CHƯƠNG I: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Khái ni m về hi u quả sản xuất kinh doanh Đối với tất cả các doanh nghiệp các đơn vị SXKD hoạt động trong nền kinh tế với các cơ chế quản lý khác nhau thì có các nhiệm vụ mục tiêu hoạt động khác nhau. Ngay trong mỗi giai đoạn phát triển mỗi doanh nghiệp sẽ có các mục tiêu chiến lược phát triển khác nhau. Nhưng có thể nói rằng trong cơ chế thị trường ở nước ta hiện nay mọi doanh nghiệp hoạt động SXKD( doanh nghiệp nhà nước công ty cổ phần công ty TNHH .) đều có mục tiêu bao trùm lâu dài là tối đa hóa lợi nhuận và tối thiểu hóa các khoản chi phí.
Để đạt được mục tiêu này đòi hỏi các doanh nghiệp phải biết phân tích đánh giá hiệu quả kinh tế của hoạt động SXKD của doanh nghiệp thông qua việc xây dựng một chiến lược kinh doanh và phát triển doanh nghiệp phù hợp với các biến động của thị trường phải thực hiện việc xây dựng các kế hoạch các phương án kinh doanh phải kế hoạch hóa các hoạt động của doanh nghiệp đồng thời phải tổ chức thực hiện chúng một cách có hiệu quả. Nhưng để hiểu được cụ thể về hiệu quả kinh tế của hoạt động sản xuất kinh doanh thì chúng ta cần phải hiểu: Vậy hiệu quả kinh tế nói chung cũng như hiệu quả kinh tế của hoạt động sản xuất kinh doanh như thế nào? Về mặt này có rất nhiều quan điểm khác nhau của các nhà kinh tế cụ thể như một vài quan điểm mang tính chất hiện đại. Có quan điểm cho rằng: "Hiệu quả sản xuất kinh doanh diễn ra khi xã hội không tăng sản lượng một loại hàng hoá mà cũng không cắt giảm một loại hàng hoá khác. Một nền kinh tế có hiệu quả nằm trên đường giới hạn khả năng sản xuất của nó".
Thực chất quan điểm này muốn đề cập đến vấn đề phân bổ có hiệu quả các nguồn lực của nền sản xuất xã hội. Trên phương diện này việc phân bổ các nguồn lực của nền kinh tế sao cho việc sử dụng mọi nguồn lực sản xuất trên đường giới hạn khả năng sản xuất sẽ làm cho nền kinh tế có hiệu quả. Một số tác giả khác lại cho rằng "Hiệu quả sản xuất kinh doanh thể hiện ngay tại hiệu số giữa doanh thu và chi phí nếu doanh thu lớn hơn chi phí thì kết luận doanh SVTH: Nguyễn Thị An 4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Trần Văn Hòa nghiệp hoạt động có hiệu quả. Ngược lại doanh thu nhỏ hơn chi phí tức là doanh nghiệp làm ăn thua lỗ" quan điểm này đánh giá một cách chung chung hoạt động của doanh nghiệp giả dụ như: Doanh thu lớn hơn chi phí nhưng do khách hàng chiếm dụng vốn của doanh nghiệp do vậy tiền chi lại lớn hơn doanh thu thực tế khi đó doanh nghiệp bị thâm hụt vốn khả năng chi trả kém cũng có thể dẫn đến khủng hoảng mà cao hơn nữa là có thể bị phá sản.
Cũng có tác giả cho rằng "Hiệu quả sản xuất kinh doanh được xác định bởi quan hệ tỉ lệ Doanh thu/Vốn hay lợi nhuận/vốn." quan điểm này nhằm đánh giá khả năng thu hồi vốn nhanh hay chậm khả năng sinh lời của một đồng vốn bỏ ra cao hay thấp đây cũng chỉ là những quan điểm riêng lẻ chưa mang tính khái quát thực tế. Nhiều tác giả khác lại đề cập đến hiệu quả kinh tế ở dạng khái quát họ coi: "hiệu quả kinh tế được xác định bởi tỉ số giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó". Quan điểm này đánh giá được tốt nhất trình độ lợi dụng các nguồn lực ở mọi điều kiện "động" của hoạt động kinh tế. Theo quan điểm này thì hoàn toàn có thể tính toán được hiệu quả kinh tế cùng sự biến động và vận động không ngừng của các hoạt động kinh tế chúng phụ thuộc vào quy mô và tốc độ biến động khác nhau.
Qua các định nghĩa cơ bản về hiệu quả kinh tế đã trình bày trên. Chúng ta cũng hiểu được rằng Hiệu quả kinh tế hay hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh là một phạm trù kinh tế nó phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực (lao động máy móc thiết bị khoa học công nghệ và vốn) nhằm đạt được mục tiêu mong đợi mà doanh nghiệp đã đặt ra.vn/m/khai-niem-ban-chat-va-vai-tro-cua-hieu-qua-san- xuat-kinh-doanh-trong-cac-doanh-nghiep/1bfed6d4) 1. Bản chất của hi u quả sản xuất kinh doanh Thực chất là nâng cao năng suất lao động xã hội và tiết kiệm lao động xã hội. Đây là hai mặt có mối quan hệ mật thiết của vấn đề hiệu quả sản xuất kinh doanh.
Chính việc khan hiếm nguồn lực và sử dụng chúng có tính cạnh tranh nhằm thỏa mãn nhu cầu ngày càng tăng của xã hội đặt ra yêu cầu phải khai thác tận dụng triệt để và tiết kiệm các nguồn lực. Để đạt được mục đích kinh doanh các công ty buộc SVTH: Nguyễn Thị An 5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Trần Văn Hòa phải chú trọng các điều kiện nội tại hiệu năng của các yếu tố sản xuất và tiết kiệm mọi chi phí. Vì vậy yêu cầu của việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh là phải đạt kết quả tối đa với chi phí tối thiểu hay chính xác hơn là đạt hiệu quả tối đa với chi phí nhất định hoặc ngược lại đạt hiệu quả nhất định với chi phí tối thiểu. Chi phí ở đây được hiểu theo nghĩa rộng là chi phí tạo ra nguồn lực và chi phí sử dụng nguồn lực đồng thời phải bao gồm cả chi phí cơ hội.
Chi phí cơ hội là giá trị của việc lựa chọn tốt nhất đã bị bỏ qua hay là giá trị của việc hy sinh công việc kinh doanh khác để thực hiện công việc kinh doanh này. Chi phí cơ hội phải được bổ sung vào chi phí kế toán thực sự. Cách hiểu như vậy sẽ khuyến khích các nhà kinh doanh lựa chọn phương án kinh doanh tốt nhất các mặt hàng có hiệu quả. Ý n ĩ ủa vi c phân tích hi u quả hoạt động sản xuất kinh doanh Thông tin từ các chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh cung cấp cho mọi đối tượng quan tâm để có cơ sở khoa học đưa ra các quyết định hữu ích cho các đối tượng khác nhau.
Đối với các nhà quản trị doanh nghiệp như giám đốc chủ tịch hội đồng quản trị và trưởng các bộ phận thu nhận các thông tin từ việc phân tích để đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản nguồn vốn chi phí từ đó phát huy những mặt tích cực và đưa ra các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng các yếu tố sản xuất để khai thác tiềm năng sử dụng của từng yếu tố góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cho doanh nghiệp. Đối với các nhà đầu tư như các cổ đông các công ty liên doanh thông qua các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh doanh hiệu quả sử dụng vốn lợi nhuận cổ tức. để tiếp thêm sức mạnh đưa ra các quyết định đầu tư thêm hay rút vốn nhằm thu lợi nhuận cao nhất và đảm bảo an toàn cho vốn đầu tư. Đối với các đối tượng cho vay như ngân hàng kho bạc công ty tài chính thông qua các chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh để có cơ sở khoa học đưa ra các quyết định cho vay ngắn hạn dài hạn nhiều hay ít vốn nhằm thu hồi vốn và lãi đảm bảo an toàn cho các công ty cho vay.
Các cơ quan chức năng của Nhà nước như cơ quan thuế Kiểm toán Nhà nước Cơ quan thống kê. thông qua các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh doanh hiệu quả sử SVTH: Nguyễn Thị An 6 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Trần Văn Hòa dụng vốn ngân sách để kiểm tra tình hình thực hiện nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với ngân sách Nhà nước thực hiện luật kinh doanh các chế độ tài chính có đúng không đánh giá tốc độ tăng trưởng của các doanh nghiệp các ngành. Thông qua phân tích để kiến nghị với các Cơ quan chức năng góp phần hoàn thiện chế độ tài chính nhằm thúc đẩy hoạt động kinh doanh phát triển. Thông tin phân tích hiệu quả kinh doanh còn cung cấp cho cán bộ công nhân viên của doanh nghiệp biết được thực chất hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp như thế nào chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp trong tương lai từ đó họ an tâm công tác tâm huyết với nghề nghiệp.
Tóm lại thông tin phân tích hiệu quả kinh doanh rất hữu ích cho nhiều đối tượng khác nhau để từ đó đưa ra các quyết định kinh doanh có lợi cho từng đối tượng.vn/c/van-de-chung-ve-hieu-qua-san-xuat-kinh- doanh/ca6e1909) 1. Sự cần thiết phải nâng cao hi u quả sản xuất kinh doanh Nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh là công cụ hữu hiệu để nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp. Khi tiến hành bất kỳ một hoạt động sản xuất kinh doanh nào các doanh nghiệp đều phải huy động và sử dụng các nguồn lực mà doanh nghiệp có khả năng để có thể tạo ra kết quả phù hợp với mục tiêu mà doanh nghiệp đã đề ra. Ở mỗi giai đoạn phát triển của doanh nghiệp đều có nhiều mục tiêu khác nhau nhưng mục tiêu cuối cùng bao trùm toàn bộ quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là tối đa hóa lợi nhuận trên cơ sở sử dụng tối ưu các nguồn lực của doanh nghiệp.
Để thực hiện mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận cũng như các mục tiêu khác các doanh nghiệp phải sử dụng nhiều phương pháp nhiều công cụ khác nhau. Thông qua việc tính toán hiệu quả sản xuất kinh doanh không những cho phép các nhà quản trị kiểm tra đánh giá tính hiệu quả của các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp ( các hoạt động có hiệu quả hay không và hiệu quả đạt ở mức độ nào) mà còn cho phép các nhà quản trị phân tích tìm ra các nhân tố ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp để từ đó đưa ra các biện pháp điều chỉnh thích hợp trên cả hai phương diện giảm chi phí tăng kết quả nhằm nâng cao hiệu quả các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Ngoài ra trong nhiều trường hợp các nhà quản trị còn SVTH: Nguyễn Thị An 7 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Trần Văn Hòa coi hiệu quả kinh tế như là các nhiệm vụ các mục tiêu để thực hiện. Vì đối với các nhà quản trị khi nói đến các hoạt động sản xuất kinh doanh thì họ đều quan tâm đến tính hiệu quả của nó.