CHƯƠNG 2: CUNG CẦU VÀ GIÁ CẢ THỊ TRƯỜNG 1. Phân tích cầu thị trường 2. Phân tích cung thị trường 3. Cân bằng thị trường 4.
Sự can thiệp của chính phủ vào thị trường 1. PHÂN TÍCH CẦU THỊ TRƯỜNG 1.1 Thị trường là gì 1.2 Khái niệm cầu thị trường 1.3 Quy luật của cầu 1.4 Sự di chuyển và dịch chuyển của đường cầu 1.5 Sự co giãn của cầu 1.1 Thị trường là gì? Laø nôi dieãn ra hoaït ñoäng trao ñoåi mua baùn veà 1 loaïi haøng hoùa, dòch vuï. Laø taäp hôïp nhöõng ngöôøi mua & ngöôøi baùn taùc ñoäng qua laïi laãn nhau, daãn ñeán khaû naêng trao ñoåi.2 Khái niệm cầu thị trường Caàu thò tröôøng moâ taû soá löôïng một haøng hoùa hay dịch vuï maø những ngöôøi tieâu duøng sẽ mua ở caùc möùc giaù khaùc nhau trong moät khoaûng thôøi gian cuï theå trong ñieàu kieän caùc yeáu toá khaùc khoâng ñoåi. LÖÔÏNG CAÀU PHUÏ THUOÄC VAØO CAÙC YEÁU TOÁ Giá của chính nó(P - Price) Thu nhập (I - Income) Giá của hàng hóa liên quan(PR _-Related Price) Sở thích, thị hiếu của người tiêu dùng(Tas -Taste) Giá dự kiến trong tương lai của sản phẩm(PF ) Qui mô tiêu thụ của t2 (P0 - Population) Hàm số cầu thị trường có dạng tổng quát: QD = f ( P, I, Tas , PR, WF, P0, …) → QD = f (P) BIEÅU CAÀU Giaù SP (P) Löôïng Löôïng Löôïng Löôïng caàu cuûa thò (Tr.ñ/sp) caàu cuûa caàu cuûa caàu cuûa tröôøng A B C QD =qa + qB +qC 10 60 45 85 190 15 50 40 75 165 20 40 35 65 140 25 30 30 55 115 30 20 25 45 90 35 10 20 35 65 40 0 15 25 40 ÑÖÔØNG CAÀU Gía G 40 15 P A 10 QD (D) 0 40 165 190 Lượng cầu P P2 P1 tg , (tg 0) Q D Q 2 Q1 HAØM SOÁ CAÀU Laø phöông trình baäc nhaát tuyeán tính coù daïng: QD = aP + b Trong ñoù: a: laø ñoä doác cuûa ñöôøng caàu (a < 0) QD Q2 Q1 a P P2 P1 b: laø tung ñoä goùc VD: Haøm soá caàu coù daïng: QD = -2P +40 hay: P = -1/2 QD + 20 1.3 Qui luật của cầu Vôùi ñieàu kieän caùc yeáu toá khaùc khoâng ñoåi: Khi P Q D P QD Sự khác nhau giữa thay đổi cầu & thay đổi lượng cầu Thay ñoåi caàu Thay ñoåi löôïng caàu Ñöôïc bieåu thò baèng söï Ñöôïc theå hieän baèng söï dòch chuyeån toaøn boä di chuyeån doïc theo moät ñöôøng caàu ñöôøng caàu 1.4 Sự di chuyển & dịch chuyển của đường cầu SỰ DI CHUYỂN DỌC ĐƯỜNG CẦU (Movement along the Demand curve) Gía cả (P) (tr.đ/sp) 40 G Giá của sản phẩm ảnh hưởng đến sự di chuyển dọc đường cầu 10 A (D) 0 40 190 Lượng cầu(QD) 10 (tr.4 Sự di chuyển & dịch chuyển của đường cầu DÒCH CHUYEÅN ÑÖÔØNG CAÀU (Shift in the Demand curve) P Các yếu tố ảnh hưởng đến sự dịch chuyển của đường cầu • Thu nhập • Giá của h.hóa liên quan P1 • Thị hiếu người tiêu dùng (D2) • Kỳ vọng trong tương lai • Qui mô tiêu thụ (D1) (D3) 0 Q3 Q1 Q 2 Q 1.5 SỰÏ CO GIAÕN CUÛA CAÀU (Elasticity of Demand) 1.1 Độ co giãn của cầu theo giá 1.2 Độ co giãn của cầu theo thu nhập 1.3 Độ co giãn chéo cả cầu theo giá 1.1 ÑOÄ CO GIAÕN CUÛA CAÀU THEO GIAÙ (EDP - Price Elasticity of Demand) Biểu thị tính nhạy cảm của lượng cầu khi giá của sản phẩm thay đổi Là % thay đổi trong lượng cầu(QD) của một hàng hóa hay dịch vụ khi giá của nó (P) thay đổi 1% Độ co giãn của cầu theo giá tại điểm A (QA,PA) %QD QD PA P EDP a A %P P QA QA Độ co giãn của cầu theo giá tại 2 điểm A (Q1,P1) B(Q2, P2) Q ( P1 P2 ) / 2 Q Q1 P P2 E PD A / B 2 1 P (Q1 Q 2 ) / 2 P2 P1 Q1 Q 2 Tính chất: ED luôn luôn có giá trị âm ÑOÄ CO GIAÕN CUÛA CAÀU THEO GIAÙ CAÙC TRÖÔØNG HÔÏP XAÛY RA CUÛA EDP TH1: |EDP | >1 : Caàu co giaõn nhieàu TH2: |EDP | <1: Caàu co giaõn ít TH3: |EDP | =1: Caàu co giaõn ñôn vò TH4: |EDP | =: Caàu hoaøn toaøn co giaõn TH5: |EDP | = 0: Caàu ko co giaõn TH1: CAÀU CO GIAÕN NHIEÀU |EDP | >1 (%P < % QD) P ($/sp) P2= 5 B TR A P1= 4 (D) TR 0 Q Q2=50 Q1=100 TH2: CAÀU CO GIAÕN ÍT |EDP | < 1 (%P >% QD) P ($) P2=5 B TR P1=4 A TR (D) 0 Q2=90 Q1=100 Q TH3: CAÀU CO GIAÕN ÑÔN VÒ |EDP | =1 (%P =% QD) P (D) P2= 5 TR P1= 4 TR 0 Q2=80 Q1=100 Q 17 TH4: CAÀU HOAØN TOAØN CO GIAÕN |EDP | =∞ P ($) (D) P1= 4 0 Q TH5: CAÀU KHOÂNG CO GIAÕN: |EDP | = 0 P (D) P2 = 5 P1= 4 0 Q = 100 Q ÑOÄ CO GIAÕN CUÛA CAÀU THEO GIAÙ MỐI QUAN HỆ GIỮA DOANH THU (TR) & GIÁ BÁN (P) | EDP| Giaù (P) Doanh thu (TR) | EDP| >1 Taêng Giaûm | EDP| <1 Taêng Taêng | EDP| =1 Taêng (giaûm) Khoâng ñoåi ÑOÄ CO GIAÕN CUÛA CAÀU THEO GIAÙ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN EDP Tính thay thế của sản phẩm: một sản phẩm càng có nhiều sản phẩm thay thế cho nó, độ co giãn của cầu theo giá càng lớn.
Thời gian: Đối với một số mặt hàng lâu bền, thông thường độ co giãn của cầu trong ngắn hạn thường lớn hơn đô co giãn của cầu trong dài hạn. Đối với các mặt hàng khác thì ngược lại. Tỷ trọng chi tiêu của sản phẩm trong thu nhập: phần chi tiêu của sản phẩm chiếm tỷ trọng càng cao trong thu nhập của NTD thì cầu của nó sẽ co giãn càng nhiều. Vị trí của mức giá trên đường cầu: độ co giãn của cầu theo giá thay đổi dọc theo đường cầu, mức giá càng cao thì cầu càng co giãn.
Tính chất của sản phẩm: các mặt hàng thiết yếu có cầu ít co giãn hơn các mặt hàng xa xỉ. Ví duï: Caùc ñöôøng caàu veà xe oâ toâ trong ngaén haïn vaø trong daøi haïn Giá xe ô tô P Người TD có thể trì hoãn việc tiêu dùng ngay lập tức, ngay cả trong trường hợp xe ô tô đã quá cũ cần phải được thay thế Đường cầu trong dài Đường cầu trong hạn (DL) ngắn hạn (DS) 0 Lượng xe ô tô (QD) Ví duï: Caùc ñöôøng caàu veà Xaêng daàu trong ngaén haïn vaø trong daøi haïn Giá xe xăng dầu P Người TD có xu hướng sử dụng xe hơi nhỏ hơn & tiết kiệm nhiên liệu hơn trong dài hạn Đường cầu trong ngắn Đường cầu trong hạn (DS) dài hạn (DL) 0 Lượng xăng dầu (QD) BAØI TAÄP VAØ VAÄN DUÏNG Caâu 2: Giaû söû nhöõng ngöôøi ñi KD vaø nhöõng ngöôøi ñi nghæ pheùp coù caàu veà veù may bay töø Haø noäi ñeán TP. HCM laø: Giaù veù (P) Löôïng caàu cuûa ngöôøi ñi Löôïng caàu cuûa tr. Khi giaù veù taêng töø 2 tr.ñ, thì heä soá co giaõn cuûa cuûa caàu theo giaù cuûa nhöõng ngöôøi ñi KD vaø cuûa ngöôøi ñi nghæ pheùp laø bao nhhieâu? b.
Taïi sao nhöõng ngöôøi ñi nghæ pheùp laïi coù heä soá co giaõn cuûa caàu theo giaù laïi khaùc vôùi nhöõng ngöôøi ñi kinh doanh CAÂU HOÛI THAÛO LUAÄN Caâu 3: Ñònh giaù veù vaøo tham quan vieän baûo taøng. Giaû söû Baïn laø giaùm ñoác vieän baûo taøng, vieän baûo taøng saép heát tieàn, Anh tröôûng phoøng taøi chính ñeà nghò baïn taêng giaù veù vaøo tham quan baûo taøng ñeå taêng doanh thu.Vaäy baïn seõ quyeát ñònh ntn? Caâu 4: Moät tin toát trong ngaønh troàng troït coù theå laø tin xaáu cho ngöôøi noâng daân khoâng? Giaû söû caùc nhaø khoa hoïc phaùt minh ra gioáng luùa lai môùi coù naêng suaát cao hôn gioáng luùa hieän coù. Ñieàu gì seõ xaûy ra vôùi ngöôøi noâng daân? 1.2 SÖÏ CO GIAÕN CUÛA CAÀU THEO THU NHAÄP (Income Elasticity of Demand) Độ co giãn của cầu theo thu nhập (EI) là tỷ lệ phần trăm thay đổi trong lượng cầu khi thu nhập thay đổi 1%(trong điều kiện các yếu tố khác không đổi) I1 I 2 %QD Q D 2 Q D I ED I 1 %I I QD QD2 I QD 2 EDI < 0: hàng thứ cấp(Inferior googs)_I&QD thay đổi ngược chiều EDI > 0: hàng thông thường (Normal googs) _I &QD thay đổi cùng chiều EDI >1: hàng cao cấp(Luxuries googs)_%∆QD >%∆I 0<EDI <1: hàng thiết yếu (Necessities googs) _%∆QD <%∆I 1.3 SÖÏ CO GIAÕN CHEÙO CUÛA CAÀU THEO GIAÙ (Cross Elasticity of Demand) Độ co giãn chéo của cầu theo giá (Exy) là tỷ lệ phần trăm thay đổi trong lượng cầu sản phẩm X khi giá sản phẩm Y thay đổi 1%(trong điều kiện các yếu tố khác không đổi) QX 100 % QX QX QX Py E( XY ) %PY PY PY QX 100 PY EXY > 0: X và Y là hàng hóa thay thế cho nhau EXY < 0: X và Y là hàng hóa bổ sung lẫn nhau EXY = 0: X và Y là mặt hàng độc lập 2. PHÂN TÍCH CUNG THỊ TRƯỜNG 2.2 Quy luật của cung 2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự dịch chuyển đường cung 2.4 Độ co dãn của cung theo giá 2.1 Khái niệm Cung thị trường mô tả số lượng một hàng hóa hay dịch vụ mà những người sản xuất sẽ cung ứng ở các mức giá khác nhau trong một thời gian cụ thể, trong điều kiện các yếu tố khác không đổi.1 Khái niệm Löôïng cung (QS) phuï thuoäc vaøo caùc yeáu toá : Giaù caû cuûa saûn phaåm (P- Price) Chi phí sx (Giaù caùc ytsx: C- Cost) Trình ñoä khoa hoïc kyõ thuaät (Te- Technology) Soá löôïng caùc XN trong ngaønh (NC - Companies) Caùc c/saùch kteá cuûa Nhaø nöôùc (Pe–Economic Policy) Haøm soá cung thò tröôøng coù daïng: QS= f(P, C, Te, Nc, Pe) QS= f(P) BIỂU CUNG Giaù SP Löôïng Löôïng Löôïng Löôïng cung cuûa (P) cung cung cung thò tröôøng (Tr.