hạn đặc thù, đóng vai trò quan trọng trong huy động vốn và phát triển kinh tế.
• Pháp luật Hàn Quốc về cho thuê tài chính phát triển toàn diện, tạo môi trường thuận lợi cho ngành phát triển mạnh mẽ với giá trị giao dịch tăng gấp 2,5 lần trong 10 năm.
• Việt Nam cần hoàn thiện hệ thống pháp luật cho thuê tài chính, học hỏi kinh nghiệm quốc tế, đặc biệt từ Hàn Quốc và Công ước UNIDROIT.
• Việc xây dựng luật chuyên ngành, phê chuẩn công ước quốc tế và thiết lập cơ chế giám sát chuyên biệt là các bước cần thiết để thúc đẩy ngành cho thuê tài chính phát triển bền vững.
• Luận văn cung cấp cơ sở pháp lý và thực tiễn quan trọng cho các nhà làm luật, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực cho thuê tài chính, góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Khuyến nghị các cơ quan chức năng sớm triển khai xây dựng luật chuyên ngành và phê chuẩn Công ước UNIDROIT để tạo đà phát triển cho ngành cho thuê tài chính tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số vấn đề lý luận pháp lý cơ bản và các văn bản quốc tế về cho thuê tài chính. Chương 2: Pháp luật Hàn Quốc về cho thuê tài chính và những gợi ý cho Việt Nam Chương 3: Thực trạng và phương hướng hoàn thiện pháp luật Việt Nam về cho thuê tài chính. 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN PHÁP LÝ CƠ BẢN VÀ CÁC VĂN BẢN QUỐC TẾ VỀ CHO THUÊ TÀI CHÍNH 1. Khái niệm, đặc điểm và hình thức hoạt động CTTC 1.

Khái niệm và đặc điểm Có nhiều định nghĩa về hoạt động cho thuê tài chính. Theo Công ước quốc tế UNIDROIT ký tại Ottawa (Canada) năm 1988 [10] thì giao dịch cho thuê tài chính là giao dịch mà bên cho thuê dựa trên các điều khoản yêu cầu của bên thuê, ký thỏa thuận với nhà cung cấp, theo đó bên cho thuê mua nhà máy, tư liệu sản xuất hoặc các thiết bị khác theo các điều khoản đã được phê duyệt bởi bên thuê, và cấp cho bên thuê quyền sử dụng các thiết bị đó để đổi lại việc thanh toán tiền thuê. Như vậy theo Công ước UNIDROIT, cho thuê tài chính là "mối quan hệ ba chiều đặc biệt" đòi hỏi phải có ba bên riêng biệt: (i) bên cho thuê đã ứng trước kinh phí để mua các thiết bị cấu thành đối tượng của giao dịch cho thuê, (ii) bên thuê, là người lựa chọn thiết bị và trả một khoản phí thuê để có quyền sử dụng nó, và (iii) nhà cung cấp chuyên bán các thiết bị cho bên cho thuê. Cho thuê tài chính cũng liên kết hai hợp đồng riêng biệt, nhưng có liên quan với nhau: hợp đồng cho thuê giữa bên cho thuê và bên thuê, và hợp đồng cung cấp giữa nhà cung cấp và bên cho thuê.

Theo pháp luật của một số nước và trên thực tế, cho thuê tài chính không dứt khoát phải là quan hệ 3 bên như Công ước UNIDROIT quy định. Ví dụ: - Theo Hiệp hội cho thuê tài chính Nhật Bản thì “Hoạt động cho thuê tài chính là quá trình Công ty Cho thuê tài chính cho bên thuê mượn tài sản thay vì cho vay tiền vốn theo các điều kiện thoả thuận trong hợp đồng cho thuê tài chính, bên thuê phải thanh toán chi phí cố định hàng tháng dưới danh 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] nghĩa là phí sử dụng và có thể được chuyển quyền sở hữu sau khi hết thời hạn thuê” [25]. - Theo Luật Tín dụng tài chính chuyên ngành của Hàn Quốc [22], thì thuật ngữ cho thuê tài chính là phương pháp tín dụng bằng hàng hoá được quy định tại Nghị định của Tổng thống do người cho thuê mua, và được cho người khác thuê sử dụng cho một giai đoạn đặc trưng, tương ứng người thuê sẽ thanh toán phí theo định kỳ. Sự chuyển nhượng hàng hoá tại thời điểm cuối cùng sẽ được quyết định bằng sự thoả thuận giữa các bên liên quan.

- Tại Việt Nam, Nghị định số 39/2014/NĐ-CP ngày 07/5/2014 nêu rõ “Cho thuê tài chính là hoạt động cấp tín dụng trung hạn, dài hạn trên cơ sở hợp đồng cho thuê tài chính giữa bên cho thuê tài chính với bên thuê tài chính. Bên cho thuê tài chính cam kết mua tài sản cho thuê tài chính theo yêu cầu của bên thuê tài chính và nắm giữ quyền sở hữu đối với tài sản cho thuê tài chính trong suốt thời hạn cho thuê. Bên thuê tài chính sử dụng tài sản thuê tài chính và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê quy định trong hợp đồng cho thuê tài chính” [6]. Có thể thấy, pháp luật của các quốc gia trên thế giới quy định khác nhau về khái niệm cho thuê tài chính.

Nhưng nhìn chung, khái niệm cho thuê tài chính có thể tổng hợp qua 5 đặc điểm của giao dịch như sau: - Đối tượng cho thuê là những tài sản thường có giá trị lớn, phục vụ cho sản xuất kinh doanh. - Người thuê có quyền được lựa chọn tài sản từ nhà cung cấp để đề nghị bên cho thuê mua tài sản đó về cho mình thuê. - Tiền thuê trả theo hợp đồng cho thuê tài chính phải đủ để khấu hao toàn bộ hoặc một phần đáng kể các chi phí mua thiết bị. 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Người cho thuê giữ quyền sở hữu tài sản trong suốt thời gian cho thuê.

- Khi kết thúc thời hạn thuê, người thuê có quyền mua lại tài sản thuê với giá thoả thuận hoặc nhận chuyển giao quyền sở hữu từ người cho thuê. Các hình thức cho thuê tài chính Hiện nay, cho thuê tài chính đã trở thành một trong những hình thức tài trợ vốn trung dài hạn cho các doanh nghiệp, không chỉ ở các nước phát triển mà cả các nước đang phát triển. Về cơ bản, việc áp dụng các hình thức tài trợ này không có sự khác biệt lớn giữa các nước phát triển và các nước đang phát triển. Theo số đối tác tham gia giao dịch, cho thuê tài chính thường có hai hình thức chủ yếu sau: a) Hình thức cho thuê tài chính chỉ có sự tham gia của hai bên Đối với hình thức này, trước khi nghiệp vụ cho thuê xuất hiện, tài sản được dùng để cho thuê đã thuộc quyền sở hữu của người cho thuê bằng cách mua tài sản hoặc tự chế tạo.

Bên cho thuê thường là các nhà sản xuất, họ sử dụng thiết bị do chính mình sản xuất ra và trực tiếp tài trợ cho bên thuê để thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm. Trong Chương 2 chúng ta sẽ thấy hình thức này rất phát triển tại thị trường Hàn Quốc, nhất là đối với các công ty sản xuất ô tô. Các tổ chức tài chính rất ít áp dụng hình thức tài trợ này. Sơ đồ giao dịch đối với hình thức cho thuê tài chính có sự tham gia của hai bên được trình bày tại hình 1.

Ký hợp đồng thuê (1) Bên cho thuê Bên đi thuê Bàn giao tài sản thuê (2) Thanh toán tiền thuê (3) Hình 1.1: Sơ đồ giao dịch đối với hình thức cho thuê tài chính 2 bên (1) Bên cho thuê và bên đi thuê ký hợp đồng thuê 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] (2) Bên cho thuê bàn giao tài sản (quyền sử dụng) cho bên đi thuê (3) Theo định kỳ bên đi thuê thanh toán tiền thuê cho bên cho thuê b) Hình thức cho thuê tài chính có sự tham gia của ba bên Hình thức tài trợ có sự tham gia của ba bên còn được gọi là hình thức cho thuê tài chính thuần (net lease) là hình thức cho thuê tài chính được áp dụng phổ biến nhất, gồm các bên tham gia với các nghĩa vụ và trách nhiệm như sau: - Bên thuê: lựa chọn và tiến hành thoả thuận với nhà cung ứng về số lượng, chủng loại, đặc tính kỹ thuật, giá cả, phương thức giao nhận, thanh toán,. của tài sản. Ký kết và thực hiện Hợp đồng thuê tài chính với Công ty Cho thuê tài chính. - Bên cho thuê: Ký kết và thực hiện Hợp đồng mua bán tài sản theo các điều khoản đã thoả thuận giữa Bên thuê và Bên cung ứng.

Phối hợp với Bên thuê trong giao nhận tài sản và thực hiện Hợp đồng thuê tài chính. Đăng ký quyền sở hữu tài sản tại cơ quan có thẩm quyền. - Bên cung ứng: Thoả thuận về tài sản với Bên thuê. Giao tài sản thuê cho Bên thuê theo yêu cầu của Bên cho thuê và thực hiện các điều khoản khác trong Hợp đồng mua bán tài sản với Bên cho thuê.

Sơ đồ giao dịch cho thuê tài chính có sự tham gia của 3 bên được trình bày tại hình 1. Ký hợp đồng thuê (1) Bên cho thuê Bên đi thuê Thanh toán tiền thuê (4) Ký hợp đồng mua tài sản (2) Bàn giao tài sản (3) Bên cung ứng Hình 1.2: Sơ đồ giao dịch cho thuê tài chính có sự tham gia của 3 bên 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] (1) Bên cho thuê và Bên thuê ký hợp đồng thuê tài sản. (2) Bên cho thuê và Bên cung ứng thực hiện việc mua bán tài sản thuê theo các điều kiện mà Bên thuê đã thoả thuận với Bên cung ứng. (3) Bên cung ứng bàn giao tài sản thuê cho Bên cho thuê và Bên thuê.

(4) Theo định kỳ Bên thuê thanh toán tiền thuê cho Bên cho thuê Loại hình cho thuê này có các ưu điểm sau đây: - Bên cho thuê không phải mua tài sản trước, như vậy sẽ làm cho vòng quay của vốn nhanh hơn vì không phải dự trữ tồn kho. - Việc chuyển giao tài sản được thực hiện trực tiếp giữa Bên cung ứng và Bên thuê và giữa họ cũng chịu trách nhiệm trực tiếp về tình trạng hoạt động của tài sản, cũng như thực hiện việc bảo hành và bảo dưỡng tài sản. Như vậy, Bên cho thuê trút bỏ được gánh nặng về tình trạng hoạt động của tài sản. - Bên cho thuê không trực tiếp nhận tài sản rồi sau đó chuyển giao cho Bên thuê và như vậy sẽ hạn chế được rủi ro liên quan đến việc từ chối nhận tài sản của Bên thuê nếu như có sự sai sót về mặt kỹ thuật.

Chính vì những ưu điểm trên đây mà các Công ty Cho thuê tài chính đã áp dụng hình thức này là chủ yếu để tài trợ cho các doanh nghiệp, đặc biệt là đối với cho thuê thiết bị. Trên thế giới, 80% hợp đồng thuê tài chính áp dụng theo hình thức này. Ngoài 2 hình thức cho thuê tài chính cơ bản trên đây, trên thực tế còn có một số dạng cho thuê đặc biệt, biến tướng của 2 loại cho thuê trên. Đó là cho thuê giáp lưng, cho thuê bắc cầu, cho thuê liên kết, mua và cho thuê lại.

c) Cho thuê giáp lưng Đây là hình thức tài trợ mà trong đó được sự thoả thuận của bên cho thuê, bên thuê thứ nhất cho bên thuê thứ hai thuê lại tài sản mà bên thuê thứ nhất đã thuê từ bên cho thuê. Kể từ khi hợp đồng thuê lại được ký kết, mọi 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] quyền lợi và nghĩa vụ cùng tài sản thuê được chuyển giao từ bên thuê thứ nhất sang bên thuê thứ hai. Các chi phí pháp lý, di chuyển tài sản phát sinh từ hợp đồng này do bên thuê thứ nhất và bên thuê thứ hai thoả thuận với nhau. Tuy nhiên bên thuê thứ nhất vẫn phải chịu trách nhiệm liên đới đối với những rủi ro về việc thực hiện hợp đồng với bên cho thuê.