CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VE PHAN TÍCH BAO CÁO TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm chung 1. Khái niệm về báo cáo tài chính “Báo cáo tài chính là hệ thống thông tin kinh tế, tài chính của đơn vị kế toán được trình bày theo biểu mẫu quy định tại chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán. Báo cáo tài chính áp dụng cho tất cả loại hình doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam” (Trích nguồn từ MISA AMIS) Báo cáo tài chính giúp cho chúng ta có thé tự đánh giá và phân tích, chan đoán tình hình tài chính cũng như là sự bền vững của một doanh nghiệp.
Những chỉ số tài chính cho ta thấy được lợi nhuận, doanh thu, biên lợi nhuận và tỷ suất sinh lợi nhuận cung cấp sé liệu tổng quan về khả năng tạo ra lợi nhuận và hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Bên cạnh đó thì báo cáo tài chính giúp ta xác định được tình hình tài chính và khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Việc phân tích báo cáo tài chính của doanh nghiệp hay nhà đầu tư cho phép chúng ta sử dụng số liệu cụ thé dé đánh giá khả năng thanh toán của doanh nghiệp và quản lý rủi ro tài chính. Nó cung cấp giá trị trong việc định rõ giá trị của doanh nghiệp.
Thông qua việc phân tích các phương pháp định giá, như phương pháp định giá theo tài sản ròng hoặc phương pháp định giá so sánh với các doanh nghiệp cùng ngành hay nó còn giúp xác định giá trị tài sản và cô phiếu của một doanh nghiệp. Báo cáo tài chính là công cụ quan trọng đề cung cấp thông tin về tình hình tài chính và khả năng hoạt động của doanh nghiệp. Việc phân tích báo cáo tài chính giúp người dùng sử dụng các thông tin có được 19 dé đánh giá hiệu quả hoạt động, kha năng thanh toán, giá trị doanh nghiệp va nhu cầu tài chính trong tương lai. Báo cáo tài chính là một hệ thống thông tin kinh tế và tài chính của một đơn vị kế toán, được trình bày theo các biéu mẫu quy định trong các chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán.
Hệ thống này bao gồm các báo cáo tổng hợp, phản ánh tổng quát về tình hình tài sản, nguồn hình thành tài sản theo cấu trúc, kết quả hoạt động kinh doanh và lưu chuyền tiền tệ của doanh nghiệp tại một thời điểm hoặc trong một thời kỳ nhất định. Các báo cáo tài chính cung cấp thông tin quan trọng về tài chính của doanh nghiệp, giúp cho các bên liên quan có cái nhìn đánh giá toàn diện về hiệu suất và tình hình tài chính của công ty. Chúng thé hiện một cách tổng quát và cụ thé về các chỉ tiêu giá trị như tài sản, nguồn vốn hình thành tải sản, doanh thu, lợi nhuận, cũng như sự lưu chuyền tiền tệ của doanh nghiệp. Thông qua việc thu thập và tổng hợp các thông tin từ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, báo cáo tài chính định dạng ra cung cấp cho người đọc một cái nhìn tổng quan về hình ảnh tài chính của công ty.
Chúng cho phép người dùng đánh gia khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và tinh hình tài chính tông thể của công ty. Trong quá trình quản lý sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp dựa vào nhiều công cụ quản lý khác nhau. Trong số đó, kế toán tài chính đóng vai trò rat quan trọng trong việc cung cấp thông tin kinh tế tài chính dé phục vụ cho quản lý và điều hành của chủ doanh nghiệp, và các đối tượng có liên quan như cơ quan tài chính, ngân hàng, nhà đầu tư, chủ nợ, khách nợ, đối tác liên doanh, liên kết và người lao động. Mỗi đối tượng này có những mục tiêu riêng biệt khi quan tâm đến báo cáo tài chính, nhưng chung quy lại, tất cả đều có mục đích chung là nghiên cứu và tìm hiểu thông tin cần thiết và đáng tin cậy dé hỗ trợ việc ra quyét định phù hợp với mục tiêu cua minh.
20 Đối với chủ doanh nghiệp, báo cáo tài chính cung cấp thông tin quan trọng về hiệu suất tài chính của công ty, như doanh thu, lợi nhuận, cơ cau tai sản và các chỉ số tài chính khác. Thông qua việc phân tích các chỉ số này, chủ doanh nghiệp có thể đánh giá khả năng sinh lời, khả năng trả nợ và hiệu quả sử dụng vốn, từ đó đưa ra những quyết định chiến lược nhằm tăng cường năng suất và lợi nhuận. Các cơ quan tài chính và ngân hàng sử dụng báo cáo tài chính để đánh giá sự khả thi và tính bền vững của doanh nghiệp. Các thông tin về hoạt động tài chính, năng lực trả nợ và khả năng tạo ra dòng tiền đều được xem xét dé đánh giá rủi ro và tiềm năng đầu tư.
Nhà đầu tư quan tâm đến báo cáo tài chính để đánh giá sự hấp dẫn của công ty và tiềm năng sinh lời từ việc đầu tư vào doanh nghiệp. Họ xem xét các thông tin như tăng trưởng doanh thu, biên lợi nhuận, cơ cầu vốn va xu hướng tài chính nhằm đánh giá tính cạnh tranh và tăng trưởng của công ty. Đối với các đối tác liên doanh và liên kết, báo cáo tài chính là một công cụ quan trọng dé đánh giá hiệu qua của quan hệ hợp tác. Những thông tin về khối lượng kinh doanh, chia sẻ lợi nhuận và tài chính chung sẽ giúp các bên đánh giá và quản lý quan hệ liên doanh hiệu quả và bền vững.
Người lao động quan tâm đến báo cáo tài chính dé đánh giá sự ôn định và khả năng sinh lời của doanh nghiệp mà họ đang làm việc. Thông qua việc theo dõi lợi nhuận, tình hình tài chính và kha năng trả lương, người lao động có thé đánh giá mức độ đảm bảo sự 6n định công việc. Báo cáo tài chính thé hiện sự tổng hợp theo những chỉ tiêu giá trị nhất định được quy định phù hợp với yêu cầu quản lý doanh nghiệp trong từng thời kỳ. Được biểu diễn trong các báo cáo tài chính cụ thể, các chỉ tiêu này được sử dụng dé phân tích và đánh giá những mặt mạnh và mặt tồn tại trong sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Khái niệm về phân tích báo cáo tài chính Phân tích báo cáo tài chính là quá trình đánh giá và hiểu rõ những thông tin quan trọng được ghi chép trong báo cáo tai chính của một công ty hoặc tô chức. Báo cáo tài chính chứa các thông tin về tình hình tài chính, hoạt động kinh doanh và hiệu quả hoạt động của công ty trong một khoảng thời gian nhất định. Quá trình phân tích báo cáo tài chính nhằm phân tích, đánh giá và tường minh các thông tin quan trọng trong báo cáo, như doanh thu, lợi nhuận, tài sản, nợ phải trả, vốn chủ sở hữu và các chỉ số tài chính khác. Điều này giúp hiểu rõ về hoạt động kinh doanh của công ty, hiệu suất tài chính và khả năng tạo ra lợi nhuận.
Phân tích báo cáo tài chính cũng có thé bao gồm so sánh các chi số tài chính của công ty với các công ty cạnh tranh hoặc ngành công nghiệp, điều này giúp xác định vị thế của công ty trong thị trường và hiểu rõ hơn về môi trường kinh doanh mà công ty hoạt động. Từ quá trình phân tích báo cáo tài chính, người đọc có thê nhận ra mô hình kinh doanh của công ty, các mối quan hệ giữa các khoản thu chỉ và tài sản, lưu động tài chính và khả năng tạo ra lợi nhuận. Điều này hỗ trợ trong quá trình ra quyết định, đưa ra chiến lược và đánh giá rủi ro cho công ty, cũng như hỗ trợ các bên liên quan như nhà đầu tư, ngân hàng, cơ quan quản lý và các đối tác kinh doanh khác trong việc đánh giá tình hình tài chính của công ty. Các loại báo cáo tài chính Hệ thống báo cáo tài chính được quy định theo thông tư 200, bao gồm Báo cáo tài chính năm và Báo cáo tài chính giữa niên độ.
Đề có thông tin chỉ tiết về biểu mẫu Báo cáo tài chính, có thé tham khảo tài liệu liên quan. Tuy nhiên, các chỉ tiêu không có sô liệu sẽ được miên trình bày trên Báo cáo tài chính. Trong 22 trường hợp này, doanh nghiệp sẽ chủ động đánh lại số thứ tự các chỉ tiêu của Báo cáo tài chính theo nguyên tắc liên tục trong mỗi phan dé dam bảo tính liên tục và minh bạch của báo cáo tài chính. - Báo cáo tải chính năm gôm: + Bảng cân đối kế toá Mẫu số B 01 - DN + Báo cáo kết quả hoạt động kinh doan Mẫu số B 02 —- DN + Báo cáo lưu chuyền tiền tệ Mau số B 03 — DN + Bản thuyết minh Báo cáo tài chin Mẫu số B 09 - DN - Báo cáo tài chính giữa niên độ dang day đủ: + Bảng cân đối kế toán giữa niên độ Mẫu số B 0la— DN + Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giữa niên độ Mẫu số B 02a — DN + Báo cáo lưu chuyền tiền tệ giữa niên độ Mẫu số B 03a— DN + Bản thuyết minh Báo cáo tài chính chọn lọc Mẫu số B 09a — DN - Báo cáo tai chính giữa niên độ dạng tóm lược: + Bảng cân đối kế toán giữa niên độ Mau số B 01b— DN + Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giữa niên độ Mẫu số B 02b — DN + Báo cáo lưu chuyền tiền tệ giữa niên độ Mẫu sé B 03b — DN + Bản thuyết minh Báo cáo tài chính chọn lọc Mẫu số B 09a — DN 2.
Mục tiêu và vai trò của phân tích báo cáo tài chính 2. Mục tiêu của phân tích báo cáo tài chính Báo cáo tài chính thé hiện sự tông hợp theo những chỉ tiêu giá trị nhất định được quy định phù hợp với yêu cầu quản lý doanh nghiệp trong từng thời kỳ. Được biểu diễn trong các báo cáo tải chính cụ thê, các chỉ tiêu này được sử 23 dung dé phân tích và đánh giá những mặt mạnh va mặt tồn tại trong sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Còn phân tích báo cáo tài chính không chỉ tập trung vào việc đặt ra bình luận về tình hình tài chính hiện tại, mà còn về những xu hướng phát triển trong quá khứ và dự đoán tương lai.
Bằng cách thực hiện phân tích này, mục tiêu là cung cấp thông tin tin cậy cho việc điều hành sản xuất kinh doanh cũng như cho mục đích quan tâm của mỗi đối tượng.