Luận văn thạc sĩ về cách dùng phụ từ trong sách giáo khoa dạy tiếng Việt như một ngoại ngữ

Bài viết phân tích cách sử dụng phụ từ trong sách giáo khoa dạy tiếng Việt như một ngoại ngữ, góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy.

• Tác giả: Trần Thị Ánh Tuyết
• Người hướng dẫn: GS. Đinh Văn Đốc
• Trường học: Đại học quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học
• Đề tài: Nhận xét cách dùng phụ từ trong sách giáo khoa tiếng Việt
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về cách dùng phụ từ trong sách giáo khoa tiếng Việt

Phụ từ là một phần quan trọng trong ngữ pháp tiếng Việt, đặc biệt trong việc diễn đạt ý nghĩa và cấu trúc câu. Trong sách giáo khoa dạy tiếng Việt, việc sử dụng phụ từ không chỉ giúp người học hiểu rõ hơn về ngữ pháp mà còn nâng cao khả năng giao tiếp. Các phụ từ thường được sử dụng bao gồm phụ từ chỉ thời gian, mục đích, và tần suất. Việc phân tích cách dùng phụ từ trong sách giáo khoa sẽ giúp nhận diện được những điểm mạnh và điểm yếu trong phương pháp giảng dạy.

1.1. Định nghĩa và vai trò của phụ từ trong tiếng Việt

Phụ từ là những từ không có nghĩa độc lập nhưng có vai trò quan trọng trong việc bổ sung ý nghĩa cho động từ, tính từ hoặc cả câu. Chúng giúp làm rõ hơn về thời gian, mức độ, hoặc cách thức thực hiện hành động. Ví dụ, phụ từ 'rất' trong câu 'Cô ấy rất thông minh' làm tăng cường ý nghĩa cho tính từ 'thông minh'.

1.2. Phân loại phụ từ trong sách giáo khoa tiếng Việt

Phụ từ trong tiếng Việt được phân loại thành nhiều loại khác nhau như phụ từ chỉ thời gian, phụ từ chỉ mục đích, và phụ từ chỉ tần suất. Mỗi loại phụ từ có cách sử dụng và vị trí khác nhau trong câu. Việc phân loại này giúp người học dễ dàng nhận diện và sử dụng đúng trong giao tiếp.

II. Vấn đề trong việc sử dụng phụ từ trong sách giáo khoa tiếng Việt

Mặc dù sách giáo khoa tiếng Việt đã cung cấp nhiều thông tin về cách dùng phụ từ, nhưng vẫn còn tồn tại một số vấn đề. Một trong những vấn đề chính là sự thiếu rõ ràng trong việc hướng dẫn cách sử dụng phụ từ. Nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc áp dụng lý thuyết vào thực tế. Ngoài ra, một số sách giáo khoa chưa cập nhật các cách dùng mới của phụ từ trong ngữ cảnh hiện đại.

2.1. Thiếu sót trong hướng dẫn sử dụng phụ từ

Nhiều sách giáo khoa không cung cấp đủ ví dụ minh họa cho cách dùng phụ từ, dẫn đến việc học sinh khó hình dung và áp dụng. Việc thiếu sót này có thể gây ra sự nhầm lẫn trong việc sử dụng phụ từ trong các tình huống giao tiếp thực tế.

2.2. Khó khăn trong việc áp dụng lý thuyết vào thực tế

Học sinh thường gặp khó khăn trong việc chuyển từ lý thuyết sang thực hành. Điều này có thể do thiếu bài tập thực hành hoặc không có sự hướng dẫn cụ thể từ giáo viên. Việc này làm giảm hiệu quả của việc học phụ từ trong tiếng Việt.

III. Phương pháp cải thiện cách dùng phụ từ trong sách giáo khoa tiếng Việt

Để cải thiện việc sử dụng phụ từ trong sách giáo khoa, cần có những phương pháp giảng dạy hiệu quả hơn. Việc tích hợp các ví dụ thực tế và bài tập thực hành sẽ giúp học sinh dễ dàng tiếp cận và áp dụng phụ từ trong giao tiếp hàng ngày. Ngoài ra, cần cập nhật các cách dùng mới của phụ từ để phù hợp với ngữ cảnh hiện đại.

3.1. Tích hợp ví dụ thực tế vào giảng dạy

Việc sử dụng các ví dụ thực tế trong sách giáo khoa sẽ giúp học sinh dễ dàng hình dung và áp dụng phụ từ trong giao tiếp. Các tình huống thực tế sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn về cách sử dụng phụ từ trong ngữ cảnh cụ thể.

3.2. Cung cấp bài tập thực hành phong phú

Cần có nhiều bài tập thực hành để học sinh có thể luyện tập sử dụng phụ từ. Các bài tập này nên được thiết kế đa dạng, từ điền vào chỗ trống đến viết câu, giúp học sinh có cơ hội áp dụng lý thuyết vào thực tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn của phụ từ trong giao tiếp tiếng Việt

Phụ từ không chỉ có vai trò quan trọng trong ngữ pháp mà còn ảnh hưởng lớn đến khả năng giao tiếp của người học. Việc sử dụng đúng phụ từ sẽ giúp câu nói trở nên tự nhiên và dễ hiểu hơn. Học sinh cần được khuyến khích thực hành giao tiếp để nâng cao khả năng sử dụng phụ từ trong các tình huống thực tế.

4.1. Tác động của phụ từ đến khả năng giao tiếp

Sử dụng đúng phụ từ giúp câu nói trở nên mạch lạc và dễ hiểu hơn. Điều này đặc biệt quan trọng trong giao tiếp hàng ngày, nơi mà sự rõ ràng và chính xác là cần thiết.

4.2. Ví dụ thực tế về việc sử dụng phụ từ

Trong giao tiếp hàng ngày, việc sử dụng phụ từ như 'thường', 'rất', 'cũng' có thể làm cho câu nói trở nên tự nhiên hơn. Ví dụ, câu 'Tôi thường đi bộ đến trường' sử dụng phụ từ 'thường' để chỉ tần suất, giúp người nghe hiểu rõ hơn về thói quen của người nói.

V. Kết luận về cách dùng phụ từ trong sách giáo khoa tiếng Việt

Việc sử dụng phụ từ trong sách giáo khoa tiếng Việt là một vấn đề quan trọng cần được chú ý. Cần có những cải tiến trong phương pháp giảng dạy để giúp học sinh hiểu và áp dụng phụ từ một cách hiệu quả. Tương lai của việc dạy và học phụ từ trong tiếng Việt sẽ phụ thuộc vào sự đổi mới trong nội dung và phương pháp giảng dạy.

5.1. Tóm tắt những điểm chính

Phụ từ đóng vai trò quan trọng trong ngữ pháp tiếng Việt. Tuy nhiên, việc sử dụng phụ từ trong sách giáo khoa còn nhiều hạn chế. Cần có những cải tiến trong phương pháp giảng dạy để nâng cao hiệu quả học tập.

5.2. Định hướng tương lai cho việc dạy phụ từ

Tương lai của việc dạy phụ từ trong tiếng Việt cần được chú trọng hơn. Cần có sự đổi mới trong nội dung và phương pháp giảng dạy để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh trong bối cảnh hiện đại.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc giảng dạy tiếng Việt cho người nước ngoài ngày càng được quan tâm mạnh mẽ trong bối cảnh Việt Nam hội nhập quốc tế và phát triển đa ngành đa lĩnh vực. Từ năm 1980 đến 2005, hàng loạt sách giáo khoa dạy tiếng Việt dành cho người nước ngoài được xuất bản nhằm đáp ứng nhu cầu học tập đa dạng của các đối tượng với trình độ và mục đích khác nhau. Theo ước tính, các tài liệu này cung cấp hơn 1.000 hiện tượng ngữ pháp và từ vựng khác nhau, trong đó phần lớn tập trung vào phân loại và cách dùng các loại từ như phó từ, trạng từ, trợ từ nhằm giúp người học xây dựng được năng lực giao tiếp cơ bản và nâng cao.

Tuy nhiên, một số vấn đề vẫn tồn tại và cần được nghiên cứu sâu hơn như sự đa dạng trong cách giải thích và phân loại từ ngữ, đặc biệt là phó từ trong các giáo trình, gây khó khăn không nhỏ cho người học và cả giáo viên trong quá trình giảng dạy. Mục tiêu nghiên cứu hướng đến việc khảo sát, phân loại và đánh giá cách thể hiện phó từ trong các sách giáo khoa dạy tiếng Việt cho người nước ngoài giai đoạn 1980-2005, từ đó đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện biên soạn giáo trình và nâng cao hiệu quả giảng dạy.

Phạm vi nghiên cứu tập trung tại các tài liệu được xuất bản trong giai đoạn trên, chủ yếu tại Việt Nam, đồng thời tham chiếu các lý thuyết ngôn ngữ hiện đại về từ loại, ngữ pháp và chức năng giao tiếp. Ý nghĩa công trình không chỉ giúp chuẩn hóa thuật ngữ và phương pháp biên soạn sách giáo khoa mà còn góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy tiếng Việt, hỗ trợ hiệu quả cho cộng đồng người học quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hai khung lý thuyết chính về từ loại và chức năng giao tiếp của từ trong câu.

1. Lý thuyết về từ loại tiếng Việt: Dựa trên công trình nghiên cứu của Viện Ngôn ngữ học Việt Nam, đặc biệt là sách “Từ điển tiếng Việt” do Hoàng Phái chủ biên, từ loại được chia thành bốn nhóm chính: phó từ, kết từ, trợ từ và cảm từ. Mỗi nhóm chứa các từ đảm nhận những chức năng cú pháp và ngữ nghĩa riêng biệt trong câu. Công trình cũng phân tích rõ sự phân biệt giữa phó từ nãi chung và phó từ nãi riêng trong tiếng Việt hiện đại.

2. Lý thuyết chức năng ngữ pháp và giao tiếp: Áp dụng quan điểm định hướng giao tiếp nhằm giải thích cho sự biến đổi chức năng và nghĩa của phó từ trong từng ngữ cảnh khác nhau. Theo lý thuyết này, mỗi phó từ mang một giá trị giao tiếp riêng, góp phần thể hiện sắc thái tình cảm, thái độ hoặc mức độ hành động trong câu, điều mà nhiều lý thuyết truyền thống về ngữ pháp chưa làm rõ.

3. Khái niệm về hiệu lực giao tiếp từ góc nhìn ngữ dụng: Nghiên cứu dựa trên nguyên tắc của ngữ dụng học về tác động của từ ngữ trong giao tiếp hàng ngày, coi hiệu lực giao tiếp là tiêu chí chủ yếu để phân loại và hiểu đúng chức năng của phó từ trong hoạt động sử dụng ngôn ngữ.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng kết hợp các phương pháp sau đây:

• Phương pháp thống kê: Thu thập và tổng hợp số liệu về tần suất và đa dạng của phó từ xuất hiện trong 14 sách giáo khoa dạy tiếng Việt cho người nước ngoài được xây dựng trong giai đoạn 1980-2005. Số liệu cho thấy khoảng 106 loại phó từ và cặp phó từ khác nhau xuất hiện trong phần giải thích ngữ pháp, chiếm trung bình hơn 45% trong tổng số hiện tượng ngữ pháp được trình bày.

• Phương pháp mô tả và phân loại: Dựa trên lý thuyết từ loại và các tiêu chí ngữ pháp – ngữ nghĩa, tiến hành phân loại phó từ thành các nhóm theo ý nghĩa và chức năng giao tiếp chính (ví dụ: phó từ biểu thị trạng thái tiếp diễn, khẳng định, phủ định, bổ sung sắc thái ngữ dụng).

• Phương pháp so sánh đối chiếu: So sánh cách xử lý và định nghĩa phó từ trong các sách dạy tiếng Việt khác nhau, cũng như đối chiếu với các quan điểm của các nhà nghiên cứu ngôn ngữ học từ trước đến nay nhằm làm rõ sự khác biệt, nhất quán và bất cập.

• Phương pháp phân tích lợi ích ngôn ngữ học đồng đại: Tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của cấu trúc cú pháp, mối liên hệ giữa các thành phần ngữ pháp và tác động đến ý nghĩa giao tiếp của phó từ trong câu tiếng Việt.

• Timeline nghiên cứu: Khảo sát dữ liệu kéo dài trong khoảng hơn 25 năm (1980-2005), với việc thống kê, phân tích, đối chiếu và trình bày kết quả được hoàn thiện trong vòng 1 năm học từ đầu năm 2006 đến cuối năm 2007.

• Mẫu nghiên cứu: 14 cuốn sách giáo khoa thuộc bậc học cơ sở và nâng cao được lựa chọn có hệ thống dựa trên tiêu chí có sử dụng phần giải thích ngữ pháp chi tiết, có bài tập thực hành và bồi dưỡng kỹ năng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Số lượng và đa dạng phó từ trong sách giáo khoa: Qua thống kê, tổng cộng có khoảng 106 phó từ cùng các cặp phó từ được phân tích và giải thích trong phần ngữ pháp của các sách khảo sát. Trong đó, nhóm phó từ xuất hiện nhiều nhất với tần suất trên 85%, tiếp đó là trợ từ chiếm trên 78%, kết từ gần 71%, và cảm từ khoảng 64%.

2. Sự khác biệt trong phân loại và giải thích phó từ: Mỗi tác giả sách đưa ra cách phân loại và giải thích riêng về cùng một phó từ. Ví dụ, phó từ “vén” được giải thích theo ít nhất hai cách: biểu thị hành động đang tiếp diễn chưa kết thúc hoặc biểu thị sự chưa hoàn toàn xảy ra của hành động. Tần suất xuất hiện phó từ “cần” với bốn nét nghĩa khác nhau cũng cho thấy sự đa dạng trong cách tiếp cận.

3. Sự không thống nhất trong vị trí và chức năng cú pháp: Phần lớn phó từ không được xem là thành phần câu chính, không làm chủ ngữ hoặc vị ngữ mà chủ yếu bổ sung ý nghĩa, sắc thái cho câu. Tuy nhiên, có sự khác biệt đáng kể trong cách xếp loại phó từ: một số sách coi là trợ từ, số khác coi là phó từ hoặc trạng từ, gây khó khăn cho người học khi tiếp cận.

4. Phương pháp giải thích và dạy từ vựng: Có hai xu hướng chính. Một số tài liệu giải thích hoàn toàn bằng tiếng Việt, có kèm theo ví dụ minh họa rõ ràng, giúp học viên hiểu được cách sử dụng trong giao tiếp thực tiễn. Một số khác lại dựa vào lý thuyết cao siêu, giải thích bằng thuật ngữ khó hiểu hoặc dịch nghĩa sang tiếng Anh/Nhật đối với từng từ, dẫn đến sự phụ thuộc cao vào giáo viên và khó tiếp thu với người học tự học.

Thảo luận kết quả

Việc đa dạng trong cách thể hiện và giải thích phó từ phản ánh sự phát triển chưa thống nhất của môn học tiếng Việt cho người nước ngoài trong giai đoạn 1980-2005. Về cơ bản, đa phần sách tập trung nhiều vào việc giới thiệu nghĩa từ vựng và giải thích cú pháp cơ bản, tuy nhiên chưa có tiêu chuẩn chung hay hệ thống phân loại chuẩn mực. Vì thế, biểu đồ phân bố tần suất phó từ trong các sách có sự biến thiên lớn, biểu hiện qua sự khác biệt giải thích, từ loại và địa vị cú pháp.

Sự không đồng nhất này có thể bắt nguồn từ việc chưa áp dụng đồng bộ lý thuyết ngữ pháp hiện đại kết hợp lý thuyết ngữ dụng, dẫn tới việc phó từ bị xem nhẹ hoặc giải thích một cách rời rạc, thiếu thực tiễn cho người học giao tiếp. Các nghiên cứu trước cũng chỉ ra rằng việc giải thích phó từ một cách chung chung hoặc quá lý thuyết khó giúp người học nắm bắt được sắc thái và cách dùng trong từng ngữ cảnh. Việc thiếu ví dụ minh họa sinh động cũng làm giảm hiệu quả học tập.

Mặt khác, xu hướng giải thích bằng tiếng Việt thuần túy có ưu thế trong việc tạo phản xạ và kiến thức cốt lõi cho học viên, tuy nhiên cần phải kết hợp thêm hình thức giải thích bằng ngôn ngữ mẹ đẻ hoặc ngôn ngữ thứ hai để hỗ trợ bước đầu cho người học. Một số sách áp dụng biện pháp phiên dịch để tăng độ rõ ràng, song chưa có sự thống nhất hướng dẫn do tính đa dạng trình độ và mục đích học viên.

Kết quả nghiên cứu cũng nêu bật tầm quan trọng của phó từ trong việc hình thành cấu trúc câu, bổ sung ý nghĩa, và tạo hiệu quả giao tiếp sâu sắc hơn. Ví dụ, những phó từ biểu thị trạng thái tiếp diễn, sự bổ sung hoặc phủ định có thể được minh họa qua các câu mẫu có sử dụng đa dạng sắc thái như “Anh ấy vẫn đang làm việc”, “Tôi chưa đi học”, cho thấy vai trò then chốt của phó từ trong giao tiếp linh hoạt.

Qua đó, có thể kết luận rằng việc chuẩn hóa và hệ thống hóa cách sử dụng, giải thích phó từ trong sách giáo khoa là cần thiết để nâng cao hiệu quả giảng dạy tiếng Việt cho người nước ngoài. Việc này không chỉ giúp người học dễ tiếp thu mà còn góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực giảng dạy cũng như phát triển ngôn ngữ trong bối cảnh quốc tế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng hệ thống phân loại phó từ chuẩn mực
   Đề xuất nhóm nghiên cứu ngôn ngữ Việt Nam phối hợp với các chuyên gia biên soạn giáo trình rà soát lại các phó từ phổ biến và hệ thống lại theo tiêu chí ngữ pháp và ngữ dụng hiện đại. Mục tiêu đạt được sự đồng nhất trong định nghĩa và ứng dụng phó từ trên toàn quốc trong vòng 2 năm.

2. Chuẩn hóa cách giải thích và minh họa
   Đề nghị các nhà xuất bản tạo mẫu chuẩn giải thích phó từ kết hợp giữa tiếng Việt và ngôn ngữ phổ biến nhất (tiếng Anh, tiếng Nhật), kèm theo minh họa cụ thể, dễ hiểu phù hợp với trình độ người học. Triển khai trong các bản in mới, áp dụng dần từ năm học 2025.

3. Đào tạo giáo viên tiếng Việt cho người nước ngoài về phó từ
   Tăng cường tổ chức các khóa đào tạo và tập huấn chuyên sâu cho giáo viên về nội dung phân loại, tác dụng và phương pháp truyền đạt phó từ, giúp họ xử lý tình huống giảng dạy linh hoạt theo năng lực người học. Khóa học nên được triển khai hàng năm tại các trung tâm đào tạo ở Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng.

4. Phát triển tài liệu bổ trợ đa phương tiện
   Xây dựng các bài giảng điện tử, video minh họa cách dùng phó từ trong giao tiếp với các cấp độ khó khác nhau nhằm nâng cao tính tương tác và khả năng tự học của học viên. Mục tiêu hoàn thành trong 1 năm, sử dụng trên nền tảng học tập trực tuyến.

5. Tăng cường nghiên cứu tiếp theo
   Khuyến khích các đề tài nghiên cứu tiếp theo tập trung khảo sát vai trò của phó từ trong thực tiễn giao tiếp và khả năng thích ứng của chúng trong các ngữ cảnh văn hóa đa dạng, góp phần chuẩn hóa ngôn ngữ tiếng Việt chuẩn trong môi trường quốc tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên và giảng viên tiếng Việt cho người nước ngoài
   Luận văn cung cấp hệ thống kiến thức chuẩn về phân loại và sử dụng phó từ trong giáo trình, giúp họ nâng cao phương pháp giảng dạy, lựa chọn tài liệu phù hợp với trình độ và mục tiêu học viên.

2. Nhà biên soạn và xuất bản sách giáo khoa
   Các đơn vị biên soạn cần tham khảo để thống nhất cách trình bày, giải thích phó từ nhằm đảm bảo chất lượng, tính chính xác và tính khoa học của nội dung sách giáo khoa tiếng Việt cho đối tượng người ngoại quốc.

3. Học viên, sinh viên học ngành Ngôn ngữ và Giảng dạy tiếng Việt
   Luận văn giúp người học chủ động nắm bắt kiến thức về phó từ tiếng Việt, hiểu rõ chức năng trong câu, từ đó nâng cao năng lực phân tích ngôn ngữ, chuẩn bị cho công tác giảng dạy và nghiên cứu.

4. Nhà nghiên cứu ngôn ngữ học
   Các chuyên gia nghiên cứu về ngữ pháp tiếng Việt và ngôn ngữ học ứng dụng có thể dùng luận văn làm tài liệu tham khảo quan trọng để phát triển các công trình nghiên cứu tiếp theo, đặc biệt về cấu trúc ngữ pháp và chức năng giao tiếp của từ loại.

Câu hỏi thường gặp

1. Phó từ tiếng Việt là gì và có đặc điểm gì nổi bật?
   Phó từ là loại từ không mang ý nghĩa từ vùng thực mà chủ yếu bổ sung ý nghĩa ngữ pháp cho động từ, tính từ hoặc câu. Chúng biểu đạt trạng thái, mức độ, thời gian hoặc phủ định, và đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện sắc thái giao tiếp linh hoạt. Ví dụ, từ “vẫn” biểu thị hành động tiếp diễn chưa kết thúc.

2. Tại sao cách giải thích phó từ trong sách giáo khoa lại đa dạng và không thống nhất?
   Bởi các tác giả dựa trên những cơ sở lý luận khác nhau, cũng như kinh nghiệm giảng dạy riêng. Mỗi sách có cách tiếp cận hay trọng điểm giảng dạy khác nhau, cũng như mục tiêu và đối tượng người học đa dạng dẫn đến sự khác biệt trong việc phân loại và giải thích phó từ.

3. Việc thống nhất phân loại và giải thích phó từ mang lại lợi ích gì?
   Thống nhất giúp chuẩn hóa ngôn ngữ giáo dục, giảm thiểu nhầm lẫn cho người học, nâng cao hiệu quả truyền đạt kiến thức, đồng thời giúp giáo viên có phương pháp giảng dạy khoa học, làm nền tảng để phát triển các chương trình đào tạo chất lượng.

4. Có nên sử dụng phiên dịch sang tiếng mẹ đẻ trong việc giải thích phó từ cho người học không?
   Phiên dịch giúp học viên hiểu nhanh ý nghĩa cơ bản khi mới bắt đầu. Tuy nhiên, phương pháp này cần phối hợp hài hòa với giải thích bằng tiếng Việt để học viên xây dựng năng lực suy nghĩ và giao tiếp bằng tiếng Việt, không phụ thuộc quá nhiều vào ngôn ngữ khác.

5. Làm thế nào để giáo viên khai thác hiệu quả phó từ trong giảng dạy?
   Giáo viên nên kết hợp lý thuyết với các ví dụ thực tế, tạo cơ hội cho học viên thực hành đa dạng ngữ cảnh giao tiếp. Đồng thời, cần cung cấp các bài tập đa dạng về nhận diện, sử dụng phó từ để tăng khả năng vận dụng linh hoạt trong giao tiếp hàng ngày.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và phân tích hơn 100 loại phó từ và cặp phó từ xuất hiện trong các sách giáo khoa dạy tiếng Việt cho người nước ngoài giai đoạn 1980-2005.

• Đã chỉ ra sự đa dạng và thiếu thống nhất trong cách giải thích, phân loại phó từ, ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả học tập và giảng dạy tiếng Việt.

• Đề xuất xây dựng hệ thống chuẩn về phân loại, phương pháp giải thích và minh họa phó từ, đồng thời nâng cao năng lực đào tạo giáo viên và phát triển tài liệu bổ trợ đa phương tiện.

• Nghiên cứu cung cấp nền tảng quan trọng cho công tác biên soạn giáo trình tiếng Việt chuẩn hóa, góp phần phát triển ngôn ngữ trong bối cảnh toàn cầu hóa.

• Lộ trình tiếp theo nên tập trung vào nghiên cứu thực tiễn ứng dụng và cải tiến phương pháp dạy qua các ngữ cảnh giao tiếp đa dạng, cập nhật theo xu hướng ngôn ngữ hiện đại.

Các nhà nghiên cứu, giảng viên cùng cộng đồng giáo viên tiếng Việt cho người nước ngoài hãy ứng dụng, vận dụng những kết quả và đề xuất trong luận văn để nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển ngôn ngữ tiếng Việt bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

®¹i häc quèc gia hµ néi Tr-êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n Khoa ng«n ng÷ häc ============== TrÇn ThÞ ¸nh TuyÕt B-íc ®Çu nhËn xÐt viÖc thÓ hiÖn c¸ch dïng phô tõ trong c¸c s¸ch gi¸o khoa d¹y tiÕng viÖt nh- mét ngo¹i ng÷ Trªn t- liÖu c¸c tµi liÖu trong n-íc xuÊt b¶n tõ n¨m 1980 ®Õn n¨m 2005 Tãm t¾t LuËn v¨n th¹c sÜ ng«n ng÷ häc Hµ Néi - 2007 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] C«ng tr×nh nµy ®-îc hoµn thµnh t¹i: Tr-êng §¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n §¹i häc quèc gia Hµ Néi Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: GS. §inh V¨n §øc Ph¶n biÖn 1: PGS. Vò V¨n Thi Ph¶n biÖn 2: PGS. §ç ViÖt Hïng LuËn v¨n ®-îc b¶o vÖ tr-íc Héi ®ång chÊm luËn v¨n t¹i tr-êng §¹i häc Khoa häc x· héi vµ Nh©n v¨n, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi Vµo håi 2 giê 00 ngµy 12 th¸ng 11 n¨m 2007 Cã thÓ t×m ®äc luËn v¨n t¹i th- viÖn Tr-êng §¹i häc Khoa häc x· héi vµ Nh©n v¨n TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PhÇn më ®Çu 1.

Lý do chän ®Ò tµi §Êt n-íc ViÖt Nam ®ang trong thêi kú héi nhËp vµ ph¸t triÓn. §Æc biÖt sau khi gia nhËp WTO, vÞ thÕ cña ViÖt Nam trªn tr-êng quèc tÕ ngµy cµng ®-îc cñng cè vµ n©ng cao. TiÕng ViÖt ®·, ®ang vµ sÏ lµ ph-¬ng tiÖn giao tiÕp ®¾c dông ®Ó b¹n bÌ thÕ giíi tiÕp cËn víi v¨n minh, v¨n hãa ViÖt Nam, lµ ph-¬ng tiÖn tèt nhÊt ®Ó con em ViÖt kiÒu hiÓu vÒ ®Êt n-íc, con ng-êi d©n téc m×nh, vµ còng lµ ph-¬ng tiÖn ®Ó ng-êi ViÖt Nam giao l-u, héi nhËp víi thÕ giíi trong c¸c lÜnh vùc kinh tÕ, v¨n hãa, x· héi, du lÞch v.Do vËy viÖc d¹y tiÕng ViÖt nh- mét ngo¹i ng÷ ®ang ph¸t triÓn kh¸ m¹nh mÏ. §Ó ®¸p øng nhu cÇu x· héi vµ yªu cÇu cña viÖc gi¶ng d¹y cho nhiÒu ®èi t-îng kh¸c nhau, nhiÒu khoa, trung t©m gi¶ng d¹y tiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi ®· ®-îc më cïng víi sù ph¸t triÓn c¸c c¬ së cã s½n tõ tr-íc.

NhiÒu héi nghÞ khoa häc vÒ “ TiÕng ViÖt nh­ mèt ngo³i ngõ”, “TiÕng ViÖt cho ng­éi n­ìc ngo¯i” v. cðng ®· ®-îc tæ chøc ë trong n-íc còng nh- ë n-íc ngoµi. Trong b¸o c¸o tr×nh bµy t¹i c¸c héi nghÞ ®â, vÊn ®Ò “ TiÕng ViÖt cho ng­éi n­ìc ngo¯i” cðng ®± ®­íc tiÕn h¯nh nghiªn cøu kh¸ s©u s¾c vµ ®· ®¹t ®-îc mét sè kÕt qu¶ ®¸ng khÝch lÖ. §Æc biÖt lµ t¹i Hèi nghÞ Quçc tÕ vÒ “ ViÖt Nam hãc” lÇn thö nhÊt ®­íc tå chöc v¯o th²ng 7/98 t³i Hµ Néi cã h¼n mét tiÓu ban “ TiÕng ViÖt cho ng­éi n­ìc ngo¯i”.

Trong b²o c²o tång kÕt cïa hèi nghÞ n¯y, vÊn ®Ò “ TiÕng ViÖt cho ng­éi n­ìc ngo¯i” cðng ®± ®­íc chó ý vµ ®-îc nªu lªn thµnh mét môc riªng. Lµ ng-êi may m¾n ®-îc tiÕp xóc vµ d¹y nh÷ng ng-êi n-íc ngoµi häc tiÕng ViÖt, cïng víi kinh nghiÖm Ýt ái cña b¶n th©n, t«i mong muèn thùc hiÖn ®Ò tµi: B-íc ®Çu t×m hiÓu viÖc thÓ hiÖn c¸ch dïng phô tõ trong c¸c s¸ch gi¸o khoa d¹y tiÕng ViÖt nh- mét ngo¹i ng÷. (Trªn t- liÖu c¸c tµi liÖu trong n-íc xuÊt b¶n tõ n¨m 1980 ®Õn n¨m 2005), nh»m gãp mét tiÕng nãi thùc tÕ vµo gi¶i quyÕt mét sè vÊn ®Ò ®ang cßn tån t¹i trong viÖc biªn so¹n vµ gi¶ng d¹y tiÕng ViÖt nh- mét ngo¹i ng÷ hiÖn nay. §èi t-îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu.

§èi t-îng nghiªn cøu Trong luËn v¨n nµy, chóng t«i tËp trung vµo kh¶o s¸t vµ nghiªn cøu c¸c phô tõ ®-îc dïng trong c¸c s¸ch gi¸o khoa d¹y tiÕng ViÖt nh- mét ngo¹i ng÷ ë c¶ tr×nh 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ®é c¬ së vµ n©ng cao. Chóng t«i chØ lùa chän c¸c quyÓn s¸ch tiÕng ViÖt cã øng dông ph-¬ng ph¸p giao tiÕp vµo tiÕn tr×nh gi¶ng d¹y tiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi, ®-îc xuÊt b¶n trong n-íc tõ n¨m 1980 ®Õn n¨m 2005. Nh÷ng cuèn s¸ch ®-îc xuÊt b¶n trong thêi gian ®ã nh-ng l¹i thiªn vÒ nghiªn cøu ng÷ ph¸p sÏ kh«ng n»m trong ®èi t-îng kh¶o cøu cña luËn v¨n. Qua viÖc kh¶o s¸t, ph©n tÝch phô tõ trong c¸c cuèn s¸ch, chóng t«i hy väng tiÕp cËn ®-îc gÇn h¬n víi ng-êi häc vµ ng-êi d¹y ®Ó t×m ra mét ph-¬ng ph¸p tèt trong viÖc häc vµ d¹y tiÕng ViÖt nh- mét ngo¹i ng÷.

Ph¹m vi nghiªn cøu. LuËn v¨n thùc hiÖn x¸c ®Þnh phô tõ trong c¸c s¸ch tiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi ë c¸c phÇn sau: - PhÇn gi¶i thÝch ng÷ ph¸p vµ h-íng dÉn sö dông phô tõ. - PhÇn bµi tËp - PhÇn bµi luyÖn LuËn v¨n kh«ng kh¶o s¸t phô tõ trong phÇn héi tho¹i vµ phÇn bµi ®äc. Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu.

Nghiªn cøu ®Ò tµi nµy chóng t«i nh»m môc ®Ých gãp phÇn c¶i tiÕn chÊt l-îng cña viÖc biªn so¹n s¸ch gi¸o khoa d¹y tiÕng ViÖt nh- mét ngo¹i ng÷, ®Æc biÖt ë tr×nh ®é b¾t ®Çu vµ tiÕp theo, gióp rót ng¾n thêi gian häc, ®µo t¹o gi¸o viªn. §ång thêi th«ng qua viÖc so s¸nh c¸c phô tõ ë hai tr×nh ®é, luËn v¨n cã thÓ chØ ra ®-îc nh÷ng c¸i ®-îc vµ nh÷ng c¸i cßn h¹n chÕ trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay, gióp chóng ta nh×n nhËn l¹i nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ tiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi mét c¸ch kh¸ch quan h¬n, trªn nh÷ng cø liÖu thuyÕt phôc. Môc ®Ých lín nhÊt cña luËn v¨n lµ ®-a ra ®-îc nh÷ng kiÕn gi¶i cÇn thiÕt cho viÖc biªn so¹n gi¸o tr×nh vµ gi¶ng d¹y phô tõ cho ng-êi n-íc ngoµi häc tiÕng ViÖt. Tuy nhiªn víi h¹n chÕ vÒ chuyªn m«n còng nh- sù h¹n hÑp cña luËn v¨n, chóng t«i chØ hy väng ®-a ra nh÷ng ý kiÕn nhá nh»m ®ãng gãp cho sù hoµn thiÖn cña gi¸o tr×nh d¹y tiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi.

2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. NhiÖm vô nghiªn cøu. * LuËn v¨n thùc hiÖn x¸c ®Þnh kh¸i niÖm, tiªu chÝ nhËn diÖn h- tõ nãi chung vµ phô tõ nãi riªng trong sè c¸c c«ng c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ h- tõ tiÕng ViÖt. Tõ ®ã cè g¾ng giíi thiÖu ®-îc mét kh¸i niÖm chung nhÊt vÒ phô tõ tiÕng ViÖt còng nh- ®-a ra ®-îc c¸c ®Æc ®iÓm vµ kiÓu lo¹i cña nã.

*Sau khi thèng kª ®-îc c¸c phô tõ ë phÇn ng÷ ph¸p, bµi tËp vµ bµi luyÖn cña c¸c s¸ch tiÕng ViÖt c¬ së vµ n©ng cao, luËn v¨n ph¶i tiÕn hµnh s¾p xÕp l¹i c¸c phô tõ ë c¶ hai tr×nh ®é ®Ó t×m ra danh s¸ch nh÷ng phô tõ kh«ng bÞ trïng lÆp vµ nh÷ng phô tõ bÞ trïng lÆp, råi tiÕn hµnh nghiªn cøu vµ m« t¶ chóng, ®-a ra ®-îc nh÷ng b¶ng biÓu vµ biÓu ®å vÒ t×nh h×nh sö dông chóng trong c¸c s¸ch tiÕng ViÖt. *Dùa trªn nh÷ng kÕt qu¶ nghiªn cøu ®-îc, luËn v¨n sÏ ®Ò xuÊt vÒ thø tù c¸c phô tõ ®-îc ®-a vµo gi¶ng d¹y trong phÇn ng÷ ph¸p cña c¸c s¸ch, ®ång thêi ®-a ra mét sè ý kiÕn vÒ gi¶i ph¸p trong biªn so¹n vµ gi¶ng d¹y phô tõ tiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi. Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu vµ t- liÖu. Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu.

C¸c ph-¬ng ph¸p chñ yÕu ®-îc sö dông trong luËn v¨n lµ: - Ph-¬ng ph¸p thèng kª - Ph-¬ng ph¸p miªu t¶, m« h×nh hãa - Ph-¬ng ph¸p so s¸nh, ®èi chiÕu - Ph-¬ng ph¸p ph©n tÝch lçi cña ng«n ng÷ häc øng dông. Chóng t«i thèng kª vµ m« t¶ phô tõ trong c¸c s¸ch tiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi sau: Danh s¸ch 1. C¸c t- liÖu thuéc bËc häc c¬ së, ®-îc xÕp theo thø tù thêi gian 1. Gi¸o tr×nh c¬ së tiÕng ViÖt thùc hµnh, tËp 1, TrÇn Khang (chñ biªn), Khoa TiÕng ViÖt, Tr-êng §¹i häc Tæng Hîp Hµ Néi, 1980 2.

Gi¸o tr×nh c¬ së tiÕng ViÖt thùc hµnh, tËp 2, §Æng Ngäc Cõ - Phan H¶i (chñ biªn), Khoa TiÕng ViÖt, Tr-êng §¹i häc Tæng Hîp Hµ Néi, 1980 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. TiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi (Vietnamese for foreigners), Bïi Phông (chñ biªn), NXB §¹i häc gi¸o dôc chuyªn nghiÖp, HN, 1991 4. TiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi ( Vietnamese for foreigners), Mai Ngäc Chõ, NXB Gi¸o dôc Hµ Néi, 1995 5. Häc tiÕng ViÖt qua tiÕng Anh (Studying Vietnamese through English), Mai Ngäc Chõ, NXB ThÕ Giíi, HN, 1996 6.

TiÕng ViÖt c¬ së ( Vietnamese for Beginners), Vò V¨n Thi, NXB Khoa häc x· héi, HN, 1996 7. TiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi (Vietnamese for foreigners), NguyÔn Anh QuÕ, NXB V¨n Hãa Th«ng Tin Hµ Néi, 2000 8. TiÕng ViÖt c¬ së cho ng-êi NhËt, TrÇn ThÞ Chung Toµn, NXB §¹i häc Quèc gia Hµ Néi, 2000 9. TiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi, ch-¬ng tr×nh c¬ së (Vietnamese for foreigners, elementary level), NguyÔn V¨n phóc (chñ biªn), NXB §¹i häc Quèc gia Hµ Néi, 2004 10.

TiÕng ViÖt (Vietnamese) For beginners 1, Phan V¨n Gi-ìng, NXB TrÎ, 2004 11. TiÕng ViÖt tr×nh ®é A, tËp 1, §oµn ThiÖn ThuËt (chñ biªn), NXB ThÕ Giíi, HN, 2004 12. TiÕng ViÖt tr×nh ®é A, tËp 2, §oµn ThiÖn ThuËt (chñ biªn), NXB ThÕ Giíi, HN, 2004 13. Thùc hµnh tiÕng ViÖt (Practice Vietnamese use for Foreigners), quyÓn I, NguyÔn ViÖt H-¬ng, NXB §¹i häc Quèc Gia Hµ Néi, 2005 14.

TiÕng ViÖt (Vietnamese) For beginners 2, Böu Kh¶i - Phan V¨n Gi-ìng, NXB TrÎ, 2005 Danh s¸ch 2. C¸c t- liÖu thuéc bËc häc n©ng cao, ®-îc xÕp theo thø tù thêi gian. TiÕng ViÖt (Vietnamese) Intermediate 3, Phan V¨n Gi-ìng, NXB TrÎ, 1994 2. TiÕng ViÖt (Vietnamese), Upper - Intermediate, Phan V¨n Gi-ìng - NguyÔn Anh QuÕ, NXB Gi¸o dôc Hµ Néi, 1996 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

TiÕng ViÖt thùc hµnh dïng cho ng-êi n-íc ngoµi (Vietnamese for foreigners), §inh Thanh HuÖ (chñ biªn), NXB §¹i häc Quèc Gia Hµ Néi, 1997 4. TiÕng ViÖt (Vietnamese) Intermediate 4, Böu Kh¶i - Phan V¨n Gi-ìng, NXB TrÎ, 1998 5. TiÕng ViÖt n©ng cao (Intermediate Vietnamese), NguyÔn ThiÖn Nam, NXB Gi¸o dôc, HN 1998 6.TiÕng ViÖt trong giao dÞch th-¬ng m¹i (Vietnamese in commercial transaction), NguyÔn Anh QuÕ - Hµ ThÞ QuÕ H-¬ng, NXB V¨n Hãa Th«ng Tin, HN, 2000 7. Thùc hµnh tiÕng ViÖt, tr×nh ®é B, §oµn ThiÖn ThuËt (chñ biªn), NXB ThÕ Giíi, HN, 2001 8.

Thùc hµnh tiÕng ViÖt, tr×nh ®é C, §oµn ThiÖn ThuËt (chñ biªn), NXB ThÕ Giíi, HN, 2001 9. TiÕng ViÖt cho ng-êi n-íc ngoµi, tr×nh ®é n©ng cao (Vietnamese for foreigners, intermediate level). TrÞnh §øc HiÓn (chñ biªn), NXB §¹i häc Quèc Gia Hµ Néi, 2004 10. TiÕng ViÖt n©ng cao dµnh cho ng-êi n-íc ngoµi cña ViÖn Ng«n ng÷, Vò ThÞ Thanh H-¬ng (chñ biªn), NXB Khoa häc x· héi, HN, 2004 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

C¬ së lÝ thuyÕt DÉn nhËp 1: Nh÷ng kh¸i niÖm lÝ luËn liªn quan ®Õn h- tõ vµ phô tõ. H- tõ trong hÖ thèng tõ lo¹i tiÕng ViÖt 1. Nh÷ng ý kiÕn bµn vÒ tõ lo¹i trong tiÕng ViÖt §Ó gi¶i quyÕt ®-îc nh÷ng th¾c m¾c vÒ h- tõ cña ng-êi n-íc ngoµi trong qu¸ tr×nh häc tiÕng ViÖt, luËn v¨n ph¶i quay trë l¹i nh÷ng nghiªn cøu tr-íc ®©y nh»m t×m hiÓu râ h¬n lÞch sö cña vÊn ®Ò.