ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Trong cơ chế thị trường, nền kinh tế hàng hóa phát triển rất đa dạng và phong phú, ngành Ngân hàng cũng đóng vai trò hết sức quan trọng đặc biệt là hoạt động cho vay của các Ngân hàng Thương mại đã góp phần tích cực trong việc huy động vốn và cung cấp vốn cho các lĩnh vực đầu tư phát triển và sản xuất. Có thể nói Ngân hàng Thương mại chiếm vị trí quan trọng trong quá trình đổi mới cơ chế kinh tế, đóng vai trò to lớn vào công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nhằm theo kịp các nước trong khu vực và trên thế giới. Trong đó, hoạt động cho vay của Ngân hàng giữ vai trò chủ đạo trong việc cung cấp vốn cho cá nhân và tổ chức để đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh cũng như tiêu dùng. Vì thế việc nâng cao hoạt động cho vay là mục tiêu rất quan trọng trong hoạt động kinh doanh của các Ngân hàng Thương mại.
Là một trong những Ngân hàng Thương mại Cổ phần đi đầu trong lĩnh vực hoạt động cho vay, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn – Chi nhánh Kiên Giang luôn quan tâm, chú trọng công tác huy động vốn và không ngừng gia tăng thêm nguồn vốn mới để đáp ứng kịp thời nhu cầu cho vay của khách hàng. Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn – Chi nhánh Kiên Giang được đặt tại trung tâm thành phố Rạch Giá đây được coi là thành phố biển thuộc đồng bằng sông Cửu Long, là địa bàn rất thuận lợi cho Ngân hàng tiếp cận với nhiều thành phần khách hàng khác nhau như các doanh nghiệp, nhà máy, khu công nghiệp, cá nhân và các tổ chức cần bổ sung vốn lưu động cho quá trình sản xuất kinh doanh được liên tục. Bên cạnh đó hoạt động tín dụng nói chung và tín dụng ngắn hạn nói riêng là một trong các hoạt động kinh doanh chủ yếu mang nhiều lợi nhuận cho Ngân hàng và đáp ứng được nhu cầu bức thiết đó. Vì vậy tín dụng ngắn hạn luôn được khách hàng quan tâm nhiều để đáp ứng nhu cầu vốn tạm thời như phục vụ thanh toán hàng hóa, tài trợ hay phục vụ nhu cầu sinh hoạt… Nên Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn – Chi nhánh Kiên Giang đã đặt ra cho mình một nhiệm vụ hết sức quan trọng là phải nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng ngắn hạn của Ngân hàng, đẩy mạnh và mở rộng các phương thức cho vay, để đáp ứng nhu cầu vốn kịp thời cho khách hàng.
Ngoài ra tín dụng ngắn hạn cũng mang nhiều rủi ro đòi hỏi Ngân hàng phải thường xuyên quản lý chặt chẽ hoạt động này. Do đó việc phân tích và đánh giá hoạt động tín dụng ngắn hạn của Ngân hàng là hết sức cần thiết. Chính vì tầm quan trọng của tín dụng ngắn hạn nên tác giả quyết định chọn đề tài “Phân tích hoạt động tín dụng ngắn hạn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn – Chi nhánh Kiên Giang giai đoạn 2018 – 2020” để làm Luận văn tốt nghiệp của mình.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.1 Mục tiêu chung Phân tích hoạt động tín dụng ngắn hạn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn – Chi nhánh Kiên Giang giai đoạn 2018 – 2020, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng ngắn hạn tại Ngân hàng.2 Mục tiêu cụ thể Để đạt được mục tiêu tổng quát trên, đề tài tập trung phân tích các mục tiêu cụ thể: Tổng hợp cơ sở lý luận về tín dụng ngắn hạn và hiệu quả tín dụng ngắn hạn tại các Ngân hàng Thương mại trong nền kinh tế thị trường. Phân tích hoạt động tín dụng ngắn hạn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn – Chi nhánh Kiên Giang giai đoạn 2018 – 2020.
Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng ngắn hạn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn – Chi nhánh Kiên Giang.3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1.1 Không gian Đề tài được nghiên cứu tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn – Chi nhánh Kiên Giang. Địa chỉ: 17 Trần Phú, phường Vĩnh Thanh, Thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang.2 Thời gian Thời gian thực hiện đề tài từ tháng 08/2021 đến tháng 10/2021 và chỉ tập trung vào việc phân tích tình hình cho vay ngắn hạn của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn – Chi nhánh Kiên Giang qua 3 năm 2018 – 2020. 2 CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 PHƯƠNG PHÁP LUẬN 2.1 Khái quát về tín dụng ngắn hạn 2.1 Khái niệm tín dụng ngắn hạn Tín dụng ngắn hạn là một hoạt động cho vay của Ngân hàng Thương mại được phân theo thời gian của khoản vay. Đó là những khoản vay có thời hạn dưới 1 năm do đó khoản vay này thường được dùng để đáp ứng nhu cầu thiết vốn tạm thời như phục vụ cho thanh toán hàng hóa, tài trợ, bổ sung vốn lưu động hay thanh toán thương mại và phục vụ nhu cầu sinh hoạt.2 Đặc điểm của tín dụng ngắn hạn Số vốn vay thường nhỏ, nguồn vốn được quay vòng nhiều: Do nguồn vốn tín dụng ngắn hạn dùng để cung cấp vốn cho chi tiêu, mua nguyên vật liệu, trả lương, bổ sung vốn lưu động.
Lãi suất thấp: Do rủi ro mang lại của khoản vay thường không cao do đó lãi suất người đi vay phải trả thông thường thấp. Rủi ro do tín dụng ngắn hạn thấp: Do khoản vay chỉ cung cấp trong thời gian ngắn vì vậy ít chịu ảnh hưởng của sự biến động không thể lường trước của nền kinh tế như các khoản tín dụng trung và dài hạn. Ngoài ra, các khoản vay được cung cấp dưới hình thức chiết khấu các giấy tờ có giá, dựa trên tài sản bảo đảm, bảo lãnh,…Đồng thời khoản vay thường được tiến hành khi có nhu cầu cấp thiết về vốn ngắn hạn và chắc chắn sẽ có khoản thu bù đắp trong tương lai. Thời hạn thu hồi vốn nhanh: Do vốn tín dụng ngắn hạn thường được sử dụng để bù đắp những thiếu hụt trong ngắn hạn hay mang tính thời vụ, để đảm bảo cân bằng ngân quỹ, giúp doanh nghiệp đối phó với những chênh lệch thu chi trong ngắn hạn.
Hình thức tín dụng phong phú: Để đáp ứng nhu cầu hết sức đa dạng của khách hàng, để góp phần phân tán rủi ro, đồng thời để tăng cường sức cạnh tranh trên thị trường tín dụng, các Ngân hàng không ngừng phát triển các hình thức cho vay trong nghiệp vụ tín dụng ngắn hạn của mình. Là loại hình kinh doanh chủ yếu tại các ngân hàng: Do tiền gửi chủ yếu thường ngắn hạn, nên để đảm bảo khả năng thanh khoản của mình, các Ngân hàng đã cho vay ngắn hạn.3 Vai trò của tín dụng ngắn hạn Tín dụng đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi chúng ta. Tín dụng đã góp phần làm ổn định và phát triển sản xuất của nền kinh tế các tổ chức và mỗi cá nhân. Cũng như các loại tín dụng khác, tín dụng ngắn hạn có vai trò hết sức quan trọng.
Đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam là một nước trong giai đoạn đang phát triển thì tín dụng ngắn hạn càng có vai trò quan trọng. Nó thể hiện: Đối với nền kinh tế: Ngân hàng trong nền kinh tế với tư cách là một doanh nghiệp kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ và với tư cách là một trung gian tài chính, nó là kênh chuyển vốn từ những nơi thừa vốn đến những nơi thiếu vốn và đẩy mạnh hiệu quả hoạt động của nền kinh tế. Các kênh truyền dẫn vốn có thể qua thị trường tài chính đó là các nghiệp vụ tín dụng trung và dài hạn, nhưng nó đã bị cạnh tranh mạnh mẽ của các tổ chức tài chính phi Ngân hàng tham gia vào thị trường này như: Công ty Bảo hiểm, các quỹ đầu tư, công ty tài chính,…Do đó tín dụng ngắn hạn ngày càng phát triển mạnh mẽ. Đối với ngân hàng: Hoạt động tín dụng ngắn hạn đã đảm bảo nguồn thu chủ yếu cho hoạt động kinh doanh của Ngân hàng.
Đó là công cụ để tạo nên lợi nhuận và phòng chống rủi ro của Ngân hàng. Trong quá trình hoạt động của các Ngân hàng, các nhà quản trị Ngân hàng phải quan tâm đến các vấn đề: Phải tạo được nguồn thu bù đắp được các chi phí (Chi phí huy động vốn, chi phí trả lương, chi phí quản lý).Mặt khác phải đảm bảo khả năng thanh khoản của Ngân hàng. Tín dụng ngắn hạn có thể giúp các nhà quản trị giải quyết vấn đề này. Đối với các doanh nghiệp: Tín dụng Ngân hàng là nguồn bổ sung vốn lưu động để bảo đảm hoạt động kinh doanh được liên tục: Không có sự ăn khớp về mặt thời gian giữa các khoản thu và các khoản chi của một doanh nghiệp nên tại một thời điểm nhất định, trong nền kinh tế có những thời điểm các doanh nghiệp thiếu vốn tạm thời và cần bổ sung ngay để đảm bảo tính sản xuất được liên tục.
Đối với các doanh nghiệp sản xuất mang tính thời vụ như các doanh nghiệp bán lẻ, chế biến thực phẩm, các công ty chế biến nông sản, các doanh nghiệp xây lắp,…Hoặc các doanh nghiệp có vòng quay vốn lưu động chậm thì các khoản tín dụng từ Ngân hàng có vai trò quan trọng trong việc giúp cho quá trình sản xuất không bị gián đoạn. Các khoản tín dụng ngắn hạn có ý nghĩa lớn đối với các doanh nghiệp khi xuất hiện cơ hội kinh doanh trên thị trường, giúp doanh nghiệp tận dụng được thời cơ phát triển sản xuất. Tín dụng ngắn hạn tạo áp lực buộc các doanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả: Một trong những nguyên tắc cơ bản là vay có hoàn trả gốc lẫn lãi sau một 4 thời gian nhất định. Do vậy có thể trả nợ đúng hạn cho Ngân hàng và tạo lập được uy tín trong việc thực hiện hợp đồng tín dụng, các doanh nghiệp phải hoạt động có hiệu quả để trả nợ cho Ngân hàng.
Đối với các doanh nghiệp lớn, công việc sản xuất đang phát triển thì phần lớn vốn lưu động đều vay Ngân hàng. Nhiều doanh nghiệp còn ký hợp đồng ứng trước để có thể linh hoạt trong việc vay vốn, đáp ứng các cơ hội kinh doanh. Do tính chất của tín dụng ứng trước là doanh nghiệp phải trả lãi kể cả trên phần dư nợ vay chưa sử dụng đến. Do đó bắt buộc các doanh nghiệp phải quay vốn nhanh và tính toán hoạt động kinh doanh có hiệu quả, mang lại lợi nhuận cho cả doanh nghiệp và cả cho Ngân hàng.