CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong nền kinh tế hội nhập công nghệ tiến bộ với nhiều phát triển của tiện ích từ internet banking, việc cạnh tranh cải thiện các tín dụng nghiệp vụ nhằm nâng cao khả năng huy động vốn cũng như sinh lợi nhuận của các NH đang trở nên cực kì gay gắt. Thị trường tài chính tiêu dùng như một miếng bánh ngon trong nền kinh tế hay còn được ví như là thước đo sức sống của nền kinh tế. Chính vì thế, tín dụng tiêu dùng được các Ngân hàng tập trung khai thác, đẩy mạnh và luôn luôn cải thiện, nâng cấp nghiệp vụ để thu hút mảng thị trường đẩy mạnh tiềm năng này. Trong tình hình “dầu sôi lửa bỏng” như hiện nay, các NH đã tìm nhiều phương pháp để nâng cao tầm nhìn, chiến lược phát triển cũng như hình ảnh thương hiệu để giúp đẩy mạnh việc gia tăng lợi nhuận của ngân hàng.
Trong đó, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông Thôn Việt Nam (Agribank) cũng mang lại nhiều sứ mệnh, chiến lược để đẩy mạnh phát triển chất lượng NH và đóng góp cho nền kinh tế. Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông Thôn Việt Nam chi nhánh Năm Căn tuy chỉ là một Chi nhánh thuộc Agribank nhưng lại nằm ở vị trí trung tâm của huyện Năm Căn trên đường Hùng Vương gần khu vực chợ Năm Căn. Agribank Chi nhánh Năm Căn còn được cho là nơi giao thoa giữa nhiều địa phương trong tỉnh Cà Mau, không những hỗ trợ giải đáp thắc mắc và cung cấp vốn cho các doanh nghiệp trong huyện, Agribank Năm Căn còn có nhiều cơ hội huy động được các nguồn vốn từ các cá nhân hay doanh nghiệp ngoài huyện Năm Căn và có tiềm lực gia tăng lợi nhuận lớn từ các hoạt động cho vay và đặc biệt là hoạt động cho vay tiêu dùng. Cho vay tiêu dùng có thể được xem là mảng nghiệp vụ tiếp cận gần nhất đến đời sống của con người là một lời giao tiếp, một cách thức giúp đỡ để nâng cao chất lượng sống cả về vật chất lẫn tinh thần.
Trong đời sống xã hội dân cư luôn được cải thiện qua từng năm, thu nhập bình quân giai đoạn 2016 – 2018 tăng 10.2%/năm (Tổng cục thống kê, 2018) mong muốn được đáp ứng các nhu cầu tiêu dùng của con người luôn tăng và ngày càng trở nên mạnh mẽ. Trong khi đó, tài chính luôn luôn nắm giữ vai trò quan trọng trong việc đáp 1 ứng các nhu cầu tiêu dùng đang quá tải, khi các quỹ đầu tư cá nhân chưa kịp hình thành thì tín dụng vay tiêu dùng như là một hình thức ứng trước để giải tỏa tình trạng quá tải và bí bách của các nhu cầu hiện tại. Việc cho vay tiêu dùng được người lao động hưởng ứng mạnh mẽ vì không những đem lại lợi nhuận cho ngân hàng mà còn giúp nâng cao đời sống của người lao động đối với môi trường làm việc giúp tăng năng suất lao động và sự cống hiến cho xã hội của họ. Song đi kèm với hoạt động cho vay luôn là những rủi ro về việc thanh toán.
Vậy làm thế nào để nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng, hạn chế những rủi ro và cải tiến để bắt kịp nền kinh tế công nghệ thị trường luôn phát triển, luôn đổi mới qua từng thời kì .Qua những vấn đề nêu trên cùng với những trải nghiệm thực tế trong quá trình thực tập nên nghiên cứu sẽ đi vào “Phân tích hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông Thôn tỉnh Cà Mau – CN Năm Căn .2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.1 Mục tiêu chung Phân tích các hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông Thôn tỉnh Cà Mau – CN Năm Căn từ năm 2017 đến năm 2019, từ đó đưa ra những giải pháp nhằm đạt được các mục tiêu cho vay tiêu dùng mà tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông Thôn tỉnh Cà Mau – CN Năm Căn đề ra cho thời gian tới.2 Mục tiêu cụ thể - Tìm hiểu và đánh giá sơ bộ về tình hình hoạt động kinh doanh của tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông Thôn tỉnh Cà Mau – CN Năm Căn trong giai đoạn từ năm 2017 – 2019 - Phân tích đánh giá tình hình cho vay tiêu dùng tại tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông Thôn tỉnh Cà Mau – CN Năm Căn - Đưa ra biện pháp giảm thiểu rủi ro và tăng chất lượng cho vay tiêu dùng 1.3 CÁC CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 1. Phân tích hoạt động cho vay tiêu dùng là gì? 2. Tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Cà Mau – Chi nhánh Năm Căn như thế nào? 2 3. Thực trạng hoạt động tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông Thôn tỉnh Cà Mau – CN Năm Căn như thế nào? Có những thành công và hạn chế gì? 4.
Ngân hàng cần phải triển khai những giải pháp gì để hoàn thiện hoạt động cho vay tiêu dùng và đạt được mục tiêu của hoạt động CVTD? 1.4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1.1 Phạm vi không gian Do việc thực tập diễn ra tại tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông Thôn tỉnh Cà Mau – CN Năm Căn nên các số liệu liên quan được thu thập tại đó. Ngoài ra, nghiên cứu còn tham khảo từ nhiều nguồn trên internet, tạp chí sách báo hoặc các nhân viên, chuyên viên làm việc tại chi nhánh.2 Phạm vi thời gian Để nâng cao tính thiết thực đề tài nên số liệu sẽ được thu thập trong 3 năm gần nhất so với thời điểm hiện tại (từ năm 2017 – 2019).5: Lược khảo tài liệu Để chuẩn bị đề tài nghiên cứu của mình thì việc lược khảo các tài liệu liên quan là rất cần thiết, đặc biệt là các tài liệu có liên quan đến “phân tích hoạt động cho vay tiêu dùng”. Sau đây là một số tài liệu được lược khảo trong đề tài: - Nguyễn Ngọc Nhi (2014), Luận văn tốt nghiệp “Phân tích thực trạng và giải pháp cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Chi nhánh huyện Vũng Liêm”, trường Đại học Cần Thơ. Đề tài này đã làm rõ được thực trạng cho vay tiêu dùng của NH, nêu ra một số điểm mạnh và điểm yếu về hoạt động cho vay tại NH, tác giả đã đưa ra nhiều giải pháp hoàn thiện cho vay tiêu dùng bám sát vào thực tế của NH để nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng của NH.
Tuy nhiên, đề tài này chưa phân tích cụ thể các chỉ tiêu đánh giá các hoạt động cho vay tiêu dùng tại NH, quy trình tín dụng chưa được nêu cụ thể và bộ hồ sơ cho vay tại NH chưa được tác giả đề cập đến. - Mai Thúy Duy (2013), Luận văn tốt nghiệp “Phân tích hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Chi nhánh huyện Lai Vung”, trường Đại học Cần Thơ. Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, tác giả đã phân tích hoạt động cho vay tiêu dùng dựa trên doanh số cho vay, 3 doanh số thu nợ, dư nợ và nợ xấu, sử dụng các chỉ tiêu để đánh giá hoạt động cho vay. Nhưng đề tài chưa tập trung phân tích hoạt động cho vay tiêu theo thời hạn tín dụng và mục đích tiêu dùng một cách cụ thể, chưa nêu được phương hướng phát triển trong năm 2014.
- Trần Thị Phương Thúy (2013), Luận văn tốt nghiệp “Thực trạng và giải pháp mở rộng cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng Phát triển Nhà Đồng Bằng Sông Cửu Long”, trường Đại học Cửu Long. Đề tài đã tập trung nghiên cứu bằng việc sử dụng các dạng phân tích số liệu tương đối và tuyệt đối, bên cạnh đó tác giả sử dụng các chỉ tiêu để làm bật vấn đề cho vay tiêu dùng, sự so sánh giữa lý thuyết và thực tiễn của đề tài rất rõ ràng và phù hợp với NH. Tuy nhiên, đề tài vẫn còn những nét hạn chế như cách xử lý số liệu trình bày chưa rõ ràng làm người đọc khó tiếp thu vấn đề, nhiều biểu đồ không cần thiết. Giai đoạn từ năm 2012 đến 6 tháng đầu năm 2014 còn nhiều vấn đề chưa được làm rõ và chưa đi sâu vào những nguyên nhân ảnh hưởng của từng vấn đề phân tích.
=> Sau khi lược khảo những bài viết luận văn trên, tôi thấy phần lớn các đề tài sử dụng phương pháp so sánh tương đối, tuyệt đối để phân tích các chỉ tiêu về hoạt động cho vay tiêu dùng, từ đó tôi có được những hiểu biết cơ bản của vấn đề phân tích, qua đó khắc phục những thiếu sót, những khía cạnh khác của vấn đề mà luận văn tôi đã nêu. Thông qua những chỉ tiêu đánh giá hoạt động cho vay tiêu dùng như: dư nợ trên nguồn vốn huy động, vòng quay vốn tín dụng, thời gian thu hồi nợ, tỷ lệ nợ xấu,…để nghiên cứu sâu hơn các vấn đề về cho vay tiêu dùng tại Agribank – TPVL. Bài viết của tôi sẽ có những khía cạnh phân tích, dẫn chứng nguyên nhân kết quả một cách cụ thể bằng văn bản pháp luật nhằm tạo sự thuyết phục hơn cho đề tài. 4 CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 PHƯƠNG PHÁP LUẬN 2.1 Khái niệm về NHTM Luật các Tổ chức tín dụng (2010) đã định nghĩa Ngân hàng thương mại là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện tất cả các hoạt động Ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác dựa trên quy định của Luật này cho mục đích thu lợi nhuận.2 Khái niệm về cho vay của NHTM Ngân hàng nhà nước, năm 2016 có định nghĩa về hoạt động cho vay như sau “ Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi.” Tính đến nay hoạt động cho vay được cho là nguồn thu lợi nhuận chính cho các NHTM.
Ban đầu, các NHTM có xu hướng tập trung vào phân khúc khách hàng SME nhưng về sau lại có sự chuyển dịch sang phân khúc khách hàng cá nhân và đặc biệt là thị trường cho vay tiêu dùng. Đối với các nước phát triển, tỷ trọng cho vay tiêu dùng đã chiếm hơn 40% trên tổng dư nợ nhưng ở Việt Nam tỉ trọng cho vay tiêu dùng chỉ chiếm khoảng 5% trên tổng dư nợ ( Tạp chí Ngân hàng, 2005).