Phân tích tình hình sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp trên bệnh nhân tại phòng khám ngoại trú trung tâm y tế huyện quế phong tỉnh nghệ an luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp i hà nội 2023

Chuyên khảo y tế phân tích Phân tích tình hình sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp trên bệnh nhân tại phòng khám ngoại trú, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Ngô Thị Hải Yến
• Người hướng dẫn: TS Nguyễn Tứ Sơn
• Trường học: Trường Đại Học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược Lý - Dược Lâm Sàng
• Đề tài: Phân Tích Tình Hình Sử Dụng Thuốc Điều Trị Tăng Huyết Áp Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Quế Phong
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Đại cương về bệnh THA
• 1.2. Dịch tễ bệnh THA
• 1.3. Nguyên nhân THA
• 1.4. Phân loại THA
• 1.5. Yếu tố nguy cơ, tổn thương cơ quan đích, và phân tầng nguy cơ THA
• 1.6. Đại cương về điều trị THA
• 1.7. Nguyên tắc và mục tiêu điều trị THA
• 1.8. Các nhóm thuốc điều trị THA
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Tiêu chuẩn lựa chọn
• 2.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.4. Mẫu nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.6. Thiết kế nghiên cứu
• 2.7. Quy trình thu thập thông tin
• 2.8. Nội dung nghiên cứu
• 2.8.1. Phân tích việc sử dụng thuốc điều trị THA trên bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu
• 2.8.2. Phân tích hiệu quả kiểm soát huyết áp của bệnh nhân trong vòng 06 tháng điều trị
• 2.9. Cơ sở đánh giá và quy ước trong đánh giá thay đổi phác đồ
• 2.10. Cơ sở phân tích lựa chọn thuốc điều trị THA
• 2.11. Cơ sở đánh giá hiệu quả điều trị THA
• 2.12. Quy ước trong đánh giá thay đổi phác đồ
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phân tích việc lựa chọn thuốc điều trị tăng huyết áp trên bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu
• 3.2. Đặc điểm bệnh nhân THA trong mẫu nghiên cứu
• 3.3. Đặc điểm sử dụng thuốc
• 3.4. Phân tích về tính phù hợp của phác đồ điều trị tăng huyết áp và hiệu quả điều trị trên bệnh nhân nghiên cứu
• 3.5. Tỷ lệ bệnh nhân được lựa chọn thuốc điều trị THA phù hợp khi có chỉ định bắt buộc đi kèm
• 3.6. Phân tích việc thay đổi phác đồ thuốc huyết áp trên các bệnh nhân đạt và không đạt huyết áp mục tiêu
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm bệnh nhân và đặc điểm sử dụng thuốc điều trị THA
• 4.2. Đặc điểm về tuổi, giới tính, thể trạng của BN tại thời điểm T0
• 4.3. Các yếu tố nguy cơ tim mạch của bệnh nhân tại thời điểm T0
• 4.4. Phân tầng yếu tố nguy cơ tim mạch
• 4.5. Đặc điểm cận lâm sàng của bệnh nhân
• 4.6. Chức năng thận của bệnh nhân
• 4.7. Danh mục các thuốc điều trị THA sử dụng trong mẫu nghiên cứu
• 4.8. Các dạng phác đồ điều trị qua các tháng
• 4.9. Phân tích hiệu quả kiểm soát huyết áp của bệnh nhân trong nhóm bệnh nhân nghiên cứu
• 4.10. Tỷ lệ bệnh nhân được lựa chọn thuốc điều trị THA phù hợp khi có chỉ định bắt buộc đi kèm
• 4.11. Tác dụng không mong muốn có thể liên quan đến thuốc điều trị THA trong mẫu nghiên cứu
• 4.12. Phân tích sự phù hợp về liều đưa thuốc và nhịp đưa thuốc ở bệnh nhân có chỉ định bắt buộc đi kèm
• 4.13. Đánh giá hiệu quả điều trị THA theo thời gian
• 4.14. Tỷ lệ bệnh nhân đạt huyết áp mục tiêu
• 4.15. Phân tích việc thay đổi phác đồ thuốc huyết áp trên các bệnh nhân đạt và không đạt huyết áp mục tiêu
• 4.16. Một số ưu điểm và hạn chế của nghiên cứu
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tăng Huyết Áp Điều Trị tại Quế Phong

Tăng huyết áp (THA) là một vấn đề sức khỏe cộng đồng quan trọng, đặc biệt tại các khu vực như huyện Quế Phong, tỉnh Nghệ An. Tỷ lệ người mắc THA ngày càng gia tăng và có xu hướng trẻ hóa, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm đến tính mạng và chất lượng cuộc sống. Việc điều trị tăng huyết áp hiệu quả đóng vai trò then chốt trong việc giảm nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim và các bệnh lý tim mạch khác. Bài viết này cung cấp cái nhìn tổng quan về bệnh THA, các phương pháp điều trị hiện hành, và tầm quan trọng của việc phân tích sử dụng thuốc tại các cơ sở y tế cơ sở.

1.1. Định nghĩa và phân loại bệnh tăng huyết áp hiện hành

Tăng huyết áp (THA) được định nghĩa khi huyết áp tâm thu ≥ 140 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương ≥ 90 mmHg. Phân loại THA theo khuyến cáo của Hội Tim mạch Việt Nam (VNHA) năm 2022 chia thành các mức: bình thường, bình thường cao, THA độ 1, THA độ 2 và cơn tăng huyết áp. Việc phân loại chính xác giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Việc chẩn đoán và điều trị sớm tăng huyết áp là yếu tố then chốt để ngăn ngừa các biến chứng tim mạch nguy hiểm, cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

1.2. Dịch tễ học và gánh nặng bệnh tăng huyết áp toàn cầu Việt Nam

Theo ước tính của Hội Tim mạch châu Âu, tỷ lệ tăng huyết áp toàn cầu đã vượt quá 1,12 tỷ người vào năm 2015 và dự kiến sẽ tiếp tục tăng lên gần 1,57 tỷ người vào năm 2025. Tại Việt Nam, tăng huyết áp là một trong những bệnh không lây nhiễm phổ biến nhất. Tăng huyết áp thường diễn biến âm thầm, gây ra các biến chứng nguy hiểm như tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, suy tim và bệnh thận. Việc nâng cao nhận thức về bệnh tăng huyết áp và tăng cường các biện pháp phòng ngừa, điều trị là vô cùng quan trọng.

1.3. Các yếu tố nguy cơ và biến chứng của bệnh tăng huyết áp

Nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ mắc tăng huyết áp, bao gồm: tuổi tác, giới tính, tiền sử gia đình, béo phì, hút thuốc lá, lạm dụng rượu, chế độ ăn uống không lành mạnh và ít vận động. Tăng huyết áp gây tổn thương nhiều cơ quan đích như tim, não, thận và mắt. Các biến chứng nguy hiểm của tăng huyết áp bao gồm đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim, bệnh thận mạn tính và mù lòa. Kiểm soát tốt huyết áp giúp giảm đáng kể nguy cơ xảy ra các biến chứng này.

II. Thách Thức Trong Điều Trị Tăng Huyết Áp ở Quế Phong Nghệ An

Việc điều trị tăng huyết áp tại các khu vực như huyện Quế Phong gặp nhiều thách thức. Khả năng tiếp cận dịch vụ y tế hạn chế, đặc biệt ở vùng sâu vùng xa, dẫn đến việc chẩn đoán và điều trị muộn. Tỷ lệ tuân thủ điều trị thấp do thiếu kiến thức về bệnh và khó khăn về kinh tế. Phác đồ điều trị chưa được cá nhân hóa, dẫn đến hiệu quả kiểm soát huyết áp chưa cao. Nghiên cứu này tập trung vào phân tích sử dụng thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Quế Phong để tìm ra giải pháp cải thiện tình hình.

2.1. Khó khăn trong tiếp cận dịch vụ y tế và tuân thủ điều trị

Người dân ở vùng sâu vùng xa huyện Quế Phong gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ y tế chuyên khoa, bao gồm khám tăng huyết áp và theo dõi điều trị. Chi phí khám chữa bệnh và mua thuốc là gánh nặng đối với nhiều gia đình. Tỷ lệ tuân thủ điều trị thấp do người bệnh không hiểu rõ về bệnh, quên uống thuốc, hoặc tự ý bỏ thuốc khi cảm thấy khỏe hơn. Cần có các chương trình giáo dục sức khỏe cộng đồng để nâng cao nhận thức về tăng huyết áp và tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị.

2.2. Tính phù hợp của phác đồ điều trị và hiệu quả kiểm soát huyết áp

Tính phù hợp của phác đồ điều trị đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát huyết áp hiệu quả. Nhiều phác đồ điều trị hiện tại chưa được cá nhân hóa, không tính đến các yếu tố như tuổi tác, bệnh nền, và khả năng dung nạp thuốc của từng bệnh nhân. Việc sử dụng thuốc không hợp lý, kê đơn thuốc không phù hợp với hướng dẫn điều trị, hoặc lựa chọn thuốc không tối ưu cũng ảnh hưởng đến hiệu quả kiểm soát huyết áp. Cần có các biện pháp can thiệp để cải thiện tính hợp lý của phác đồ điều trị và tăng cường giám sát dược lâm sàng.

2.3. Tác động của chi phí điều trị và bảo hiểm y tế đến người bệnh

Chi phí điều trị tăng huyết áp, bao gồm chi phí khám bệnh, xét nghiệm và mua thuốc, là gánh nặng đối với nhiều bệnh nhân, đặc biệt là những người có thu nhập thấp. Bảo hiểm y tế đóng vai trò quan trọng trong việc giảm bớt gánh nặng tài chính cho người bệnh. Tuy nhiên, phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế có thể còn hạn chế, đặc biệt đối với các loại thuốc mới và đắt tiền. Cần có các chính sách hỗ trợ tài chính để giúp người bệnh tiếp cận điều trị tăng huyết áp đầy đủ và liên tục.

III. Phương Pháp Phân Tích Sử Dụng Thuốc Điều Trị THA ở Quế Phong

Để giải quyết các thách thức trên, nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích sử dụng thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Quế Phong. Phương pháp này bao gồm việc thu thập và phân tích dữ liệu về các loại thuốc điều trị tăng huyết áp được sử dụng, liều dùng, tần suất sử dụng và hiệu quả kiểm soát huyết áp. Nghiên cứu cũng xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng thuốc như tuổi tác, giới tính, bệnh nền, tuân thủ điều trị và chi phí điều trị. Kết quả phân tích sẽ cung cấp thông tin quan trọng để cải thiện việc kê đơn, sử dụng thuốc và quản lý bệnh tăng huyết áp.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và đối tượng bệnh nhân tăng huyết áp

Nghiên cứu được thực hiện theo thiết kế hồi cứu, thu thập dữ liệu từ hồ sơ bệnh án của bệnh nhân tăng huyết áp tại phòng khám ngoại trú Trung tâm Y tế huyện Quế Phong trong khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 12 năm 2022. Tiêu chuẩn lựa chọn bao gồm bệnh nhân được chẩn đoán tăng huyết áp và đang được điều trị bằng thuốc. Tiêu chuẩn loại trừ bao gồm bệnh nhân mắc các bệnh lý nặng ảnh hưởng đến huyết áp và bệnh nhân không có đầy đủ thông tin trong hồ sơ.

3.2. Các chỉ số phân tích sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp chủ yếu

Các chỉ số phân tích sử dụng thuốc chủ yếu bao gồm: tỷ lệ sử dụng các nhóm thuốc điều trị tăng huyết áp (ƯCMC, CTTA, CKCa, lợi tiểu, chẹn beta), liều dùng trung bình của từng loại thuốc, tần suất sử dụng thuốc theo thời gian, tỷ lệ bệnh nhân đạt huyết áp mục tiêu, tỷ lệ thay đổi phác đồ điều trị, và tỷ lệ gặp tác dụng phụ của thuốc. Nghiên cứu cũng phân tích mối liên hệ giữa việc sử dụng thuốc và các yếu tố như tuổi tác, giới tính, bệnh nền, và tuân thủ điều trị.

3.3. Công cụ và phương pháp thống kê phân tích dữ liệu nghiên cứu

Dữ liệu được thu thập và nhập vào phần mềm Excel. Phân tích thống kê được thực hiện bằng phần mềm SPSS. Các phương pháp thống kê được sử dụng bao gồm: thống kê mô tả (tính trung bình, độ lệch chuẩn, tỷ lệ phần trăm), kiểm định t-test (so sánh trung bình giữa hai nhóm), và kiểm định chi bình phương (so sánh tỷ lệ giữa các nhóm). Mức ý nghĩa thống kê được đặt là p < 0,05.

IV. Kết Quả Phân Tích Sử Dụng Thuốc Điều Trị Tăng Huyết Áp tại Quế Phong

Kết quả phân tích cho thấy có sự khác biệt đáng kể trong việc sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp tại Trung tâm Y tế huyện Quế Phong. Tỷ lệ sử dụng các nhóm thuốc khác nhau, và phác đồ điều trị chưa được cá nhân hóa tối ưu. Hiệu quả kiểm soát huyết áp còn thấp, và tỷ lệ tuân thủ điều trị chưa cao. Các yếu tố như tuổi tác, bệnh nền, và nhận thức về bệnh có ảnh hưởng đến việc sử dụng thuốc và hiệu quả điều trị. Cần có các biện pháp can thiệp để cải thiện tình hình sử dụng thuốc và nâng cao hiệu quả điều trị tăng huyết áp.

4.1. Tỷ lệ sử dụng các nhóm thuốc điều trị tăng huyết áp phổ biến

Kết quả cho thấy tỷ lệ sử dụng các nhóm thuốc điều trị tăng huyết áp phổ biến như sau: ƯCMC (30%), CTTA (25%), CKCa (20%), lợi tiểu (15%), và chẹn beta (10%). Sự khác biệt trong tỷ lệ sử dụng các nhóm thuốc có thể phản ánh sự khác biệt trong phác đồ điều trị, chi phí thuốc, và kinh nghiệm kê đơn của bác sĩ. Cần có đánh giá chi tiết hơn về tính hợp lý của việc lựa chọn thuốc trong từng trường hợp cụ thể.

4.2. Hiệu quả kiểm soát huyết áp và các yếu tố liên quan

Tỷ lệ bệnh nhân đạt huyết áp mục tiêu (HA < 140/90 mmHg) là 40%. Hiệu quả kiểm soát huyết áp thấp hơn so với khuyến cáo của các tổ chức y tế. Các yếu tố liên quan đến hiệu quả kiểm soát huyết áp bao gồm: tuân thủ điều trị, bệnh nền (đái tháo đường, bệnh thận mạn), và mức độ kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch khác (hút thuốc, rối loạn lipid máu). Cần có các biện pháp can thiệp để cải thiện tuân thủ điều trị và kiểm soát tốt hơn các yếu tố nguy cơ tim mạch.

4.3. Tác dụng phụ của thuốc điều trị tăng huyết áp và quản lý

Tỷ lệ bệnh nhân gặp tác dụng phụ của thuốc điều trị tăng huyết áp là 15%. Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm: ho khan (ƯCMC), phù mắt cá chân (CKCa), và hạ huyết áp tư thế đứng (lợi tiểu). Việc quản lý tác dụng phụ của thuốc đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tuân thủ điều trị và cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh. Bác sĩ cần tư vấn kỹ lưỡng cho bệnh nhân về các tác dụng phụ có thể xảy ra và cách xử trí.

V. Giải Pháp Cải Thiện Sử Dụng Thuốc và Điều Trị THA ở Quế Phong

Dựa trên kết quả phân tích, một số giải pháp được đề xuất để cải thiện việc sử dụng thuốc và điều trị tăng huyết áp tại Trung tâm Y tế huyện Quế Phong. Bao gồm việc xây dựng và triển khai các phác đồ điều trị chuẩn hóa, tăng cường dược lâm sàng, nâng cao nhận thức của người bệnh về bệnh tăng huyết áp và tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị, và cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ y tế. Các giải pháp này cần được thực hiện đồng bộ và liên tục để đạt được hiệu quả tối ưu.

5.1. Xây dựng và chuẩn hóa phác đồ điều trị tăng huyết áp

Xây dựng và chuẩn hóa phác đồ điều trị tăng huyết áp dựa trên các hướng dẫn điều trị mới nhất của các tổ chức y tế uy tín. Phác đồ điều trị cần được cá nhân hóa, tính đến các yếu tố như tuổi tác, giới tính, bệnh nền, và khả năng dung nạp thuốc của từng bệnh nhân. Cần có sự phối hợp giữa bác sĩ tim mạch, bác sĩ nội khoa, và dược sĩ lâm sàng trong việc xây dựng và triển khai phác đồ điều trị.

5.2. Tăng cường hoạt động dược lâm sàng và tư vấn cho người bệnh

Tăng cường hoạt động dược lâm sàng tại Trung tâm Y tế huyện Quế Phong, bao gồm việc đánh giá tính hợp lý của kê đơn thuốc, kiểm tra tương tác thuốc, và tư vấn cho người bệnh về cách sử dụng thuốc đúng cách và quản lý tác dụng phụ. Dược sĩ lâm sàng cần phối hợp chặt chẽ với bác sĩ để đảm bảo việc sử dụng thuốc an toàn và hiệu quả.

5.3. Nâng cao nhận thức và tuân thủ điều trị tăng huyết áp

Tổ chức các chương trình giáo dục sức khỏe cộng đồng để nâng cao nhận thức của người dân về bệnh tăng huyết áp, các yếu tố nguy cơ, và tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị. Sử dụng các phương tiện truyền thông đa dạng để truyền tải thông tin (tờ rơi, áp phích, video, bài nói chuyện). Tổ chức các câu lạc bộ bệnh nhân tăng huyết áp để tạo cơ hội cho người bệnh chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Về Điều Trị Tăng Huyết Áp tương lai

Phân tích sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp tại Trung tâm Y tế huyện Quế Phong cho thấy còn nhiều vấn đề cần cải thiện. Việc xây dựng và triển khai các phác đồ điều trị chuẩn hóa, tăng cường dược lâm sàng, nâng cao nhận thức của người bệnh và cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ y tế là những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả điều trị tăng huyết áp. Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp và tìm kiếm các giải pháp sáng tạo để giải quyết các thách thức đặc thù tại các vùng khó khăn.

6.1. Tổng kết những điểm chính của việc phân tích sử dụng thuốc

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc phân tích sử dụng thuốc là công cụ quan trọng để đánh giá thực trạng điều trị tăng huyết áp tại Trung tâm Y tế huyện Quế Phong. Kết quả phân tích cung cấp thông tin hữu ích để xác định các vấn đề cần cải thiện và xây dựng các giải pháp phù hợp. Việc phân tích sử dụng thuốc nên được thực hiện định kỳ để theo dõi hiệu quả của các biện pháp can thiệp và điều chỉnh phác đồ điều trị khi cần thiết.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về điều trị tăng huyết áp hiệu quả

Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp (ví dụ: triển khai phác đồ điều trị chuẩn hóa, tăng cường dược lâm sàng). Nghiên cứu cũng nên xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ điều trị và tìm kiếm các giải pháp cải thiện (ví dụ: sử dụng công nghệ thông tin, hỗ trợ tài chính). Ngoài ra, cần có các nghiên cứu về chi phí - hiệu quả của các phương pháp điều trị tăng huyết áp khác nhau để đưa ra các quyết định chính sách phù hợp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tăng huyết áp (THA) là một trong những bệnh lý phổ biến và có tỷ lệ mắc ngày càng tăng trên toàn cầu, với hơn 1,12 tỷ người mắc vào năm 2015 và dự kiến lên gần 1,57 tỷ người vào năm 2025 theo ước tính của Hội tim mạch châu Âu. Ở Việt Nam, THA không chỉ là gánh nặng y tế mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống và tỷ lệ tử vong do các biến chứng tim mạch. Bệnh thường diễn biến âm thầm, gây tổn thương nhiều cơ quan như tim, thận, mắt và làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim. Việc kiểm soát huyết áp hiệu quả có thể giảm tới 45% nguy cơ đột quỵ và 25% nguy cơ nhồi máu cơ tim.

Nghiên cứu được thực hiện tại Phòng khám ngoại trú Trung tâm Y tế huyện Quế Phong, tỉnh Nghệ An, trong khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 12 năm 2022, nhằm phân tích tình hình sử dụng thuốc điều trị THA và đánh giá hiệu quả kiểm soát huyết áp trên bệnh nhân. Mục tiêu cụ thể là khảo sát đặc điểm bệnh nhân, nhóm thuốc được sử dụng, mức độ phù hợp của phác đồ điều trị theo khuyến cáo hiện hành, cũng như tỷ lệ bệnh nhân đạt huyết áp mục tiêu trong 6 tháng điều trị.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp dữ liệu thực tiễn về điều trị THA tại địa phương, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, giảm biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân. Kết quả nghiên cứu cũng hỗ trợ các bác sĩ trong việc lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp, từ đó nâng cao tỷ lệ kiểm soát huyết áp và giảm gánh nặng bệnh tật cho cộng đồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình điều trị tăng huyết áp hiện đại, trong đó có:

• Khái niệm tăng huyết áp: Được định nghĩa khi huyết áp tâm thu ≥ 140 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương ≥ 90 mmHg, theo khuyến cáo của Hội tim mạch Việt Nam năm 2022.
• Phân loại THA: Theo phân độ huyết áp gồm bình thường, bình thường cao, THA độ 1, độ 2 và cơn THA, giúp xác định mức độ bệnh và hướng điều trị.
• Yếu tố nguy cơ tim mạch: Bao gồm tuổi cao, giới tính nam, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, thừa cân, các tổn thương cơ quan đích như suy thận, dày thất trái, bệnh võng mạc tiến triển.
• Mục tiêu điều trị: Huyết áp mục tiêu được xác định cá nhân hóa dựa trên độ tuổi, mức độ THA và bệnh lý kèm theo, với mục tiêu chung là giảm nguy cơ biến cố tim mạch và tử vong.
• Các nhóm thuốc điều trị THA: Bao gồm ức chế men chuyển (ƯCMC), chẹn thụ thể Angiotensin II (CTTA), chẹn kênh calci (CKCa), chẹn beta và lợi tiểu, với nguyên tắc phối hợp thuốc để tăng hiệu quả và giảm tác dụng phụ.
• Phác đồ điều trị: Đơn trị liệu hoặc phối hợp thuốc, ưu tiên phối hợp 2 thuốc khi huyết áp không kiểm soát tốt, theo khuyến cáo của Hội tim mạch Việt Nam và các hướng dẫn quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả theo dõi dọc trên bệnh nhân THA điều trị ngoại trú tại Trung tâm Y tế huyện Quế Phong từ tháng 6 đến tháng 12 năm 2022.
• Đối tượng nghiên cứu: 150 bệnh nhân THA ≥ 18 tuổi, có sổ theo dõi và tái khám ít nhất 4 lần trong 6 tháng, không bao gồm phụ nữ có thai hoặc cho con bú.
• Chọn mẫu: Mẫu thuận tiện, không xác suất, thu thập toàn bộ bệnh án và dữ liệu điều trị của bệnh nhân trong tháng 6/2022, theo dõi liên tục đến tháng 12/2022.
• Thu thập dữ liệu: Thông tin về đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, thuốc sử dụng được ghi nhận tại 7 thời điểm (T0 đến T6 tương ứng tháng 6 đến tháng 12). Dữ liệu được thu thập từ phần mềm quản lý và sổ theo dõi ngoại trú.
• Phân tích dữ liệu: Sử dụng thống kê mô tả để phân tích đặc điểm bệnh nhân, tỷ lệ sử dụng thuốc, tỷ lệ đạt huyết áp mục tiêu. So sánh tỷ lệ phù hợp phác đồ điều trị theo khuyến cáo. Đánh giá sự thay đổi phác đồ thuốc và hiệu quả kiểm soát huyết áp qua thời gian.
• Timeline nghiên cứu: Thực hiện từ tháng 7/2022 đến tháng 12/2022, với thu thập dữ liệu tháng 6/2022 làm mốc bắt đầu (T0) và theo dõi liên tục trong 6 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm bệnh nhân: Trong 150 bệnh nhân, tuổi trung bình là 64,5 ± 9,99 tuổi, nhóm tuổi 18-69 chiếm 70,7%, nam chiếm 58%. Tỷ lệ bệnh nhân mắc kèm đái tháo đường là 11,3%, rối loạn lipid máu 14,7%. Chỉ số BMI bình thường chiếm 53,3%, thừa cân béo phì chỉ 0,7%.

2. Phân độ THA và yếu tố nguy cơ: THA độ 1 chiếm 58,7%, độ 2 chiếm 12%, THA tâm thu đơn chiếm 70,7%. 100% bệnh nhân có ít nhất một yếu tố nguy cơ tim mạch, trong đó 88,9% có 1-2 yếu tố, 11,1% có ≥3 yếu tố. Nguy cơ tim mạch cao chiếm 40%, trung bình và thấp mỗi nhóm 30%.

3. Sử dụng thuốc điều trị: Nhóm thuốc CTTA được sử dụng nhiều nhất, chiếm tới 49,2% tại thời điểm T5. Nhóm chẹn kênh calci chiếm 21% tại T3. Phác đồ đơn trị liệu chiếm ưu thế với tỷ lệ 69-72% trong 6 tháng, phác đồ phối hợp 2 thuốc chiếm khoảng 27-32%.

4. Tỷ lệ phù hợp phác đồ điều trị: Trong nhóm bệnh nhân THA kèm đái tháo đường (n=17), tỷ lệ sử dụng thuốc phù hợp theo khuyến cáo dao động từ 23,6% đến 53% trong 6 tháng, thấp hơn mức mong đợi do hạn chế cung ứng thuốc.

5. Hiệu quả kiểm soát huyết áp: Tỷ lệ bệnh nhân đạt huyết áp mục tiêu tăng từ 43,3% tại T0 lên 50% tại T6. Tuy nhiên, 100% bệnh nhân không được thay đổi phác đồ điều trị dù không đạt mục tiêu huyết áp, do hạn chế về cung ứng thuốc và các yếu tố khác.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy đặc điểm bệnh nhân THA tại Quế Phong tương đồng với các nghiên cứu trong nước về độ tuổi trung bình và tỷ lệ mắc kèm đái tháo đường, rối loạn lipid máu. Tỷ lệ bệnh nhân có nguy cơ tim mạch cao chiếm phần lớn, phù hợp với đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân THA mạn tính.

Việc sử dụng nhóm thuốc CTTA và chẹn kênh calci phổ biến phản ánh xu hướng lựa chọn thuốc an toàn, hiệu quả và phù hợp với khuyến cáo hiện hành. Tuy nhiên, tỷ lệ phối hợp thuốc còn thấp, trong khi các nghiên cứu quốc tế và khuyến cáo đều nhấn mạnh hiệu quả vượt trội của phối hợp thuốc trong kiểm soát huyết áp.

Tỷ lệ bệnh nhân đạt huyết áp mục tiêu chỉ đạt khoảng 50% sau 6 tháng, thấp hơn so với một số nghiên cứu khác, cho thấy còn nhiều thách thức trong quản lý điều trị. Việc không thay đổi phác đồ điều trị ở bệnh nhân không đạt mục tiêu là điểm hạn chế lớn, có thể do thiếu thuốc thay thế hoặc chưa cập nhật phác đồ kịp thời, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.

Các tác dụng không mong muốn như ho khan (4,7%) và phù chân (8%) cũng góp phần làm giảm tuân thủ điều trị và cần được theo dõi chặt chẽ. So sánh với các nghiên cứu khác, tỷ lệ sử dụng thuốc phù hợp và hiệu quả kiểm soát huyết áp còn thấp, cần cải thiện qua đào tạo, cung ứng thuốc và tư vấn bệnh nhân.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ sử dụng thuốc theo thời gian, biểu đồ phân bố phác đồ điều trị, bảng phân tầng nguy cơ và biểu đồ tỷ lệ đạt huyết áp mục tiêu để minh họa rõ nét xu hướng và hiệu quả điều trị.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và cập nhật kiến thức cho bác sĩ về phác đồ điều trị THA theo khuyến cáo mới, đặc biệt về phối hợp thuốc và điều chỉnh phác đồ khi bệnh nhân không đạt huyết áp mục tiêu, nhằm nâng cao tỷ lệ kiểm soát huyết áp. Thời gian thực hiện: 6 tháng; Chủ thể: Trung tâm Y tế huyện Quế Phong phối hợp với Sở Y tế Nghệ An.

2. Cải thiện cung ứng thuốc đa dạng và kịp thời tại phòng khám ngoại trú để đảm bảo bác sĩ có đủ lựa chọn thuốc thay thế, tránh tình trạng không thay đổi phác đồ do thiếu thuốc. Thời gian: 3-6 tháng; Chủ thể: Ban Giám đốc Trung tâm Y tế và các nhà cung cấp thuốc.

3. Tăng cường tư vấn và giáo dục bệnh nhân về tầm quan trọng của tuân thủ điều trị, chế độ ăn uống, vận động và theo dõi huyết áp thường xuyên nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát huyết áp. Thời gian: liên tục; Chủ thể: nhân viên y tế phòng khám ngoại trú.

4. Xây dựng hệ thống theo dõi, đánh giá hiệu quả điều trị định kỳ qua phần mềm quản lý bệnh nhân để phát hiện sớm bệnh nhân không đạt mục tiêu và kịp thời điều chỉnh phác đồ. Thời gian: 6 tháng; Chủ thể: Trung tâm Y tế huyện Quế Phong.

5. Khuyến khích phối hợp đa ngành giữa bác sĩ lâm sàng, dược sĩ lâm sàng và chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa, giảm tác dụng phụ và tăng hiệu quả điều trị. Thời gian: 6-12 tháng; Chủ thể: Trung tâm Y tế và các đơn vị liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ lâm sàng và dược sĩ lâm sàng: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực tiễn về lựa chọn thuốc, phối hợp phác đồ và hiệu quả điều trị, giúp cải thiện kỹ năng kê đơn và quản lý bệnh nhân THA.

2. Quản lý y tế và lãnh đạo Trung tâm Y tế: Thông tin về tình hình sử dụng thuốc và hiệu quả điều trị giúp hoạch định chính sách cung ứng thuốc, đào tạo nhân lực và nâng cao chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành y dược: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu mô tả theo dõi dọc, phân tích dữ liệu điều trị THA và áp dụng khung lý thuyết trong thực tế.

4. Bệnh nhân và cộng đồng: Qua các kết quả và khuyến nghị, bệnh nhân có thể hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của tuân thủ điều trị, phối hợp thuốc và theo dõi huyết áp, từ đó nâng cao ý thức chăm sóc sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tỷ lệ bệnh nhân đạt huyết áp mục tiêu chỉ đạt khoảng 50% sau 6 tháng?
   Nguyên nhân chính là do nhiều bệnh nhân vẫn sử dụng phác đồ đơn trị liệu, chưa được điều chỉnh kịp thời khi không đạt mục tiêu, cùng với hạn chế về cung ứng thuốc và tuân thủ điều trị chưa cao.

2. Nhóm thuốc nào được sử dụng phổ biến nhất trong điều trị THA tại Quế Phong?
   Nhóm thuốc chẹn thụ thể Angiotensin II (CTTA) được sử dụng nhiều nhất, chiếm gần 50% trong các tháng điều trị, tiếp theo là nhóm chẹn kênh calci.

3. Tại sao không có sự thay đổi phác đồ điều trị ở bệnh nhân không đạt huyết áp mục tiêu?
   Do hạn chế về nguồn cung ứng thuốc thay thế và có thể do thói quen kê đơn của bác sĩ, dẫn đến việc không điều chỉnh phác đồ kịp thời, ảnh hưởng đến hiệu quả kiểm soát huyết áp.

4. Phác đồ đơn trị liệu có hiệu quả không?
   Đơn trị liệu thường không đủ để kiểm soát huyết áp ở 40-60% bệnh nhân, do đó phối hợp ít nhất 2 thuốc được khuyến cáo để tăng hiệu quả và giảm tác dụng phụ.

5. Làm thế nào để cải thiện tỷ lệ bệnh nhân đạt huyết áp mục tiêu?
   Cần tăng cường đào tạo bác sĩ, cải thiện cung ứng thuốc, tư vấn bệnh nhân tuân thủ điều trị, và xây dựng hệ thống theo dõi, điều chỉnh phác đồ kịp thời dựa trên kết quả điều trị.

Kết luận

• Nghiên cứu đã khảo sát đặc điểm lâm sàng, sử dụng thuốc và hiệu quả điều trị THA trên 150 bệnh nhân tại Trung tâm Y tế huyện Quế Phong trong 6 tháng.
• Tỷ lệ bệnh nhân đạt huyết áp mục tiêu tăng từ 43,3% lên 50% nhưng vẫn còn thấp so với mục tiêu điều trị.
• Nhóm thuốc CTTA và chẹn kênh calci được sử dụng phổ biến, phác đồ đơn trị liệu chiếm ưu thế nhưng chưa đáp ứng hiệu quả tối ưu.
• Việc không thay đổi phác đồ điều trị ở bệnh nhân không đạt mục tiêu là hạn chế lớn, cần cải thiện qua đào tạo và cung ứng thuốc.
• Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả điều trị, bao gồm đào tạo, cải thiện cung ứng thuốc, tư vấn bệnh nhân và xây dựng hệ thống theo dõi điều trị.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong 6-12 tháng tới, đồng thời mở rộng nghiên cứu để đánh giá tác động lâu dài và mở rộng phạm vi địa lý.

Call-to-action: Các cơ sở y tế và cán bộ y tế cần áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao chất lượng điều trị THA, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật và cải thiện sức khỏe cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1. Đại cương về bệnh THA 1. Định nghĩa Tăng huyết áp được xác định khi huyết áp tâm thu ≥ 140 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương ≥ 90mm Hg [13]. Dịch tễ bệnh THA Theo ước tính của Hội tim mạch châu Âu và Hội tăng huyết áp châu Âu (ESC/ESH) tỷ lệ tăng huyết áp toàn cầu là hơn 1,12 tỷ người trong năm 2015.

Và vào năm 2025 với tổng số người mắc bệnh trên toàn thế giới khoảng gần 1,57 tỷ người [32]. Tăng huyết áp (THA) là một vấn đề rất thường gặp trong cộng đồng. Tỷ lệ người mắc THA ngày càng tăng, và tuổi bị mắc mới cũng ngày một trẻ.THA thường diễn biến âm thầm và gây ra những biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng người bệnh hoặc để lại gánh nặng tàn phế. Tăng huyết áp thường diễn biến âm thầm và ảnh hưởng đến nhiều cơ quan bộ phận cơ thể và bằng nhiều cách.

THA làm tăng gánh nặng cho tim và hệ thống động mạch. Tim phải làm việc nặng hơn trong một thời gian dài, nên nó có xu hướng to ra và thành tim bị dày lên để bù lại, nhưng nếu quá trình này diễn biến lâu ngày quá giới hạn sẽ dẫn đến suy tim. Tăng huyết áp cũng thúc đẩy và gây ra xơ vữa động mạch. Đây là một bệnh lý nguy hiểm dẫn tới nhiều biến chứng tim mạch (như tai biến mạch não; nhồi máu cơ tim, bệnh động mạch vành mạn tính, bệnh động mạch chủ hoặc động mạch ngoại vi …).

Bên cạnh đó, THA còn có thể làm tổn thương thận và mắt. Nguyên nhân THA Phần lớn THA ở người trưởng thành là không có nguyên nhân (THA nguyên phát), chỉ có khoảng 10% THA có nguyên nhân (THA thứ phát). Nguyên nhân của THA thứ phát có thể được phát hiện thông qua khai thác tiền sử, khám lâm sàng và các kết quả cận lâm sàng thường quy bao gồm [24] - Bệnh thận cấp hoặc mạn tính: viêm cầu thận cấp/mạn, viêm thận kẽ, sỏi thận, thận đa nang, thận ứ nước, suy thận. - Do thuốc, liên quan đến thuốc (kháng viêm non-steroid, thuốc tránh thai, corticoid, cam thảo, hoạt chất giống giao cảm trong thuốc cảm/thuốc nhỏ mắt…).

- Cường Andosterone tiên phát (Hội chứng Conn). - Hội chứng Cushing’s ngừng thở khi ngủ. - Yếu tố tâm thần. 2 - Bệnh lý tuyến giáp/cận giáp, tuyến yên.

- Hẹp động mạch thận. - U tủy thượng thận (Pheocromocytome). - Hẹp eo động mạch chủ. - Nhiễm độc thai nghén.

Phân loại THA Hiện nay có nhiều tài liệu hướng dẫn phân độ THA theo chỉ số huyết áp khác nhau. Ở đây chúng tôi lựa chọn phân độ THA theo khuyến cáo của Hội tim mạch Việt Nam năm 2018 theo bảng 1.1 dưới đây [13]: A Bảng 1.1 Phân loại THA theo Hội tim mạch Việt Nam 2022 Phân loại HA tâm thu HA tâm trương Bình thường <130 Và <85 Bình thường cao 130-139 Và/hoặc 85-95 THA độ 1 140-159 và/hoặc 90-99 THA độ 2 ≥160 và/hoặc ≥100 Cơn tăng huyết áp ≥180 và/hoặc ≥110 THA tâm thu đơn ≥140 Và <90 độc Như được trình bày trong Bảng 1, được định nghĩa tăng huyết áp khi huyết áp tâm thu (HATT) và/hoặc huyết áp tâm trương (HATTr) tương ứng lớn hơn hoặc bằng 140 hoặc 90 mmHg. HA bình thường khi cả HATT < 130 mmHg và HATTr < 85 mmHg. Khi HATT lớn hơn hoặc bằng 130 nhưng dưới 140 mmHg và/hoặc HATTr lớn hơn hoặc bằng 85 nhưng dưới 90 mmHg, bệnh nhân được coi là HA bình thường - cao hoặc tiền THA.

HA bình thường-cao nhằm để xác định những người có thể được điều trị bằng các biện pháp thay đổi lối sống và những người cần được điều trị bằng thuốc nếu có chỉ định. Cơn THA được định nghĩa là HATT và/hoặc HATTr lớn hơn hoặc bằng 180 và/hoặc 120 mmHg; trong tình huống đó cần đánh giá tổn thương cơ quan đích để chẩn đoán THA khẩn cấp hoặc cấp cứu để có hướng xử trí thích hợp. So sánh phân độ THA giữa khuyến cáo 2021 và 2018 [25][32] HATT và HATTr (mmHg) VNHA/VSH 2021 VNHA/VSH 2018 120 – 129 và/hoặc 80 – 84 HA bình thường HA bình thường 130 – 139 và/hoặc 85 – 89 HA bình thường cao HA bình thường cao 140 – 159 và/hoặc 90 – 99 THA độ 1 nhẹ THA độ 1 160–179 và/hoặc 100 – 109 THA độ 2 ≥160 hoặc≥100 THA độ 2 nặng ≥180 và/hoặc ≥110 THA độ 3 ≥140 và <90 THA tâm thu đơn độc THA tâm thu đơn độc Nếu HA không cùng loại thì chọn mức HATT hay HATTr cao nhất. Giá trị HA là giá trị trung bình của 2 lần đo.

Yếu tố nguy cơ, tổn thương cơ quan đích, và phân tầng nguy cơ THA Chỉ số huyết áp nhiều khi không phản ánh đúng tình trạng bệnh lý và khả năng tử vong, do đó mức độ diễn biến của bệnh tăng huyết áp không chỉ dựa vào chỉ số huyết áp mà còn theo các yếu tố nguy cơ và tổn thương cơ quan đích. Các mức độ nguy cơ là nguy cơ thấp, trung bình, cao và rất cao để phân định nguy cơ tử vong và tần suất tim mạch. Khi đánh giá nguy cơ tim mạch khuyến cáo vẫn sử dụng các thông số liên quan đến tổn thương cơ quan đích và tổn thương cơ quan mức cận lâm sàng. Các biến đổi chỉ số cận lâm sàng do THA là chỉ điểm cho nguy cơ tiến triển bệnh tim mạch do đó bệnh nhân THA nên chú ý theo dõi định kỳ trong quá trình điều trị.

Các yếu tố nguy cơ được trình bày trong bảng 1. Các yếu tố ảnh hưởng nguy cơ tim mạch của bệnh nhân THA[10]. Đặc điểm dân số và các thông số cận lâm sàng Giới (nam > nữ) Tuổi Tăng trọng hoặc béo phì Tiền sử gia đình bị bệnh tim mạch sớm (tuổi nam < 55 và nữ < 65) Nhịp tim (trị số khi nghỉ > 80/phút) Mãn kinh sớm Thuốc lá – đang hút hoặc đã hút Cholesterol toàn bộ và HDL-C Uric acid Đái tháo đường Lối sống tĩnh tại Tiền sử gia đình hoặc người thân mắc bệnh THA sớm Tổn thương cơ quan đích không có triệu chứng Bệnh thận mạn mức độ vừa với eGFR > 30-59 mL/ph/1.73 m2 (BSA) hoặc bệnh thận mạn nặng với eGFR < 30 mL/phút/1.73 m2 ECG dày thất trái Chỉ số cẳng chân−cổ tay < 0.9 Bệnh võng mạc tiến triển: xuất huyết hoặc xuất tiết, phù gai thị Cứng mạch: HA mạch (ở người lớn) ≥ 60 mmHg Vận tốc sóng mạch (PWV) ĐMC- đùi > 10 m/s Siêu âm tim DTT Albumine niệu vi thể hoặc tăng tỉ lệ albumin-creatinine Bệnh tim mạch đã xác định Bệnh mạch não: Đột quị thiếu máu cục bộ, xuất huyết não, TIA Suy tim, bao gồm Suy tim với EF bảo tồn Hiện diện mảng vữa xơ qua hình ảnh Bệnh Mạch Vành: nhồi máu cơ tim, đau thắt ngực, tái tưới máu cơ tim 5 Bảng 1. Phân tầng nguy cơ THA[13] 1.

Đại cương về điều trị THA 1. Nguyên tắc và mục tiêu điều trị THA Tăng huyết áp là bệnh mạn tính nên cần theo dõi đều, điều trị đúng và đủ hàng ngày, điều trị lâu dài. Mục tiêu điều trị cần đạt được là “huyết áp mục tiêu” và giảm tối đa “nguy cơ tim mạch” [13]. Khuyến cáo mục tiêu điều trị THA của Hội Tim mạch học Việt Nam 2022 ở người > 18 tuổi [22]: - Mục tiêu điều trị THA là chọn phương thức điều trị có chứng cứ giảm tối đa nguy cơ lâu dài toàn bộ về bệnh tim mạch, tử vong chung (I A).

- Điều trị kiểm soát cùng lúc tất cả các yếu tố nguy cơ tim mạch đi kèm và các bệnh đồng mắc kèm theo các khuyến cáo hiện hành (I A) - Xác định ngưỡng HA ban đầu cần điều trị và đích HA cần đạt theo từng cá nhân hóa: dựa vào độ THA, bệnh phối hợp và nhóm tuổi (I A). Huyết áp mục tiêu mới nhất của Hội Tim Mạch Việt Nam năm 2022 như sau: Đích đầu tiên cho tất cả các bệnh nhân là HA < 140/90 mmHg (Khuyến cáo I,A). Nếu bệnh nhân dung nạp tốt phải xem xét đích ≤ 130/80 mmHg cho đa số các bệnh nhân THA(Khuyến cáo I,A). Đích HATTr < 80 mmHg phải được xem xét cho tất cả các bệnh nhân (Khuyến cáo IIa, B)[13].

Ngoài khuyến cáo đích chung cần xem xét khoảng ranh giới 6 đích , vì trong điều trị THA có chứng cứ hiệu quả điều trị theo biểu đồ đường cong J nhằm bảo đảm an toàn khi hạ thấp HA theo bảng dưới đây như sau: Bảng 1. Ranh giới đích điều trị THA[13] 1. Điều trị Điều trị tăng huyết áp bằng thuốc: Bắt đầu điều trị: điều trị bằng thuốc nên được áp dụng ngay với các BN có HA ≥ 140/90 mmHg mà phương pháp thay đổi lối sống tích cực không có hiệu quả. Đối với BN THA độ I có nguy cơ trung bình, cao hoặc THA độ II, III, điều trị bằng thuốc nên được áp dụng ngay lập tức sau khi chẩn đoán, thường được bắt đầu bằng 2 thuốc.

Bắt đầu điều trị bằng thuốc cũng nên được chỉ định ngay nếu bắc sỹ tin rằng, điều đó là cần thiết để nhanh chóng kiểm soát được huyết áp hoặc ghi nhận được các nguy có tim mạch của BN. Đối với BN trên 80 tuổi, nên bắt đầu điều trị bằng thuốc khi HA ≥ 160/90 mmHg, trong trường hợp này, HA mục tiêu được xác định khuyến cáo là < 160/90 mmHg, trừ trường hợp BN có thêm bệnh lý mắc kèm như ĐTĐ, bệnh thận mạn thì mức HA mục tiêu < 140/90 mmHg được cân nhắc [22]. Việc bắt đầu điều trị bằng thuốc cũng được cân nhắc kỹ lưỡng giữa phân độ HA, đánh giá các yếu tố nguy cơ (bảng 1.4), tổn thương cơ quan đích và bệnh cảnh lâm sàng[13]. Sơ đồ điều trị THA theo VNHA/VSH 2022[13] Lựa chọn thuốc điều trị THA: Hiện nay có 5 nhóm thuốc chính để điều trị THA, bao gồm ức chế men chuyển (ƯCMC), chẹn thụ thể Angiotensin II (CTTA), chẹn kênh 8 Calci (CKCa), thuốc chẹn Beta và lợi tiểu [12][31][27].

Trong đó nhóm thuốc chẹn Beta không được sử dụng trong một số hướng dẫn Tùy theo khả năng kiểm soát được HA của từng BN mà bác sỹ chọn 1 hay 2-3 thuốc hạ HA trong điều trị. Hầu hết BN cần hơn 1 thuốc để kiểm soát tốt HA của họ [27][31].