Tổng hợp kiến thức Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin

Chủ nghĩa Mác-Lênin là một hệ thống lý luận chính trị và kinh tế, được xây dựng dựa trên những nguyên lý… 206 trang · Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông.

• Trường học: Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông
• Chuyên ngành: Lý luận chính trị
• Đề tài: Những Nguyên Lý Cơ Bản Của Chủ Nghĩa Mác-Lênin
• Loại tài liệu: Tài liệu giảng dạy
• Năm xuất bản: 2008 - 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Lời nói đầu
• 4. CHƯƠNG 4: HỌC THUYẾT GIÁ TRỊ
• 4.1. ĐIỀU KIỆN RA ĐỜI, ĐẶC TRƯNG VÀ ƯU THẾ CỦA SẢN XUẤT HÀNG HÓA
• 4.1.1. Điều kiện ra đời và tồn tại của sản xuất hàng hóa
• 4.1.2. Đặc trưng và ưu thế của sản xuất hàng hóa
• 4.2. Hàng hóa và hai thuộc tính của hàng hóa
• 4.3. Tính chất hai mặt của lao động sản xuất hàng hóa
• 4.4. Lượng giá trị hàng hóa và các nhân tố ảnh hưởng đến lượng giá trị hàng hóa
• 4.5. Lịch sử ra đời và bản chất của tiền tệ
• 4.6. Chức năng của tiền tệ
• 4.7. Quy luật lưu thông tiền tệ và lạm phát
• 4.8. QUY LUẬT GIÁ TRỊ
• 4.9. Nội dung của quy luật giá trị
• 4.10. Tác động của quy luật giá trị
• 5. CHƯƠNG 5: HỌC THUYẾT GIÁ TRỊ THẶNG DƯ
• 5.1. SỰ CHUYỂN HÓA CỦA TIỀN THÀNH TƯ BẢN
• 5.1.1. Công thức chung của tư bản (T – H – T’)
• 5.1.2. Mâu thuẫn của công thức chung của tư bản
• 5.1.3. Hàng hóa sức lao động
• 5.2. QUÁ TRÌNH SẢN XUẤT RA GIÁ TRỊ THẶNG DƯ TRONG CHỦ NGHĨA TƯ BẢN
• 5.2.1. Sự thống nhất giữa quá trình sản xuất ra giá trị sử dụng và quá trình sản xuất ra giá trị thặng dư
• 5.2.2. Bản chất của tư bản. Sự phân chia tư bản thành tư bản bất biến và tư bản khả biến
• 5.2.3. Tỷ suất giá trị thặng dư và khối lượng giá trị thặng dư
• 5.2.4. Hai phương pháp sản xuất giá trị thặng dư và giá trị thặng dư siêu ngạch
• 5.2.5. Sản xuất giá trị thặng dư – quy luật kinh tế tuyệt đối của chủ nghĩa tư bản
• 5.3. TIỀN CÔNG TRONG CHỦ NGHĨA TƯ BẢN
• 5.3.1. Bản chất kinh tế của tiền công
• 5.3.2. Hai hình thức cơ bản của tiền công trong chủ nghĩa tư bản
• 5.3.3. Tiền công danh nghĩa và tiền công thực tế
• 5.4. SỰ CHUYỂN HÓA CỦA GIÁ TRỊ THẶNG DƯ THÀNH TƯ BẢN – TÍCH LŨY TƯ BẢN
• 5.4.1. Thực chất và động cơ của tích lũy tư bản
• 5.4.2. Tích tụ tư bản và tập trung tư bản
• 5.4.3. Cấu tạo hữu cơ của tư bản
• 5.5. QUÁ TRÌNH LƯU THÔNG CỦA TƯ BẢN VÀ GIÁ TRỊ THẶNG DƯ
• 5.5.1. Tuần hoàn và chu chuyển của tư bản
• 5.5.2. Tái sản xuất và lưu thông của tư bản xã hội
• 5.5.3. Khủng hoảng kinh tế trong chủ nghĩa tư bản
• 5.6. CÁC HÌNH THÁI TƯ BẢN VÀ CÁC HÌNH THỨC BIỂU HIỆN CỦA GIÁ TRỊ THẶNG DƯ
• 5.6.1. Chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa, lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận
• 5.6.2. Lợi nhuận bình quân và giá cả sản xuất
• 5.6.3. Sự phân chia giá trị thặng dư giữa các tập đoàn tư bản
• 6. CHƯƠNG 6: CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN VÀ CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC
• 6.1. CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN
• 6.1.1. Sự chuyển biến từ chủ nghĩa tư bản cạnh tranh tự do sang chủ nghĩa tư bản độc quyền
• 6.1.2. Những đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc quyền
• 6.1.3. Sự hoạt động của quy luật giá trị và quy luật giá trị thăng dư trong giai đoạn chủ nghĩa tư bản độc quyền
• 6.2. CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC
• 6.2.1. Nguyên nhân hình thành và bản chất của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước
• 6.2.2. Những biểu hiện chủ yếu của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước
• 6.3. NHỮNG BIỂU HIỆN MỚI CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN NGÀY NAY
• 6.3.1. Những biểu hiện mới trong năm đặc điểm của chủ nghĩa tư bản độc quyền
• 6.3.2. Những biểu hiện mới trong cơ chế điều tiết kinh tế của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước
• 6.4. THÀNH TỰU, VAI TRÒ VÀ GIỚI HẠN LỊCH SỬ CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN
• 6.4.1. Thành tựu và vai trò của chủ nghĩa tư bản đối với sự phát triển của nền sản xuất xã hội
• 6.4.2. Giới hạn lịch sử của chủ nghĩa tư bản
• 6.4.3. Xu hướng vận động của chủ nghĩa tư bản
• 7. CHƯƠNG 7: SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN VÀ CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
• 7.1. SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN
• 7.1.1. Giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của nó
• 7.1.2. Điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
• 7.1.3. Vai trò của Đảng Cộng sản trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
• 7.2. CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
• 7.2.1. Cách mạng xã hội chủ nghĩa và nguyên nhân của nó
• 7.2.2. Mục tiêu, động lực và nội dung của cách mạng xã hội chủ nghĩa
• 7.2.3. Liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân trong cách mạng xã hội chủ nghĩa
• 7.3. HÌNH THÁI KINH TẾ - XÃ HỘI CỘNG SẢN CHỦ NGHĨA
• 7.3.1. Xu thế tất yếu của sự xuất hiện hình thái kinh tế-xã hội cộng sản chủ nghĩa
• 7.3.2. Các giai đoạn phát triển của hình thái kinh tế-xã hội cộng sản chủ nghĩa
• 8. CHƯƠNG 8: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHÍNH TRỊ -XÃ HỘI CÓ TÍNH QUY LUẬT TRONG TIẾN TRÌNH CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
• 8.1. XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VÀ NỀN DÂN CHỦ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
• 8.1.1. Xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa
• 8.1.2. Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa
• 8.2. XÂY DỰNG NỀN VĂN HOÁ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
• 8.2.1. Khái niệm nền văn hoá xã hội chủ nghĩa
• 8.2.2. Tính tất yếu của việc xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa
• 8.2.3. Nội dung và phương thức xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa
• 8.3. GIẢI QUYẾT ĐÚNG ĐẮN VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ TÔN GIÁO
• 8.3.1. Vấn đề dân tộc và những nguyên tắc của chủ nghĩa Mác Lênin trong việc giải quyết vấn đề dân tộc
• 8.3.2. Tôn giáo và những nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác -Lênin trong việc giải quyết vấn đề tôn giáo
• 9. CHƯƠNG 9: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI HIỆN THỰC VÀ TRIỂN VỌNG
• 9.1. CHỦ NGHĨA XÃ HỘI HIỆN THỰC
• 9.1.1. Cách mạng tháng Mười Nga và mô hình chủ nghĩa xã hội hiện thực đầu tiên trên thế giới
• 9.1.2. Sự ra đời của hệ thống xã hội chủ nghĩa và những thành tựu của nó
• 9.2. SỰ KHỦNG HOẢNG VÀ SỤP ĐỔ CỦA MÔ HÌNH CNXH VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA NÓ
• 9.2.1. Sự khủng hoảng và sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội Xô Viết
• 9.2.2. Nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng và sụp đổ của chủ nghĩa xã hội hiện thực mô hình kiểu Liênxô
• 9.3. TRIỂN VỌNG CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
• 9.3.1. Chủ nghĩa tư bản không phải là tương lai của xã hội loài người
• 9.3.2. Chủ nghĩa xã hội - tương lai của xã hội loài người
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin

Chủ nghĩa Mác-Lênin là một hệ thống lý luận chính trị và kinh tế, được xây dựng dựa trên những nguyên lý cơ bản của C. Mác và F. Ăngghen. Hệ thống này không chỉ cung cấp một cái nhìn sâu sắc về sự phát triển của xã hội mà còn đưa ra những phương pháp phân tích khoa học về các mối quan hệ kinh tế, chính trị và xã hội. Những nguyên lý này đã trở thành nền tảng cho nhiều phong trào cách mạng trên toàn thế giới.

1.1. Khái niệm và vai trò của chủ nghĩa Mác Lênin

Chủ nghĩa Mác-Lênin không chỉ là một lý thuyết mà còn là một phương pháp luận giúp con người hiểu rõ hơn về các quy luật phát triển của xã hội. Nó nhấn mạnh vai trò của giai cấp công nhân trong việc thực hiện cách mạng xã hội chủ nghĩa.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của chủ nghĩa Mác Lênin

Chủ nghĩa Mác-Lênin ra đời vào thế kỷ 19, trong bối cảnh của cuộc cách mạng công nghiệp và sự phát triển của chủ nghĩa tư bản. Những tác phẩm của Mác và Ăngghen đã đặt nền móng cho việc nghiên cứu và phát triển lý thuyết này.

II. Những thách thức trong việc áp dụng chủ nghĩa Mác Lênin hiện nay

Việc áp dụng những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin trong bối cảnh hiện đại gặp nhiều thách thức. Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và toàn cầu hóa đã làm thay đổi cách thức hoạt động của nền kinh tế và xã hội. Điều này đặt ra yêu cầu cần thiết phải điều chỉnh và phát triển lý thuyết để phù hợp với thực tiễn.

2.1. Sự thay đổi trong cấu trúc giai cấp xã hội

Cấu trúc giai cấp xã hội đã có sự thay đổi lớn với sự xuất hiện của nhiều tầng lớp mới. Điều này làm cho việc xác định vai trò của giai cấp công nhân trong cách mạng xã hội chủ nghĩa trở nên phức tạp hơn.

2.2. Tác động của toàn cầu hóa đến chủ nghĩa Mác Lênin

Toàn cầu hóa đã tạo ra những cơ hội và thách thức mới cho các quốc gia theo đuổi chủ nghĩa xã hội. Sự cạnh tranh toàn cầu khiến cho các quốc gia phải điều chỉnh chính sách kinh tế và xã hội để tồn tại và phát triển.

III. Phương pháp luận của chủ nghĩa Mác Lênin trong nghiên cứu kinh tế

Phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin cung cấp một cách tiếp cận khoa học để phân tích các hiện tượng kinh tế. Nó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xem xét các mối quan hệ xã hội trong quá trình sản xuất và phân phối hàng hóa.

3.1. Phân tích giá trị và giá trị thặng dư

Giá trị và giá trị thặng dư là hai khái niệm cốt lõi trong học thuyết kinh tế của Mác. Chúng giúp hiểu rõ hơn về cách thức mà tư bản tích lũy và phát triển trong nền kinh tế hàng hóa.

3.2. Quy luật giá trị trong nền kinh tế thị trường

Quy luật giá trị là một trong những quy luật cơ bản của kinh tế hàng hóa. Nó quy định rằng giá trị của hàng hóa được xác định bởi lượng lao động xã hội cần thiết để sản xuất ra nó.

IV. Ứng dụng thực tiễn của chủ nghĩa Mác Lênin trong phát triển kinh tế

Chủ nghĩa Mác-Lênin đã được áp dụng trong nhiều quốc gia để xây dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa. Những nguyên lý cơ bản của nó đã giúp các quốc gia này phát triển một cách bền vững và công bằng hơn.

4.1. Mô hình kinh tế xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam

Việt Nam đã áp dụng những nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Lênin để xây dựng mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Mô hình này đã mang lại nhiều thành tựu trong phát triển kinh tế và nâng cao đời sống nhân dân.

4.2. Những bài học từ các quốc gia xã hội chủ nghĩa khác

Các quốc gia xã hội chủ nghĩa khác cũng đã có những kinh nghiệm quý báu trong việc áp dụng chủ nghĩa Mác-Lênin. Những bài học này có thể giúp Việt Nam điều chỉnh và hoàn thiện mô hình phát triển của mình.

V. Kết luận và triển vọng của chủ nghĩa Mác Lênin trong tương lai

Chủ nghĩa Mác-Lênin vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc định hướng phát triển xã hội. Với những thách thức mới, việc điều chỉnh và phát triển lý thuyết này là cần thiết để đáp ứng yêu cầu của thời đại.

5.1. Tương lai của chủ nghĩa Mác Lênin trong bối cảnh toàn cầu hóa

Chủ nghĩa Mác-Lênin cần phải được điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay. Việc này sẽ giúp lý thuyết này tiếp tục phát triển và có sức sống trong tương lai.

5.2. Vai trò của giai cấp công nhân trong tương lai

Giai cấp công nhân vẫn sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện cách mạng xã hội chủ nghĩa. Sự phát triển của công nghệ và kinh tế sẽ tạo ra những cơ hội mới cho giai cấp này.

Nội dung chính

TỔNG QUAN VÀ PHÂN TÍCH HỌC THUẬT: TÀI LIỆU TÓM TẮT NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN (TẬP 2)

Tổng quan về giáo trình

Tài liệu "Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin (Tập 2)" được Bộ môn Lý luận Chính trị thuộc Khoa Cơ bản I – Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông biên soạn dựa trên khung chương trình giáo dục các môn Lý luận chính trị chung do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, triển khai đồng bộ tại các trường đại học và cao đẳng trên toàn quốc từ năm học 2008 – 2009. Trong chương trình đào tạo đại học, đây là học phần bắt buộc thuộc khối kiến thức giáo dục đại cương, giữ vai trò bản lề kết nối giữa phần Thế giới quan – Phương pháp luận triết học (Tập 1) với hai môn học tiếp nối là Tư tưởng Hồ Chí Minh và Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Mục tiêu học tập của tập bài giảng là trang bị cho sinh viên hệ thống tri thức khoa học về hai trụ cột lý luận: Học thuyết kinh tế của chủ nghĩa Mác - Lênin về phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa (Kinh tế chính trị Mác - Lênin) và Lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về chủ nghĩa xã hội (Chủ nghĩa xã hội khoa học). Thông qua đó, người học nắm được cơ sở lý luận khoa học giải thích sự vận động của nền sản xuất hàng hóa, bản chất kinh tế - xã hội của chủ nghĩa tư bản, tính tất yếu lịch sử của cách mạng xã hội chủ nghĩa, đồng thời hiểu rõ nền tảng lý luận của đường lối đổi mới và định hướng đi lên chủ nghĩa xã hội tại Việt Nam.

Về cấu trúc, tài liệu gồm 6 chương liên tục (từ Chương 4 đến Chương 9), kế thừa nội dung của ba chương triết học ở Tập 1. Cách tiếp cận của giáo trình tuân thủ nghiêm ngặt phương pháp biện chứng duy vật: đi từ các phạm trù trừu tượng, đơn giản nhất của kinh tế hàng hóa (hàng hóa, tiền tệ, giá trị) đến các quan hệ kinh tế phức tạp của chủ nghĩa tư bản (giá trị thặng dư, tích lũy, lợi nhuận, độc quyền), sau đó phát triển sang các quy luật chính trị - xã hội của tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa và sự phát triển của hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa.

Điểm đặc thù của tài liệu là tính chất hệ thống hóa cao, trình bày cô đọng dưới dạng đề cương bài giảng chi tiết, chuẩn hóa các công thức toán kinh tế lý thuyết, sơ đồ hóa logic các cặp phạm trù và cung cấp hệ thống câu hỏi ôn tập, vấn đề thảo luận gắn liền với thực tiễn chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Nội dung tập bài giảng bao quát 6 chương chuyên đề với tiến trình phát triển lý luận chặt chẽ:

• Chương 4: Học thuyết giá trị (trang 1 – 32): Khảo sát nền tảng kinh tế học mác-xít. Phân tích hai điều kiện ra đời và tồn tại của sản xuất hàng hóa (phân công lao động xã hội và sự tách biệt tương đối về mặt kinh tế giữa các chủ thể sản xuất); hai thuộc tính của hàng hóa (giá trị sử dụng, giá trị) và tính chất hai mặt của lao động sản xuất hàng hóa (lao động cụ thể, lao động trừu tượng); thước đo lượng giá trị bằng thời gian lao động xã hội cần thiết và các nhân tố tác động (năng suất lao động, cường độ lao động, mức độ phức tạp của lao động); lịch sử phát triển 4 hình thái biểu hiện của giá trị dẫn tới sự ra đời của tiền tệ cùng 5 chức năng tiền tệ; quy luật lưu thông tiền tệ và hiện tượng lạm phát; nội dung, cơ chế tác động và ba tác động chủ yếu của quy luật giá trị đối với sản xuất, lưu thông hàng hóa.
• Chương 5: Học thuyết giá trị thặng dư (trang 33 – 78): Phân tích trung tâm của kinh tế chính trị tư bản chủ nghĩa. Khởi đầu từ công thức chung của tư bản ($T - H - T'$) và mâu thuẫn công thức chung; phát hiện hàng hóa sức lao động với hai thuộc tính đặc thù; quá trình sản xuất giá trị thặng dư ($m$); sự phân chia tư bản bất biến ($c$) và tư bản khả biến ($v$); tỷ suất ($m'$) và khối lượng ($M$) giá trị thặng dư; hai phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối, giá trị thặng dư tương đối và giá trị thặng dư siêu ngạch; bản chất tiền công; quy luật tích lũy tư bản; tuần hoàn, chu chuyển và tái sản xuất tư bản xã hội; các hình thái tư bản biến tướng (lợi nhuận, lợi nhuận bình quân, giá cả sản xuất, địa tô).
• Chương 6: Chủ nghĩa tư bản độc quyền và chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước (trang 79 – 117): Luận giải bước chuyển biến lịch sử từ cạnh tranh tự do sang độc quyền; phân tích năm đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc quyền theo lý luận của V.I. Lênin; nguyên nhân, bản chất và biểu hiện của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước; nhận diện những biểu hiện mới của chủ nghĩa tư bản trong bối cảnh cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại; đánh giá thành tựu, vai trò và giới hạn lịch sử khách quan của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa.
• Chương 7: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và cách mạng xã hội chủ nghĩa (trang 118 – 143): Làm rõ khái niệm giai cấp công nhân, điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân; vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản; nguyên nhân, mục tiêu, động lực và nội dung của cách mạng xã hội chủ nghĩa; cơ sở của liên minh công - nông; xu thế tất yếu và các giai đoạn phát triển của hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa.
• Chương 8: Một số vấn đề chính trị - xã hội có tính quy luật trong tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa (trang 144 – 175): Phân tích bản chất, chức năng và yêu cầu xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa; tính tất yếu và phương thức xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa; nguyên tắc giải quyết đúng đắn vấn đề dân tộc và vấn đề tôn giáo theo quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin.
• Chương 9: Chủ nghĩa xã hội hiện thực và triển vọng (trang 176 – 200): Tổng kết thực tiễn lịch sử từ Cách mạng Tháng Mười Nga đến sự hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa; phân tích nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng và sự sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội Xô Viết kiểu cũ; luận giải triển vọng tất yếu của chủ nghĩa xã hội với tư cách là tương lai của xã hội loài người.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống lý luận vững chắc dựa trên các nguyên lý và mô hình cấu trúc sau:

• Lý luận giá trị lao động: Xác định lao động trừu tượng là nguồn gốc duy nhất tạo ra giá trị hàng hóa. Cơ cấu lượng giá trị của một đơn vị hàng hóa được mô hình hóa bằng công thức: $$W = c + v + m$$ Trong đó:
  • $c$: Giá trị tư liệu sản xuất đã tiêu hao (lao động quá khứ / giá trị cũ), gồm $c_1$ (khấu hao tư liệu lao động) và $c_2$ (giá trị đối tượng lao động).
  • $v$: Giá trị sức lao động (tiền lương / giá trị mới).
  • $m$: Giá trị thặng dư (bộ phận giá trị mới do lao động sống kết tinh vượt quá giá trị sức lao động).
• Lý luận giá trị thặng dư: Chỉ ra bản chất kinh tế của tư bản là một quan hệ xã hội bóc lột lao động làm thuê. Giải quyết mâu thuẫn công thức chung $T - H - T'$ bằng việc phát hiện giá trị sử dụng đặc biệt của hàng hóa sức lao động – khả năng sinh ra lượng giá trị mới lớn hơn giá trị của chính nó. Tỷ suất giá trị thặng dư ($m'$) phản ánh mức độ bóc lột, khối lượng giá trị thặng dư ($M$) phản ánh quy mô bóc lột: $$m' = \frac{m}{v} \times 100% = \frac{t'}{t} \times 100%$$ $$M = m' \times V = \frac{m}{v} \times V$$
• Hệ thống các quy luật kinh tế khách quan: Quy luật lưu thông tiền tệ xác định lượng tiền cần thiết cho lưu thông: $$M = \frac{P \cdot Q - (PQ_c - PQ_k) + PQ_t}{V}$$ Quy luật giá trị điều tiết sản xuất và lưu thông dựa trên thời gian lao động xã hội cần thiết; quy luật giá trị thặng dư là quy luật kinh tế tuyệt đối của chủ nghĩa tư bản.

Kỹ năng phát triển cho người học

• Năng lực phân tích kinh tế định lượng và định tính: Nhận biết các nhân tố tác động đến chi phí cá biệt và chi phí xã hội; tính toán chính xác thời gian lao động xã hội cần thiết, tỷ suất giá trị thặng dư, khối lượng giá trị thặng dư, và cơ cấu lượng giá trị hàng hóa dựa trên các bảng dữ liệu thực nghiệm.
• Tư duy lý luận và phương pháp luận khoa học: Sử dụng phương pháp trừu tượng hóa khoa học và phương pháp phân tích mâu thuẫn biện chứng (giữa lao động tư nhân và lao động xã hội, giữa giá trị sử dụng và giá trị, giữa tư bản và lao động làm thuê) để lý giải các biến động của thị trường, hiện tượng lạm phát và chu kỳ khủng hoảng kinh tế.
• Năng lực luận giải chính trị - xã hội: Vận dụng các phạm trù về giai cấp, nhà nước, dân chủ, văn hóa, dân tộc và tôn giáo để đánh giá khách quan các chính sách kinh tế - xã hội, hiểu rõ cơ chế vận hành của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế phục vụ mô hình giảng dạy tích cực ở bậc đại học, kết hợp giữa thuyết giảng lý thuyết và thảo luận chuyên đề:

• Phương pháp sư phạm logic - lịch sử: Tài liệu triển khai kiến thức theo trật tự phát triển của lịch sử các phương thức sản xuất. Mỗi phạm trù lý luận đều được gắn với hoàn cảnh lịch sử ra đời (ví dụ: bốn hình thái giá trị biểu hiện từ hình thái giản đơn đến hình thái tiền tệ; quá trình tích lũy tư bản gắn liền với sự phân hóa xã hội).
• Bài tập tình huống và mô hình số liệu mẫu: Giáo trình tích hợp nhiều ví dụ tính toán mẫu, chẳng hạn như bảng tính thời gian lao động xã hội cần thiết trong ngành dệt vải (trang 14 – 15) hay ví dụ thực nghiệm sản xuất 2 kg sợi của nhà tư bản trong 10 giờ lao động (trang 37 – 38) để minh họa cơ chế dịch chuyển giá trị cũ $c$ và tạo ra giá trị mới $(v + m)$.

Yếu tố chi phí sản xuất sợi	5 giờ đầu (Lao động tất yếu)	5 giờ sau (Lao động thặng dư)	Cả ngày (10 giờ lao động)
Tiền mua bông ($c_2$)	20.000 đơn vị	20.000 đơn vị	40.000 đơn vị
Hao mòn máy móc ($c_1$)	3.000 đơn vị	3.000 đơn vị	6.000 đơn vị
Tiền lương / Sức lao động ($v$)	5.000 đơn vị	0 đơn vị (đã trả theo ngày)	5.000 đơn vị
Giá trị mới tạo ra ($v + m$)	5.000 đơn vị ($v$)	5.000 đơn vị ($m$)	10.000 đơn vị
Tổng giá trị sản phẩm ($W$)	28.000 đơn vị (1 kg sợi)	28.000 đơn vị (1 kg sợi)	56.000 đơn vị (2 kg sợi)

• Hệ thống đánh giá và tự học: Mỗi chương đều kết thúc bằng hệ thống câu hỏi ôn tập tổng hợp và các vấn đề thảo luận mở. Sinh viên được yêu cầu tự xây dựng đề cương trả lời các câu hỏi bản chất (như phân tích nguồn gốc tiền tệ, so sánh giá trị thặng dư tương đối và siêu ngạch) và liên hệ thực tế quản lý giá cả, lạm phát, phát triển kinh tế nhiều thành phần tại Việt Nam.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Chuẩn hóa theo chương trình cải cách của Bộ Giáo dục và Đào tạo: Tập bài giảng cập nhật toàn diện theo đề cương chi tiết điều chỉnh cho khung 3 môn Lý luận chính trị từ năm học 2008 – 2009, phân định mạch lạc giữa phần Kinh tế chính trị và Chủ nghĩa xã hội khoa học trong cùng một tập sách.
• Bổ sung nhận thức lý luận về chủ nghĩa tư bản đương đại: Chương 6 cập nhật các biểu hiện mới trong 5 đặc điểm của chủ nghĩa tư bản độc quyền dưới tác động của toàn cầu hóa và cách mạng thông tin, phân tích sự phát triển của các công ty xuyên quốc gia (TNCs) và cơ chế điều tiết kinh tế vĩ mô của nhà nước tư sản hiện đại.
• Đánh giá khách quan thực tiễn chủ nghĩa xã hội hiện thực: Chương 9 tiếp cận trực diện cuộc khủng hoảng và sự sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội Xô Viết, chỉ rõ các nguyên nhân chủ quan và khách quan, khẳng định giá trị bền vững của lý luận hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa.
• Gắn kết lý luận với thực tiễn đổi mới ở Việt Nam: Tài liệu làm rõ sự vận dụng quy luật giá trị, quan hệ cung - cầu, cạnh tranh và vai trò quản lý gián tiếp của Nhà nước qua công cụ pháp luật và kinh tế trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đại học và cao đẳng: Tài liệu học tập bắt buộc cho sinh viên từ năm thứ nhất đến năm thứ hai thuộc tất cả các khối ngành (Kỹ thuật, Công nghệ thông tin, Điện tử - Viễn thông, Quản trị kinh doanh, Kinh tế...) của Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông và các cơ sở giáo dục đại học khác trên cả nước.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành học phần Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin (Tập 1) nhằm nắm vững các nguyên lý, quy luật và cặp phạm trù của phép biện chứng duy vật và chủ nghĩa duy vật lịch sử.
• Giảng viên chuyên ngành: Tài liệu tham khảo khung cho cán bộ giảng dạy bộ môn Lý luận chính trị để xây dựng giáo án bài giảng, thiết kế ngân hàng câu hỏi kiểm tra định kỳ, đề thi kết thúc học phần và chủ đề thảo luận trên lớp.
• Học viên nghiên cứu và tự học: Cung cấp hệ thống khái niệm chuẩn mực cho cán bộ, học viên có nhu cầu củng cố kiến thức nền tảng để nghiên cứu các chuyên ngành Khoa học Xã hội, Kinh tế học chính trị, Xã hội học và Lịch sử Đảng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Tài liệu được biên soạn phục vụ trực tiếp cho sinh viên hệ đại học và cao đẳng chính quy thuộc tất cả các khối ngành học tập học phần Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin (phần 2), đồng thời là tài liệu tham khảo cho người học chuẩn bị thi cao học hoặc học văn bằng hai.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi nghiên cứu giáo trình này?

Người học cần nắm chắc các kiến thức triết học Mác - Lênin ở Tập 1, đặc biệt là quy luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất, quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập, lý luận về hình thái kinh tế - xã hội và quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất.

3. Cấu trúc của tập 2 có điểm gì khác biệt so với tập 1?

Nếu Tập 1 tập trung hoàn toàn vào Triết học Mác - Lênin (Thế giới quan và phương pháp luận triết học), thì Tập 2 tích hợp toàn diện hai học thuyết lớn: Học thuyết kinh tế Mác - Lênin về phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa (Chương 4, 5, 6) và Lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về chủ nghĩa xã hội (Chương 7, 8, 9).

4. Phương pháp tự học giáo trình này như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Người học nên tiếp cận theo trình tự: nắm chắc định nghĩa các phạm trù cơ bản ở từng mục, phân tích sơ đồ quan hệ logic giữa các khái niệm, tự giải lại các bài tập tính toán lượng giá trị ($W$) và tỷ suất giá trị thặng dư ($m'$), sau đó hoàn thiện các câu hỏi ôn tập và vấn đề thảo luận ở cuối mỗi chương.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình không?

Cuối tài liệu có danh mục Tài liệu tham khảo (trang 201) liệt kê các tác phẩm kinh điển của C. Mác, Ph. Ăngghen, V.I. Lênin (như bộ Tư bản, Chống Đuy-rinh, Chủ nghĩa đế quốc - giai đoạn tột cùng của chủ nghĩa tư bản), Giáo trình chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các văn kiện Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam.

---

Kết luận

Tài liệu "Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin (Tập 2)" do Bộ môn Lý luận Chính trị – Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông biên soạn là văn bản học thuật mang tính sư phạm chuẩn mực, phản ánh trung thực hệ thống lý luận kinh tế và chính trị - xã hội của chủ nghĩa Mác - Lênin. Thông qua việc phân tích tuần tự từ nền tảng sản xuất hàng hóa, học thuyết giá trị thặng dư đến quy luật vận động của hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa, tài liệu cung cấp cho người học thế giới quan khoa học và phương pháp luận chặt chẽ. Lộ trình học tập đề xuất cho người học là nghiên cứu tuần tự từng chương từ Chương 4 đến Chương 9, kết hợp đối chiếu các tác phẩm kinh điển được trích dẫn và các văn kiện thực tiễn được cung cấp trong danh mục tài liệu tham khảo kèm theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỤC LỤC Lời nói đầu.1 CHƯƠNG 4: HỌC THUYẾT GIÁ TRỊ. ĐIỀU KIỆN RA ĐỜI, ĐẶC TRƯNG VÀ ƯU THẾ CỦA SẢN XUẤT HÀNG HÓA. Điều kiện ra đời và tồn tại của sản xuất hàng hóa. Đặc trưng và ưu thế của sản xuất hàng hóa.

Hàng hóa và hai thuộc tính của hàng hóa. Tính chất hai mặt của lao động sản xuất hàng hóa. Lượng giá trị hàng hóa và các nhân tố ảnh hưởng đến lượng giá trị hàng hóa. Lịch sử ra đời và bản chất của tiền tế.

Chức năng của tiền tệ. Quy luật lưu thông tiền tệ và lạm phát. QUY LUẬT GIÁ TRỊ. Nội dung của quy luật giá trị.

Tác động của quy luật giá trị .28 CHƯƠNG 5: HỌC THUYẾT GIÁ TRỊ THẶNG DƯ. SỰ CHUYỂN HÓA CỦA TIỀN THÀNH TƯ BẢN. Công thức chung của tư bản (T – H – T’). Mâu thuẫn của công thức chung của tư bản.

Hàng hóa sức lao động. QUÁ TRÌNH SẢN XUẤT RA GIÁ TRỊ THẶNG DƯ TRONG CHỦ NGHĨA TƯ BẢN. Sự thống nhất giữa quá trình sản xuất ra giá trị sử dụng và quá trình sản xuất ra giá trị thặng dư. Bản chất của tư bản.

Sự phân chia tư bản thành tư bản bất biến và tư bản khả biến. Tỷ suất giá trị thặng dư và khối lượng giá trị thặng dư. Hai phương pháp sản xuất giá trị thặng dư và giá trị thặng dư siêu ngạch. Sản xuất giá trị thặng dư – quy luật kinh tế tuyệt đối của chủ nghĩa tư bản.

TIỀN CÔNG TRONG CHỦ NGHĨA TƯ BẢN. Bản chất kinh tế của tiền công. Hai hình thức cơ bản của tiền công trong chủ nghĩa tư bản. Tiền công danh nghĩa và tiền công thực tế.

SỰ CHUYỂN HÓA CỦA GIÁ TRỊ THẶNG DƯ THÀNH TƯ BẢN – TÍCH LŨY TƯ BẢN. Thực chất và động cơ của tích lũy tư bản. Tích tụ tư bản và tập trung tư bản. Cấu tạo hữu cơ của tư bản.

QUÁ TRÌNH LƯU THÔNG CỦA TƯ BẢN VÀ GIÁ TRỊ THẶNG DƯ. Tuần hoàn và chu chuyển của tư bản. Tái sản xuất và lưu thông của tư bản xã hội. Khủng hoảng kinh tế trong chủ nghĩa tư bản.

CÁC HÌNH THÁI TƯ BẢN VÀ CÁC HÌNH THỨC BIỂU HIỆN CỦA GIÁ TRỊ THẶNG DƯ. Chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa, lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận. Lợi nhuận bình quân và giá cả sản xuất. Sự phân chia giá trị thặng dư giữa các tập đoàn tư bản .79 CHƯƠNG 6: CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN VÀ CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC.

CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN. Sự chuyển biến từ chủ nghĩa tư bản cạnh tranh tự do sang chủ nghĩa tư bản độc quyền. Những đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc quyền. Sự hoạt động của quy luật giá trị và quy luật giá trị thăng dư trong giai đoạn chủ nghĩa tư bản độc quyền.

CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC. Nguyên nhân hình thành và bản chất của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước. Những biểu hiện chủ yếu của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước .NHỮNG BIỂU HIỆN MỚI CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN NGÀY NAY. Những biểu hiện mới trong năm đặc điểm của chủ nghĩa tư bản độc quyền.

Những biểu hiện mới trong cơ chế điều tiết kinh tế của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước. THÀNH TỰU, VAI TRÒ VÀ GIỚI HẠN LỊCH SỬ CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN. Thành tựu và vai trò của chủ nghĩa tư bản đối với sự phát triển của nền sản xuất xã hội. Giới hạn lịch sử của chủ nghĩa tư bản.

Xu hướng vận động của chủ nghĩa tư bản .118 CHƯƠNG 7: SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN VÀ CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA. SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN. Giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của nó. Điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân.

Vai trò của Đảng Cộng sản trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân. CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA. Cách mạng xã hội chủ nghĩa và nguyên nhân của nó. Mục tiêu, động lực và nội dung của cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân trong cách mạng xã hội chủ nghĩa. HÌNH THÁI KINH TẾ - XÃ HỘI CỘNG SẢN CHỦ NGHĨA. Xu thế tất yếu của sự xuất hiện hình thái kinh tế-xã hội cộng sản chủ nghĩa. Các giai đoạn phát triển của hình thái kinh tế-xã hội cộng sản chủ nghĩa .144 6 CHƯƠNG 8: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHÍNH TRỊ -XÃ HỘI CÓ TÍNH QUY LUẬT TRONG TIẾN TRÌNH CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA.

XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VÀ NỀN DÂN CHỦ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA. Xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa. Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa. XÂY DỰNG NỀN VĂN HOÁ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA.

Khái niệm nền văn hoá xã hội chủ nghĩa. Tính tất yếu của việc xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa. Nội dung và phương thức xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa. GIẢI QUYẾT ĐÚNG ĐẮN VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ TÔN GIÁO.

Vấn đề dân tộc và những nguyên tắc của chủ nghĩa Mác Lênin trong việc giải quyết vấn đề dân tộc. Tôn giáo và những nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác -Lênin trong việc giải quyết vấn đề tôn giáo .176 CHƯƠNG 9: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI HIỆN THỰC VÀ TRIỂN VỌNG. CHỦ NGHĨA XÃ HỘI HIỆN THỰC. Cách mạng tháng Mười Nga và mô hình chủ nghĩa xã hội hiện thực đầu tiên trên thế giới.

Sự ra đời của hệ thống xã hội chủ nghĩa và những thành tựu của nó. SỰ KHỦNG HOẢNG VÀ SỤP ĐỔ CỦA MÔ HÌNH CNXH VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA NÓ. Sự khủng hoảng và sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội Xô Viết. Nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng và sụp đổ của chủ nghĩa xã hội hiện thực mô hình kiểu Liênxô.

TRIỂN VỌNG CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI. Chủ nghĩa tư bản không phải là tương lai của xã hội loài người. Chủ nghĩa xã hội - tương lai của xã hội loài người .197 TÀI LIỆU THAM KHẢO…………………….………………………………………201 7 LỜI NÓI ĐẦU Từ năm học 2008 – 2009 các trường Đại học và Cao đẳng toàn quốc đều triển khai thực hiện dạy và học Chương trình các môn Lý luận chính trị gồm ba môn học: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt nam. Để kịp thời có tài liệu phục vụ việc giảng dạy và học tập các môn học này, được sự đồng ý của Ban giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, Bộ môn Lý luận Chính trị thuộc khoa Cơ bản I đã chủ động tổ chức biên soạn ba tập bài giảng ở ba môn học chung của Bộ Giáo dục – Đào tạo Môn học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin được biên soạn thành hai tập bài giảng : Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin (1) gồm các nội dung của phân thứ nhất là Thế gới quan và phương pháp luận triết học của chủ nghĩa Mác-Lênin; Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin (2) gồm hai nội dung chính là Học thuyết kinh tế của chủ nghĩa Mác-Lênin về phương thức sản xuất Tư bản chủ nghĩa và Lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin về chủ nghĩa xã hội Tập bài giảng Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin (2) sẽ giúp cho người học hiểu một cách có hệ thống những nội dung cơ bản của Kinh tế chính trị Mác-Lênin và Chủ nghĩa xã hội khoa học.

Trên cơ sở đó giúp cho người học hiểu được cơ sở lý luận của đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong quá trình kiên trì, giữ vững định hướng đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Ngoài ra tập bài giảng còn cung cấp cơ sở phương pháp luận khoa học và cơ sở lý luận để người học tiếp tục nghiên cứu các môn khoa học xã hội và khoa học kinh tế khác. Thời gian vừa qua mặc dù đã có nhiều cố gắng trong việc bổ sung, cập nhật kiến thức mới nhưng để đáp ứng với yêu cầu trong việc hiệu chỉnh đề cương chi tiết của môn học Bộ môn đã tiến hành hiệu chỉnh tập bài giảng Những nguyên lý cơ bản chủ nghĩa Mác - Lênin (2). Mặc dù tập thể tác giả đã hết sức cố gắng song không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế.

Rất mong được các đồng nghiệp và sinh viên đóng góp ý kiến để những lần tái bản sau được hoàn chỉnh hơn. 1 CHƯƠNG 4 HỌC THUYẾT GIÁ TRỊ Học thuyết giá trị (còn gọi là học thuyết giá trị lao động) là xuất phát điểm trong toàn bộ lý luận kinh tế của C. Trong học thuyết này, C.Mác nghiên cứu mối quan hệ giữa người với người, có liên quan đến vật và biểu hiện dưới hình thái quan hệ giữa vật với vật. Cơ sở kinh tế để xác lập quan hệ giữa người với người thông qua quan hệ giữa vật với vật là lao động- cái thực thể, yếu tố cấu thành giá trị của hàng hóa.

Đây cũng chính là trọng tâm của học thuyết giá trị lao động. Sản xuất hàng hóa và các phạm trù lý luận của nó như giá trị, hàng hóa, tiền tệ v.v đã xuất hiện trước khi phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa xuất hiện và đó cũng là điều kiện để phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa ra đời và phát triển. Trên cơ sở lý luận nền tảng là học thuyết giá trị, C.Mác đã xây dựng lên học thuyết giá trị thặng dư- “hòn đá tảng” trong toàn bộ lý luận kinh tế của ông và cũng là một trong ba phát minh vĩ đại nhất của chủ nghĩa Mác. Bởi vậy, khi nghiên cứu học thuyết giá trị của C.Mác, nghĩa là đang nghiên cứu phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, nhưng mới chỉ ở dạng sơ khai và chung nhất.

Mục đích, yêu cầu Sinh viên nắm được những vấn đề cơ bản của sản xuất hàng hóa: + Điều kiện ra đời và tồn tại, ưu thế của sản xuất hàng hóa so với kinh tế tự nhiên. + Các thuộc tính của hàng hoá, đặc biệt phạm trù giá trị hàng hoá, tính chất hai mặt của lao động sản xuất hàng hóa + Phương tiện môi giới trong trao đổi hàng hóa (tiền tệ -bản chất và chức năng).