Chương 1: Lý luận cơ bản cho vay hộ nông dân và phát triển cho vay hộ nông dân. Chương 2: Thực trạng hoạt động cho vay đối với khách hàng hộ nông dân tại Agribank Chi nhánh huyện Đak Đoa Đông Gia Lai. Chương 3: Giải pháp phát triển hoạt động cho vay đối với khách hàng hộ nông dân tại Agribank Chi nhánh Đak Đoa Đông Gia Lai. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.Lai 1 CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHO VAY HỘ NÔNG DÂN VÀ PHÁT TRIỂN CHO VAY HỘ NÔNG DÂN 1.
Hộ nông dân và cho vay đối với hộ nông dân 1. Hộ nông dân 1. Khái niệm hộ nông dân Có nhiều tác giả đề cập đến khái niệm hộ nông dân, điển hình như: Theo TS Lê Đình Thắng (2008): “Nông hộ là tế bào kinh tế xã hội, là hình thức kinh tế cơ sở trong nông nghiệp và nông thôn” Theo tác giả Nguyễn Văn Huân (2008): “Hộ nông dân là hộ chuyên sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi, làm kinh tế tổng hợp và một số hoạt động khác nhằm phục vụ cho việc sản xuất nông nghiệp) có tính chất tự sản xuất, tự tiêu, do cá nhân làm chủ hộ, tự chịu trách nhiệm toàn bộ kết quả sản xuất kinh doanh”. Theo TS Đào Thế Tuấn (2010): “Hộ nông dân là hình thức tổ chức sản xuất kinh doanh trong nông, lâm, ngư nghiệp, bao gồm một nhóm người có cùng huyết tộc hoặc quan hệ huyết tộc sống chung trong một mái nhà, có chung một nguồn thu nhập, tiến hành các hoạt động sản xuất nông nghiệp với mục đích chủ yếu phục vụ cho nhu cầu của các thành viên trong hộ” Trên góc độ Ngân hàng: Hộ nông dân là một thuật ngữ được dùng trong hoạt động cung ứng vốn tín dụng cho hộ gia đình là nông dân để làm kinh tế chung của cả hộ.
Hiện nay, trong các văn bản pháp luật ở Việt Nam, hộ được xem như một chủ thể trong các quan hệ dân sự do pháp luật quy định và được định nghĩa là một đơn vị mà các thành viên có hộ khẩu chung, tài sản chung và hoạt động kinh tế chung. Như vậy, từ những quan điểm trên có thể hiểu, hộ nông dân là một đơn vị kinh tế cơ sở, vừa là một đơn vị sản xuất vừa là một đơn vị tiêu dùng. Như vậy, hộ nông dân không thể là một đơn vị kinh tế độc lập tuyệt đối và toàn năng, mà còn phải phụ thuộc vào các hệ thống kinh tế lớn hơn của nền kinh tế quốc dân. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.Lai 2 Khi trình độ phát triển lên mức cao của công nghiệp hoá, hiện đại hoá, thị trường, xã hội càng mở rộng và đi vào chiều sâu, thì các hộ nông dân càng phụ thuộc nhiều hơn vào các hệ thống kinh tế rộng lớn không chỉ trong phạm vi một vùng, một nước.
Điều này càng có ý nghĩa đối với các hộ nông dân nước ta trong tình hình hiện nay. Đặc điểm hộ nông dân - Hộ nông dân có sự gắn bó của các thành viên về huyết thống, về quan hệ hôn nhân, có lịch sử và truyền thống lâu đời.nên các thành viên trong hộ gắn bó với nhau trên các mặt quan hệ sở hữu, quan hệ quản lý, quan hệ phân phối. - Mục đích sản xuất của hộ là sản xuất ra nông lâm sản phục vụ cho nhu cầu của chính họ. Khi dư thừa họ có thể đem trao đổi.
Tuy nhiên, ngày nay nhiều hộ nông dân đang có xu hướng tổ chức sản xuất dưới mô hình trang trại sản xuất hàng hóa - Sản xuất của hộ nông dân dựa trên công cụ sản xuất thủ công, trình độ canh tác lạc hậu, trình độ khai thác tự nhiên thấp. Vai trò của hộ nông dân trong phát triển kinh tế Nước ta là một nước nông nghiệp đang phát triển, sản xuất chủ yếu vẫn là sản xuất nhỏ, nông nghiệp nông thôn chiếm vị trí quan trọng trong nền kinh tế và dần khẳng định trở lại. Kinh tế hộ ra đời và phát triển gắn liền với sự phát triển của nền sản xuất xã hội Đối với kinh tế nông nghiệp thì toàn bộ diện tích đất nông nghiệp, lâm nghiệp hầu như đã được giao quyền sử dụng cho các hộ gia đình. Sự tồn tại và phát triển của hộ nông dân trong nền kinh tế sẽ là một động lực để thúc đẩy sự phát triển kinh tế chung của toàn xã hội.
Vai trò của hộ nông dân thể hiện qua những mặt sau: - Với các đặc trưng về sự gắn bó của các thành viên trong hộ về huyết thống dòng tộc, đã tạo ra nét đặc trưng riêng biệt của hộ nông dân trong quan hệ sở hữu, quản lý và phân phối sản phẩm của sản xuất nông nghiệp. Hộ nông dân có vai trò quan trọng trong sản xuất nông sản và phục vụ xã hội và xây dựng nông thôn mới, nhưng cũng có những TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.Lai 3 hạn chế về trình độ tổ chức sản xuất. - Hộ nông dân có vai trò quan trọng trong sử dụng khai thác có hiệu quả mọi tiềm năng nguồn lực trong các vùng nông thôn. Các hộ đã tận dụng mọi tiềm năng sẵn có của minh về đất đai, nhân lực, công cụ lao động, áp dụng khoa học kỹ thuật vào quá trình sản xuất kinh doanh, phát minh sáng tạo cải tiến kỹ thuật để phát triển sản xuất, sản phẩm của nông lâm- ngư nghiệp như lương thực, thực phẩm nông- thuỷ sản cung cấp nguyên liệu ngày càng nhiều cho công nghiệp, mở rộng ngành nghề kinh doanh tạo ra nhiều công ăn việc làm góp phần xây dựng một xã hộ văn minh, dân giàu nước mạnh.
- Với tư cách là những đơn vị kinh tế tự chủ, hộ nông dân từng bước thích ứng với cơ chế thị trường đó là các hộ đã độc lập trong việc tìm kiếm mở rộng thị trường, tránh sự phụ thuộc như trước kia. Đưa tiến bộ khoa học vào sản xuất, thực hiện liên doanh liên kết, thúc đẩy quá trình chuyển dịch nông nghiệp sang sản xuất hàng hoá theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá. - Hộ nông dân là thành phần chủ yếu ở nông thôn có vai trò quan trọng xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ đời sống, sản xuất. Dưới góc độ là cộng đồng làng xã, hộ nông dân tham gia rộng rãi vào khôi phục các giá trị truyền thống làng xã đang dần mất đi trong nền kinh tế thị trường, góp phầm xây dựng nông thôn mới dựa trên nền tảng các giá trị thuần phong mỹ tục.
Nhu cầu vốn và sử dụng vốn của hộ nông dân Một trong điều kiện phát triển kinh tế hộ nông dân đó là chính sách vốn, đầu tư vốn và trình độ tổ chức quản lý sản xuất của hộ nông dân. Vốn có vai trò hết sức quan trọng đối với sản xuất của hộ nông dân. Điều đó, một mặt bắt nguồn từ vai trò của sản xuất nông nghiệp trong sự phát triển kinh tế- xã hội đất nước, mặt khác từ vai trò của vốn và đầu tư vốn cho sản xuất nông nghiệp. Vì vậy chính sách vốn và đầu tư vốn có vai trò hết sức quan trọng đối với sản xuất hộ nông dân.
Cụ thể: TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.Lai 4 - Chính sách vốn hợp lý sẽ huy động nguồn vốn đủ về số lượng, đáp ứng nhu cầu thời hạn và phù hợp đặc điểm sản xuất nông nghiệp. Đây là điều kiện hết sức quan trọng cho hoạt động sản xuất của hộ. - Chính sách đầu tư vốn hợp lý sẽ góp phần chuyển tải vốn đến từng hộ nông dân kinh doanh nông nghiệp và kinh tế nông thôn tạo điều kiện cho nông nghiệp nông thôn đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, khai thác tiền năng và lợi thế, từng bước nâng cao đời sống và xây dựng nông thôn mới. - Chính sách đầu tư hợp lý cho phép đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, tạo sự kết hợp giữa các nguồn vốn nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp của hộ nông dân.
- Chính sách đầu tư vốn hợp lý cho phép giải quyết các vấn đề kinh tế trong mối quan hệ hữu cơ vơi các vấn đề xã hội, thực hiện tốt các chính sách khác như xoá đói giảm nghèo, chính sách ưu đãi người có công. Tuy nhiên, vấn đề tiếp cận vốn của đa số hộ nông dân hiện nay vẫn còn khá thấp, nhất là các khu vực vùng sâu vùng xa. Hiện tại Ngân hàng Nông Nghiệp và phát triển nông thôn là ngân hàng chuyên đầu tư vốn phục vụ cho nông nghiệp. Tuy nhiên, để đảm bảo cho lợi nhuận ngân hàng, thì bản thân ngân hàng cũng thắt chặt các khoản tín dụng, với hạn mức tín dụng cho vay đối với hộ nông dân là khá.
Hơn nữa, do khả năng thanh toán nợ cho ngân hàng thấp nên tình trạng nhiều hộ nông dân không có khả năng trả nợ gốc, chỉ thanh toán lãi vay theo định kỳ cho Ngân hàng. Khó khăn trong việc trả nợ vay cho ngân hàng là tình trạng chung của hầu hết các hộ nông dân.2 Cho vay đối với HND Tín dụng ngân hàng là quan hệ vay mượn giữa một bên là các ngân hàng, các tổ chức tín dụng với bên kia là các khách hàng, trong đó có hộ nông dân. Nghiệp vụ tín dụng thuộc nghiệp vụ tài sản có của ngân hàng được thực hiên theo nguyên tắc hoàn trả gốc và lãi.Tín dụng hộ nông dân là việc tổ chức tín dụng sử dụng nguồn vốn tự có, nguồn vốn huy động để cấp tín dụng cho hộ nông dân. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.
Hình thức cho vay đối với hộ nông dân Nguồn vốn cho vay của ngân hàng có ý nghĩa rất quan trọng trong quá trình hoạt động của các doanh nghiệp và hoạt động kinh tế nói chung và đối với hộ nông dân cũng vậy. Đối với ngân hàng cho vay hộ nông dân là nhằm hỗ trợ cho các hộ nông dân vốn trong việc mua nguyên liệu, phân bón, xây dựng chuồng trại, trang thiết bị sản xuất và thức ăn phục vụ cho sản xuất. Trên cơ sở nhu cầu vay vốn, ngân hàng cung cấp vốn cho từng hộ nông dân, giúp họ tận dụng khai thác mọi tiềm năng đất đai, lao động và tài nguyên thiên nhiên từ đó cho ra đời ngày càng nhiều hơn, phong phú hơn hàng hoá để cung cấp cho sản xuất, tiêu dùng, cho xuất khẩu và đáp ứng nhu cầu lương thực, thực phẩm cho toàn xã hội. Ngân hàng khi cho các hộ vay vốn đều yêu cầu phải thực hiện đúng các nguyên tắc cho vay phải hoàn trả cả gốc và lãi đúng hạn, tiền vay được sử dụng đúng mục đính vay .