Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Sự Phát Triển Của Làng Nghề Bánh Phồng Huyện Cái Bè, Tỉnh Tiền Giang

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của làng nghề bánh phồng huyện cái bè tỉnh tiền giang, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Lê Hoàng Phương
• Người hướng dẫn: Ts. Mai Thanh Loan
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Thống Kê Kinh Tế
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Sự Phát Triển Của Làng Nghề Bánh Phồng Huyện Cái Bè - Tỉnh Tiền Giang
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.3. MỤC TIÊU, CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.3.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. PHẠM VI, ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 1.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.6. Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.7. BỐ CỤC CỦA ĐỀ TÀI
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT
• 2.1. LÝ THUYẾT VỀ SỰ PHÁT TRIỂN LÀNG NGHỀ
• 2.1.1. Lý thuyết chung về phát triển
• 2.1.2. Khái quát về làng nghề
• 2.1.2.1. Khái niệm làng nghề, làng nghề truyền thống
• 2.1.2.2. Phân biệt làng nghề mới, làng có nghề và làng nghề truyền thống
• 2.1.2.3. Đặc điểm của làng nghề
• 2.1.2.4. Vai trò của làng nghề
• 2.1.3. Lý thuyết chung về phát triển làng nghề
• 2.1.3.1. Khái niệm về phát triển làng nghề
• 2.1.3.2. Một số quan điểm về phát triển làng nghề
• 2.2. THỰC TRẠNG, ĐẶC THÙ CỦA SẢN XUẤT BÁNH PHỒNG
• 2.3. CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN
• 2.3.1. Các nghiên cứu có liên quan
• 2.3.2. Đánh giá tài liệu lược khảo
• 2.3.3. Tổng hợp tài liệu lược khảo
• 2.3.4. Điểm kế thừa và khe hở nghiên cứu cho đề tài
• 2.4. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT
• 2.4.1. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.4.2. Mô tả biến trong mô hình
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.2. Nghiên cứu định tính
• 3.3. Nghiên cứu định lượng
• 3.4. CHỌN MẪU VÀ PHƯƠNG PHÁP KHẢO SÁT
• 3.4.1. Phương pháp chọn mẫu và tính đại diện của tổng thể mẫu khảo sát
• 3.4.2. Địa bàn, đối tượng và phương pháp khảo sát
• 3.5. Xử lý dữ liệu
• 3.5.1. Kiểm định thang đo và phân tích nhân tố
• 3.5.1.1. Ma trận tương quan
• 3.5.2. Phân tích hồi qui
• 3.5.3. Kiểm định mô hình
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. ĐẶC ĐIỂM MẪU KHẢO SÁT VÀ THỐNG KÊ MÔ TẢ CÁC BIẾN
• 4.1.1. Đặc điểm mẫu khảo sát
• 4.1.2. Thống kê mô tả các biến
• 4.2. KIỂM ĐỊNH THANG ĐO, PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHÁM PHÁ
• 4.2.1. Kiểm định thang đo
• 4.2.2. Phân tích nhân tố khám phá (EFA)
• 4.2.3. Mô hình hiệu chỉnh sau khi phân tích nhân tố
• 4.3. PHÂN TÍCH HỒI QUY
• 4.3.1. Ma trận tương quan
• 4.3.2. Phân tích mô hình hồi quy
• 4.4. KIỂM ĐỊNH SỰ KHÁC BIỆT VỀ PHÁT TRIỂN LÀNG NGHỀ GIỮA CÁC NHÓM CƠ SỞ KINH DOANH CÓ ĐẶC ĐIỂM KHÁC NHAU
• 4.4.1. Sự khác biệt phát triển giữa các cơ sở có qui mô lao động khác nhau
• 4.4.2. Sự khác biệt phát triển giữa các cơ sở có vốn đầu tư khác nhau
• 4.5. THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.5.1. So với các kết quả nghiên cứu thực nghiệm trước đây
• 4.5.2. So với thực tiển quản lý
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ CÁC HÀM Ý QUẢN LÝ
• 5.1. Kết luận từ mô hình thực tiển nghiên cứu
• 5.2. Kết luận từ ANOVA
• 5.3. Về khả năng hiểu biết của các nông hộ
• 5.4. Về cơ sở hạ tầng
• 5.5. Về điều kiện sản xuất các nông hộ
• 5.6. Về khả năng tài chính của các nông hộ
• 5.7. HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI VÀ ĐỀ XUẤT HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Sự Phát Triển Làng Nghề Bánh Phồng Tại Cái Bè

Làng nghề bánh phồng tại huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang, đã có lịch sử lâu đời và đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế địa phương. Nghề làm bánh phồng không chỉ tạo ra nguồn thu nhập cho hàng trăm hộ gia đình mà còn góp phần bảo tồn văn hóa ẩm thực truyền thống của vùng đất này. Tuy nhiên, sự phát triển của làng nghề này đang đối mặt với nhiều thách thức từ thị trường và công nghệ.

1.1. Lịch Sử Hình Thành Làng Nghề Bánh Phồng

Nghề làm bánh phồng tại Cái Bè bắt đầu từ những năm 1940, chủ yếu phục vụ cho các dịp lễ Tết. Qua thời gian, nghề này đã phát triển mạnh mẽ, với số lượng hộ sản xuất tăng lên đáng kể.

1.2. Vai Trò Của Làng Nghề Trong Kinh Tế Địa Phương

Làng nghề bánh phồng không chỉ tạo ra việc làm cho người dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững của huyện Cái Bè, giúp cải thiện đời sống và thu nhập cho người dân.

II. Những Thách Thức Đối Với Sự Phát Triển Làng Nghề Bánh Phồng

Mặc dù có nhiều tiềm năng, làng nghề bánh phồng Cái Bè đang phải đối mặt với nhiều thách thức như sự cạnh tranh từ sản phẩm công nghiệp, thay đổi nhu cầu thị trường và công nghệ sản xuất lạc hậu.

2.1. Cạnh Tranh Từ Sản Phẩm Công Nghiệp

Sự xuất hiện của các sản phẩm bánh phồng công nghiệp với giá thành rẻ hơn đã tạo ra áp lực lớn cho các hộ sản xuất truyền thống, khiến họ gặp khó khăn trong việc duy trì thị phần.

2.2. Công Nghệ Sản Xuất Lạc Hậu

Nhiều cơ sở sản xuất vẫn sử dụng công nghệ thủ công, dẫn đến năng suất thấp và chất lượng sản phẩm không đồng đều, điều này ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh trên thị trường.

III. Phương Pháp Phát Triển Bền Vững Làng Nghề Bánh Phồng

Để phát triển bền vững, làng nghề bánh phồng cần áp dụng các phương pháp cải tiến công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

3.1. Cải Tiến Công Nghệ Sản Xuất

Việc đầu tư vào công nghệ mới sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, từ đó tăng khả năng cạnh tranh của bánh phồng Cái Bè trên thị trường.

3.2. Đào Tạo Kỹ Năng Cho Người Lao Động

Đào tạo kỹ năng cho người lao động trong làng nghề sẽ giúp họ nắm bắt công nghệ mới và cải thiện quy trình sản xuất, từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Nghiên Cứu Về Làng Nghề Bánh Phồng

Nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của làng nghề bánh phồng đã chỉ ra rằng việc kết hợp giữa bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế là rất cần thiết.

4.1. Bảo Tồn Văn Hóa Ẩm Thực

Việc duy trì các giá trị văn hóa trong sản xuất bánh phồng không chỉ giúp bảo tồn bản sắc địa phương mà còn thu hút du khách đến với Cái Bè.

4.2. Tăng Cường Kết Nối Giữa Các Hộ Sản Xuất

Tạo ra mạng lưới kết nối giữa các hộ sản xuất sẽ giúp chia sẻ kinh nghiệm, công nghệ và mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm bánh phồng.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Làng Nghề Bánh Phồng Tại Cái Bè

Tương lai của làng nghề bánh phồng Cái Bè phụ thuộc vào khả năng thích ứng với thị trường và sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Việc phát triển bền vững là mục tiêu hàng đầu để bảo tồn và phát triển nghề truyền thống này.

5.1. Hỗ Trợ Từ Chính Quyền Địa Phương

Chính quyền địa phương cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể để giúp các hộ sản xuất nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Du Lịch Trong Phát Triển Làng Nghề

Du lịch có thể đóng vai trò quan trọng trong việc quảng bá sản phẩm bánh phồng, từ đó tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Làng nghề truyền thống giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Tại huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang, nghề sản xuất bánh phồng hình thành từ năm 1940 với hơn 400 hộ tham gia sản xuất, đạt sản lượng bình quân khoảng 1.444 tấn bánh mỗi năm và đóng góp ước tính 13 tỷ đồng vào giá trị sản xuất tiểu thủ công nghiệp của địa phương. Tuy nhiên, trước sức ép đô thị hóa và sự cạnh tranh gay gắt của thị trường, làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một do quy mô sản xuất nhỏ lẻ, công nghệ thô sơ và thiếu liên kết chuỗi giá trị.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là xác định và lượng hóa mức độ tác động của các nhân tố then chốt ảnh hưởng đến sự phát triển của làng nghề bánh phồng Cái Bè. Phạm vi nghiên cứu tập trung tại thị trấn Cái Bè và xã Đông Hòa Hiệp—khu vực chiếm 90% tổng số hộ sản xuất trên diện tích quy hoạch 342,1 ha dọc theo 4,2 km ven sông Cái Bè. Dữ liệu thực nghiệm được thu thập từ ngày 01/8/2017 đến ngày 31/10/2017.

Ý nghĩa thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học nhằm hỗ trợ địa phương thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng 50% số xã đạt chuẩn nông thôn mới đến năm 2020. Kết quả nghiên cứu giúp hài hòa lợi ích kinh tế giữa các hộ dân, nhà đầu tư và chính quyền địa phương, đồng thời bảo tồn giá trị văn hóa ẩm thực truyền thống Nam Bộ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết phát triển kinh tế của Michael Todaro với quan điểm cốt lõi là nâng cao thu nhập, đảm bảo việc làm và gìn giữ giá trị văn hóa bản địa. Bên cạnh đó, luận văn kế thừa lý thuyết phát triển làng nghề của Lynn Stephen khi xem thợ thủ công là "các doanh nhân vi mô" cần được tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và kỹ năng quản lý hiện đại.

Các khái niệm chính được chuẩn hóa theo quy định pháp lý và tài liệu chuyên ngành:

• Làng nghề và làng nghề truyền thống: Xác định theo tiêu chí của Thông tư số 116/2006/TT-BNN của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, trong đó làng nghề truyền thống phải có lịch sử hoạt động trên 50 năm và tạo ra sản phẩm mang bản sắc độc đáo.
• Phát triển làng nghề: Quá trình mở rộng quy mô sản xuất, chuẩn hóa nguồn nguyên liệu đầu vào, cải tiến chất lượng thành phẩm và gia tăng phúc lợi xã hội cho cộng đồng cư dân nông thôn.

Mô hình nghiên cứu kế thừa khung phân tích của tác giả Mai Văn Nam (2013), kết hợp các phát hiện từ Kiều Mai Hương (2010) và Vũ Ngọc Hoàng (2016). Mô hình bao gồm 4 biến độc lập tác động cùng chiều đến biến phụ thuộc Sự phát triển của làng nghề: Khả năng tài chính của nông hộ, Cơ sở hạ tầng, Điều kiện sản xuất của nông hộ và Khả năng hiểu biết của nông hộ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng chặt chẽ. Nghiên cứu định tính thực hiện qua phỏng vấn sâu 6 chuyên gia và khảo sát thử nghiệm 35 hộ nhằm hiệu chỉnh thang đo Likert 5 mức độ với 23 biến quan sát.

Nghiên cứu định lượng áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng theo địa bàn và quy mô lao động. Tổng thể nghiên cứu gồm 327 cơ sở kinh doanh bánh phồng tại huyện Cái Bè. Khảo sát phát ra 195 phiếu, thu về 189 phiếu (tỷ lệ hồi đáp đạt 96,92%), sau khi sàng lọc thu được 185 quan sát hợp lệ (chiếm 59,63% tổng thể chung). Cỡ mẫu này hoàn toàn thỏa mãn tiêu chuẩn kiểm định EFA với yêu cầu tối thiểu 5 mẫu cho mỗi biến quan sát và phân tích hồi quy theo công thức n >= 8m + 50 của Barbara Tabachnick và Linda Fidell.

Quy trình phân tích dữ liệu trên phần mềm SPSS phiên bản 23.0 bao gồm: đánh giá độ tin cậy Cronbach's Alpha (ngưỡng chấp nhận hệ số lớn hơn 0,6 và tương quan biến tổng lớn hơn 0,3), phân tích nhân tố khám phá EFA (KMO nằm trong khoảng 0,5 đến 1,0; kiểm định Bartlett có Sig. nhỏ hơn 0,05; tổng phương sai trích đạt từ 50% trở lên), phân tích hồi quy tuyến tính OLS và kiểm định phân tích phương sai ANOVA.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả kiểm định thang đo cho thấy tất cả các khái niệm nghiên cứu đều đạt độ tin cậy nội tại rất cao:

• Thang đo Khả năng hiểu biết của các nông hộ đạt Cronbach's Alpha bằng 0,938.
• Thang đo Khả năng tài chính của các nông hộ đạt Cronbach's Alpha bằng 0,937.
• Thang đo Sự phát triển của làng nghề đạt Cronbach's Alpha bằng 0,933.
• Thang đo Điều kiện sản xuất các nông hộ đạt Cronbach's Alpha bằng 0,907.
• Thang đo Cơ sở hạ tầng đạt Cronbach's Alpha bằng 0,873.

Thống kê mô tả chỉ ra sự phân hóa rõ nét trong cảm nhận của chủ cơ sở sản xuất. Điều kiện sản xuất được đánh giá cao nhất với điểm trung bình 3,64 (độ lệch chuẩn 0,76), trong đó tiêu chí nguyên liệu được miễn thuế đạt mức cao nhất 3,69 điểm. Ngược lại, Khả năng hiểu biết của nông hộ bị đánh giá thấp nhất với điểm trung bình 3,15 (độ lệch chuẩn 0,91), đặc biệt tiêu chí trình độ lao động phù hợp chỉ đạt 3,06 điểm.

Về đặc điểm mẫu khảo sát, có tới 63,78% cơ sở hoạt động với quy mô nhỏ dưới 5 lao động và 85,41% cơ sở có mức vốn đầu tư ban đầu dưới 100 triệu đồng. Nhóm cơ sở có vốn đầu tư từ 100 đến 900 triệu đồng chỉ chiếm 11,89%, trong khi nhóm có quy mô vốn trên 900 triệu đồng chiếm tỷ lệ rất khiêm tốn là 2,70%.

Thảo luận kết quả

Mô hình hồi quy và kiểm định tương quan khẳng định cả 4 nhân tố đều có ảnh hưởng cùng chiều và có ý nghĩa thống kê đến sự phát triển của làng nghề bánh phồng. Kết quả này tương đồng với nghiên cứu của Mai Văn Nam (2013) tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và nghiên cứu của Đặng Kim Chi (2005) về các yếu tố nội lực trong làng nghề tiểu thủ công nghiệp.

Việc nhân tố Khả năng hiểu biết có điểm đánh giá thấp phản ánh thực tế người thợ bánh phồng Cái Bè chủ yếu học nghề theo phương thức truyền khẩu gia đình, thiếu kiến thức quản trị kinh doanh hiện đại và thụ động trong việc cập nhật biến động giá thành phẩm (3,21 điểm) cũng như giá nguyên liệu đầu vào (3,16 điểm). Trong khi đó, nhân tố Cơ sở hạ tầng đạt mức trung bình 3,40 điểm, trong đó hệ thống cấp điện được đánh giá tốt (3,57 điểm) nhờ các dự án nâng cấp lưới điện hạ thế, nhưng hệ thống giao thông vận chuyển nội bộ vẫn còn hạn chế (3,23 điểm).

Các dữ liệu phân tích phần dư chuẩn hóa qua biểu đồ Histogram và đồ thị Scatter Plot chứng minh phần dư có phân phối chuẩn, không vi phạm giả định phương sai thay đổi hay đa cộng tuyến (hệ số VIF của các biến đều nhỏ hơn 10). Kết quả kiểm định ANOVA xác nhận có sự khác biệt rõ rệt về mức độ phát triển giữa các nhóm hộ có quy mô lao động và nguồn vốn đầu tư khác nhau.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm thúc đẩy làng nghề bánh phồng Cái Bè phát triển bền vững trong giai đoạn mới, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Nâng cao trình độ chuyên môn và khả năng nắm bắt thị trường: UBND huyện Cái Bè phối hợp với Trung tâm Khuyến công tỉnh Tiền Giang tổ chức các khóa tập huấn định kỳ 2 lần mỗi năm về an toàn vệ sinh thực phẩm, kỹ năng xúc tiến thương mại điện tử và quản trị tài chính vi mô. Mục tiêu nâng điểm đánh giá mức độ hiểu biết thị trường của chủ cơ sở từ mức 3,15 hiện nay lên trên 4,00 điểm trong vòng 2 năm tới.

2. Mở rộng cơ chế tín dụng ưu đãi cho nông hộ: Chi nhánh Ngân hàng Chính sách Xã hội và Ngân hàng Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn huyện Cái Bè triển khai gói vay ưu đãi trung và dài hạn với hạn mức nâng từ 50 triệu lên 200 triệu đồng mỗi hộ. Mục tiêu tăng tỷ lệ cơ sở tiếp cận vốn chính thức từ 14,59% lên ít nhất 45% trong giai đoạn 2018-2021, giúp hộ dân đổi mới trang thiết bị cơ giới.

3. Hiện đại hóa quy trình sản xuất và chuẩn hóa chất lượng: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tiền Giang hỗ trợ kinh phí chuyển giao công nghệ máy quết bột, máy cán bánh và hệ thống sấy nhiệt khép kín. Giải pháp này hướng tới mục tiêu giảm 30% chi phí lao động thủ công nặng nhọc, kiểm soát độ ẩm đồng đều và nâng sản lượng toàn làng nghề vượt mốc 1.800 tấn bánh mỗi năm.

4. Hoàn thiện hạ tầng giao thông và logistics kết nối du lịch: UBND tỉnh Tiền Giang ưu tiên giải ngân vốn đầu tư công nâng cấp, nhựa hóa 100% tuyến đường ngõ xóm kết nối trực tiếp với trục lộ chính 4,2 km ven sông Cái Bè. Thời gian thi công hoàn thành trong 18 tháng, tạo điều kiện thuận lợi cho xe tải vận chuyển nguyên liệu và phát triển tour du lịch trải nghiệm làng nghề.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương: Phòng Kinh tế huyện Cái Bè và Sở Công Thương tỉnh Tiền Giang có thể sử dụng hệ thống số liệu thực nghiệm để xây dựng đề án bảo tồn làng nghề truyền thống gắn liền với chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.
• Chủ cơ sở sản xuất và hộ kinh doanh bánh phồng: Cung cấp góc nhìn thực tiễn về việc tái cấu trúc nguồn vốn, đổi mới công nghệ sấy bánh bằng máy và nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm đặc sản địa phương.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Kinh tế: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp nghiên cứu định lượng, kỹ thuật lấy mẫu phân tầng trong điều kiện tổng thể nhỏ và quy trình phân tích thang đo Cronbach's Alpha kết hợp EFA trên phần mềm SPSS.
• Doanh nghiệp lữ hành và tổ chức xúc tiến thương mại: Khai thác tiềm năng văn hóa bản địa để xây dựng các sản phẩm du lịch sinh thái sông nước kết hợp trải nghiệm làm bánh phồng tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Câu hỏi thường gặp

1. Làng nghề bánh phồng Cái Bè có quy mô kinh tế và giá trị lịch sử như thế nào? Làng nghề hình thành từ năm 1940 tại ấp An Hiệp (xã Đông Hòa Hiệp) và Khu 4 (thị trấn Cái Bè), quy tụ hơn 400 hộ làm nghề trên diện tích 342,1 ha. Hàng năm, làng nghề cung ứng khoảng 1.444 tấn bánh thành phẩm, tạo giá trị sản xuất ước đạt 13 tỷ đồng.

2. Nhân tố nào ảnh hưởng yếu nhất đến sự phát triển của làng nghề trong khảo sát thực tế? Nhân tố Khả năng hiểu biết của nông hộ có điểm đánh giá trung bình thấp nhất (3,15 điểm). Điểm nghẽn lớn nhất nằm ở trình độ học vấn của người lao động (3,06 điểm) và khả năng cập nhật thông tin giá cả nguyên liệu đầu vào (3,16 điểm).

3. Cỡ mẫu 185 quan sát có bảo đảm tính đại diện khoa học cho làng nghề không? Mẫu khảo sát 185 cơ sở hợp lệ chiếm 59,63% trên tổng số 327 cơ sở thực tế tại địa bàn. Phương pháp lấy mẫu phân tầng theo quy mô lao động và tỷ lệ hộ tại 2 xã trọng điểm bảo đảm độ tin cậy và tính đại diện tổng thể cao.

4. Cơ cấu vốn và quy mô lao động của các cơ sở sản xuất phân bổ ra sao? Khảo sát chỉ ra 63,78% cơ sở có quy mô dưới 5 lao động và 85,41% cơ sở có vốn đầu tư dưới 100 triệu đồng. Số cơ sở quy mô lớn có vốn trên 900 triệu đồng chỉ chiếm tỷ lệ 2,70%, phản ánh mô hình kinh tế hộ gia đình là chủ đạo.

5. Căn cứ pháp lý nào quy định tiêu chí công nhận làng nghề truyền thống tại Việt Nam? Nghiên cứu áp dụng Thông tư số 116/2006/TT-BNN của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn Nghị định số 66/2006/NĐ-CP, quy định làng nghề truyền thống phải đạt tối thiểu 30% số hộ tham gia và có thời gian hoạt động ổn định trên 50 năm.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng và lượng hóa thành công tác động của 4 nhóm nhân tố chính đối với sự phát triển của làng nghề bánh phồng huyện Cái Bè.
• Khẳng định mô hình kinh tế hộ gia đình nhỏ lẻ với 85,41% số cơ sở có vốn dưới 100 triệu đồng là rào cản lớn nhất đối với việc hiện đại hóa công nghệ sản xuất.
• Đóng góp bộ thang đo gồm 23 biến quan sát có độ tin cậy cao (Cronbach's Alpha từ 0,873 đến 0,938), làm cơ sở lý luận cho các nghiên cứu làng nghề tại Nam Bộ.
• Đề xuất lộ trình 4 giải pháp đồng bộ về vốn vay, công nghệ, hạ tầng và đào tạo nguồn nhân lực với mốc triển khai cụ thể trong giai đoạn 2018-2022.
• Nghiên cứu là tài liệu thực chứng quan trọng giúp các cấp quản lý và nhà nghiên cứu thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Hãy ứng dụng ngay các phát hiện của luận văn để nâng tầm giá trị nông sản truyền thống Việt Nam!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 Tác giả đã trình bày lý do chọn tên đề tài nghiên cứu “Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của Làng nghề Bánh Phồng huyện Cái Bè - tỉnh Tiền Giang”. Đồng thời, tác giả cũng đưa ra mục tiêu chung, mục tiêu cụ thể và câu hỏi nghiên cứu của đề tài cần đạt được. Tác giả cũng xác định được phương pháp nghiên cứu, xác định phạm vi, đối tượng cùng ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Bố cục của nghiên cứu gồm 5 chương sẽ thực hiện.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT Giới thiệu cơ sở lý thuyết, mô hình tham khảo và các nghiên cứu đã được thực hiện trước đây trong nước và nước ngoài liên quan đến sự phát triển của Làng nghề. Từ đó, chương này sẽ làm nền tảng cho việc xây dựng mô hình nghiên cứu đề xuất trong chương 3, về các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của Làng nghề Bánh Phồng huyện Cái Bè - tỉnh Tiền Giang. LÝ THUYẾT VỀ SỰ PHÁT TRIỂN LÀNG NGHỀ 2. Lý thuyết chung về phát triển Theo Harrison thuật ngữ sự phát triển bao gồm nhiều ý nghĩa như tăng trưởng kinh tế, thay đổi cơ cấu, công nghiệp hóa, chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội, tự hiện thực hoá và sự tự do cá nhân, quốc gia, khu vực và văn hoá.

Sự phát triển được Goldsworthy; Ingham mở rộng hơn, bên cạnh ý nghĩa về tăng trưởng kinh tế thì còn phải kết hợp với xã hội, đạo đức và các cân nhắc về môi trường. Mục đích cuối cùng của sự phát triển nhằm cải thiện và hoàn thiện cho cuộc sống con người thông qua việc lựa chọn các giải pháp. Còn theo Todaro thì đưa ra ba giá trị cốt lõi và ba mục tiêu hàng đầu của sự phát triển. Giá trị cốt lõi của sự phát triển là nuôi dưỡng, lòng tự trọng và tự do.

Ba mục tiêu của sự phát triển bao gồm: (1) Đáp ứng nhu cầu cơ bản của con người; (2) Nâng cao thu nhập, giáo dục tốt hơn, đảm bảo việc làm và quan tâm đến các giá trị văn hoá và nhân bản, lòng tự trọng của dân tộc; (3) Lựa chọn hình thức kinh tế và xã hội để cá nhân được tự do, quốc gia không phụ thuộc vào quốc gia khác. Redclift đã mở rộng thêm cho thuật ngữ sự phát triển, sự phát triển còn được đề cập đến vấn đề phát triển bền vững. Theo WCED (Ủy ban Thế giới về Môi trường và Phát triển), sự phát triển đáp ứng được nhu cầu của hiện tại mà không ảnh hưởng đến khả năng chi phí để đáp ứng nhu cầu riêng của họ. Cách thức đo lường sự phát triển cũng đã thay đổi theo thời gian.

Các quan niệm truyền thống về sự phát triển như chất lượng cuộc sống, thu nhập bình quân LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 đầu người hoặc GNP dần được bổ sung các chỉ số khác như: Chỉ số phát triển con người (kinh tế xã hội), Chỉ số phúc lợi xã hội bền vững, và Chỉ số tự do chính trị và dân sự. Hettne đưa ra kết luận, tùy theo hoàn cảnh cụ thể mà thuật ngữ sự phát triển sẽ có cách hiểu và đo lường khác nhau. Như vậy sự phát triển bao gồm việc chuyển đổi cơ cấu bao hàm các thay đổi chính trị, văn hoá, xã hội và kinh tế. Khái quát về làng nghề 2.

Khái niệm làng nghề, làng nghề truyền thống Lịch sử nông thôn Việt Nam gắn liền với các thôn làng và các làng nghề. Chúng là đặc trưng kinh tế cho truyền thống kinh tế, văn hóa của xã hội nông thôn. Các làng nghề là cầu nối giữa công nghiệp và nông nghiệp, giữa nông thôn và thành thị, giữa truyền thống và hiện tại, là nấc thang quan trọng trong quá trình công nghiệp hóa ở nông thôn nước ta. Theo Trần Thị Thùy Linh nói đến làng nghề chúng ta cần chú ý 2 yếu tố cấu thành đó là làng và nghề.

Làng là một khu vực địa lí, một không gian lãnh thổ nhất định, ở đó tập hợp những người dân cùng sinh sống, cùng sản xuất. Các làng nghề gắn bó với các ngành nghề phi công nghiệp, các ngành nghề thủ công ở các thôn làng. Năm 2006, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ban hành Thông tư số 116/2006/TT-BNN ngày 18 tháng 12 năm 2006 quy định nội dung và các tiêu chí công nhận làng nghề, làng nghề truyền thống. Theo đó, Làng nghề là một hoặc nhiều cụm dân cư cấp thôn, ấp, bản, làng, buôn, phum, sóc hoặc các điểm dân cư tương tự trên địa bàn một xã, thị trấn, có các hoạt động ngành nghề nông thôn, sản xuất ra một hoặc nhiều loại sản phẩm khác nhau.

Theo Vũ Ngọc Hoàng: làng nghề được hiểu theo nghĩa rộng có thể là cụm các làng nghề, không bó hẹp trong phạm vi hành chính của một làng mà gồm một hoặc một số làng cùng một tiểu vùng, cùng địa lí kinh tế, cùng sản xuất một chủng loại hàng hóa truyền thống hoặc cùng kinh doanh liên quan đến một nghề phi nông nghiệp và có quan hệ mật thiết với nhau về kinh tế - xã hội. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Tóm lại: có thể hiểu làng nghề là một cộng đồng dân cư sống tập trung trên cùng một địa bàn ở nông thôn. Trong làng đó có một bộ phận dân cư tách ra cùng nhau sinh sống bằng việc sản xuất một hoặc một số loại hàng hoá, dịch vụ trong đó có ít nhất một loại hàng hoá dịch vụ đặc trưng thu hút đông đảo lao động hoặc hộ gia đình trong làng tham gia, đem lại nguồn thu nhập chính và chiếm tỷ trọng lớn so với thu nhập dân cư được tạo ra trên địa bàn làng hoặc cộng đồng dân cư đó. Truyền thống là thuật ngữ dùng để chỉ các giá trị, yếu tố, quan niệm của một cộng đồng người hay của xã hội lưu giữ trong một thời gian dài từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Truyền thống thể hiện tính kế thừa là chủ yếu, tuy nhiên cũng có sự phát triển theo lịch sử. Truyền thống được biểu hiện ở hình thức như truyền thống học tập, lễ hội truyền thống, truyền thống dòng họ, nghề truyền thống (Vũ Ngọc Hoàng, 2016). Thông tư số 116/2006/TT-BNN, nghề truyền thống là nghề đã được hình thành từ lâu đời, tạo ra những sản phẩm độc đáo, có tính riêng biệt, được lưu truyền và phát triển đến ngày nay hoặc có nguy cơ bị mai một, thất truyền. Như vậy có thể hiểu về làng nghề truyền thống là loại hình làng nghề đã hình thành, tồn tại và phát triển lâu đời trong lịch sử, trong đó hoạt động kinh tế chủ yếu gồm có một hoặc nhiều nghề thủ công truyền thống, là nơi hội tụ các nghệ nhân và đội ngũ thợ lành nghề, là nơi có nhiều hộ gia đình chuyên làm nghề truyền thống lâu đời, giữa họ có sự liên kết, hỗ trợ nhau trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Phân biệt làng nghề mới, làng có nghề và làng nghề truyền thống Căn cứ thông tư số 116/2006/TT-BNN ngày 18/12/2006 của Bộ Nông Nghiệp và PTNT hướng dẫn thực hiện một số nội dung của Nghị định số 66/2006/NĐ-CP của chính phủ về phát triển ngành nghề nông thôn, tiêu chí công nhận nghề truyền thống, làng nghề và làng nghề truyền thống. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1: So sánh các tiều chí công nhận làng nghề Làng nghề Làng Làng Làng Các tiêu chí công nhận truyền có nghề nghề nghề mới thống Tỉ lệ số hộ trên địa bàn tham gia các hoạt động ngành nghề nông  10  30  30  30 thôn (%) Số năm hoạt động sản xuất kinh Ít nhất có doanh ổn định tính đến thời 2 2 2 - < 50 một nghề điểm đề nghị công nhận (năm) trên 50 năm Chấp hành chính sách, pháp luật Tốt Tốt Tốt Tốt của nhà nước (Nguồn: Tác giả tổng hợp từ thông tư số 116/2006/TT-BNN) Làng nghề được công nhận phải đạt 3 tiêu chí sau: (1) Có tối thiểu 30% tổng số hộ trên địa bàn tham gia các hoạt động ngành nghề nông thôn, (2) Hoạt động sản xuất kinh doanh ổn định tối thiểu 2 năm tính đến thời điểm đề nghị công nhận, (3) Chấp hành tốt chính sách, pháp luật của nhà nước. Làng nghề truyền thống phải đạt tiêu chí làng nghề và có ít nhất 1 nghề truyền thống: (1) Nghề đã xuất hiện tại địa phương từ trên 50 năm tính từ thời điểm đề nghị công nhận, (2) Nghề tạo ra những sản phẩm mang bản sắc văn hóa dân tộc, (3) Nghề gắn với nhiều tên tuổi của một hay nhiều nghệ nhân hoặc tên tuổi của làng nghề. Làng nghề mới là những làng có ngành nghề phát triển trong những năm gần đây, chủ yếu do sự lan tỏa từ làng nghề truyền thống hoặc do sự du nhập trong quá trình hội nhập giữa các vùng và giữa các nước.

Ngay các làng nghề truyền thống cũng có sự đan xen giữa nghề mới và nghề truyền thống. Làng có nghề là làng được hình thành cùng với sự phát triển nền kinh tế chủ yếu là do sự lan tỏa của làng nghề truyền thống, có những điều kiện nhất định để LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 hình thành và phát triển. Trong đó làng có số hộ, số lao động sản xuất công nghiệp tiểu thủ công nghiệp ít nhất từ 10% trở lên. Đặc điểm của làng nghề Theo Trần Thị Thùy Linh (2012), làng nghề có 7 đặc điểm cơ bản sau: Một là; các làng nghề là tồn tại ở nông thôn là đặc điểm nổi bật nhất, gắn bó chặt chẽ với nông nghiệp.

Các làng nghề xuất hiện trong từng làng - xã ở nông thôn sau đó các ngành nghề thủ công nghiệp được tách dần nhưng không rời khỏi nông thôn, sản xuất nông nghiệp và sản xuất kinh doanh thủ công nghiệp trong các làng nghề đan xen lẫn nhau. Người thợ thủ công trước hết và đồng thời là người nông dân. Hai là; công nghệ kỹ thuật sản xuất sản phẩm trong các làng nghề, đặc biệt là các làng nghề truyền thống thường rất thô sơ, lạc hậu, sử dụng kỹ thuật thủ công là chủ yếu. Ba là; đại bộ phận nguyên vật liệu của các làng nghề thường là tại chỗ.

Hầu hết các làng nghề truyền thống được hình thành xuất phát từ sự sẵn có của nguồn nguyên liệu sẵn có tại chỗ, trên địa bàn địa phương. Cũng có thể có một số nguyên liệu phải nhập từ vùng khác hoặc từ nước ngoài như một số loại chỉ thêu, thuốc nhuộm. song không nhiều. Bốn là; phần đông lao động trong các làng nghề là lao động thủ công.