Chương 1 TONG QUAN 1. Téng quan tài liệu nghiên cứu 1. Các nghiên cứu trên thế giới Tehulu (2018) đã thực hiện nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng vay vốn của khách hàng tại Ethiopia, nghiên cứu dựa trên nền tảng lý thuyết hành vi người tiêu dùng (Kotler, 2001) và lý thuyết hành vi hoạch định (TPB). Các phương pháp phân tích được sử dụng trong nghiên cứu gồm: Kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích hồi quy đa biến, kiểm định t-test và Anova dé xác định và đo lường các yếu tô ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng vay v6n của khách hàng Ethiopia.
Trong nghiên cứu này, dữ liệu phục vụ nghiên cứu được của tác giả thực hiện khảo sát ngẫu nhiên 324 khách hàng tai Ethiopia. Kết quả phân tích cho thấy, những yếu tố quan trọng quyết định đến sự lựa chọn vay vốn của khách hàng là: Chất lượng dịch vụ, hình ảnh ngân hàng và danh tiếng, quảng cáo, sự thuận tiện, nhóm các yếu tố thuộc về cá nhân khách hàng. Dựa trên kết quả nghiên cứu này, tác giả đã đề xuất các giải pháp theo các yếu tố tác động để giúp cho các quản lý của các ngân hàng tại Ethiopia có những biện pháp chính sách phù hợp nhằm phát triển tình hình kinh doanh của đơn vị mình dé nâng cao quyết định vay vốn của khách hàng. Dabone và Bright (2018) đã nghiên cứu các yếu tô ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của khách hàng đối với ngân hàng bán lẻ ở Ghana.
Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên cơ sở lý thuyết hành động hợp lý (TRA) và thuyết hành vi hoạch định (TPB). Phương pháp phân tích được sử dụng trong nghiên cứu này gồm: Kiểm định Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích hồi quy tuyến tính bội. Kết quả từ mô hình hồi quy cho thấy có 07 yếu tố: (1) Yếu tố lợi ích tài chính, (2) Yếu tổ thuận tiện, (3) Yếu tố nhân viên, (4) Yếu tô được giới thiệu, (5) Yếu tố thương hiệu ngân hàng, (6) Yếu tố cơ sở vật chất, (7) Yếu tố chăm sóc khách hàng đều có ảnh hưởng tích cực đối với quyết định vay vốn của khách hàng. Trong đó, yêu tố thương hiệu ngân hàng ảnh hưởng đến quyết định vay vốn mạnh mẽ nhất, kế đến là sự thuận tiện.
Dựa trên kết quả nghiên cứu, tác giả kiến nghị các ngân hàng thu hút thêm khách hàng thông qua việc ưu đãi lãi suất cùng với đó là nâng cao uy tín thương hiệu, kết hợp với việc cần giúp khách hàng hiểu rõ thủ tục vay vốn. Bên cạnh đó, cần nâng cao sự thuận tiện và năng lực phục vụ. Ngoài ra, cần nâng cấp các cơ sở vật chat, trang thiết bị, ứng dụng các phần mềm chuyên dụng vào công tác thẩm định, cho vay. Rehman và Ahmed (2016) đã thực hiện nghiên cứu về các nhân tố quyết định lựa chọn ngân hàng tại Pakitstan: Quan điểm của khách hàng.
Nghiên cứu đã tiến hành thu thập số liệu thông qua hình thức phỏng vấn trực tiếp từ 358 khách hàng cá nhân tại thành phố Lahore. Các phương pháp phân tích được sử dụng trong nghiên cứu này gồm: Đánh giá độ tin cậy thang đo, phân tích nhân tố khám phá, phân tích hồi quy đa biến. Kết quả nghiên cứu cho thấy các nhân tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn ngân hàng của các khách hàng cá nhân tại Lahore, Pakitstan là: Chính sách tín dụng, dịch vụ khách hàng, sự thuận tiện, trang thiết bị của ngân hàng và môi trường chung của ngân hàng. Từ kết quả này, tác giả đã đề xuất một số hàm ý quản trị về nâng cao chất lượng dịch vụ thông qua phản hồi của khách hàng; đơn giản hoa thủ tục cho vay; nâng cao kiến thức quản lý, trình độ chuyên môn, kỹ năng tư vấn bán hàng, cũng như kỹ năng giao tiếp tốt cho nhân viên; nâng cấp các cơ sở vật chất, trang thiết bị làm việc.
Chigambav và Fatatoki (2016) đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định của khách hàng đối với vay vốn ngân hàng: Trường hợp khách hàng tại Hy Lạp. Trong nghiên cứu nay dit liệu được tác giả thu thập từ chọn mẫu ngẫu nhiên 277 khách hàng, phương pháp phân tích được sử dụng trong nghiên cứu này gồm kiểm định Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám pha (EFA), phân tích hồi quy tuyến tính bội. Kết quả nghiên cứu cho thấy, yếu tố ảnh hưởng của sự giới thiệu, ứng xử nhân viên, khả năng tư vấn, chính sách lãi suất, phương tiện hữu hình, khả năng cung cấp dịch vụ và tạo sự tin cậy có ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của khách hàng tại Hi Lạp. Thông qua nghiên cứu, tác giả kiến nghị ngân hàng cần ưu đãi lãi suất và các chi phí hồ sơ, chi phí thâm định; nâng cao uy tín thương hiệu tạo sự tin cậy: tu vấn khách hàng hiểu rõ thủ tục vay vốn; chú trọng quan tâm chăm sóc khách hàng cũng như người thân khách hàng bằng cách gửi quà nhân ngày sinh nhật hoặc các ngày trọng đại.
Ansa (2014) với nghiên cứu các yếu tố quyết định lựa chọn vay vốn ngân hàng ở Ghana: Trường hợp giáo viên trung học tại Kumasi. Tác giả đã tiến hành phỏng van trực tiếp 250 giáo viên trung học tại thành phố Kumasi thông qua chọn mẫu thuận tiện, các phương pháp phân tích được sử dụng trong nghiên cứu gồm: Đánh giá độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám pha (EFA), phân tích hồi quy nhị phân (Binary Logistic) để xác định các yếu tố ảnh hưởng. Kết quả đã xác định được 6 yếu tố ảnh hưởng là: Lãi suất vay vốn, uy tín ngân hàng, an toàn của ngân hang, thời gian hoạt động của ngân hàng, phí dịch vụ thấp, dễ thực hiện khoản vay. Trong đó, yếu tố về thời gian hoạt động của ngân hàng và dễ thực hiện khoản vay tác động mạnh nhất đến quyết định lựa chọn ngân hàng của giáo viên.
Các giải pháp được tác giả đề xuất dựa trên kết quả nghiên cứu là: Tiếp tục xây dựng và duy trì hình ảnh thương hiệu ngân hàng tốt đẹp trong lòng khách hàng; thường xuyên cải tiễn và nâng cao chất lượng dich vụ thông qua phản hồi của khách hang; căn cứ trên lãi suất huy động vốn, chi phí hoạt động của ngân hang dé đề ra một biểu lãi suất cho vay phù hợp hơn; cải tiến thủ tục cho vay theo hướng đơn giản, gọn nhẹ, cung cấp đầy đủ thông tin về sản phẩm vay. Devlin (2011) đã tiến hành phân tích các tiêu chí lựa chọn vay mua nhà trên thị trường tại Vương Quốc Anh. Nghiên cứu được thực hiện bằng phương pháp định tính, thực hiện điều tra về tầm quan trọng của các tiêu chí lựa chọn theo người tiêu dùng và cũng phân tích sự khác biệt quan trọng của sự lựa chọn đối với một số yếu tố liên quan tới nhân khâu, yêu tố cá nhân. Một nghiên cứu với dit liệu từ 4.200 người tham gia vay mua nhà, kết quả phân tích cho thấy các yếu tô ảnh hưởng đến việc lựa chọn tô chức vay của khách hàng dựa trên lời khuyên của chuyên gia, và tiêu chí được khách hang quan tâm nhất là lãi suất.
Nghiên cứu còn cho thấy có sự khác biệt của những tiêu chí lựa chọn quan trọng khác như: Giới tính, thu nhập của hộ gia đình, trình độ học van, dân tộc và sự tăng trưởng tài chính. Các nghiên cứu trong nước Bùi Văn Thụy và cộng sự (2021) đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của khách hang cá nhân tai Ngân hang TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đông Đồng Nai. Nghiên cứu dựa trên lý thuyết nền tảng hành vi có hoạch định (TPB) và kế thừa kết quả các nghiên cứu trước đây đề xây dựng mô hình nghiên cứu và thang đo các biến quan sát đo lường. Các tác giả tiến hành khảo sát 341 khách hàng đã, đang và có quan tâm đến sản phẩm cho vay tại Vietcombank Đông Đồng Nai.
Dữ liệu thu thập được tổng hợp, phân tích độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích hồi quy nhị phân (Binary Logistic). Kết quả cho thấy, có 7 yếu tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn, gồm: Chất lượng dịch vụ, hình ảnh danh tiếng ngân hàng, chi phí lãi suất, sự thuận tiện, ảnh hưởng xã hội, nhân viên ngân hàng và thủ tục vay vốn.Từ kết quả này, nghiên cứu đã đề xuất một số hàm ý quản tri theo các yếu tố tác động nhằm giúp ngân hàng chính sách thu hút được khách hàng vay vốn. Lê Hoàng Trường Hải và Trịnh Xuân Hoàng (2021) với nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - chỉ nhánh Tây Sài Gòn. Tác giả đã thực hiện khảo sát ý kiến của 200 khách hang cá nhân đang vay vốn tại Vietinbank Tây Sai Gòn trên địa bàn TP.
Các phương pháp phân tích được sử dụng trong nghiên cứu gồm: Kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá, phân tích hồi quy đa biến. Kết quả từ mô hình hồi quy đã xác định được các nhân tố: Thương hiệu, chính sách giá cả, chính sách marketing của ngân hàng, phương tiện hữu hình, hệ thống Internet Banking và ý định vay vốn ảnh hưởng trực tiếp và thuận chiều đến quyết định vay vốn của khách hàng. Trong các biến độc lập tác động, biến ý định vay vốn có tác động lớn nhât, điêu đó có nghĩa là các khách hàng có ý định vay vôn cao sẽ có nhiều xu hướng thực hiện hành vi vay vốn của mình, các giải pháp tăng ý định vay vốn của khách hàng, sẽ dẫn đến nhiều khả năng khách hàng đó vay vốn thực tế tại Vietinbank Tây Sài Gòn. Nguyễn Thị Hằng và Nguyễn Minh Tuấn (2021) đã thực hiện nghiên cứu các nhân tô anh hưởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng Chính sách chi nhánh TP.HCM dé vay vốn của người dân.
Bài viết dựa trên lý thuyết nền tảng hành vi hoạch định (TPB) và kế thừa các nghiên cứu trước có liên quan đề xây dựng mô hình quyết định vay von của khách hàng. Dữ liệu được thu thập qua phỏng van trực tuyến 288 khách hàng cá nhân đã, đang và chưa vay vốn tại NHCS chỉ nhánh TP. Các tác giả đã thực hiện các bước phân tích đánh giá độ tin cậy thang do bằng Cronpach’s Alpha, phân tích nhân tố (EFA), hồi quy Binary Logistic về mối quan hệ giữa các nhân tố ảnh hưởng với quyết định vay vốn.