Luận văn các nhân tố ảnh hưởng đến việc trình bày lại báo cáo tài chính sau kiểm toán trong các công ty niêm yết ở việt nam

Báo cáo chuyên đề kinh tế về Luận văn các nhân tố ảnh hưởng đến việc trình bày lại báo cáo tài chính sau kiểm toán trong các, điều tra khảo sát thực tế, phân tích tổng hợp kết

• Tác giả: Nguyễn Văn Hương
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Việt
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Việc Trình Bày Lại Báo Cáo Tài Chính Sau Kiểm Toán Tại Các Công Ty Niêm Yết Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Trình Bày Lại BCTC Sau Kiểm Toán Tại Sao Quan Trọng

Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ, song song đó, vấn đề trình bày lại báo cáo tài chính (BCTC) sau kiểm toán nổi lên như một thách thức lớn. Sự khác biệt giữa BCTC do công ty tự lập và BCTC đã kiểm toán báo cáo tài chính làm dấy lên nghi ngờ về tính minh bạch và chất lượng thông tin. Theo thống kê của Vietstock, tỷ lệ công ty niêm yết điều chỉnh lợi nhuận sau kiểm toán giai đoạn 2012-2015 dao động từ 52% đến 82%. Việc này ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định của nhà đầu tư và sự ổn định của công ty niêm yết Việt Nam. Hậu quả là gì? Sự sụt giảm lợi nhuận sau kiểm toán khiến giá cổ phiếu giảm, gây thiệt hại cho nhà đầu tư. Nghiên cứu này đi sâu vào phân tích các yếu tố ảnh hưởng báo cáo tài chính sau kiểm toán để tìm ra giải pháp.

1.1. Tầm quan trọng của Báo cáo Tài Chính đã Kiểm Toán

Báo cáo tài chính đã kiểm toán là cơ sở để nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư, đánh giá giá trị công ty và tiềm năng tăng trưởng. Theo Ball & Brown (1968), BCTC được nhà đầu tư sử dụng để xác định giá trị công ty. Thông tin chính xác, minh bạch giúp thị trường hoạt động hiệu quả, thu hút vốn đầu tư. Khi thông tin BCTC không chính xác, có sai sót trọng yếu trong báo cáo tài chính, niềm tin của nhà đầu tư bị lung lay, gây ảnh hưởng tiêu cực đến TTCK. Việc trình bày lại báo cáo tài chính làm sai lệch thông tin, gây khó khăn cho việc phân tích và ra quyết định.

1.2. Thực trạng Trình bày lại BCTC tại các Công ty Niêm Yết

Thực trạng trình bày lại báo cáo tài chính diễn ra khá phổ biến ở Việt Nam. Thậm chí có công ty niêm yết báo lãi trước kiểm toán nhưng báo lỗ sau kiểm toán và ngược lại. Nghiên cứu của Nguyễn Công Phượng (2015) cho thấy, giá cổ phiếu của công ty trên thị trường suy giảm khi công ty niêm yết công bố BCTC được kiểm toán có sự trình bày lại số tiền ở chỉ tiêu lợi nhuận so với trước. Sự kiện công ty cổ phần Hùng Vương năm 2017 là một ví dụ điển hình. Khi công ty công bố BCTC được kiểm toán có sự sụt giảm lợi nhuận gần 309 tỷ, giá cổ phiếu giảm sàn liên tiếp.

II. Vấn Đề Hậu Quả Của Việc Trình Bày Lại BCTC Nguyên Nhân

Việc trình bày lại BCTC sau kiểm toán gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Đầu tiên, nó làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư vào tính chính xác và minh bạch của thông tin tài chính. Điều này dẫn đến sự biến động giá cổ phiếu và làm giảm giá trị vốn hóa thị trường. Hơn nữa, việc này ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của công ty, khiến việc huy động vốn trở nên khó khăn hơn. Vậy đâu là nguyên nhân trình bày lại báo cáo tài chính? Có thể kể đến áp lực lợi nhuận, thiếu kiểm soát nội bộ, sai sót kế toán, và thậm chí là sự can thiệp của nhà quản lý. Giải quyết vấn đề này đòi hỏi sự phối hợp của nhiều bên liên quan.

2.1. Tác động tiêu cực đến Nhà Đầu Tư và Giá Cổ Phiếu

Theo Callen và cộng sự (2002), những sự trình bày lại trong kế toán là tin xấu cho nhà đầu tư. Anderson & Yohn (2002) và GAO (2007) cũng chỉ ra rằng hậu quả của việc các công ty niêm yết công bố lại BCTC có sự sụt giảm số tiền lợi nhuận so với BCTC được công bố trước đó, làm cho giá cổ phiếu của công ty trên thị trường suy giảm, dẫn đến làm giảm giá trị vốn hóa của công ty trên thị trường.

2.2. Rủi ro về Uy tín Doanh Nghiệp và Khả Năng Huy Động Vốn

Việc thường xuyên trình bày lại BCTC không chỉ gây thiệt hại cho nhà đầu tư mà còn ảnh hưởng đến uy tín của công ty. Nếu tần suất của việc trình bày lại BCTC sau kiểm toán xuất hiện ở nhiều năm, sẽ ảnh hưởng rất lớn đến niềm tin của nhà đầu tư đối với thông tin trên BCTC của các công ty niêm yết và đến cả thị trường chứng khoán. Các nhà đầu tư sẽ nghi ngờ về năng lực quản lý và kiểm soát nội bộ của doanh nghiệp, từ đó ảnh hưởng đến quyết định đầu tư.

III. Bí Quyết Phương Pháp Nghiên Cứu Cơ Sở Lý Thuyết Phân Tích

Nghiên cứu này sử dụng kết hợp phương pháp định lượng và định tính để có cái nhìn toàn diện về vấn đề. Phương pháp định lượng sử dụng mô hình hồi quy binary logistic để xác định các nhân tố tác động báo cáo tài chính sau kiểm toán một cách khách quan dựa trên dữ liệu lịch sử. Bên cạnh đó, phương pháp định tính thông qua phỏng vấn các chuyên gia kế toán, kiểm toán để thu thập thông tin chuyên sâu về các yếu tố chủ quan có thể ảnh hưởng đến việc trình bày lại báo cáo tài chính. Các lý thuyết nền tảng như lý thuyết đại diện, lý thuyết cổ đông và lý thuyết tam giác gian lận cũng được áp dụng để xây dựng mô hình nghiên cứu.

3.1. Phương pháp định lượng và mô hình hồi quy Binary Logistic

Phân tích định lượng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố khác nhau. Mô hình hồi quy binary logistic được sử dụng để xác định mối quan hệ giữa các biến độc lập (ví dụ: đặc điểm HĐQT, cơ cấu sở hữu vốn, đặc điểm kiểm toán) và biến phụ thuộc (khả năng trình bày lại BCTC). Kết quả từ mô hình này cung cấp bằng chứng thực nghiệm về các yếu tố có ảnh hưởng đáng kể đến việc trình bày lại BCTC.

3.2. Phỏng Vấn Chuyên Gia và Thu Thập Thông Tin Chuyên Sâu

Nghiên cứu sử dụng phỏng vấn chuyên gia để thu thập thông tin định tính, giúp làm rõ hơn các yếu tố có thể ảnh hưởng đến việc trình bày lại BCTC. Các cuộc phỏng vấn được thực hiện với kế toán trưởng, kiểm toán viên và các chuyên gia tài chính khác để hiểu rõ hơn về quy trình lập và kiểm toán BCTC, các áp lực và động cơ có thể dẫn đến sai sót hoặc gian lận, và các biện pháp phòng ngừa và phát hiện sai sót.

IV. Top Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Trình Bày Lại BCTC Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc trình bày lại BCTC. Đầu tiên là đặc điểm của Hội đồng Quản trị (HĐQT), bao gồm quy mô, tính độc lập và hiệu quả hoạt động. Tiếp theo là cơ cấu sở hữu vốn, đặc biệt là tỷ lệ sở hữu của nhà nước và nhà đầu tư nước ngoài. Các yếu tố liên quan đến kiểm toán như chất lượng kiểm toán, phí kiểm toán và mối quan hệ giữa công ty và kiểm toán viên cũng đóng vai trò quan trọng. Cuối cùng, đặc điểm kinh tế của công ty như quy mô, đòn bẩy tài chính và khả năng sinh lời cũng ảnh hưởng đến khả năng trình bày lại báo cáo tài chính.

4.1. Vai trò của Hội đồng Quản Trị HĐQT trong Giám Sát Tài Chính

Đặc điểm của HĐQT như quy mô, tính độc lập và hiệu quả hoạt động có ảnh hưởng lớn đến chất lượng BCTC. Một HĐQT độc lập, có kiến thức và kinh nghiệm sẽ giám sát chặt chẽ hoạt động của ban điều hành, đảm bảo tuân thủ các chuẩn mực kế toán và quy định pháp luật. Các nghiên cứu trước đây (Beasley, 1996; Srinivasan, 2005) cũng đã chứng minh vai trò quan trọng của HĐQT trong việc ngăn ngừa gian lận và sai sót trong BCTC.

4.2. Ảnh hưởng của Cơ Cấu Sở Hữu Vốn và Chất Lượng Kiểm Toán

Cơ cấu sở hữu vốn, đặc biệt là tỷ lệ sở hữu của nhà nước và nhà đầu tư nước ngoài, có thể ảnh hưởng đến áp lực lợi nhuận và động cơ gian lận. Ngoài ra, chất lượng kiểm toán là yếu tố then chốt trong việc phát hiện và ngăn ngừa sai sót. Các công ty kiểm toán uy tín, có kinh nghiệm và tuân thủ các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp sẽ đảm bảo tính chính xác và đáng tin cậy của BCTC.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Giải Pháp Giảm Thiểu Trình Bày Lại BCTC

Dựa trên kết quả nghiên cứu, có thể đề xuất một số giải pháp để giảm thiểu tình trạng trình bày lại báo cáo tài chính. Đầu tiên, các công ty cần tăng cường hệ thống kiểm soát nội bộ, đảm bảo tuân thủ các chuẩn mực kế toán và quy định pháp luật. Thứ hai, cần nâng cao tính độc lập và hiệu quả hoạt động của HĐQT, đặc biệt là Ủy ban Kiểm toán. Thứ ba, cần tăng cường giám sát từ cơ quan quản lý nhà nước, đảm bảo các công ty kiểm toán tuân thủ các chuẩn mực kiểm toán và đạo đức nghề nghiệp. Cuối cùng, cần nâng cao nhận thức của người sử dụng BCTC về tầm quan trọng của thông tin tài chính chính xác và minh bạch.

5.1. Tăng cường Hệ Thống Kiểm Soát Nội Bộ và Tuân Thủ Chuẩn Mực

Hệ thống kiểm soát nội bộ mạnh mẽ là nền tảng để đảm bảo tính chính xác và tin cậy của thông tin tài chính. Các công ty cần thiết lập các quy trình kiểm soát chặt chẽ đối với việc ghi nhận, xử lý và báo cáo các giao dịch tài chính. Việc tuân thủ các chuẩn mực kế toán và quy định pháp luật cũng là yếu tố quan trọng để giảm thiểu sai sót và gian lận.

5.2. Nâng cao Tính Độc Lập và Giám Sát của Hội Đồng Quản Trị

HĐQT đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát hoạt động tài chính của công ty. Để thực hiện tốt vai trò này, HĐQT cần có tính độc lập cao và đủ kiến thức, kinh nghiệm. Ủy ban kiểm toán nên được thành lập để chuyên trách giám sát việc lập và kiểm toán BCTC, đảm bảo tính minh bạch và khách quan.

VI. Tương Lai Của Báo Cáo Tài Chính Kiến Nghị và Hướng Nghiên Cứu Mới

Nghiên cứu này có một số hạn chế, chẳng hạn như phạm vi nghiên cứu chỉ giới hạn trong giai đoạn 2011-2015 và chỉ tập trung vào các công ty niêm yết. Trong tương lai, có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các công ty chưa niêm yết và sử dụng dữ liệu trong giai đoạn dài hơn để có kết quả toàn diện hơn. Ngoài ra, có thể nghiên cứu sâu hơn về ảnh hưởng của môi trường kinh doanh, khung pháp lý và thông tin bất cân xứng đến việc trình bày lại báo cáo tài chính. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan để xây dựng một thị trường tài chính minh bạch và hiệu quả.

6.1. Mở Rộng Phạm Vi Nghiên Cứu và Sử Dụng Dữ Liệu Dài Hạn

Để có cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề trình bày lại BCTC, các nghiên cứu trong tương lai nên mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các công ty chưa niêm yết và sử dụng dữ liệu trong giai đoạn dài hơn. Việc này sẽ giúp xác định các xu hướng và yếu tố ảnh hưởng đến việc trình bày lại BCTC một cách chính xác hơn.

6.2. Nghiên cứu sâu hơn về Môi Trường Kinh Doanh và Khung Pháp Lý

Môi trường kinh doanh và khung pháp lý có ảnh hưởng lớn đến hoạt động của doanh nghiệp và chất lượng thông tin tài chính. Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố như sự cạnh tranh, quy định pháp luật và hệ thống kiểm soát của nhà nước đến việc trình bày lại BCTC.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, nội dung của luận án đƣợc trình bày ở 5 chƣơng nhƣ sau: - Chƣơng 1: Tổng quan về trình bày lại BCTC và các nhân tố ảnh hƣởng đến việc trình bày lại BCTC trong các công ty niêm yết từ các nghiên cứu trƣớc. Chƣơng này nhằm tổng quan các nghiên cứu trƣớc về trình bày lại BCTC và những nguyên nhân dẫn đến, cũng nhƣ các nhân tố ảnh hƣởng đến khả năng xảy ra việc trình bày lại BCTC sau kiểm toán trong các công ty niêm yết. Vì vậy, chƣơng này trình bày những nội dung nhƣ sau: Trình bày lại BCTC và các nguyên nhân dẫn đến trình bày lại BCTC; những hƣớng nghiên cứu trong và ngoài nƣớc về các nhân tố ảnh hƣởng đến việc trình bày lại BCTC trong các công ty niêm yết, những phát hiện của các nghiên trƣớc, cũng nhƣ những phân tích, đánh giá về những đóng góp và hạn chế của các nghiên cứu trƣớc liên quan đến vấn đề nghiên cứu, cuối cùng là khe hổng nghiên cứu và vấn đề nghiên cứu của luận án. - Chƣơng 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu Chƣơng này, trình bày những cơ sở lý thuyết làm nền tảng cho việc xác định các nhân tố ảnh hƣởng đến khả năng xảy ra việc trình bày lại BCTC trong các công ty niêm yết; cũng nhƣ những khái niệm trong nghiên cứu.

Trên cơ sở các lý thuyết đã đƣợc tổng hợp, kết hợp với kết quả của các nghiên cứu trƣớc đƣợc trình bày ở chƣơng 1, chƣơng này trình bày các nhân tố ảnh hƣởng đến khả năng xảy ra việc 10 trình bày lại BCTC sau kiểm toán rút ra từ cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trƣớc, làm cơ cở cho nghiên cứu này; cuối cùng là mô hình nghiên cứu thực nghiệm của luận án. - Chƣơng 3: Phƣơng pháp nghiên cứu. Luận án sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu hỗn hợp gắn kết, trong đó nghiên cứu định lƣợng là phƣơng pháp chính; vì vậy, chƣơng này sẽ trình bày nội dung và thiết kế nghiên cứu định lƣợng, mô hình nghiên cứu, các biến và thang đo của các biến. Mặt khác, quy mô mẫu, phƣơng pháp thu thập dữ liệu sử dụng cho nghiên cứu định lƣợng và phƣơng pháp xử lý số liệu cũng đƣợc trình bày trong chƣơng này; cuối cùng trình bày trình tự thực hiện phần nghiên cứu định tính.

- Chƣơng 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận Những kết quả đạt đƣợc từ nghiên cứu của luận án đƣợc trình bày ở chƣơng này, cụ thể nhƣ: Thực trạng việc trình bày lại BCTC sau kiểm toán trong các công ty niêm yết ở Việt Nam qua các năm; những kết quả đạt đƣợc từ nghiên cứu định lƣợng và định tính về những nhân tố ảnh hƣởng đến khả năng xảy ra việc trình bày lại BCTC trong các công ty niêm yết ở Việt Nam; cũng nhƣ mức độ ảnh hƣởng của từng nhân tố. Mặt khác, chƣơng này còn trình bày phần thảo luận kết quả đạt đƣợc, cũng nhƣ phân tích những điểm tƣơng đồng và khác biệt của kết quả nghiên cứu này với những phát hiện của các nghiên cứu trƣớc về các nhân tố ảnh hƣởng đến khả năng xảy ra việc trình bày lại BCTC sau kiểm toán. - Chƣơng 5: Kết luận, các hàm ý và kiến nghị Chƣơng này trình bày những kết luận rút ra từ việc thực hiện toàn bộ luận án, những mục tiêu đạt đƣợc và chƣa đạt đƣợc, cũng nhƣ những đóng góp và những hạn chế của luận án; bên cạnh, chƣơng này còn trình bày những hàm ý và những gợi ý chính sách đƣợc đƣa ra, nhằm làm giảm khả năng xảy ra việc trình bày lại BCTC sau kiểm toán trong các công ty niêm yết ở Việt Nam, cũng nhƣ những kiến nghị đối với các đối tƣợng sử dụng thông tin trên BCTC khi chƣa đƣợc kiểm toán. 11 Chƣơng 1: TỔNG QUAN VỀ TRÌNH BÀY LẠI BCTC VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN VIỆC TRÌNH BÀY LẠI BCTC TRONG CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TỪ CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC.

Giới thiệu Việc tìm hiểu những nghiên cứu trước liên quan đến vấn đề nghiên cứu nhằm giúp tác giả nhận thấy những nguyên nhân dẫn đến trình bày lại BCTC, những nhân tố ảnh hưởng đến việc trình bày lại BCTC được các nghiên cứu trước phát hiện, cũng như những nhân tố chưa được các nghiên cứu trước phát hiện; qua đó giúp tác giả tìm thấy được khe hổng nghiên cứu và xác định vấn đề nghiên cứu của luận án. Vì vậy, chương này tập trung trình bày những nội dung chính như sau: Trình bày lại BCTC và những nguyên nhân dẫn đến trình bày lại BCTC; các nghiên cứu trước về những nhân tố ảnh hưởng đến việc trình bày lại BCTC; cũng như những phân tích, đánh giá, những đóng góp từ việc tổng hợp các nghiên cứu trước; cuối cùng, trình bày khe hổng cho nghiên cứu và vấn đề nghiên cứu của luận án. Trình bày lại BCTC và những nguyên nhân dẫn đến trình bày lại BCTC Theo FASB, một sự trình bày lại BCTC nhƣ là một bản sửa đổi của BCTC đã ban hành trƣớc đó để sửa lỗi. Việc các công ty niêm yết phát hành lại BCTC có sự sửa đổi so với BCTC phát hành trƣớc đó, xảy ra phổ biến ở nhiều quốc gia và đƣợc nhiều nghiên cứu đề cập.

Nguyên nhân dẫn đến trình bày lại BCTC có nhiều nguyên nhân, đƣợc một số nghiên cứu trƣớc ở các nƣớc chỉ ra nhƣ: Plumlee & Yohn (2010), GAO (2007) và DeZoort (2011). Plumlee & Yohn (2010) cho rằng việc trình bày lại BCTC do bốn nguyên nhân nhƣ: Lỗi hệ thống nội bộ, cố ý thao túng (gian lận), do các giao dịch phức tạp và cuối cùng là do một số đặc điểm của chuẩn mực kế toán. GAO (2007) cho rằng trình bày lại BCTC có thể do nhầm lẫn và cũng có thể do gian lận. DeZoort (2011) nêu bật một số nguyên nhân tiềm ẩn dẫn đến việc trình bày lại BCTC nhƣ: Sự phức tạp của chuẩn mực kế toán, hoặc các giao dịch; sự yếu kém trong kiểm soát và quản lý tài chính; gia tăng sự bảo thủ của kiểm toán và ủy ban kiểm toán; áp dụng mức trọng yếu rộng; thiếu minh bạch và cuối cùng là gian lận.

12 Tompson & McCoy (2008) cho rằng những sự trình bày lại là do lỗi kế toán và sự thay đổi kiểm toán. Cụ thể, những sự trình bày lại là do mua bán, sáp nhập, sự thay đổi phƣơng pháp kế toán, các hoạt động bị ngừng hoạt động, hủy bỏ; do sai sót, do thay đổi trong sự trình bày và thay đổi các ƣớc tính kế toán. Nhìn chung trình bày lại BCTC bao gồm cả lý do gian lận, nhƣng hầu hết là do nhầm lẫn của kế toán và áp dụng sai các nguyên tắc kế toán đƣợc chấp nhận. Sau đây, nghiên cứu làm rõ một số nguyên nhân dẫn đến trình bày lại BCTC: + Lỗi trong kế toán: Khi một công ty trình bày lại BCTC đã phát hành trƣớc đó để sửa những lỗi kế toán; kế toán viên mắc phải sai lầm trong quá trình ghi sổ và lập BCTC khi không tuân thủ các tiêu chuẩn kế toán hoặc không hiểu chúng; nói khác đi, nhầm lẫn về kế toán có thể bắt nguồn từ sự thiếu hụt trình độ của nhân viên hoặc sự khác biệt giữa các tiêu chuẩn nghề nghiệp.

+ Hệ thống kiểm soát nội bộ yếu: Khi một công ty có thể trình bày lại BCTC phát hành trƣớc đó, nếu KTV độc lập phát hiện ra những điểm yếu trong thủ tục, cơ chế kiểm soát BCTC; PCAOB định nghĩa yếu điểm trong kiểm soát nội bộ nhƣ là một sự thiếu hụt dẫn tới nhiều hơn một khả năng từ xa, mà một lỗi trong BCTC của công ty sẽ không bị phát hiện. Kiểm soát là tập hợp các hƣớng dẫn mà lãnh đạo cấp cao thiết lập để ngăn ngừa tổn thất hoạt động do lỗi, sự cố công nghệ, sự bỏ sót của nhân viên hoặc bất cẩn và trộm cắp. Kiểm soát nội bộ yếu làm gia tăng khả năng trình bày lại BCTC. + Gian lận: Là hành vi cố ý do một hay nhiều ngƣời trong Ban quản trị, Ban Giám đốc, các nhân viên hoặc bên thứ ba thực hiện bằng các hành vi gian dối để thu lợi bất chính hoặc bất hợp pháp (Đại học Kinh tế Tp.

Hồ Chí Minh, 2017). Có hai loại gian lận; đó là lập BCTC gian lận và hành vi biển thủ tài sản; trong nghiên cứu này gian lận đƣợc đề cập chủ yếu là lập BCTC gian lận. Lập BCTC gian lận là hành vi cố ý, có chủ đích của Ban Giám đốc khi điều chỉnh BCTC nhằm làm ngƣời sử dụng hiểu sai về tình hình tài chính, tình hình kinh doanh, khả năng sinh lời, các luồng tiền của đơn vị kiểm toán (Đại học Kinh tế Tp. Hồ Chí Minh, 2017).

Do vậy, việc trình bày lại BCTC sau kiểm toán trong các công ty niêm yết ở Việt Nam đƣợc 13 xem xét trong nghiên cứu này bao gồm cả lý do lập BCTC gian lận; liệu rằng Ban giám đốc có cố tình điều chỉnh BCTC quý 4 để đánh lừa ngƣời sử dụng BCTC, dẫn đến công ty phải trình bày lại BCTC sau kiểm toán. + Những đặc điểm của chuẩn mực kế toán: Plumlee & Yohn (2010) cho rằng những đặc điểm của chuẩn mực kế toán có đóng góp đến trình bày lại BCTC; các đặc điểm của chuẩn mực kế toán đƣợc Plumlee & Yohn (2010) đề cập nhƣ: Sự thiếu rõ ràng trong việc áp dụng các chuẩn mực kế toán; hoặc sự gia tăng của nhiều tài liệu, vì chuẩn mực ban đầu thiếu sự rõ ràng; hoặc sử dụng các phán đoán trong việc áp dụng chuẩn mực, hoặc áp dụng sai các nguyên tắc chi tiết và phức tạp. + Sự phức tạp của các giao dịch: Plumlee & Yohn (2010) đề cập sự trình bày lại BCTC do đóng góp của các giao dịch phức tạp; sự phức tạp có nhiều khả năng liên quan đến vốn chủ sở hữu, các vấn đề mua/đầu tƣ. Những trƣờng hợp sau cũng có thể dẫn đến công ty phát sinh các giao dịch phức tạp nhƣ: Hợp nhất kinh doanh, các công cụ tài chính phái sinh, thuế thu nhập tƣơng lai, hợp nhất báo cáo tài chính, các giao dịch nội bộ.

Trình bày lại BCTC đề cập trong nghiên cứu này, là sau kiểm toán công ty niêm yết có việc trình bày lại BCTC, bất kể là việc trình bày lại này là do sự nhầm lẫn của kế toán, hay do gian lận, hay do bất kỳ những lý do khác.