CHƯƠNG 1.1 Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài 1.1 Các khái niệm cơ bản về phòng sạch, phòng sạch y tế trong bệnh viện Phòng sạch là phòng được thiết kế đặc biệt để đảm bảo mức độ ô nhiễm thấp, đó là lý do tại sao nó phải có một môi trường được kiểm soát chặt chẽ. Khối lượng các hạt lơ lửng trong không khí được giữ ở mức rất thấp. Phòng sạch có thể được phân loại theo số lượng và kích thước của các hạt được chấp nhận trong thể tích không khí. 1 Các cấp độ phòng sạch theo tiêu chuẩn Cấp ISO FED STD Số lượng hạt tối đa cho phép độ 14644-1 209E Trạng thái nghỉ Trạng thái hoạt động 0.000 Class Không quy Không D ISO 8 3.000 định quy định Các thông số chính cần theo dõi trong phòng sạch là số lượng và kích thước của các hạt trong không khí, nhiệt độ, độ ẩm, luồng không khí (tốc độ, hướng, v.), áp suất không khí bên trong phòng, ánh sáng, bố trí bên trong, và bảo vệ khỏi lửa và tĩnh điện.
Phòng sạch được sử dụng để phát triển các sản phẩm trong nhiều ngành như y tế, công nghệ sinh học, quang học, hàng không và vũ trụ. Phiên bản đầu tiên của phòng sạch ngày nay được thiết lập bởi nhà vật lý người Mỹ Willis Whitfield vào năm 1960, đó là một không gian được thiết kế cho nghiên cứu khoa học và sản xuất. Phòng sạch cho ngành y tế được phát triển vào thế kỷ 19. Phòng sạch trong bệnh viện là một khu vực được kiểm soát một cách nghiêm ngặt theo các thông số 2 cần thiết đã được xác định giới hạn: mật độ và kích thước hạt bụi, nhiệt độ, âm thanh, ánh sáng, áp suất … để phục vụ công việc chăm sóc và chữa bệnh trong bệnh viện.
Hiện nay, yếu tố môi trường được cho là nguyên nhân của các mầm bệnh, vi khuẩn truyền nhiễm. Và tất nhiên, trong môi trường, việc đảm bảo vệ sinh, mang lại sự trong sạch cho mọi người làm việc và bệnh nhân chữa bệnh là vô cùng quan trọng. Phòng sạch bệnh viện là một phòng đặc biệt, được thiết kế cho Phòng thí nghiệm, Phòng mổ, Khu điều trị tích cực, Phòng hồi sức hậu phẫu thuật, Phòng tiểu phẫu, Hành lang mổ, Khu bảo quản vô trùng, Đơn vị điều dưỡng (đơn vị chăm sóc đặc biệt ICU, CCU, NICU, v.), Phòng dụng cụ sạch, … với yêu cầu về thiết kế và tiêu chuẩn cao. Với mỗi khu vực thì sẽ cần thiết kế kết cấu phòng sạch khác nhau, cụ thể là kích thước và loại panel để làm vách, trần, tường và cửa mỗi khu vực là khác nhau, tùy thuộc vào chức năng của từng khu vực.
Chính vì vậy, các tiêu chuẩn thiết kế phòng sạch bệnh viện rất được chú trọng và kiểm soát chặt chẽ. Trong mỗi bệnh viện khu vực phòng mổ là khu vực phòng sạch quan trọng nhất vì một môi trường sạch vô trùng sẽ đảm bảo hạn chế được việc nhiễm trùng và an toàn trong và sau quá trình phẫu thuật. 2 Các tiêu chuẩn của phòng sạch trong Bệnh viện tại Việt Nam [1] STT Khu vực Độ sạch Độ ồn Số lần trao Nhiệt độ Độ ẩm (N/C) đổi gió phòng (0C) (%) 1 Phòng mổ 10.000 30 20-40 23±2 50 2 Phòng tiểu phẫu 100.000 30 25 23±2 50 3 3 Hành lang mổ 100.000 30 6 23±5 - 4 Khu thanh trùng 1.2 Tầm quan trọng của cách âm, cách nhiệt trong phòng sạch Cần chú ý rằng mức độ ô nhiễm không khí còn phụ thuộc vào các hạt bụi sinh ra trong các hoạt động của phòng, chứ không chỉ là con số cố định của phòng. Vì vậy, trong các tiêu chuẩn của phòng sạch, cần thêm các yếu tố nhiệt độ, âm thanh, độ ẩm được kiểm soát chặt chẽ, vì nó là tác nhân trực tiếp hoặc gián tiếp làm tăng số lượng các hạt trong không khí.
Yếu tố cách nhiệt: giúp nhiệt độ trong phòng được duy trì ổn định, ít bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ bên ngoài. - Kiểm soát nhiệt độ được yêu cầu để tạo sự thoải mái cho bác sĩ, nhân viên y tế, bệnh nhân, người vận hành, hoạt động của các thiết bị đo. Nếu làm việc trong một môi trường có nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp thì hiệu suất làm việc sẽ kém. - Khi người hoạt động trong phòng sạch rùng mình hoặc thậm chí đổ mồ hôi, họ sẽ thải ra một lượng lớn các hạt bụi vào phòng sạch.
Điều này sẽ dẫn đến khả năng gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến tiêu chuẩn sản xuất. - Để giảm sự phát triển của vi sinh vật và kiểm soát sự tích tụ tĩnh điện. Yếu tố cách âm: Nhiều nghiên cứu gần đây đã khẳng định bầu không khí ồn ào của các bệnh viện và phòng mổ ngày càng tăng cao. Mức độ tiếng ồn trung bình thường lớn hơn giới hạn của quy định và thường vượt quá mức được coi là nguy hiểm cho 4 sức khỏe.
Mức độ tiếng ồn với cường độ này có tác động lan rộng đối với nhân viên y tế và bệnh nhân. Mức ồn trung bình trong phòng mổ trong các nghiên cứu khác nhau là khoảng 65–60 dB (A), nhưng thậm chí có thể vượt quá 100 dB (A) [2]. Trong tiêu chuẩn ISO / DIS 14644-4 (bản dự thảo) có quy định rằng: “Mức áp suất âm thanh thích hợp cần được lựa chọn theo yêu cầu về sự thoải mái và an toàn của những người trong phòng sạch và mức áp suất ngược của môi trường (chẳng hạn như các thiết bị)”. Cường độ âm thanh hay giá trị tiếng ồn của phòng sạch được đưa ra bởi hầu hết các tiêu chuẩn nằm trong khoảng 65-70dB (A).
Cụ thể, nguồn gây ồn trong phòng mổ bao gồm: chuyển động của xe đẩy ngoài hành lang, trò chuyện của nhân viên trong và ngoài phòng, chuyển động của thiết bị, tiếng kêu leng keng và làm rơi các dụng cụ kim loại cũng như việc sử dụng các dụng cụ phẫu thuật chạy bằng điện hoặc không khí, búa, thiết bị hút, màn hình gây mê và thiết bị báo động. Nhiều tiếng ồn có thể ảnh hưởng đến việc chăm sóc, hồi phục của bệnh nhân và làm gián đoạn sự tập trung trong quá trình phẫu thuật. Vì vậy vấn đề cách âm trong phòng sạch cũng cực kỳ quan trọng. Nhiệt độ và độ ồn là hai tiêu chuẩn cần thiết trong phòng sạch.
Vì vậy khi thiết kế phòng sạch bệnh viện, chúng ta cần phải chú ý đến vấn đề cách âm, cách nhiệt của vật liệu được sử dụng. Nó sẽ đảm bảo khả năng làm việc, mức độ thoải mái của nhân viên y tế. Phòng sạch không chỉ đơn thuần là sạch bụi hay vi khuẩn gây bệnh mà nó còn bao gồm “sạch” cả âm thanh gây ồn và nhiệt độ cao.3 Tấm Panel trong phòng sạch Panel phòng sạch là một khối các tấm Panel có cấu tạo khép kín được làm bằng tấm thép, bên trong bọc xốp EPS hoặc PU, có độ nhẵn bóng cao, kháng khuẩn, 5 an toàn, cách nhiệt tốt. Panel được dùng cho phòng sạch nhằm giúp làm kín căn phòng, cách ly căn phòng với môi trường bên ngoài, ngăn chặn sự xâm nhập của các loại hạt bụi nhỏ, phấn hoa, âm thanh.
Sử dụng các tấm Panel được lựa chọn nhiều hiện nay vì mang đến những rất nhiều lợi ích trong phòng sạch: - Làm không gian sạch sẽ hơn, trang trọng hơn theo đúng quy mô sử dụng của căn phòng. - Khả năng cách âm, cách nhiệt, chống cháy tốt: Đây chính là ưu điểm vượt trội của tấm panel so với các vật liệu khác. - Điều kiện nhiệt độ bên trong phòng mổ được cân bằng và giữ ở mức ổn định nhờ lắp đặt vách panel tại các vị trí cần thiết. - Thi công vách panel giúp quá trình sát khuẩn, ra vào của nhân viên y tế được thực hiện một cách tuyệt đối.
Ngoài các yếu tố kể trên việc lựa chọn tấm panel để xây dựng phòng sạch còn có rất nhiều ưu điểm đối với chủ đầu tư: - Thi công nhanh: Hình thức thức thi công là lắp ghép có thể tiết kiệm thời gian và nhân công. Việc lắp ghép khá đơn giản - không bị ảnh hưởng thời tiết nhiều và dễ tháo dỡ, trọng lượng nhẹ. - Giá thành hợp lý - Tiết kiệm chi phí đầu tư: So với các vật liệu cách nhiệt khác, sử dụng tấm Panel cách nhiệt tiết kiệm 20-30% chi phí. - Độ bền cao: khả năng chịu lực tốt và tuổi thọ lên đến 30 năm.
- Tính thẩm mỹ cao: Mẫu mã, màu sắc đa dạng. Thông số kỹ thuật cơ bản của Panel PU: Tấm Panel PU còn hay gọi là vách Panel PU, cấu tạo cũng có ba lớp, gồm có hai mặt ngoài là tôn inox và được sơn tĩnh điện, độ dày từ 0.6mm, ở giữa là lớp 6 lõi PU (PolyUrethane) có tỷ trọng cao 38 – 42 kg/m3, cả ba lớp này được dán với nhau bằng keo chuyên dụng. 1 Tấm Panel PU cấu tạo 3 lớp [3] Hình 1. 2 Sản phẩm MONOWALL của công ty METECNO [3] 7 1.1 Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa thực tiễn: Khả năng cách âm, cách nhiệt của tấm Panel trong phòng sạch của Bệnh viện là hai tiêu chí quan trọng giúp phòng sạch hoạt động bình thường, tạo môi trường thoải mái cho con người và máy móc làm việc.
Phân tích cách âm, cách nhiệt của tấm Panel là cơ sở để đánh giá vật liệu, xây dựng kế hoạch và biện pháp thi công phù hợp để đảm bảo yếu tố nhiệt độ và âm thanh đáp ứng tiêu chuẩn phòng sạch, phù hợp với nhu cầu sử dụng. - Ý nghĩa khoa học: Tạo tiền đề nghiên cứu các vật liệu mới dùng trong phòng sạch cho mọi lĩnh vực.2 Mục tiêu của đề tài - Phân tích được hiệu quả cách âm khi âm thanh truyền qua tấm Panel. - Phân tích được hiệu quả cách nhiệt giữa hai phòng ngăn cách qua tấm Panel.3 Các nội dung nghiên cứu/thực hiện - Tìm hiểu các khái niệm cơ bản về cách âm, cách nhiệt. - Tìm hiểu lí thuyết, phương pháp số trong mô phỏng truyền âm, truyền nhiệt.
- Thu thập các thông số kỹ thuật của tấm Panel và xây dựng bài toán mô phỏng. - Mô phỏng và tính toán sự suy giảm âm thanh giữa hai không gian bị ngăn cách bởi tấm Panel. - Mô phỏng và tính toán sự suy giảm nhiệt độ giữa hai không gian bị ngăn cách bởi tấm Panel. - Rút ra các kết luận và định hướng phát triển cho luận văn.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu/ thực hiện - Đối tượng nghiên cứu: tấm Panel PU ngăn cách giữa 2 phòng sạch.