Chương 1 TỎNG QUAN 1. Tổng quan tài liệu nghiên cứu 1. Tài liệu nghiên cứu ngoài nước Ephrem và cộng sự (2017) đã thực hiện nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tiễn độ hoàn thành của các dự án xây dựng ở Ethiopia. Nghiên cứu sử dụng bảng khảo sát với 35 câu hỏi thực trạng các nhân tô gây ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án, sử dụng thang do mức độ từ 1 đến 5.
Kết quả phân tích cho thấy có 6 nhân tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án bao gồm sự hoàn thiện của công tác quản lý dự án; sự phối hợp và thông tin giữa các bên tham gia dự án; sự xác định rõ ràng các hạng mục công tác; năng lực của chủ đầu tư; sự hiểu biết về trách nhiệm của các bên tham gia dự án; lên kế hoạch đầy đủ và chỉ tiết. Và 6 nhân tô ảnh hưởng đến sự thất bại của dự án bao gồm xảy ra sự mâu thuẫn, tranh chấp giữa các bên tham gia dự án; quản lý dự án thiếu năng lực, kỹ năng; các bên tham gia dự án chậm ra quyết định; điều kiện thời tiết không thuận lợi; dự án có tính chất đặc thù; quản lý nhân sự kém. Doloi và cộng sự (2016) với nghiên cứu xác định các nhân tố quan trọng tác động đến việc chậm tiến độ trong ngành xây dựng Ấn Độ, nghiên cứu cũng đã xây dựng mối quan hệ giữa các thuộc tinh quan trong cho việc phát triển mô hình dự đoán để đánh giá tác động của các nhân tố đối với việc chậm tiến độ. Các tác giả đã sử dụng mô hình xử lý dữ liệu EFA dé xác định và đo lường các nhân tố ảnh hưởng.
Các nhóm nhân tố gây ảnh hưởng đến việc chậm tiến độ trong dự án được chỉ ra trong nghiên cứu là: (1) Thiếu sự cam kết; (2) Quản lý công trường kém hiệu quả; (3) Phối hợp tại công trường không hiệu quả; (4) Lập kế hoạch không chính xác; (5) Quy mô dự án không rõ rang; (6) Thiếu trao đôi thông tin; (7) Hợp đồng dưới chuẩn. Thông qua các nhân tố ảnh hưởng, các tác giả đã đề xuất các hàm ý nhằm giảm thiểu việc chậm tiến độ trong ngành xây dựng Ấn Độ. Era và cộng sự (2015) đã xây dựng chỉ số hỗn hợp dé đánh giá hiệu quả của đầu tư công trong tất cả các giai đoạn của chu trình đầu tư bao gồm: Chỉ dẫn mục tiêu và thâm định dự án, lựa chọn dự án và ngân sách, thực hiện và quản lý dự án, và đánh giá và kiểm toán thay cho phương pháp đánh giá hiệu quả đầu tư công dựa trên những chỉ tiêu vật chất như: Tỷ lệ phần trăm đường trong điều kiện tốt, tỷ lệ thất thoát điện năng. Các tác giả đã xây dựng 17 chỉ tiêu thuộc 4 nhóm dé đánh giá các chỉ số thành phần trong các giai đoạn của chu trình dự án, bao gồm: Chỉ dẫn mục tiêu đầu tư và thâm định dự án, lựa chọn dự án và ngân sách, thực hiện dự án, đánh giá và kiểm toán.
Phương pháp cho điểm với thang điểm từ 0 đến 4 đã được sử dụng, với điểm càng cao thì thực hành quản lý đầu tư công càng tốt. Điểm số của từng chỉ số thành phần và chỉ số hỗn hợp được tính toán bằng 2 phương pháp là bình quân giản đơn và bình quân có trọng số, cả hai phương pháp đều cho kết quả gần tương đương nhau. Kết quả cho thay 4 nhóm yếu tố đều ảnh hưởng đến hiệu qua của đầu tư công từ đó đề xuất các giải pháp phủ hợp. Abdul và cộng sự (2013) trong nghiên cứu chuyên sâu về nguyên nhân gây nên việc chậm trễ tiến độ do các vấn đề về tài chính bằng cách gửi 110 bảng câu hỏi đến khách hàng, nhà thầu, nhà tư vấn và ngân hàng.
Kết quả thu được của nghiên cứu cho thấy rằng quản ly dong tiền kém là nhân tố quan trọng nhất dẫn đến sự chậm trễ của dự án tiếp theo đó là thanh toán chậm, không đủ nguồn lực tài chính và bất 6n thi trường tài chính. Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng khách hàng đóng vai trò quan trọng nhất trong việc giảm tác động của các vấn đề tài chính đối với mức độ chậm trễ của dự án (khách hàng trong nghiên cứu này được hiểu là chủ đầu tư của dự án). Các giải pháp cũng đã được đề xuất dé hạn chế nguyên nhân gây nên việc chậm trễ tiến độ do các vấn đề về tài chính. Tài liệu nghiên cứu trong nước Trương Công Bằng (2022) đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng tới tiến độ thực hiện dự án xây dựng tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Tác giả tiễn hành đánh giá thực trạng dự báo tiễn độ thực hiện dự án đầu tư xây dựng tại khu vực ĐBSCL. Trên cơ sở các nghiên cứu trước có liên quan, các ý kiến từ những chuyên gia trong ngành xây dựng kết hợp với tình hình thực tế tại khu vực ĐBSCL tác giả đã đưa ra các yếu tố ảnh hưởng đến dự báo tiến độ thực hiện dự án đầu tư xây dựng tại khu vực ĐBSCL tổng hợp được 33 nhân tố được lựa chọn để nghiên cứu, đánh giá. Và chia làm 7 nhóm nhân tố chính dé khảo sát, nghiên cứu: Nhóm yếu tố bên ngoài, nhóm yếu tô do chủ đầu tư, nhóm yếu tố do nhà thầu, nhóm yếu tố do tư vấn giám sát thi công, nhóm yếu tố do tư van thiết kế, nhóm yếu tố pháp lý, thủ tục hành chính, nhóm yếu tố khác. Nghiên cứu chỉ dừng lại ở việc đề xuất mô hình nghiên cứu giả thuyết, chưa đi sâu phân tích các nhân tố tác động tới ảnh hưởng đến dự báo tiến độ thực hiện dự án đầu tư xây dựng tại khu vực ĐBSCL đề đề xuất các giải pháp tác động nhằm giảm thiểu việc chậm tiến độ dự án đầu tư xây dựng tại khu vực ĐBSCL mà sẽ thực hiện trong những nghiên cứu sau.
Phan Quan Việt và Võ Thị Thảo (2021) nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý dự án đầu tư xây dựng tại Ban Quản lý dự án Nhiệt điện Vĩnh Tân. Nghiên cứu đã chọn ra 180 cán bộ quan lý, nhân viên, người lao động đã trực tiếp tham gia xây dựng các dự án do Ban Quản lý dự án Nhiệt điện Vĩnh Tân quản lý thông qua hệ thống thông tin nội bộ. Kết quả từ mô hình hồi quy tuyến tính đa biến đã xác định có 6 yếu tổ tác động cùng chiều đến hiệu quả quản lý dự án đầu tư xây dựng, theo mức độ giảm dan: (1) Bồi thường giải phóng mặt bằng va tái định cư; (2) Quản lý thi công xây dựng công trình; (3) Quản lý khảo sát và thiết kế xây dựng công trình; (4) Dự án đầu tư xây dựng: (5) Nghiệm thu thanh toán và quyết toán vốn đầu tư; (6) Công tác lựa chọn nhà thầu. Dựa trên kết quả nghiên cứu, tác gia đề xuất một số hàm ý quản trị liên quan đến các yếu tố ảnh hưởng, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý dự án đầu tư xây dựng tại Ban quản lý dự án nhiệt điện Vĩnh Tân.
Lê Khanh Linh (2020) đã thực hiện nghiên cứu các nhân t6 ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành dự án xây dựng sử dụng vốn ngân sách nhà nước tại tỉnh Cà Mau. Tác giả tiến hành khảo sát 210 đối tượng bằng cách chọn mẫu thuận tiện, sau đó sử dụng phần mềm SPSS dé phân tích số liệu thông qua mô hình xử lý (EFA). Kết quả từ mô hình hồi quy đa biến cho thay có 06 nhân tố ảnh hưởng đến tiễn độ hoàn thành dự án xây dựng sử dụng vốn NSNN tỉnh Cà Mau được sắp xếp theo thứ tự từ cao xuống thấp bao gồm: Sự thuận lợi; Ngoại vi; Nguồn vốn; Năng lực của các bên tham gia dự án; Sự phối hợp của các bên tham gia dự án; Biến động dự án. Nghiên cứu cũng đã đề xuất các hàm ý nhằm nâng cao tiễn độ hoàn thành dự án xây dựng sử dụng vốn NSNN tại tỉnh Cà Mau trong thời gian tới.
Phạm Quốc Việt, Cao Sơn Đặng (2016) với nghiên cứu nhân tố thành công của dự án đầu tư sử dụng vốn Nhà nước tại thành phố Hồ Chí Minh. Nghiên cứu này được tiến hành theo tiếp cận của trường phái các nhân tố thành công chính yếu của dự án theo khung phân tích của Belassi và Tukel (1996). Phương pháp tiếp cận hỗn hợp (định tính trước, định lượng sau) được sử dụng dé khám phá và khang dinh cac nhân tố thành công chính yếu của dự án đầu tư, mẫu dữ liệu có 181 phiếu khảo sát. Kết quả nghiên cứu cho thấy 5 nhân tổ thành công chính yếu của dự án như: Đại diện cho năng lực của chủ đầu tư; Đại diện cho năng lực của tư vấn; Đại diện cho đặc điểm của dự án; Đại diện năng lực của nhà thầu; Đại diện cho môi trường tác động đến dự án đều có tương quan dương có ý nghĩa thống kê với thành công của dự án.
Từ đó, nghiên cứu đã đề xuất các hàm ý chính sách nhằm nâng cao thành công của dự án đầu tư sử dụng vốn Nhà nước tại thành phố Hồ Chí Minh thông qua các nhân tổ ảnh hưởng đã được xác định. Vũ Quang Lam (2015) nghiên cứu các nhân tố gây chậm tiến độ và vượt dự toán các dự án đầu tư công tại Việt Nam. Sau khi thảo luận với các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực đầu tư công của Việt Nam và nhận thay rằng các nhân té tác động đến dự án có thể gồm 05 nhóm từ lúc bắt đầu đến khi hoàn thành dự án, bao gồm nhóm từ lúc bắt đầu lên kế hoạch, quản lý dự án và thực hiện dự án cộng với các tác động nhóm ngoại vi và nhóm pháp lý. Với 214 phiếu khảo sát và 05 nhóm nhân tố nêu trên, kết quả từ mô hình hồi quy cho thấy 04 nhân tố quan trọng nhất của tình trạng chậm trễ và vượt dự toán của các dự án đầu tư công tại Việt Nam là: Yếu kém trong quản lý dự án của chủ đâu tư; Yêu kém của nhà thâu hoặc tư vân; Nhân tô ngoại vi; Nhân tô khó khăn về tài chính đã được tác giả nhận diện và đánh giá mức độ ảnh hưởng.
Thông qua việc xác định các nhân tố gây chậm tiễn độ và vượt dự toán các dự án đầu tư công tại Việt Nam, tác giả đã đề xuất hàm ý chính sách nhằm cải thiện tình hình trên. Nguyễn Duy Cường (2014) với nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tiễn độ hoàn thành dự án XDCB ở các tỉnh phía Nam.