Các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán quản trị đối với các đơn vị y tế ở thành phố hồ chí minh

Khám phá các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán quản trị tại các đơn vị y tế ở thành phố Hồ Chí Minh. Tìm hiểu chi tiết trong bài viết.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Khánh Hòa
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ Huỳnh Tấn Dũng
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghiệp TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Việc Áp Dụng Kế Toán Quản Trị Đối Với Các Đơn Vị Y Tế Ở Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
• ABSTRACT
• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa của đề tài
• 0.7. Bố cục của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các công trình nghiên cứu trong nước
• 1.2. Các công trình nghiên cứu nước ngoài
• 1.3. Nhận xét và xác định các khe hổng nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÍ THUYẾT
• 2.1. Tổng quan về KTQT
• 2.1.1. Khái niệm KTQT
• 2.1.2. Vai trò của kế toán quản trị
• 2.1.3. Nhiệm vụ của kế toán quản trị
• 2.2. Tổng quan về đơn vị y tế
• 2.2.1. Phân loại đơn vị y tế
• 2.2.2. Đặc điểm của đơn vị sự nghiệp y tế
• 2.3. Lý thuyết nền trong nghiên cứu
• 2.3.1. Thuyết ngẫu nhiên (contingency theory)
• 2.3.2. Thuyết đại diện (Agency theory)
• 2.4. Các nhân tố dự kiến ảnh hưởng đến việc áp dụng KTQT đối với các đơn vị y tế ở thành phố Hồ Chí Minh
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Khung hình nghiên cứu
• 3.3. Mô hình nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu ban đầu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu định lượng
• 3.5.1. Xây dựng thang đo
• 3.5.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.5.3. Phân tích số liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 4.1. Kết quả thống kê mô tả
• 4.2. Kết quả nghiên cứu định tính
• 4.3. Kết quả nghiên cứu định lượng
• 4.3.1. Kết quả đánh giá độ tin cậy của thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha
• 4.3.1.1. Kết quả hệ số Cronbach’s Alpha của nhân tố sự hỗ trợ của lãnh đạo
• 4.3.1.2. Kết quả hệ số Cronbach’s Alpha của nhân tố phân quyền
• 4.3.1.3. Kết quả hệ số Cronbach’s Alpha của nhân tố quy mô
• 4.3.1.4. Kết quả hệ số Cronbach’s Alpha của nhân tố trình độ nhân viên kế toán
• 4.3.1.5. Kết quả hệ số Cronbach’s Alpha của nhân tố ứng dụng công nghệ thông tin
• 4.3.1.6. Kết quả hệ số Cronbach’s Alpha của nhân tố Chi phí/ lợi ích của việc tổ chức KTQT
• 4.3.1.7. Kết quả hệ số Cronbach’s Alpha của nhân tố mức độ áp dụng KTQT
• 4.3.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.3.2.1. Phân tích nhân tố khám phá EFA cho các biến độc lập
• 4.3.2.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA cho biến phụ thuộc
• 4.3.3. Phân tích hồi quy
• 4.3.3.1. Kiểm định mô hình hồi quy tuyến tính đa biến
• 4.3.3.2. Kiểm định mức độ phù hợp của mô hình hồi quy tuyến tính đa biến
• 4.3.3.3. Phương trình hồi quy
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Hàm ý chính sách
• 5.2. Hạn chế của đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• LÝ LỊCH TRÍCH NGANG CỦA HỌC VIÊN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Áp Dụng Kế Toán Quản Trị Trong Y Tế

Kế toán quản trị (KTQT) đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin cho các nhà quản lý tại các đơn vị y tế. KTQT giúp lập kế hoạch, kiểm soát chi phí, và đưa ra các quyết định chiến lược. Tại Việt Nam, việc áp dụng KTQT trong lĩnh vực y tế còn nhiều hạn chế. Các đơn vị y tế thường tập trung vào kế toán tài chính và báo cáo tuân thủ hơn là sử dụng KTQT để cải thiện hiệu quả hoạt động. Nghiên cứu cho thấy, công tác kế toán tại các đơn vị y tế chủ yếu dừng lại ở khâu lập dự toán và kiểm soát chi phí (Nguyễn Thị Nhung, Nguyễn Thị Bình 2021). Do đó, việc nghiên cứu và tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng KTQT tại các đơn vị y tế là vô cùng cần thiết để thúc đẩy sự phát triển của ngành y tế.

1.1. Khái niệm và vai trò Kế Toán Quản Trị KTQT trong Y Tế

KTQT là một bộ phận quan trọng của hệ thống thông tin quản lý. KTQT cung cấp thông tin chi tiết, kịp thời và chính xác cho các nhà quản lý để ra quyết định. KTQT không chỉ tập trung vào việc ghi chép các giao dịch tài chính mà còn phân tích chi phí, hiệu quả hoạt động và đưa ra các dự báo. Trong lĩnh vực y tế, KTQT có vai trò quan trọng trong việc quản lý chi phí khám chữa bệnh, nâng cao chất lượng dịch vụ và đảm bảo hiệu quả hoạt động của các khoa phòng. Áp dụng KTQT giúp các đơn vị y tế cải thiện hiệu suất hoạt động và đánh giá khả năng hoạt động của từng bộ phận theo mục tiêu chung (Nguyễn Thị Nhung, Nguyễn Thị Bình 2021).

1.2. Thực trạng ứng dụng KTQT tại các Đơn Vị Y Tế Việt Nam

Hiện nay, việc áp dụng KTQT tại các đơn vị y tế Việt Nam còn nhiều hạn chế. Nhiều đơn vị vẫn tập trung vào kế toán tài chính và chưa chú trọng đến việc sử dụng thông tin KTQT để quản lý hoạt động. Theo một số nghiên cứu, công tác kế toán tại các đơn vị y tế chủ yếu dừng lại ở khâu lập dự toán và kiểm soát chi phí. Để nâng cao hiệu quả hoạt động, các đơn vị y tế cần đầu tư vào việc xây dựng hệ thống KTQT phù hợp với đặc thù của ngành. Việc áp dụng các công cụ kỹ thuật của KTQT vào hoạt động chuyên môn sẽ giúp các đơn vị y tế đáp ứng tốt hơn nhu cầu quản trị (Phạm Ngọc Toàn, 2010; Nghiêm Văn Lợi, 2015).

II. Thách Thức Rào Cản Áp Dụng Kế Toán Quản Trị Hiện Nay

Việc áp dụng KTQT tại các đơn vị y tế gặp phải nhiều thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao về KTQT. Nhiều nhân viên kế toán chưa được đào tạo bài bản về các công cụ và kỹ thuật của KTQT. Bên cạnh đó, sự thiếu quan tâm của lãnh đạo và sự phức tạp của hệ thống thông tin cũng là những rào cản đáng kể. Chi phí đầu tư ban đầu cho việc xây dựng hệ thống KTQT cũng là một vấn đề cần được xem xét. Các đơn vị y tế cần có kế hoạch cụ thể và sự đầu tư thích đáng để vượt qua những thách thức này.

2.1. Thiếu hụt nguồn nhân lực chuyên môn KTQT Y Tế

Một trong những thách thức lớn nhất trong việc áp dụng KTQT tại các đơn vị y tế là sự thiếu hụt nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao. Nhiều nhân viên kế toán chưa được đào tạo bài bản về các công cụ và kỹ thuật của KTQT. Điều này dẫn đến việc khó khăn trong việc triển khai và sử dụng hiệu quả các hệ thống KTQT. Để giải quyết vấn đề này, các đơn vị y tế cần đầu tư vào việc đào tạo và nâng cao trình độ cho nhân viên kế toán. Đồng thời, cần thu hút và tuyển dụng những chuyên gia có kinh nghiệm trong lĩnh vực KTQT.

2.2. Rào cản về chi phí và công nghệ khi triển khai KTQT

Chi phí đầu tư ban đầu cho việc xây dựng hệ thống KTQT cũng là một rào cản đáng kể. Việc triển khai hệ thống KTQT đòi hỏi các đơn vị y tế phải đầu tư vào phần mềm, phần cứng và đào tạo nhân viên. Bên cạnh đó, sự phức tạp của hệ thống thông tin và sự thiếu tích hợp giữa các hệ thống cũng gây khó khăn cho việc áp dụng KTQT. Các đơn vị y tế cần có kế hoạch cụ thể và sự đầu tư thích đáng để vượt qua những rào cản này. Việc lựa chọn các giải pháp KTQT phù hợp với quy mô và đặc thù của đơn vị cũng là một yếu tố quan trọng.

2.3. Thiếu sự hỗ trợ và nhận thức từ lãnh đạo đơn vị Y Tế

Sự thiếu quan tâm và hỗ trợ từ lãnh đạo cũng là một rào cản lớn đối với việc áp dụng KTQT. Nếu lãnh đạo không nhận thức được tầm quan trọng của KTQT và không tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai, thì việc áp dụng KTQT sẽ gặp nhiều khó khăn. Các nhà quản lý cần hiểu rõ vai trò của KTQT trong việc cải thiện hiệu quả hoạt động và đưa ra các quyết định chiến lược. Đồng thời, cần tạo ra một môi trường làm việc khuyến khích việc sử dụng thông tin KTQT và trao quyền cho nhân viên kế toán.

III. Giải Pháp Thúc Đẩy Áp Dụng Kế Toán Quản Trị Trong Y Tế

Để thúc đẩy việc áp dụng KTQT trong các đơn vị y tế, cần có một loạt các giải pháp đồng bộ. Đầu tiên, cần nâng cao nhận thức của lãnh đạo và nhân viên về tầm quan trọng của KTQT. Thứ hai, cần đầu tư vào đào tạo và phát triển nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao về KTQT. Thứ ba, cần xây dựng hệ thống thông tin KTQT phù hợp với đặc thù của ngành. Cuối cùng, cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý nhà nước trong việc xây dựng các chính sách và quy định liên quan đến KTQT.

3.1. Đào tạo và nâng cao năng lực nhân viên kế toán KTQT

Đầu tư vào đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là một trong những giải pháp quan trọng nhất để thúc đẩy việc áp dụng KTQT. Các đơn vị y tế cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về KTQT cho nhân viên kế toán. Các khóa đào tạo này cần trang bị cho nhân viên những kiến thức và kỹ năng cần thiết để sử dụng hiệu quả các công cụ và kỹ thuật của KTQT. Đồng thời, cần khuyến khích nhân viên tham gia các khóa học và chứng chỉ chuyên nghiệp về KTQT.

3.2. Xây dựng hệ thống thông tin KTQT phù hợp với đặc thù Y Tế

Việc xây dựng hệ thống thông tin KTQT phù hợp với đặc thù của ngành y tế là một yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu quả của KTQT. Hệ thống thông tin KTQT cần được thiết kế để thu thập, xử lý và phân tích thông tin chi phí, hiệu quả hoạt động và các chỉ số khác liên quan đến hoạt động của đơn vị. Hệ thống này cần tích hợp với các hệ thống thông tin khác trong đơn vị để đảm bảo tính đồng bộ và nhất quán của dữ liệu. Việc sử dụng công nghệ thông tin hiện đại sẽ giúp đơn giản hóa quy trình và nâng cao hiệu quả của hệ thống thông tin KTQT.

3.3. Hỗ trợ từ chính sách và quy định của Nhà Nước

Sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý nhà nước trong việc xây dựng các chính sách và quy định liên quan đến KTQT là rất quan trọng. Các cơ quan quản lý nhà nước cần ban hành các quy định và hướng dẫn cụ thể về việc áp dụng KTQT trong các đơn vị y tế. Đồng thời, cần có các chính sách khuyến khích các đơn vị y tế đầu tư vào KTQT. Việc tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi sẽ giúp thúc đẩy việc áp dụng KTQT và nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành y tế.

IV. Nghiên Cứu Thực Tiễn Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Việc Áp Dụng KTQT

Nghiên cứu thực tiễn đóng vai trò quan trọng trong việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng KTQT. Các nghiên cứu này giúp các nhà quản lý hiểu rõ hơn về những rào cản và cơ hội trong việc triển khai KTQT. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các giải pháp phù hợp với từng đơn vị y tế. Các nghiên cứu cũng giúp các nhà hoạch định chính sách có cơ sở để xây dựng các chính sách và quy định liên quan đến KTQT.

4.1. Tổng quan các nghiên cứu về nhân tố ảnh hưởng đến KTQT

Có rất nhiều nghiên cứu đã được thực hiện để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng KTQT. Các nghiên cứu này thường tập trung vào các yếu tố như sự hỗ trợ của lãnh đạo, trình độ chuyên môn của nhân viên, quy mô của đơn vị, chi phí và lợi ích của KTQT, và môi trường kinh doanh. Kết quả của các nghiên cứu này cho thấy rằng các yếu tố này có ảnh hưởng đáng kể đến việc áp dụng KTQT. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố có thể khác nhau tùy thuộc vào đặc thù của từng đơn vị.

4.2. Phân tích các nhân tố chính tác động đến áp dụng KTQT Y Tế

Phân tích các nhân tố chính tác động đến áp dụng KTQT trong đơn vị y tế là bước quan trọng. Sự hỗ trợ của lãnh đạo là yếu tố quan trọng hàng đầu, vì sự ủng hộ từ cấp quản lý cao giúp đảm bảo nguồn lực và quyền lực cần thiết cho việc triển khai hệ thống. Trình độ chuyên môn của nhân viên kế toán cũng đóng vai trò quan trọng, vì họ cần có kiến thức và kỹ năng để thực hiện các nghiệp vụ KTQT. Quy mô của đơn vị có thể ảnh hưởng đến khả năng đầu tư vào KTQT và sự phức tạp của hệ thống. Cuối cùng, chi phí và lợi ích của KTQT cần được đánh giá kỹ lưỡng để đảm bảo rằng việc áp dụng KTQT là hiệu quả.

V. Kết Luận Tương Lai Của Kế Toán Quản Trị Trong Ngành Y Tế

KTQT có vai trò ngày càng quan trọng trong ngành y tế. Việc áp dụng KTQT giúp các đơn vị y tế nâng cao hiệu quả hoạt động, quản lý chi phí và đưa ra các quyết định chiến lược. Trong tương lai, KTQT sẽ tiếp tục phát triển và đóng góp vào sự phát triển của ngành y tế. Tuy nhiên, để KTQT phát huy tối đa vai trò của mình, cần có sự đầu tư và quan tâm từ cả các đơn vị y tế và các cơ quan quản lý nhà nước.

5.1. Tóm tắt các kết quả nghiên cứu và hàm ý chính sách

Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng KTQT trong các đơn vị y tế. Các yếu tố này bao gồm sự hỗ trợ của lãnh đạo, trình độ chuyên môn của nhân viên, quy mô của đơn vị, chi phí và lợi ích của KTQT, và môi trường kinh doanh. Để thúc đẩy việc áp dụng KTQT, cần có các chính sách và giải pháp đồng bộ, bao gồm nâng cao nhận thức của lãnh đạo và nhân viên, đầu tư vào đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, xây dựng hệ thống thông tin KTQT phù hợp và tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi.

5.2. Đề xuất và khuyến nghị cho các đơn vị y tế và nhà quản lý

Để áp dụng KTQT hiệu quả, các đơn vị y tế cần có kế hoạch cụ thể và sự đầu tư thích đáng. Các đơn vị cần xác định rõ mục tiêu của việc áp dụng KTQT và lựa chọn các công cụ và kỹ thuật phù hợp. Đồng thời, cần tạo ra một môi trường làm việc khuyến khích việc sử dụng thông tin KTQT và trao quyền cho nhân viên kế toán. Các nhà quản lý cần thể hiện sự ủng hộ và quan tâm đến KTQT và tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai và sử dụng hệ thống KTQT. Ngoài ra, cần liên tục đánh giá và cải tiến hệ thống KTQT để đảm bảo rằng nó đáp ứng được nhu cầu của đơn vị và môi trường kinh doanh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, các đơn vị y tế tại Thành phố Hồ Chí Minh đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và hoạt động chuyên môn. Theo ước tính, công tác kế toán tại các đơn vị y tế hiện nay chủ yếu tập trung vào lập dự toán và kiểm soát chi phí, chưa phát huy hết tiềm năng của kế toán quản trị (KTQT). Việc áp dụng KTQT được xem là giải pháp then chốt giúp cải thiện hiệu suất hoạt động, hỗ trợ đánh giá năng lực của từng khoa, phòng theo mục tiêu chung của đơn vị. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định và đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng KTQT tại các đơn vị y tế ở Thành phố Hồ Chí Minh, từ đó đề xuất các hàm ý chính sách phù hợp để thúc đẩy việc áp dụng KTQT, nâng cao khả năng tự chủ và hiệu quả quản trị tài chính.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 59 đơn vị y tế tại Thành phố Hồ Chí Minh, với dữ liệu thu thập từ 160 người đại diện trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 8 năm 2023. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp thông tin khoa học và thực tiễn nhằm hỗ trợ các nhà quản lý y tế trong việc hoàn thiện hệ thống KTQT, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Các chỉ số đánh giá hiệu quả áp dụng KTQT được đo lường qua mức độ lập kế hoạch, tổ chức điều hành, kiểm tra đánh giá và ra quyết định tài chính trong các đơn vị y tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết nền tảng chính:

1. Thuyết ngẫu nhiên (Contingency Theory): Lý thuyết này nhấn mạnh sự phù hợp giữa hệ thống KTQT và các biến ngữ cảnh trong đơn vị y tế như quy mô, cấu trúc tổ chức và môi trường hoạt động. KTQT được xem là một phần cấu trúc của đơn vị y tế, cần điều chỉnh linh hoạt để đáp ứng các yếu tố bên trong và bên ngoài.

2. Thuyết đại diện (Agency Theory): Mô tả mối quan hệ đại diện giữa nhà quản trị cấp cao và các phòng ban trong đơn vị y tế, trong đó sự phân quyền và ủy quyền đóng vai trò quan trọng trong việc vận hành hệ thống KTQT hiệu quả.

Các khái niệm chính bao gồm: sự hỗ trợ của lãnh đạo, phân quyền, quy mô đơn vị, trình độ nhân viên kế toán, ứng dụng công nghệ thông tin, chi phí và lợi ích của việc tổ chức KTQT, nhận thức về môi trường không chắc chắn và cơ cấu tổ chức.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp định tính và định lượng. Giai đoạn định tính được thực hiện qua phỏng vấn 10 chuyên gia có kinh nghiệm trên 10 năm trong lĩnh vực kế toán quản trị và tài chính y tế nhằm hoàn thiện mô hình nghiên cứu và thang đo. Giai đoạn định lượng tiến hành khảo sát 160 người đại diện cho 59 đơn vị y tế tại Thành phố Hồ Chí Minh bằng bảng câu hỏi chuẩn hóa theo thang đo Likert 5 điểm.

Phương pháp chọn mẫu là mẫu ngẫu nhiên thuận tiện, phù hợp với điều kiện thời gian và nguồn lực. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS với các bước: kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) để xác định cấu trúc nhân tố, và phân tích hồi quy tuyến tính đa biến để đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến việc áp dụng KTQT. Kích thước mẫu đảm bảo yêu cầu phân tích với 31 biến quan sát và 8 biến độc lập, vượt mức tối thiểu 155 mẫu cho EFA và 98 mẫu cho hồi quy đa biến.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Sự hỗ trợ của lãnh đạo: Đây là nhân tố có ảnh hưởng mạnh nhất đến việc áp dụng KTQT với hệ số Beta khoảng 0.25, thể hiện qua việc lãnh đạo cam kết đầu tư và hỗ trợ các hoạt động KTQT. Khoảng 85% người khảo sát đồng ý rằng sự hỗ trợ của lãnh đạo là điều kiện tiên quyết để triển khai KTQT hiệu quả.

2. Quy mô đơn vị: Các đơn vị y tế có quy mô lớn hơn (số lượng giường bệnh và nhân viên cao hơn) có xu hướng áp dụng KTQT toàn diện và hiện đại hơn. Khoảng 70% đơn vị có trên 100 giường bệnh áp dụng KTQT ở mức độ cao, so với 45% ở các đơn vị nhỏ hơn.

3. Trình độ nhân viên kế toán: Trình độ chuyên môn của nhân viên kế toán có tác động tích cực với hệ số Beta khoảng 0.22. Các đơn vị có đội ngũ kế toán được đào tạo bài bản có khả năng vận hành hệ thống KTQT hiệu quả hơn, với 78% người tham gia khảo sát đánh giá trình độ nhân viên là yếu tố quan trọng.

4. Chi phí và lợi ích của việc tổ chức KTQT: Nhân tố này cũng có ảnh hưởng đáng kể (Beta khoảng 0.18). Các đơn vị cân nhắc kỹ lưỡng chi phí đầu tư và lợi ích thu được từ KTQT trước khi triển khai. Khoảng 65% đơn vị nhận thấy chi phí tổ chức KTQT là rào cản nhưng đồng thời cũng là đầu tư cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý.

5. Phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin: Cả hai nhân tố này đều có tác động tích cực với hệ số Beta lần lượt là 0.15 và 0.14. Mức độ phân quyền cao giúp tăng cường sự tham gia của các phòng ban trong việc sử dụng thông tin KTQT. Ứng dụng CNTT hỗ trợ xử lý và báo cáo thông tin nhanh chóng, chính xác hơn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, khẳng định vai trò quan trọng của sự hỗ trợ lãnh đạo và quy mô đơn vị trong việc áp dụng KTQT. Sự khác biệt về mức độ ảnh hưởng của các nhân tố phản ánh đặc thù quản lý và nguồn lực của các đơn vị y tế tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ví dụ, chi phí tổ chức KTQT là một nhân tố mới được bổ sung và đánh giá cao trong nghiên cứu này, cho thấy các đơn vị y tế cần cân đối giữa chi phí và lợi ích để quyết định đầu tư phù hợp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ áp dụng KTQT theo quy mô đơn vị, biểu đồ đường biểu thị mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố theo hệ số Beta, và bảng tổng hợp kết quả phân tích hồi quy với các chỉ số thống kê quan trọng như hệ số R2, giá trị p.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường sự hỗ trợ của lãnh đạo: Các đơn vị y tế cần nâng cao nhận thức và cam kết của lãnh đạo về vai trò của KTQT, thông qua các chương trình đào tạo và hội thảo chuyên sâu trong vòng 12 tháng tới. Ban giám đốc và các nhà quản lý cấp cao là chủ thể thực hiện chính.

2. Phát triển nguồn nhân lực kế toán: Đầu tư đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn cho nhân viên kế toán, đặc biệt là kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin và phân tích dữ liệu, với mục tiêu hoàn thành trong 18 tháng. Phòng nhân sự phối hợp với các cơ sở đào tạo chuyên ngành chịu trách nhiệm.

3. Cân đối chi phí và lợi ích: Các đơn vị cần xây dựng kế hoạch tài chính chi tiết để đánh giá chi phí đầu tư và lợi ích thu được từ KTQT, nhằm đảm bảo hiệu quả kinh tế. Thời gian thực hiện trong 6 tháng, do phòng tài chính kế toán chủ trì.

4. Thúc đẩy phân quyền và ứng dụng CNTT: Xây dựng cơ chế phân quyền rõ ràng, đồng thời đầu tư hệ thống công nghệ thông tin hỗ trợ KTQT hiện đại, ưu tiên triển khai trong 24 tháng. Ban lãnh đạo phối hợp với phòng CNTT và các phòng ban liên quan thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý các đơn vị y tế công lập: Giúp hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến áp dụng KTQT, từ đó xây dựng chiến lược quản lý tài chính hiệu quả.

2. Chuyên viên kế toán và tài chính y tế: Nâng cao nhận thức về vai trò của KTQT và các kỹ thuật quản trị tài chính hiện đại.

3. Các nhà nghiên cứu và giảng viên ngành kế toán, quản trị: Cung cấp cơ sở lý thuyết và dữ liệu thực nghiệm để phát triển nghiên cứu sâu hơn về KTQT trong lĩnh vực y tế.

4. Cơ quan quản lý nhà nước về y tế và tài chính: Hỗ trợ xây dựng chính sách, quy định thúc đẩy áp dụng KTQT nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách y tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Kế toán quản trị khác gì so với kế toán tài chính trong đơn vị y tế?
Kế toán quản trị tập trung cung cấp thông tin nội bộ hỗ trợ quản lý, ra quyết định và kiểm soát hoạt động, trong khi kế toán tài chính chủ yếu phục vụ báo cáo bên ngoài và tuân thủ pháp luật.

2. Tại sao sự hỗ trợ của lãnh đạo lại quan trọng trong áp dụng KTQT?
Lãnh đạo là người quyết định đầu tư, phân bổ nguồn lực và tạo động lực cho nhân viên, do đó sự cam kết của lãnh đạo ảnh hưởng trực tiếp đến thành công của hệ thống KTQT.

3. Quy mô đơn vị ảnh hưởng như thế nào đến việc áp dụng KTQT?
Đơn vị lớn có nhiều nguồn lực và nhu cầu quản lý phức tạp hơn, do đó cần hệ thống KTQT toàn diện và hiện đại hơn để đáp ứng yêu cầu quản trị.

4. Chi phí tổ chức KTQT có phải là rào cản lớn?
Chi phí đầu tư ban đầu và duy trì hệ thống KTQT có thể là rào cản, nhưng nếu cân đối hợp lý với lợi ích thu được, KTQT sẽ mang lại hiệu quả kinh tế lâu dài.

5. Ứng dụng công nghệ thông tin giúp gì cho KTQT?
CNTT giúp xử lý dữ liệu nhanh, chính xác, hỗ trợ báo cáo và phân tích thông tin quản trị, từ đó nâng cao hiệu quả ra quyết định và kiểm soát chi phí.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định 6 nhân tố chính ảnh hưởng đến việc áp dụng KTQT tại các đơn vị y tế Thành phố Hồ Chí Minh: sự hỗ trợ của lãnh đạo, quy mô đơn vị, trình độ nhân viên kế toán, chi phí và lợi ích tổ chức KTQT, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin.
• Sự hỗ trợ của lãnh đạo và quy mô đơn vị là hai nhân tố có ảnh hưởng mạnh nhất, đóng vai trò quyết định trong việc triển khai KTQT hiệu quả.
• Chi phí tổ chức KTQT là yếu tố cần cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo lợi ích kinh tế và hiệu quả quản lý.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để các đơn vị y tế và cơ quan quản lý xây dựng chính sách thúc đẩy áp dụng KTQT.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đào tạo, đầu tư công nghệ và hoàn thiện cơ chế phân quyền trong vòng 1-2 năm tới nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng KTQT.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà quản lý và chuyên viên kế toán y tế nên xem xét áp dụng các khuyến nghị trong nghiên cứu để cải thiện hệ thống quản trị tài chính, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và hiệu quả hoạt động của đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN cứu 1.1 Các công trình nghiên cứu trong nước Tác giả Nguyễn Phong Nguyên và cộng sự (2016) trong bài nghiên cứu Factor affecting the use of costing system toward managerial performance in Vietnamese public hospitals. Nghiên cứu này điều tra các yếu tố bối cảnh và hành vi ảnh hưởng đến việc sử dụng hệ thống chi phí nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tại các bệnh viện công ở Việt Nam. Kết quả PLS-SEM dựa trên dữ liệu khảo sát từ 262 nhà quản lý cấp trung từ các bộ phận khác nhau chỉ ra rằng sự hỗ trợ của quản lý cấp cao, phân cấp việc ra quyết định, giá trị kỹ thuật được nhận thức và sự không chắc chắn về môi trường được nhận thức là những động lực quan trọng của việc sử dụng hệ thống chi phí, do đó nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Các phát hiện cho thấy các bệnh viện công ở Việt Nam không nên đánh giá thấp các yếu tố bối cảnh và hành vi liên quan đến việc hỗ trợ hoạt động của hệ thống chi phí nhằm hướng tới kết quả hoạt động tốt hon.

Tác giả Lê Châu Xuân Mai (2017) khi nghiên cứu các bệnh viện công lập trực thuộc Sỏ y tế Tp.HCM, để xác định các nhân tố có ảnh hưởng đến việc sử dụng hệ thống KTQT, nghiên cứu sử dụng phối hợp giữa 2 phưong pháp nghiên cứu định tính và định lượng. Kết quả chỉ ra các nhân tố có ảnh hưởng là: Nhân tố sự hỗ trợ của ban lãnh đạo bệnh viện, nhân tố hiệu quả kỹ thuật của thông tin KTQT, nhân tố sự phân quyền trong quản lý, nhân tố yếu tố về môi trường không chắc chắn, quy mô bệnh viện. Kết quả nghiên cứu cho thấy có 3 nhân tố có tác động đến sự vận dụng KTQT đó là: Nhận thức về môi trường không chắc chắn, sự hỗ trọ của lãnh đạo bệnh viện và sự phân quyền trong tổ chức, các nhân tố trên mới thể hiện được 61,6% biến quan sát vì vậy vẫn còn 38,4% tỷ lệ các nhân tố có ảnh hưởng đến áp dụng KTQT chưa được xác định, đó là hạn chế của đề tài vì sự lựa chọn các nhân tố còn mang tính chất chủ quan khi dựa trên các nghiên cứu trước đây, dựa trên tính chất dễ xác 6 định, dễ quan sát và phù hợp với khả năng của tác giả mà lựa chọn mô hình nghiên cứu. Phạm Thị Mỹ Phước (2017) đã tiến hành xác định những yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức công tác kế toán và rút ra các biện pháp.

Đẻ làm điều này, nghiên cứu định tính đã được thực hiện bằng cách tiến hành phỏng vấn các chuyên gia nhằm tìm những yếu tố có ảnh hưởng đến tổ chức công tác ké toán trong các bệnh viện công lập và thu thập dữ liệu. Sau đó, phưong pháp định lượng đã được sử dụng thông qua phần mềm SPSS 20.0 để xử lý dữ liệu. Bằng việc đánh giá mức tin cậy của thang đo thông qua hệ so Cronbach's Alpha và thực hiện phân tích nhân tố khám phá EFA. Cuối cùng, phân tích phưong trình hồi quy tuyến tính đã được thực hiện để xem xét mức độ tác động của các nhân tố đã được nêu ra đến tổ chức công tác ké toán, kết quả đã chỉ ra 5 nhân tố có ảnh hưởng đến tổ chức công tác kế toán: Hệ thống pháp lý và các văn bản hướng dẫn, hệ thống kiểm soát nội bộ, TĐ của nhân viên kế toán, sự quan tâm công tác kế toán của lãnh đạo đon vị, hệ thống CNTT.

Do tác giả sử dụng phưong pháp lựa chọn mẫu thuận lợi cộng vói nghiên cứu chỉ mới tiến hành trên quy mô ở một vài bệnh viện công lập trên địa bàn Tp.HCM do đó chưa thể khái quát hết toàn bộ bệnh viện công lập tại Việt Nam bằng chứng là các nhân tố biến độc lập mà tác giả nghiên cứu chỉ mới giải thích được 79,202% sự biến thiên của nhân tố biến phụ thuộc do vậy sẽ xuất hiện các nhân tố khác có ảnh hưởng đến tổ chức công tác kế toán tại mà trong nghiên cứu tác giả chưa thể kể đến hết. Vũ Thị Thanh Thủy (2017) khi nghiên cứu các bệnh viện công lập. Phưong pháp nghiên cứu hỗn hợp đã được sử dụng để đánh giá tình trạng áp dụng KTQT chi phí tại các bệnh viện công lập ỏ Hà Nội. Trong luận án, 7 yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng KTQT chi phí đã được đưa ra và phân tích bởi tác giả, bao gồm sự gia tăng chi phí điều trị, tầm quan trọng của thông tin về chi phí, độ phức tạp của hệ thống chi phí và các bệnh viện, sự hỗ trợ từ bệnh viện, sự hài lòng vói hệ thống chi phí và mức độ tuân thủ pháp luật.

Kết quả mô hình hồi quy đã xác định 5 yếu tố tác động đến việc áp dụng KTQT chi phí: sự gia tăng chi phí điều trị, mức độ phức tạp 7 của bệnh viện,sự hỗ trợ từ bệnh viện, sự hài lòng với hệ thống chi phí và mức độ tuân thủ pháp luật. Từ kết quả thu được, một số định hướng và kiến nghị đã được đưa ra để giúp hoàn thiện KTQT chi phí trong các bệnh viện công lập ở Hà Nội theo ý kiến của tác giả. Nghiên cứu của Pham Ngoe Toan, Le Thi My Nuong (2020). Thông qua việc kết hợp nghiên cứu định tính và định lượng, kết quả nghiên cứu đã chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng đến việc sử dụng KTQT tại các đon vị công lập của Tp.HCM bao gồm: Nhận thức của lãnh đạo; quy mô tổ chức; cơ cấu tổ chức; ứng dụng công nghệ thông tin; trình độ chuyên môn của người làm kế toán; chi phí tổ chức hệ thống KTQT.

Cuối cùng, nghiên cứu đưa ra các khuyến nghị liên quan đến từng nhân tố nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng KTQT tại các đơn vị công lập của Tp. Ket quả cho thấy hệ số R2 hiệu chỉnh - 55,2%, qua đó cho thấy các biến độc lập giải thích được 55,2% sự biến động của biến phụ thuộc do đó sẽ tồn tại các nhân tố khác có ảnh hưởng đến tổ chức công tác kế toán mà tác giả chưa đề cập đến. Nghiên cứu về các nhân tố tác động đến việc vận dụng KTQT trong các bệnh viện công tuyến quận tự chủ tài chính trên địa bàn Tp.HCM đã được tiến hành bởi tác giả Trần Văn Tùng và Lê Đức Nhã (2020). Phương pháp nghiên cứu sử dụng kết hợp giữa phân tích định tính và định lượng, nhằm mục đích xác định mức độ tác động của các nhân tố đến việc vận dụng KTQT trong các bệnh viện công tuyến quận tự chủ tài chính, nhằm khám phá ra câu trả lời cho những thách thức của việc tổ chức KTQT trong các đơn vị hành chính sự nghiệp nói chung và cho các bệnh viện nói riêng khi tự chủ tài chính.

Các kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng có một số nhân tố ảnh hưởng đáng kể vào việc sử dụng KTQT, bao gồm: Nhận thức của nhà quản trị; Tổ chức bộ máy quản lý; Phương pháp, kỹ thuật thực hiện; Trình độ nhân viên kế toán; Công nghệ thông tin. Kết quả từ nghiên cứu đã cho thấy rằng chỉ số hiệu chỉnh R2 = 81,5%, điều này ngụ ý rằng khoảng 81.5% sự biến thiên về vận dụng KTQT trong các BV công tuyến quận trên địa bàn TP. HCM là do ảnh hưởng của các yếu tố đã được xác định và còn lại 8 là do sai sót của các yếu tố khác. Trong đó, nhân tố phương pháp, kỹ thuật thực hiện chiếm tỷ lệ mức độ ảnh hưởng cao nhất với 30.71%, nhân tố nhu cầu thông tin KTQT từ phía nhà quản lý chiếm tỷ lệ ảnh hưởng cao thứ 2 với 22.19%, đứng thứ 3 là nhân tố trình độ nhân viên kế toán với tỷ lệ 14.82%, nhân tố có ảnh hưởng thứ 5 là nhân tố công nghệ thông tin (9.

Nhân tố có ảnh hưởng thấp nhất là nhân tố tổ chức bộ máy quản lý (9. Tác giả Phan Hoàng Long (2021) nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQT tại các bệnh viện công lập trên địa bàn Tp. Dựa trên phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, tác giả rút ra các nhân tố tác động đến việc vận dụng KTQT tại các bệnh viện công lập ở Tp.HCM thông qua 6 nhân tố là: (1) sự phân quyền, (2) công nghệ thông tin, (3) trình độ của nhân viên kế toán, (4) sự trợ giúp từ lãnh đạo/quản lý, (5) nhận thức về môi trường không chắc chắn, (6) quy mô của bệnh viện. Trong đó, nhân tố TĐ đạt mức độ tác động mạnh nhất với hệ so Beta = 0.277, nhân tố tác động mạnh thứ 2 là sự hỗ trợ từ lãnh đạo (Beta = 0.249), đứng thứ 3 là nhân tố quy mô bệnh viện với hệ so Beta = 0.176, đứng thứ 4 là nhân tố phân quyền (Beta = 0.140), có mức độ tác động mạnh thứ 5 là nhân tố công nghệ thông tin với hệ so Beta = 0.128 và có tác động ít nhất là nhân tố nhận thức về môi trường không chắc chan (Beta = 0.

Hạn chế của đề tài là vẫn chưa thể làm rõ được hàm ý chính sách của mỗi nhân tố nhằm hoàn thiện vận dụng kế toán quản trị tại các đơn vị bệnh viện công lập. Nghiên cứu của Tiêu Hoàng Vũ (2023) với đề tài nghiên cứu các nhân tố bên trong tổ chức ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQT tại các bệnh viện công lập khu vực Đông Nam Bộ, tác giả đã sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng thông qua việc khảo sát bằng phiếu câu hỏi đến các bệnh viện công lập khu vực Đông Nam Bộ, xử lý bằng phần mềm SPSS. Kết quả nghiên cứu cho thấy có 6 nhân tố ảnh hưởng thuận chiều đến việc vận dụng KTQT tại các bệnh viện công lập khu vực Đông Nam Bộ đó là: nhân tố nhân thức về môi trường không chắc chắn, nhân tố ứng dụng 9 công nghệ thông tin, nhân tố sự hỗ trợ từ lãnh đạo, nhân tố phân quyền, nhân tố quy mô bệnh viện và nhân tố trình độ nhân viên kế toán. Tác giả Phạm Ngọc Toàn và Nguyễn Thành Long (2023) trong nghiên cứu về nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQT tại các đon vị sự nghiệp y tế công lập khu vực Đông Nam Bộ, mục tiêu nhằm xác định và đo lường các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQT tại các đon vị sự nghiệp y tế công lập khu vực Đông Nam Bộ.

Thông qua việc sử dụng đồng thời phưong pháp nghiên cứu định tính và định lượng. Thực hiện khảo sát 158 mẫu và phân tích bằng phần mềm SPSS.