Luận Văn Thạc Sĩ: Phân Tích Nhu Cầu Nhập Khẩu Dầu Thô Của Các Nước OECD

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích nhu cầu nhập khẩu dầu thô của các nước OECD, cung cấp cái nhìn sâu sắc về thị trường năng lượng toàn cầu.

• Tác giả: Hoang Tung Diep
• Người hướng dẫn: Dr. Pham Thi Bich Ngoc
• Trường học: University Of Economics Erasmus Unversity Rotterdam Ho Chi Minh City Institute Of Social Studies
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Estimation Of Crude Oil Import Demand Of OECD Countries
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABSTRACT
• ABBREVIATIONS
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Problem statement
• 1.2. Research Objective
• 1.3. Research questions
• 1.4. Research scope, data and methodology
• 1.5. Thesis structure
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Crude oil
• 2.2. Import demand
• 2.2.1. Import demand curve
• 2.3. Price elasticity and income elasticity
• 2.4. The traditional trade theory
• 2.5. The new trade theory
• 2.6. The standard trade model
• 2.6.1. General equilibrium theory
• 2.6.2. Consumer behavior theory
• 2.7. Impact of import price and income on import demand
• 3. CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY
• 3.1. The crude oil import demand model
• 3.2. Price elasticity and income elasticity
• 3.3. Variables and expected signs
• 3.4. The OECD economic development and oil demand
• 4. CHAPTER 4: EMPIRICAL RESULTS
• 4.1. The OLS, FE and RE results
• 4.2. Hausman test for Fixed versus Random effects model
• 4.3. Random effects Generalized Least Square estimation
• 4.4. Cointegration test for panel data
• 4.5. Estimation of the price elasticity and income elasticity
• 4.6. Limitations and further research
• 5. CHAPTER 5: CONCLUSIONS AND POLICY IMPLICATIONS
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nhu Cầu Nhập Khẩu Dầu Thô Của Các Nước OECD

Nhu cầu nhập khẩu dầu thô của các nước OECD đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu. Các nước này, chủ yếu là các quốc gia phát triển, tiêu thụ một lượng lớn dầu thô để phục vụ cho các hoạt động kinh tế. Theo thống kê, OECD chiếm khoảng 53% tổng nhu cầu dầu thô toàn cầu vào năm 2010. Sự phụ thuộc vào dầu thô không chỉ ảnh hưởng đến chính sách năng lượng mà còn tác động đến các quyết định kinh tế vĩ mô.

1.1. Đặc Điểm Của Các Nước OECD Trong Ngành Dầu

Các nước OECD thường có nền kinh tế phát triển mạnh mẽ, với nhu cầu năng lượng cao. Sự phát triển kinh tế này dẫn đến việc tiêu thụ dầu thô gia tăng, đặc biệt là trong các lĩnh vực giao thông và công nghiệp. Nhu cầu này không chỉ phụ thuộc vào mức thu nhập mà còn bị ảnh hưởng bởi giá dầu và các yếu tố kinh tế khác.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Dầu Thô Đối Với Nền Kinh Tế

Dầu thô là nguồn năng lượng chính cho nhiều ngành công nghiệp. Sự biến động của giá dầu có thể ảnh hưởng đến lạm phát, tăng trưởng kinh tế và chính sách năng lượng của các nước OECD. Việc hiểu rõ nhu cầu nhập khẩu dầu thô giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra quyết định hợp lý hơn.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Nhu Cầu Nhập Khẩu Dầu Thô

Nhu cầu nhập khẩu dầu thô của các nước OECD không chỉ gặp phải những thách thức từ thị trường mà còn từ các yếu tố bên ngoài như khủng hoảng tài chính. Sự biến động của giá dầu và các chính sách năng lượng cũng tạo ra nhiều vấn đề cho các nước này.

2.1. Tác Động Của Khủng Hoảng Tài Chính Đến Nhu Cầu Dầu

Khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 đã làm giảm mạnh nhu cầu dầu thô. Giá dầu giảm từ 145,31 USD xuống còn 41 USD chỉ trong vài tháng. Điều này cho thấy sự nhạy cảm của nhu cầu dầu thô đối với các biến động kinh tế.

2.2. Biến Động Giá Dầu Và Ảnh Hưởng Đến Nhu Cầu

Giá dầu thô có sự biến động lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu nhập khẩu. Khi giá dầu tăng, nhu cầu thường giảm do các nước tìm kiếm nguồn năng lượng thay thế hoặc giảm tiêu thụ. Ngược lại, khi giá dầu giảm, nhu cầu có thể tăng lên do chi phí thấp hơn.

III. Phương Pháp Phân Tích Nhu Cầu Nhập Khẩu Dầu Thô

Để phân tích nhu cầu nhập khẩu dầu thô của các nước OECD, các nhà nghiên cứu thường sử dụng các mô hình kinh tế như OLS, Fixed effects và Random effects. Những phương pháp này giúp xác định mối quan hệ giữa giá dầu, thu nhập và nhu cầu nhập khẩu.

3.1. Mô Hình Nhu Cầu Nhập Khẩu Dầu Thô

Mô hình nhu cầu nhập khẩu dầu thô thường bao gồm các yếu tố như giá dầu, thu nhập quốc dân và các biến số kiểm soát khác. Việc áp dụng mô hình này giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu dầu thô.

3.2. Phân Tích Độ Nhạy Cảm Của Nhu Cầu

Độ nhạy cảm của nhu cầu dầu thô đối với giá và thu nhập được đo bằng độ co giãn. Nghiên cứu cho thấy độ co giãn về giá của nhu cầu dầu thô là -0.155, cho thấy nhu cầu không nhạy cảm với sự tăng giá dầu.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Nhu Cầu Nhập Khẩu Dầu Thô

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng nhu cầu nhập khẩu dầu thô của các nước OECD có sự phụ thuộc lớn vào thu nhập và giá dầu. Sự thay đổi trong các yếu tố này có thể dẫn đến sự thay đổi đáng kể trong nhu cầu dầu thô.

4.1. Kết Quả Từ Mô Hình OLS

Mô hình OLS cho thấy rằng thu nhập có độ co giãn dương, nghĩa là khi thu nhập tăng, nhu cầu dầu thô cũng tăng. Điều này cho thấy mối quan hệ tích cực giữa thu nhập và nhu cầu dầu.

4.2. Tác Động Của Khủng Hoảng Tài Chính

Khủng hoảng tài chính đã làm giảm nhu cầu dầu thô, cho thấy rằng các yếu tố kinh tế vĩ mô có thể ảnh hưởng lớn đến nhu cầu nhập khẩu dầu thô của các nước OECD.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Nhu Cầu Nhập Khẩu Dầu Thô

Nhu cầu nhập khẩu dầu thô của các nước OECD sẽ tiếp tục gặp nhiều thách thức trong tương lai. Sự chuyển đổi sang năng lượng tái tạo và các chính sách năng lượng mới có thể ảnh hưởng đến nhu cầu dầu thô.

5.1. Dự Đoán Tương Lai Của Nhu Cầu Dầu Thô

Dự đoán rằng nhu cầu dầu thô sẽ tiếp tục giảm trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng. Tuy nhiên, nhu cầu vẫn sẽ tồn tại trong ngắn hạn do sự phụ thuộc vào dầu thô trong nhiều lĩnh vực.

5.2. Chính Sách Năng Lượng Và Tác Động Đến Nhu Cầu

Các chính sách năng lượng của các nước OECD sẽ cần phải điều chỉnh để thích ứng với sự thay đổi trong nhu cầu dầu thô. Việc áp dụng các biện pháp khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo có thể giúp giảm sự phụ thuộc vào dầu thô.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Dầu thô giữ vai trò huyết mạch trong nền kinh tế toàn cầu, cung cấp khoảng 38% tổng nhu cầu năng lượng sơ cấp và chi phối trực tiếp đến cán cân thương mại của hầu hết các quốc gia. Theo số liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhu cầu tiêu thụ dầu mỏ toàn cầu đã tăng từ 92,6 triệu thùng/ngày trong năm 2014 lên mức hơn 94 triệu thùng/ngày vào năm 2015. Trong đó, khối các quốc gia thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) chiếm tỷ trọng áp đảo khi tiêu thụ tới 53% tổng nhu cầu dầu thô thế giới vào năm 2010 và chiếm tới 75% tổng lượng dầu thô nhập khẩu toàn cầu trong giai đoạn 1988–2012.

Tuy nhiên, thị trường năng lượng luôn phải đối mặt với những biến động khó lường từ các cú sốc vĩ mô. Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 là một minh chứng rõ nét khi đẩy giá dầu lao dốc hơn 72% chỉ trong 5 tháng, từ đỉnh cao 145,31 USD/thùng xuống còn 41 USD/thùng, kéo theo sự suy giảm mạnh mẽ trong hoạt động kinh tế của các nước phát triển. Trước bối cảnh đó, việc xác định độ nhạy cảm của nhu cầu nhập khẩu dầu thô trước sự thay đổi của giá cả và thu nhập là nhiệm vụ cấp thiết nhằm giúp các chính phủ hoạch định chính sách thuế, trợ cấp và an ninh năng lượng.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế Phát triển của tác giả Hoàng Tùng Điệp tại Chương trình Giảng dạy Kinh tế Việt Nam – Hà Lan (Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh phối hợp cùng Viện Khoa học Xã hội La Haye - Đại học Erasmus Rotterdam) tập trung giải quyết bài toán lượng hóa hàm cầu nhập khẩu dầu thô. Mục tiêu trọng tâm của đề tài là ước lượng độ co giãn của cầu theo giá và thu nhập đối với 27 quốc gia thành viên OECD trong giai đoạn 25 năm (1988–2013), đồng thời kiểm định tác động định lượng của cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 đến hành vi tiêu dùng năng lượng của khối.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của các lý thuyết kinh tế học thương mại quốc tế cổ điển và hiện đại:

• Lý thuyết thương mại chuẩn tắc và cân bằng tổng thể: Xuất phát từ mô hình của Paul Krugman và Maurice Obstfeld, đường cầu nhập khẩu được xác định bằng khoảng chênh lệch giữa lượng cầu nội địa và lượng cung nội địa tại mỗi mức giá quốc tế. Khi giá nhập khẩu biến động, điểm cân bằng trên đường giới hạn khả năng sản xuất và đường bàng quan xã hội sẽ dịch chuyển để thiết lập mức tiêu dùng mới.
• Mô hình hàng hóa thay thế không hoàn hảo: Kế thừa khung phân tích của Morris Goldstein và Mohsin S. Khan, hàm cầu nhập khẩu năng lượng xem dầu thô nhập khẩu và nguồn cung nội địa là hai yếu tố không thay thế hoàn hảo. Cầu nhập khẩu phụ thuộc trực tiếp vào thu nhập thực tế của quốc gia nhập khẩu, giá dầu quốc tế và tỷ giá hối đoái.

Khung mô hình nghiên cứu tích hợp 5 khái niệm cốt lõi: độ co giãn của cầu theo giá (Price Elasticity), độ co giãn của cầu theo thu nhập (Income Elasticity), tác động của tỷ giá thực, quy mô dân số và năng lực tự cung cấp dầu thô nội địa. Mô hình hồi quy tổng thể dạng logarit tự nhiên được thiết lập như sau:

$$\ln(IM_{it}) = \alpha_0 + \alpha_1 \ln(P_{it}) + \alpha_2 \ln(Y_{it}) + \alpha_3 \ln(EX_{it}) + \alpha_4 \ln(POP_{it}) + \alpha_5 \ln(PRO_{it}) + \alpha_6 D + \varepsilon_{it}$$

Trong đó, $IM$ là lượng dầu thô nhập khẩu, $P$ là giá dầu nhập khẩu bằng USD, $Y$ là thu nhập bình quân đầu người, $EX$ là tỷ giá hối đoái, $POP$ là quy mô dân số, $PRO$ là sản lượng khai thác nội địa, $D$ là biến giả đại diện cho khủng hoảng tài chính 2008 và $\varepsilon_{it}$ là sai số ngẫu nhiên.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng bộ dữ liệu bảng không cân bằng (Unbalanced Panel Data) thu thập từ thư viện điện tử OECD iLibrary và các báo cáo thống kê thường niên của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) trong giai đoạn từ năm 1988 đến năm 2013.

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Mẫu nghiên cứu bao gồm 27 quốc gia thành viên OECD với 336 quan sát hợp lệ sau khi làm sạch các giá trị khuyết thiếu. Phương pháp chọn mẫu định đích được áp dụng để bao phủ toàn bộ các nền kinh tế phát triển có dữ liệu thương mại năng lượng hoàn chỉnh, đảm bảo tính đại diện cho hơn một nửa nhu cầu dầu mỏ toàn cầu.
• Kỹ thuật phân tích và lý do lựa chọn: Tác giả tiến hành ước lượng đồng thời qua ba mô hình: Bình phương bé nhất gộp (Pooled OLS), Mô hình Tác động cố định (Fixed Effects - FE) và Mô hình Tác động ngẫu nhiên (Random Effects - RE). Kiểm định Hausman được thực hiện để đưa ra lựa chọn khoa học giữa FE và RE. Với giá trị thống kê $p = 0{,}6057 > 0{,}05$, giả thuyết $H_0$ không bị bác bỏ, khẳng định mô hình Random Effects là lựa chọn tối ưu. Để xử lý triệt để hiện tượng phương sai thay đổi và tự tương quan thường gặp trong chuỗi thời gian của dữ liệu bảng, phương pháp ước lượng Bình phương bé nhất tổng quát ngẫu nhiên (RE-GLS) đã được sử dụng nhằm mang lại các ước lượng vững và hiệu quả nhất.
• Kiểm định đồng tích hợp dữ liệu bảng: Kiểm định Pedroni Cointegration Test với 7 chỉ số thống kê được thực hiện nhằm xác định mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa lượng nhập khẩu dầu, giá cả và thu nhập.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả ước lượng kinh tế lượng từ mô hình RE-GLS mang lại các phát hiện thực nghiệm mang ý nghĩa quan trọng:

• Cầu nhập khẩu dầu thô có tính kém co giãn theo giá: Hệ số co giãn của cầu theo giá dầu nhập khẩu của toàn khối OECD đạt mức $-0{,}155$ (có ý nghĩa thống kê ở mức 1%). Điều này cho thấy khi giá dầu thô nhập khẩu tăng 1%, nhu cầu nhập khẩu của các nước OECD chỉ giảm tương ứng khoảng $0{,}155%$. Nhu cầu dầu mỏ hầu như rất ít phản ứng với các cú sốc tăng giá ngắn hạn.
• Dầu thô là hàng hóa thông thường thiết yếu: Hệ số co giãn của cầu theo thu nhập đạt giá trị dương $+0{,}562$ (có ý nghĩa thống kê ở mức 1%). Khi thu nhập bình quân đầu người của các quốc gia OECD tăng 1%, khối lượng dầu thô nhập khẩu sẽ tăng thêm $0{,}562%$. Tốc độ tăng trưởng nhu cầu dầu thấp hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế, phản ánh xu hướng cải thiện hiệu quả năng lượng tại các nước phát triển.
• Tác động làm suy giảm của khủng hoảng tài chính 2008: Hệ số của biến giả đại diện cho khủng hoảng tài chính đạt $-0{,}0647$ (có ý nghĩa thống kê ở mức 10%). Kết quả này xác nhận cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 đã làm dịch chuyển đường cầu nhập khẩu dầu thô xuống dưới, khiến mức tiêu thụ giảm khoảng $6{,}47%$ so với điều kiện bình thường.
• Vai trò của các biến kiểm soát: Quy mô dân số tác động cùng chiều mạnh mẽ đến lượng nhập khẩu với hệ số $+0{,}760$ (mức ý nghĩa 1%), trong khi sản lượng khai thác nội địa có mối tương quan nghịch với hệ số $-0{,}057$ (mức ý nghĩa 10%), chứng minh sự gia tăng nguồn cung nội địa giúp giảm áp lực nhập khẩu ròng.

Thảo luận kết quả

Độ co giãn giá rất thấp ($-0{,}155$) phản ánh rõ thực trạng phụ thuộc nặng nề vào nhiên liệu hóa thạch của các nền kinh tế phát triển. Dầu mỏ là nguồn nhiên liệu không thể thay thế ngay lập tức trong hạ tầng giao thông vận tải và công nghiệp hóa chất. Phát hiện này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế của Dermot Gately và Hillard G. Huntington (độ co giãn giá từ $-0{,}075$ đến $-0{,}150$), hay nghiên cứu của Ziramba đối với nhóm các nước tiêu thụ năng lượng lớn.

Hệ số co giãn thu nhập ($0{,}562$) cho thấy sự mở rộng quy mô kinh tế luôn đi kèm với gia tăng nhu cầu di chuyển và sản xuất công nghiệp, từ đó kích cầu nhập khẩu năng lượng. Tuy nhiên, mức độ này thấp hơn đáng kể so với các nền kinh tế đang phát triển như nghiên cứu của Kim và Baek tại Hàn Quốc ($1{,}31$) hay Ghosh tại Ấn Độ ($1{,}97$), phản ánh quá trình dịch chuyển cơ cấu kinh tế sang khu vực dịch vụ ít thâm dụng năng lượng của khối OECD.

Kết quả nghiên cứu có thể được trực quan hóa qua biểu đồ phân tán (Scatter Plot) kết hợp đường hồi quy tuyến tính, thể hiện mối tương quan đồng biến rõ rệt giữa logarit GDP bình quân và sản lượng dầu nhập khẩu. Đồng thời, biểu đồ cột so sánh hệ số co giãn giữa các quốc gia cho thấy sự phân hóa sâu sắc: các nền kinh tế lớn như Hoa Kỳ và Nhật Bản có lượng nhập khẩu vượt trội nhưng độ co giãn giá thấp, trong khi các nước có nguồn tài nguyên phong phú như Đan Mạch hay Australia lại thể hiện mức độ phản ứng linh hoạt hơn trước các biến động giá quốc tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng thực nghiệm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược dành cho các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý năng lượng:

• Nâng cấp và mở rộng Quỹ Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR):
  • Chủ thể thực hiện: Cơ quan Quản lý Năng lượng Quốc gia và Bộ Công thương.
  • Hành động: Xây dựng cơ chế xuất nạp dự trữ linh hoạt để can thiệp thị trường khi xảy ra đứt gãy chuỗi cung ứng.
  • Mục tiêu và lộ trình: Nâng mức dự trữ năng lượng an toàn từ 90 ngày lên 120 ngày tiêu thụ ròng trong giai đoạn 2024–2027, giảm thiểu tổn thương kinh tế trước các cú sốc tăng giá khi độ co giãn của cầu là rất thấp ($-0{,}155$).
• Cải cách cơ chế thuế và điều tiết giá xăng dầu linh hoạt:
  • Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính.
  • Hành động: Áp dụng chính sách thuế carbon kết hợp cơ chế giảm thuế nhập khẩu có điều kiện khi giá dầu thế giới vượt ngưỡng 100 USD/thùng nhằm giảm áp lực lạm phát chi phí đẩy.
  • Mục tiêu và lộ trình: Hoàn thiện khung thuế suất linh hoạt trong vòng 18 tháng, hướng tới mục tiêu giảm 15% lượng phát thải từ nhiên liệu hóa thạch vào năm 2030.
• Thúc đẩy đầu tư chuyển dịch sang năng lượng tái tạo và xe điện:
  • Chủ thể thực hiện: Chính phủ phối hợp cùng các tập đoàn kinh tế tư nhân.
  • Hành động: Cung cấp gói tín dụng ưu đãi và trợ giá hạ tầng trạm sạc điện công cộng nhằm tạo ra hàng hóa thay thế hoàn hảo cho dầu mỏ trong ngành giao thông.
  • Mục tiêu và lộ trình: Đạt tỷ trọng 45% năng lượng sạch trong tổng cung năng lượng quốc gia trước năm 2030, từng bước hạ thấp hệ số co giãn thu nhập đối với dầu thô nhập khẩu.
• Triển khai các công cụ tài chính phái sinh phòng ngừa rủi ro hàng hóa:
  • Chủ thể thực hiện: Các doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng dầu và ngân hàng thương mại.
  • Hành động: Áp dụng hợp đồng tương lai (Futures), hợp đồng quyền chọn (Options) và hợp đồng hoán đổi (Swaps) để chốt giá nhập khẩu kỳ hạn.
  • Mục tiêu và lộ trình: Bảo hiểm rủi ro giá cho ít nhất 30% đến 40% tổng sản lượng nhập khẩu hàng năm, triển khai ngay trong niên độ tài chính tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu và phương pháp luận giá trị cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô và an ninh năng lượng: Tiếp cận bằng chứng định lượng chính xác về độ co giãn giá ($-0{,}155$) và thu nhập ($0{,}562$) để thiết kế biểu thuế quan nhập khẩu tối ưu, xây dựng kịch bản ứng phó với khủng hoảng tài chính và bảo đảm ổn định vĩ mô.
• Chuyên viên phân tích và dự báo thị trường tại các tập đoàn dầu khí: Ứng dụng mô hình hàm cầu thực nghiệm để dự báo sản lượng tiêu thụ, lập kế hoạch thu mua, tối ưu hóa chi phí logistics và quản trị rủi ro biến động giá dầu thế giới.
• Nhà nghiên cứu và giảng viên kinh tế học ứng dụng: Sử dụng luận văn như tài liệu tham khảo điển hình về quy trình kinh tế lượng dữ liệu bảng, từ các bước kiểm định Hausman, kiểm định đồng tích hợp Pedroni cho đến kỹ thuật ước lượng RE-GLS đối với chuỗi số liệu năng lượng.
• Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kinh tế quốc tế: Khảo sát khung lý thuyết thương mại tân cổ điển và mô hình hàng hóa thay thế không hoàn hảo, học hỏi phương pháp xử lý số liệu bảng không cân bằng trong các đề tài nghiên cứu kinh tế lượng thực chứng.

Câu hỏi thường gặp

Độ co giãn của cầu nhập khẩu dầu thô theo giá ở mức -0,155 có ý nghĩa gì đối với nền kinh tế?
Hệ số $-0{,}155$ phản ánh tính kém co giãn cao của nhu cầu dầu mỏ. Trong thực tế, khi giá dầu thô thế giới tăng 10%, lượng nhập khẩu chỉ giảm khoảng $1{,}55%$. Do dầu thô là nhiên liệu đầu vào thiết yếu chiếm tới 38% cơ cấu năng lượng và thiếu các giải pháp thay thế tức thì, người tiêu dùng và doanh nghiệp buộc phải chấp nhận mức chi phí cao hơn thay vì cắt giảm mạnh sản lượng tiêu thụ.

Tại sao thu nhập tăng trưởng lại thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu dầu thô với hệ số 0,562?
Hệ số co giãn thu nhập $+0{,}562$ khẳng định dầu thô là hàng hóa thông thường. Khi GDP bình quân của các quốc gia OECD tăng trưởng 1%, hoạt động sản xuất công nghiệp, vận tải hàng hóa và nhu cầu sở hữu phương tiện cá nhân gia tăng, dẫn đến mức tăng nhập khẩu $0{,}562%$. Tỷ lệ này hoàn toàn phù hợp với các ước tính kinh tế lượng của Gately và Huntington (dao động từ $0{,}50$ đến $0{,}64$).

Khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 tác động cụ thể ra sao đến hành vi nhập khẩu dầu mỏ?
Nghiên cứu chỉ ra biến giả khủng hoảng đạt hệ số $-0{,}0647$, làm suy giảm khoảng $6{,}47%$ nhu cầu nhập khẩu dầu thô toàn khối. Tình trạng suy thoái kinh tế với tăng trưởng GDP của OECD rơi xuống đáy âm $3{,}8%$ trong năm 2009 đã làm thu hẹp sản xuất và thương mại, kéo theo sự sụp đổ hơn $72%$ của giá dầu thô trong vòng 5 tháng.

Vì sao mô hình Tác động ngẫu nhiên (Random Effects) được lựa chọn thay vì Tác động cố định (Fixed Effects)?
Tác giả thực hiện kiểm định Hausman và thu được giá trị thống kê với xác suất $p = 0{,}6057$. Do $p > 0{,}05$, giả thuyết $H_0$ về việc các hiệu ứng riêng biệt của từng quốc gia không tương quan với các biến độc lập được chấp nhận. Do đó, mô hình Random Effects ước lượng bằng phương pháp RE-GLS mang lại kết quả vững, không chệch và hiệu quả hơn mô hình Fixed Effects.

Luận văn đóng góp điểm mới nào so với các nghiên cứu kinh tế năng lượng trước đây?
Thay vì chỉ khảo sát một quốc gia riêng lẻ, luận văn lượng hóa toàn diện hành vi nhập khẩu năng lượng của 27 nền kinh tế phát triển trong 25 năm liên tục (1988–2013). Mô hình tích hợp đồng thời các biến kiểm soát then chốt như tỷ giá hối đoái, sản lượng tự khai thác, quy mô dân số và cú sốc vĩ mô năm 2008, mang lại cái nhìn bao quát về an ninh năng lượng quốc tế.

Kết luận

• Ước lượng chính xác độ co giãn giá: Xác định độ co giãn của cầu nhập khẩu dầu thô OECD ở mức rất thấp ($-0{,}155$), khẳng định tính kém co giãn đặc thù của mặt hàng năng lượng chiến lược.
• Lượng hóa độ co giãn thu nhập: Chứng minh mối quan hệ đồng biến giữa tăng trưởng kinh tế và nhu cầu dầu mỏ với hệ số $+0{,}562$, phản ánh bản chất của hàng hóa thiết yếu.
• Xác định tác động của cú sốc vĩ mô: Đo lường định lượng mức độ suy giảm $6{,}47%$ của nhu cầu nhập khẩu năng lượng dưới ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính năm 2008.
• Làm rõ vai trò của các yếu tố nội tại: Khẳng định năng lực khai thác nội địa giúp giảm áp lực nhập khẩu (hệ số $-0{,}057$) và gia tăng dân số làm tăng nhu cầu năng lượng (hệ số $+0{,}760$).
• Đóng góp học thuật và thực tiễn: Cung cấp bộ tham số thực nghiệm tin cậy cho 27 quốc gia OECD trong 25 năm (1988–2013), làm cơ sở xây dựng chính sách thuế quan và dự trữ năng lượng.

Hướng nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng cập nhật chuỗi số liệu sau năm 2020 để đánh giá thêm tác động của đại dịch toàn cầu và xung đột địa chính trị. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và tổ chức quan tâm hãy tham khảo toàn văn luận văn để ứng dụng mô hình định lượng này vào công tác phân tích thị trường và hoạch định an ninh năng lượng hiệu quả!

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS ERASMUS UNVERSITY ROTTERDAM HO CHI MINH CITY INSTITUTE OF SOCIAL STUDIE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM – THE NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS ESTIMATION OF CRUDE OIL IMPORT DEMAND OF OECD COUNTRIES BY HOANG TUNG DIEP MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS HO CHI MINH CITY, SEPTEMBER 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHIMINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS ESTIMATION OF CRUDE OIL IMPORT DEMAND OF OECD COUNTRIES A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS By HOANG TUNG DIEP Academic Supervisor: DR. PHAM THI BICH NGOC HO CHI MINH CITY, SEPTEMBER 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DECLARATION I declare that: “Estimation of crude oil import demand of OECD countries” is my own work; it has not been submitted for any degree at other universities. I confirm that I have made all possible effort and applied all knowledge for finishing this thesis to the best of my ability. Ho Chi Minh City, September 2016 Hoang Tung Diep iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENTS I would like to express deepest gratitude to my academic supervisor, Dr Pham ThiBich Ngoc who gives me helpful comments, excellent guidance.

Her patience and caring brings the motivation for me. I would like to send my special thanks to Dr. Truong Dang Thuy who always gives me good advices whenever I got stuck. Additionally, he is the person push me to finish this thesis and always cares of my thesis process.

I am also grateful to Prof. Nguyen Trong Hoai and Dr. Pham Khanh Nam and all of Vietnam – Netherland staffs who always support us for the two-year of studying. Last but not least, my sincerest thanks are for my family, my friends.

Without their frequent encouragement as well as spiritual support, I would not have been able to complete this thesis. iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT Crude oil is considerably the most important energy for world economy and most of all countries were affected by the crude oil price no matter they are played as the producers or consumers or both. Applying the data of 27 OECD countries from 1988 to 2013, this thesis conducts the import demand model to estimate the income elasticity and price elasticity for OECD together with the impact of financial crisis on 2008, the domestic crude oil production, the exchange rate, the population growth. The estimation of price elasticity for the whole region is -0.155 suggests that OECD is not sensitive with the increase in crude oil import price.

Additionally, the income elasticity of whole region is 0.562 implies that income raise would lead to the increase in economic activities, so that the demand for crude oil increases. Finally, the impact of world financial crisis is confirmed in the estimation. Keywords: crude oil, demand, import, OECD, price elasticity, income elasticity, crisis v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABBREVIATIONS OECD Organization of Economic Cooperation and Development IEA International Energy Agency EEC European Economic Community IMF International Money Fund UK United Kingdom USA United State of America GDP Gross Domestic Product GNP Gross National Product OLS Ordinary Least Square FE Fixed effects RE Random effects ARDL Autoregressive Distributed Lags FM Fully Modified UECM Unrestricted Error Correction Model RE GLS Random effect Generalize Least Square vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS CHAPTER 1 INTRODUCTION .4 Research scope, data and methodology. 3 CHAPTER 2 LITERATURE REVIEW .3 Price elasticity and income elasticity .1 The traditional trade theory.2 The new trade theory .3 The standard trade model .1 Impact of import price and income on import demand.2 Impact of financial crisis on oil import demand .3 Applied control variables .4 Import demand estimation approach.

17 CHAPTER 3 RESEARCH METHODOLOGY. 18 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 The crude oil import demand model .2 Price elasticity and income elasticity .3 Variables and expected signs .2 The OECD economic development and oil demand. 28 CHAPTER 4 EMPIRICAL RESULTS. The OLS, FE and RE results: .1 Hausman test for Fixed versus Random effects model .2 Random effects Generalized Least Square estimation.3 Cointegration test for panel data .3 Estimation of the price elasticity and income elasticity.3 Limitations and further research.

43 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES Table 2.3 Summary of empirical researches .1 Variables expected signs .4 Mean of Import price (in logarithm) and Income (in logarithm) .1 Summarized Estimation of specification .2 Random effects Generalized Least Square model .3 Cointegration test for panel data .1 Results of individual income elasticity and price elasticity .2 Summarized of price elasticity and income elasticity of crude oil import demand. 38 x LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF FIGURES Figure 2.2 Import demand curve .3a General equilibrium theory .3b Consumer behavior theory .2 OECD versus Worldcrude oil import from 1988 to 2012 .3 Total Crude oil import to OECD from 1988 to 2013 .4a Interrelationship between crude oil import and income .4b Interrelationship between crude oil import and crude oil price. 32 xi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER 1 INTRODUCTION 1.1 Problem statement It is no doubt about the vital role of crude oil in the world economy and most of all countries were affected by the crude oil price no matter they are played as the producers or consumers or both (Natural resource Canada, 2010)(1). Oil has provided about 38 % energy needs in 2014 and it will contribute to the world economy in further (Berdzenadze, 2015).

Although there is new trend of using the renewable energy which is friendly with environment, it seems that we still not find energy that can replace for the oil due to its unique attribution such as easy to access or low cost of refinery. According to the IEA statistic, Global demand for crude oil in 2014 was about 92.6 million barrels a day and daily demand for crude oil turned to 94 million in 2015. The increase in oil demand could be explained by the development of economic activities and human income which push expenditure on vehicles and other energy application (Zhao and Wu, 2007). OECD stands for Organization of Economic Cooperation and Development includes 35 members and their mission is: “promote policies that will improve the economic and social well- being of people around the world.” The majority of OECD is the developed countries which tend to use large amount of oil for economic activities.

In the 20th century, OECD oil demand was accounted 70 – 80% of total world demand. The IEA reported that OECD oil demand held 53 percent of total world demand in 2010 and the majority of oil was imported. Empirical research suggested that energy demand was affected intensely by the financial crisis. The Global Financial crisis in 2008 was recorded the greatest financial crisis since the Great Depression (1930s) (Zang et al, 2009) when the crude oil price dropped off more than 72% percent within five months, from the all-time high at $145.31 per barrel on July 3rd, 2008 to the lowest value at $41 per barrel on December 5, 2008.

The economists found that the financial crisis started from the raise of subprime mortgages in America in 2007 which leaded to the reduction in economic activities of OECD. Yet, the economic slowdown made the OECD cut off their expense hence the crude oil demand declined. Natural resource Canada is an organization seeks to enhance the responsible development and use of Canada’s (1) natural resources and the competitiveness of Canada’s natural resources products. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] There are many researches related to oil such as oil consumption, oil export/import in various forms of estimation.

The most popular approach is to analyze income elasticity and price elasticity of oil import. Empirical researches proved that income is inelastic in short run and more elastic in long run (Ghosh, 2009; Kim and Beak, 2013; Narayan and Smyth, 2007…) whereas the price elasticity is inelastic both in short and long run (Ziramba, 2010; Yaprakli and Kaplan, 2015; Altinary, 2007…). It is interesting that energy demand studies often estimate the particular demand of one country whereas oil demand often analyze the demand for group of countries or region (Altinary, 2007). Although there are numerous researches that estimate the energy import demand for particular country, the OECD crude oil import demand is completely rare in empirical research.

Additionally, due to vital role of OECD in the world economy and the high demand of oil consumption together with high rate of crude oil import, the model of crude oil demand of OECD needed to be employed to help exporters make prediction of impact of pricing on future oil consumption and help the importer regulator decide to tax or subsidy on imported oil. That was the motivations for author to conduct a study of estimation for crude oil import demand of OECD with the effects of financial crisis in 2008. The results of this thesis are consisted with previous studies which stated that the price and income has impact to the quantity of crude oil imported to OECD. Additionally, the author found that financial crisis made the demand for crude oil import shift down.2 Research Objective The thesis aims to identify the responses of crude oil quantity imported to OECD with the change in crude oil imported price and national income in the period 1988 – 2013.

To achieve the above objective, this thesis is conducting the import demand model to estimate the income elasticity and price elasticity for OECD together with the impact of financial crisis on 2008, the domestic crude oil production, the exchange rate and the population growth.3 Research questions This research is designed to answer: (i) What is a crude oil import demand model of OECD in the period 1988-2013? (ii) What are price elasticity and income elasticity of crude oil import demand of OECD? (iii) Does the financial crisis have effect on the crude oil import demand in OECD? 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.4 Research scope, data and methodology The reason for choosing OECD countries for conducting the thesis is the huge demand of oil in OECD. The empirical statistic showed that OECD oil consumption was 53 percent of total world demand in 2010, this means the OCDE plays a very important role in the oil market. Understanding the responses of demand for crude oil to the change in import price as well as the change in OECD income would be very helpful for the exporters. In addition, there was few researches paid attention to estimate the OECD crude oil import demand for a long time so that this motivate the author to investigate the thesis in this region.

The empirical analysis section of the thesis will be implemented by employing unbalanced panel data from 27 countries in OECD region over the period from 1988 to 2013. The data was collected from OECD library. To achieve the research objective, this thesis applied the OLS, the Fixed effects, the Random effects and the Random effects Generalized Least Squared methods to estimate the price elasticity and income elasticity of crude oil demand import to OECD and the impact of financial crisis to the import demand.5 Thesis structure The outline of paper is as follow. Chapter I introduces the research objectives, the research questions and the research scope, data and methodology.

Next, Chapter 2 provides literature of import demand and some empirical evidences. Chapter 3 describes the model specification; research methodology including the OLS model, the FE model, the RE model and the Random effects Generalized Least Squared model. The empirical results will be presented in Chapter 4.