Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu hướng chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin vào quản trị doanh nghiệp, việc lưu trữ và xử lý dữ liệu thủ công bằng sổ sách, giấy tờ bộc lộ nhiều điểm hạn chế về độ chính xác và tốc độ truy xuất. Tại Công ty TNHH Truyền thông và Giải trí Thái Thu (Thai Thu Marketing, thành lập ngày 03/10/2019 tại TP. Huế), doanh nghiệp hoạt động với 2 phòng ban chuyên môn và 5 bộ phận trực thuộc. Quy mô hoạt động của đơn vị ghi nhận sự tăng trưởng với hơn 105 dự án thực hiện cho đối tác, 48 bộ nhận diện thương hiệu, hơn 140 khóa học đào tạo và mạng lưới đối tác tại 12 tỉnh thành trên cả nước.

Sự gia tăng về quy mô nhân sự cùng tính chất kiêm nhiệm công việc giữa các mảng chuyên môn dẫn đến việc chấm công, tính lương và theo dõi hồ sơ nhân viên bằng phương thức truyền thống gặp nhiều trở ngại, phát sinh sai sót số liệu. Nhằm giải quyết các bất cập thực tế này, đề tài "Xây dựng phần mềm quản lý nhân sự cho Công ty TNHH Truyền thông và Giải trí Thái Thu" được thực hiện.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định rõ:

  1. Mục tiêu chung: Trên cơ sở tìm hiểu, khảo sát và đánh giá quy trình quản lý nhân sự thực tế tại Công ty TNHH Truyền thông và Giải trí Thái Thu, tiến hành xây dựng phần mềm quản lý nhân sự hoàn chỉnh phục vụ cho hoạt động điều hành của công ty.
  2. Mục tiêu cụ thể:
    • Nắm bắt chi tiết quy trình quản lý hồ sơ nhân viên, tính toán tiền lương và chấm công tại đơn vị.
    • Vận dụng và tuân thủ quy trình xây dựng, phát triển hệ thống thông tin quản lý theo chuẩn khoa học.
    • Làm chủ các nền tảng kỹ thuật và công cụ phát triển bao gồm: Ngôn ngữ lập trình C#, hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL Server và môi trường phát triển tích hợp Visual Studio.
    • Xây dựng và cài đặt hoàn chỉnh ứng dụng phần mềm quản lý nhân sự đáp ứng các yêu cầu nghiệp vụ thực tế của doanh nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động nghiệp vụ quản lý nhân sự (quản lý hồ sơ, chấm công, tính lương) tại doanh nghiệp; các công cụ phát triển phần mềm gồm Microsoft Visual Studio, .NET Framework và Microsoft SQL Server.
  • Phạm vi không gian: Khảo sát và triển khai thực nghiệm tại Công ty TNHH Truyền thông và Giải trí Thái Thu (Địa chỉ: Căn Shophouse SH11, Tòa nhà The Manor Crown, 62 Tố Hữu, phường Xuân Phú, TP. Huế).
  • Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện trong khoảng thời gian từ ngày 12/09/2022 đến ngày 18/12/2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng dựa trên các khái niệm cốt lõi của Hệ thống thông tin quản lý (HTTTQL - Management Information Systems), xác định HTTTQL gồm 4 phân hệ thành phần: hệ thống ghi chép nội bộ, hệ thống tình báo, hệ thống nghiên cứu thông tin và hệ thống hỗ trợ quyết định; phân loại dữ liệu theo 3 cấp độ: thông tin chiến lược, thông tin chiến thuật và thông tin điều hành.

Về mô hình phát triển phần mềm, tác giả áp dụng mô hình thác nước (Waterfall Model) trải qua 6 giai đoạn tuần tự:

  1. Khảo sát (tiếp cận bài toán thực tế).
  2. Xác định yêu cầu (phân loại yêu cầu chức năng và phi chức năng).
  3. Phân tích (mô hình hóa yêu cầu).
  4. Thiết kế (thiết kế thuật toán, cơ sở dữ liệu và giao diện).
  5. Cài đặt (chuyển đổi thiết kế thành mã nguồn).
  6. Vận hành và bảo trì (kiểm thử hiệu quả bên trong và bên ngoài hệ thống).

Phương pháp nghiên cứu thu thập thông tin được triển khai qua 3 kênh:

  • Phương pháp quan sát: Trực tiếp theo dõi các thao tác quản lý nhân sự, chấm công tại công ty.
  • Phương pháp thu thập tài liệu: Đọc và tổng hợp các biểu mẫu, hồ sơ nhân sự, bảng chấm công hiện hành.
  • Phương pháp phỏng vấn: Trao đổi trực tiếp với nhân viên và các cấp quản lý về luồng nghiệp vụ.

Phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống: Sử dụng phương pháp phân tích và thiết kế theo hướng chức năng, biểu diễn trực quan qua sơ đồ phân rã chức năng (BFD - Business Function Diagram), sơ đồ ngữ cảnh (Context Diagram) và sơ đồ luồng dữ liệu (DFD - Data Flow Diagram) từ mức đỉnh đến mức dưới đỉnh. Cơ sở dữ liệu được xây dựng qua mô hình thực thể liên kết (E-R Model) và chuẩn hóa thành sơ đồ quan hệ.

Khóa luận cũng tiến hành khảo cứu 4 công trình liên quan làm cơ sở tham chiếu: Phần mềm DIGINET HR (LemonHR) của DIGINET corp; báo cáo tốt nghiệp của Chu Thị Thương Hiền (Đại học Vinh); đề tài của Phạm Trọng Nhân tại Công ty ATHENA (Đại học Điện Lực); và đồ án của Dương Hồng Cường (Đại học Kinh tế Quốc dân).


Thiết kế và triển khai

Hệ thống phần mềm được thiết kế theo kiến trúc 3 lớp (3-Layer Architecture) nhằm tách biệt các tầng xử lý:

  • Tầng giao diện (Presentation Layer - GUI): Xây dựng bằng Windows Forms trên Visual Studio, tiếp nhận tương tác người dùng, hiển thị dữ liệu và kiểm tra tính hợp lệ sơ bộ của biểu mẫu.
  • Tầng xử lý nghiệp vụ (Business Logic Layer - BLL): Kiểm tra ràng buộc toàn vẹn, tính toán công - lương theo công thức nghiệp vụ, xử lý logic trước khi chuyển dữ liệu xuống tầng lưu trữ hoặc phản hồi lên giao diện.
  • Tầng truy cập dữ liệu (Data Access Layer - DAL): Thực hiện các truy vấn dữ liệu có cấu trúc (SQL) trực tiếp với hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL Server (thêm, sửa, xóa, truy xuất).

Quy tắc nghiệp vụ được mã hóa trong hệ thống:

  • Hợp đồng lao động ký kết thời hạn 3 năm, tái ký khi hết hạn; doanh nghiệp trích nộp bảo hiểm xã hội (BHXH) và bảo hiểm tai nạn (BHTN) theo quy định.
  • Chấm công được tổng hợp định kỳ từ máy chấm công vào cuối tháng.
  • Công thức tính lương áp dụng: $$\text{Tổng lương} = (\text{Lương cơ bản} \times \text{Hệ số lương} \times \text{Tổng ngày làm}) + \text{Phụ cấp} + \text{Thưởng}$$
  • Kỳ hạn chi trả lương định kỳ vào ngày mùng 1 hàng tháng; dữ liệu được tổng hợp kết xuất báo cáo theo tháng hoặc theo quý gửi ban giám đốc.

Cơ sở dữ liệu quan hệ của hệ thống bao gồm 19 bảng dữ liệu được thiết kế chi tiết:

STT Tên bảng Chức năng lưu trữ chính
1 NHANVIEN Thông tin cá nhân, CCCD, ngày sinh, địa chỉ, hình ảnh, mã số và nơi cấp BHXH, BHTN
2 NHANVIENID Khóa liên kết nhân viên với chức vụ, phòng ban, học vấn, bằng cấp, chuyên môn, dân tộc, quốc tịch, tôn giáo, bộ phận
3 HOPDONGLAODONG Mã hợp đồng, tên hợp đồng, ngày ký, ngày hết hạn, trạng thái hợp đồng
4 DANGNHAP Tên người dùng, mật khẩu, quyền hạn truy cập, ghi chú
5 QUOCTICH_ID Danh mục quốc tịch
6 TONGIAO_ID Danh mục tôn giáo
7 HOCVAN_ID Danh mục trình độ học vấn
8 CHUYENMON_ID Danh mục chuyên môn đào tạo
9 BANGCAP_ID Danh mục bằng cấp
10 DANTOC_ID Danh mục dân tộc
11 CHUCVU_ID Danh mục chức vụ công tác
12 PHONGBAN_ID Danh mục phòng ban, số lượng nhân viên, bộ phận trực thuộc
13 BOPHAN_ID Danh mục bộ phận chuyên môn
14 LUONGCOBAN Mức lương cơ bản theo từng chức vụ và phòng ban
15 LUONGNHANVIEN Hệ số lương và mã phụ cấp của từng nhân viên
16 TONGLUONG Tổng hợp tiền lương theo nhân viên, chức vụ, ngày lập, tiền thưởng
17 PHUCAP_ID Danh mục các khoản phụ cấp và số tiền phụ cấp
18 BANGCONG Mã bảng công, tháng, năm làm việc
19 BANGCONG_CT Chi tiết số ngày công thực tế theo nhân viên và phòng ban trong kỳ chấm công

Các giao diện chức năng chính được xây dựng trên Windows Forms bao gồm: Giao diện đăng nhập, Quản lý tài khoản và phân quyền, Quản lý hồ sơ nhân viên, Quản lý bảng công, Bảng công chi tiết, Quản lý tổng lương, Quản lý hợp đồng lao động, Quản lý danh mục phòng ban - bộ phận, Giao diện tìm kiếm đa tiêu chí, Báo cáo - thống kê và Quản lý danh mục phụ cấp.


Nội dung chính theo từng chương

Phần I: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của việc tự động hóa quản lý nhân sự tại Công ty TNHH Truyền thông và Giải trí Thái Thu; xác định mục tiêu chung và 4 mục tiêu cụ thể; làm rõ đối tượng, phạm vi không gian tại trụ sở công ty ở Huế và thời gian thực hiện từ 12/09/2022 đến 18/12/2022. Chương này cũng phân tích 4 phương pháp thu thập dữ liệu và khảo cứu các công trình phần mềm nhân sự tiền nhiệm.

Chương 1: Cơ sở lý thuyết về xây dựng phần mềm quản lý nhân sự

Tổng hợp khung lý thuyết về hệ thống thông tin quản lý, cấu trúc 4 phân hệ và chu trình phát triển 6 bước theo mô hình thác nước. Hệ thống hóa các đặc điểm kỹ thuật của ngôn ngữ lập trình C# trên nền tảng .NET Framework, mô hình phân tầng 3 lớp (GUI, BLL, DAL), môi trường Visual Studio và ngôn ngữ truy vấn cơ sở dữ liệu quan hệ SQL. Đồng thời, chương 1 cung cấp cơ sở lý thuyết về phương pháp phân tích, thiết kế hệ thống theo hướng chức năng và các quy ước ký hiệu mô hình quan hệ dữ liệu.

Chương 2: Khảo sát và phân tích bài toán về quản lý nhân sự tại Công ty TNHH Truyền thông và Giải trí Thái Thu

Giới thiệu tổng quan về Công ty Thái Thu Marketing (thành lập 03/10/2019), các kết quả kinh doanh (hơn 105 dự án, 48 nhận diện thương hiệu, 140 khóa học, đối tác tại 12 tỉnh) và cơ cấu tổ chức gồm Ban Giám đốc, Phòng Marketing (4 bộ phận: Quản trị dịch vụ khách hàng, Sáng tạo, Sản xuất, Hoạch định chiến lược) cùng Phòng Giáo dục (6 giáo viên). Chương này phân tích thực trạng các trở ngại trong quản lý sổ sách thủ công; xác định các yêu cầu chức năng (cập nhật hồ sơ, phòng ban, chấm công, tính lương, quản lý hợp đồng, kết xuất báo cáo); mô tả bài toán luồng nghiệp vụ thực tế; và thiết lập hệ thống sơ đồ chức năng BFD, sơ đồ ngữ cảnh (với 3 tác nhân: Giám đốc, Trưởng phòng ban, Nhân viên) cùng sơ đồ luồng dữ liệu DFD mức đỉnh và 7 sơ đồ DFD mức dưới đỉnh cho từng phân hệ nghiệp vụ.

Chương 3: Thiết kế phần mềm quản lý nhân sự cho Công ty TNHH Truyền thông và Giải trí Thái Thu

Tập trung hiện thực hóa hệ thống thông tin qua việc xây dựng mô hình thực thể liên kết E-R, sơ đồ dữ liệu quan hệ và bảng cấu trúc chi tiết của 19 bảng dữ liệu (đầy đủ tên thuộc tính, kiểu dữ liệu và diễn giải nghiệp vụ). Chương 3 trình bày chi tiết thiết kế giao diện đồ họa người dùng của 11 biểu mẫu chức năng trong phần mềm, từ màn hình xác thực đăng nhập, phân quyền người dùng, quản lý chi tiết hồ sơ cá nhân/bảo hiểm, xử lý dữ liệu chấm công, tính toán bảng lương đến kết xuất báo cáo thống kê.

Phần III: Kết luận

Đánh giá tổng kết các kết quả đạt được sau quá trình nghiên cứu và cài đặt phần mềm; chỉ ra các điểm còn tồn tại của hệ thống trong môi trường vận hành thực tế; từ đó đề xuất các giải pháp khắc phục kỹ thuật và định hướng phát triển, mở rộng các tính năng của phần mềm trong tương lai.


Kết quả và đóng góp

  • Kết quả kỹ thuật và hệ thống:

    • Khảo sát và mô hình hóa thành công toàn bộ luồng nghiệp vụ quản lý nhân sự tại Công ty TNHH Truyền thông và Giải trí Thái Thu bằng công cụ BFD, Context Diagram và DFD nhiều cấp độ.
    • Thiết kế hoàn chỉnh cơ sở dữ liệu quan hệ gồm 19 bảng dữ liệu có cấu trúc chuẩn hóa, bao quát các thực thể: thông tin nhân viên, nhân khẩu học (quốc tịch, dân tộc, tôn giáo), trình độ (học vấn, chuyên môn, bằng cấp), tổ chức (phòng ban, bộ phận, chức vụ), hợp đồng lao động, bảo hiểm (BHXH, BHTN), chấm công và lương thưởng.
    • Xây dựng thành công ứng dụng trên nền tảng C# và .NET Framework theo kiến trúc 3 lớp với 11 giao diện làm việc trực quan, đáp ứng các chức năng cập nhật, tính toán lương tự động theo công thức của công ty, tìm kiếm thông tin theo nhiều tiêu chí (mã, tên, chức vụ) và kết xuất báo cáo lên ban lãnh đạo.
  • Giải pháp và đề xuất của tác giả:

    • Thay thế phương thức quản lý hồ sơ, chấm công và tính lương bằng giấy tờ thủ công tại doanh nghiệp bằng giải pháp phần mềm tự động.
    • Thiết lập cơ chế phân quyền người dùng theo nhóm tài khoản nhằm bảo mật dữ liệu lương và thông tin nội bộ.
    • Đề xuất quy trình đồng bộ dữ liệu từ máy chấm công trực tiếp vào phần mềm định kỳ cuối tháng để tính lương tự động vào ngày mùng 1 hàng tháng.
  • Đóng góp thực tiễn của đề tài:

    • Đóng góp một giải pháp phần mềm chuyên biệt, phù hợp với đặc thù cơ cấu tổ chức (2 phòng ban, 5 bộ phận, đội ngũ giáo viên) và chính sách lương/phụ cấp đặc thù của Công ty TNHH Truyền thông và Giải trí Thái Thu.
    • Hệ thống hóa phương pháp luận phân tích thiết kế hệ thống thông tin quản lý cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực truyền thông - giáo dục.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế:

    • Phần mềm được phát triển dựa trên mô hình phân tích chức năng truyền thống và kiến trúc Windows Forms cục bộ, khả năng tương thích khi mở rộng trên các nền tảng mạng phân tán hoặc thiết bị di động chưa được tích hợp trong phạm vi khóa luận.
    • Thời gian khảo sát và thực tập kéo dài trong 3 tháng (12/09/2022 - 18/12/2022), do đó một số tính năng nâng cao như đánh giá hiệu suất làm việc chi tiết hay tích hợp cổng tuyển dụng trực tuyến chưa được hoàn thiện triệt để.
  • Hướng nghiên cứu tiếp:

    • Tiếp tục hoàn thiện các module quản lý tuyển dụng và đánh giá năng lực nhân viên.
    • Tối ưu hóa giao diện người dùng và nâng cấp kiến trúc phần mềm để hỗ trợ truy cập đa nền tảng (Web/Cloud) phù hợp với xu thế phát triển mở rộng đối tác tại nhiều tỉnh thành của doanh nghiệp.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo thực tế có giá trị đối với:

  • Sinh viên chuyên ngành Hệ thống thông tin kinh tế, Tin học kinh tế, Công nghệ thông tin và Quản trị kinh doanh đang thực hiện đồ án hoặc khóa luận tốt nghiệp về xây dựng phần mềm quản lý doanh nghiệp.
  • Sinh viên và lập trình viên cần tài liệu mẫu về quy trình phân tích hướng chức năng (vẽ BFD, DFD, sơ đồ ngữ cảnh, mô hình E-R) và thiết kế CSDL quan hệ chuẩn mực cho bài toán nhân sự.
  • Các nhà phát triển phần mềm ứng dụng C# (.NET WinForms) theo mô hình 3 lớp kết hợp hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL Server.
  • Bộ phận quản trị nhân sự và quản lý tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ (đặc biệt trong ngành truyền thông, digital marketing) cần tài liệu tham khảo về chuẩn hóa cấu trúc dữ liệu nhân sự, hợp đồng và công thức tiền lương.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu tổ chức của Công ty TNHH Truyền thông và Giải trí Thái Thu được bố trí như thế nào theo khảo sát của đề tài?
Doanh nghiệp gồm Ban Giám đốc quản lý trực tiếp 2 đơn vị chính: Phòng Marketing (gồm 4 bộ phận: Quản trị dịch vụ khách hàng, Sáng tạo, Sản xuất, Hoạch định chiến lược) và Phòng Giáo dục (gồm 6 giáo viên).

2. Công thức tính tổng lương hàng tháng cho nhân viên được thiết lập trong phần mềm như thế nào?
Tiền lương hàng tháng được tính theo công thức:
$\text{Tổng lương} = (\text{Lương cơ bản} \times \text{Hệ số lương} \times \text{Tổng ngày làm}) + \text{Phụ cấp} + \text{Thưởng}$. Dữ liệu ngày làm việc được tổng kết từ máy chấm công vào cuối tháng và chi trả định kỳ vào ngày mùng 1 tháng tiếp theo.

3. Phần mềm sử dụng công nghệ và kiến trúc nào để phát triển?
Phần mềm sử dụng ngôn ngữ lập trình C# trên nền tảng .NET Framework và môi trường Visual Studio, cơ sở dữ liệu được lưu trữ và quản lý bằng Microsoft SQL Server. Hệ thống được tổ chức theo kiến trúc 3 lớp (3-Layer Architecture): Tầng giao diện (GUI), Tầng xử lý nghiệp vụ (BLL) và Tầng truy cập dữ liệu (DAL).

4. Cơ sở dữ liệu của phần mềm gồm bao nhiêu bảng và quản lý những thông tin gì?
Cơ sở dữ liệu gồm 19 bảng (NHANVIEN, NHANVIENID, HOPDONGLAODONG, DANGNHAP, QUOCTICH_ID, TONGIAO_ID, CHUYENMON_ID, HOCVAN_ID, BANGCAP_ID, DANTOC_ID, CHUCVU_ID, PHONGBAN_ID, BOPHAN_ID, LUONGCOBAN, LUONGNHANVIEN, TONGLUONG, PHUCAP_ID, BANGCONG, BANGCONG_CT), lưu trữ toàn diện từ lý lịch nhân viên, hồ sơ bảo hiểm, hợp đồng 3 năm, phân quyền tài khoản đến danh mục phòng ban, chấm công chi tiết và phụ cấp.

5. Sơ đồ luồng dữ liệu (DFD) của hệ thống được phân rã thành những phân hệ chức năng nào?
DFD mức đỉnh được phân rã chi tiết thành 7 sơ đồ luồng dữ liệu mức dưới đỉnh tương ứng với 6 phân hệ nghiệp vụ chính: Quản lý hệ thống, Quản lý hồ sơ nhân viên, Quản lý phòng ban, Quản lý tiền lương, Quản lý tìm kiếm và Quản lý báo cáo thống kê.


Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Văn Nhật đã giải quyết trọn vẹn bài toán chuyển đổi quy trình quản lý nhân sự từ thủ công sang tự động hóa tại Công ty TNHH Truyền thông và Giải trí Thái Thu. Đề tài vận dụng bài bản phương pháp phân tích thiết kế hướng chức năng, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu 19 bảng chặt chẽ và triển khai phần mềm hoàn chỉnh bằng C# theo mô hình 3 lớp trên nền tảng .NET Framework và SQL Server. Kết quả nghiên cứu đáp ứng đầy đủ các yêu cầu nghiệp vụ thực tiễn về quản lý hồ sơ, chấm công, tính lương và phân quyền bảo mật, mang lại giá trị ứng dụng cụ thể cho doanh nghiệp và cung cấp tài liệu tham khảo khoa học cho sinh viên ngành Hệ thống thông tin kinh tế.