Chương I: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ NGUYÊN TÁC ÁP DUNG CHE BO TÀI SÀN CUA VO CHONG Chương 2: NOI DUNG CAC NGUYEN TAC AP DUNG CHE BO TÀI SAN CUA VO CHONG THEO LUAT HN&GĐ NAM 2014 Chương 3: THUC TIEN THỰC HIEN CÁC NGUYEN TAC ÁP DUNG CHE BO TÀI SAN CUA VO CHONG VA MOT SO KIÊN NGHỊ NÂNG CAO HIEU QUA THUC THI Chương LÝ LUẬN CƠ BẢN VE NGUYÊN TAC ÁP DỤNG CHE ĐỘ TÀI SẢN. CỦA VỢ CHONG 11. Khái gm chế sản và nguyên tắc áp dung chế ộ tài sin của vợ chồng. LLL Khái niềm ché đô tài sẵn của vo chẳng Chủ tịch Hỗ Chí Minh đã từng khẳng định rằng.
“Tất cd mọi người déu sinh ra có quyễn bình ding Tạo hóa cho ho những qn én không ai có thé xâm phạm được; trong nhữững quyền ấy, có quyễn được sống, quyền tự do và quyền num cầu hạnh phúc. Với quyên mưu cầu hạnh phúc thì vin để được quan têm trên hết la gấp gổ va dấn đến hôn nhân giữa hai bên nam - nữ, đây là quyển tự nhiên của con người đã được pháp luật ghi nhận và bão vệ trong Hiển pháp va cụ thể hóa trong nhiễu văn bản pháp luật khác. Kết hôn là nên tang quan trong để tạo dung gia định, hình thảnh “tế bảo” mới của xã hội, thúc day xã hội phát triển Kết hôn dẫn đến hình thành nhiều mối quan hệ đặc thu, trong đó có nhiều vấn dé cần quan tâm như quan hệ về tải sản, con cái, quyển lợi và nghĩa vụ khác của các bên. ma đặc biết cin chú ý đến quan hệ tai sẵn của hai bên nam - nữ khi quyết định kết hôn với nhau.
Do đó, việc sác lap “chế dé tải sản” trong mồi quan hệ hôn nhân và gia đình luôn được chủ trong trong pháp luật của mọi quốc. gia Cũng như hau hết các quốc gia trên thé giới, ở Việt Nam chế độ tai sin vợ chồng từ lâu đã được quy đính nhưng lại chưa được đính nghia trong bat ki văn. ban nào ma chỉ được ghi nhận trong pháp luật như một tất yếu khách quan, nhằm điểu chỉnh quan hệ tải sản vợ, chồng, góp phan én định các quan hệ xã hội. Bởi lế, đây là một chế định mang tính phức tạp cả vẻ lí luận va thực tiễn Trong từ điển Luật học giải thích một cách ngẫn gọn “Chế độ tat sản của vợ chẳng la tỗng hợp quy dinh pháp luật về quyền và nghĩa vụ của vợ ci 10 tài sản chung và tài sẵn riêng“? Con theo quan điểm của TS.
Nguyễn Văn Cir “Chỗ độ tài sẵn của vợ chéng là tổng hop các guy pham pháp luật do Nhà nước ba hành nhằm điều chỉnh quan hệ số hữu tài sản cũa vợ chỗng: bao gém các any din về căn cức nguôn gắc xác lập tài sẵn chung và tài sản riêng của vo. chồng: quyền và ngiữa vụ của vo chỗng đối với các loại tài sẵn đỗ; uy định các trường hợp và nguyên tắc chia tài sản chung của vợ chồng “Š Tac giả Nguyễn Thị Quyên cũng đưa ra quan điểm vẻ chế độ tải sin của. vợ chẳng là “Tổng hợp các qny pham pháp luật điều chỉnh quyền số lim tài sản của vợ chẳng bao gém các căn cử xác lập tài sản, quyền và ngÌữa vụ của vợ chẳng đối với tài sản chung và tài sản riêng. các trường và nguyên tắc chia tài sản giữa vợ và chẳng theo luật aman’ 4 Các quan điểm trên đã đưa ra những nội dung cơ bản vẻ chế độ tải sin của vợ chồng nhưng hai định nghĩa nay chưa khái quát hết vẻ chế dé tai sản của vo chẳng nói chung theo pháp luật của các nước trên thể giới cũng như theo Luật HN&GĐ Việt Nam năm 2014.
Vì héu hết các nước trên thé giới trong đó có Việt Nam đã thừa nhận chế độ tai sản của vợ chồng theo thỏa thuận, theo đó pháp luật đã ghi nhận các nội dung cơ bản của chế độ tải sin của vợ chồng không bất buộc phải do “quy định pháp luật” ma có 1 é do théa thuận của các ‘bén quy định. Ngoài ra, các quan điểm trên mới chỉ bó hẹp ở pham vi điều chỉnh. quan hệ sở hữu tai sản của vợ chồng ma chưa để cập đến việc giải quyết quan hệ tải sản của vợ chồng khi hôn nhân cham dứt (ly hôn, một bên chết) cũng như quan hệ tai sin giữa vợ vả chong với bên thứ ba. Trong khi đó, trên thực tế, trong thời kả hôn nhân hoặc khi hôn nhân chấm dứt, vợ, chẳng với tư cách là chủ thể trong zã hội có thể tham gia giao dich dân sự với bên thứ ba.
Do vậy, nhằm. tạo điều kiên thuân lợi cho vợ chồng có quyển định đoạt cho tai sin của mình cũng như bão về quyển và lợi ich hợp pháp với bên thứ ba thi chế độ tai sản của Ting Đaihạc LaitBì Nội (1990), Từ n gi th Lathae, Ne CAND, 129 ˆNggận Vin C2005), Cd sin cia vợ chẳng eo tên nhân vì ga đình: Vit Ne, Ln n Tiến gã Dà học, trường Đọc Tật B Nộig 1314 “again Thi Quyên C017), Áp đựng tháo hit wong việc xác đà sinrôngcũa vợ, chẳng" Luận vin tục sXD học, trường Daa it Eà Nội u vợ chẳng không chỉ dừng lại ở các quy định liên quan đến quan hệ sỡ hữu tai sản giữa vo ching ma còn điều chỉnh cả quan hệ giữa tài sản vợ chồng với người thứ ba. Nói cách khác, định nghĩa trên cũng không còn phủ hợp với chế độ tài sin vợ chẳng theo Luật HN&GĐ hiện nay. Do đó, cén xây dựng một khái niệm chế độ tai sản vợ chẳng phản ánh được hết các nội dung liên quan đến quan hệ tai sản vợ chồng và với người thứ ba nhưng lại không bao gồm các quan hệ thửa kể giữa vợ chồng, Tir những phân tích trên, tac giả đưa ra định ngiĩa về chế độ tai sản vợ chẳng như sau: Chế độ tải sản vợ chồng lả tổng hợp các quy phạm pháp luật điểu chỉnh quan hệ sở hữu tài sẵn của vợ chẳng, gồm: căn nguôn gốc sác lập tai sản chung va tai sin riêng của vợ, chẳng, quyển và nghĩa vụ của vợ, chẳng, đối với các loại tài sản đỏ và nguyên tắc phân chia tai sản của vợ chẳng * Chỗ độ tài sản vợ chéng có đặc điễm sam: Ché độ tai sản của vợ chẳng thực chat la chế độ sở hữu của vợ chẳng.
Vo, chẳng với tu cách là công dân, vừa là chủ thể của quan hệ HN&GĐ, vừa la chủ thể của quan hệ dân sự khi thực hiện quyền sở hữu của mình tham gia các giao dịch dân sự. Ché độ tài sản của vợ chẳng có một số đặc điểm sau: "Thứ nhất, chế đô tải sản của vợ, chủng thực chất la chế độ sở hữu cia vợ chẳng trong quan hệ hôn nhân. Nói cách khác, chủ thể của quan hệ sỡ hữu trong chế đô tải sin này phải là những cá nhân có quan hệ hôn nhân hợp pháp. Để trở thành chủ thể của chế độ tai sản nay, thì ngoai các điều kiện về năng lực chủ thé trong quan hệ dân sự thông thường thi cá nhên phải đáp ứng diéu kiện kết hôn được quy đính trong pháp luật HN&GD.
Mỗi quốc gia có những cách quy đính khác nhau vẻ điều kiện kết hôn, nhưng tu chung lại có một sé điều kiện cơ ban , sự tư nguyên của các bên vả không rơi vào các trường hop “pin nh Lan G009, độ ssn vợ ủng tư ta Un ong at Hồn tin i ga di 014 sit tấn tie hến, Tường Barge Lt Tối 7 2 Thứ hai, điều kiên hình thành, duy tri chế độ tải sản của vo, chồng là có tổn tại quan hệ hôn nhân hợp pháp giữa hai bên. Nói cách khác, chế độ tải sản của vo, chống chỉ tổn tại trong thời kỳ hôn nhân hợp pháp, châm đứt khi quan hệ hôn nhân châm dứt ® Thứ ba, dit lựa chon chế đồ ước định hay pháp dinh thì tưu chung lại quyền sở hữu của vơ, chẳng đổi với tải sin bao gồm tài sin chung cia vợ, ching và tài sin riêng của mỗi cả nhân. Đối với tải sản chung hình thức sé hữu đối với tải sin này là sở hữu chung hợp nhất với một số đặc điểm riêng như các tài sin do vợ, chẳng tao ra, những thu nhâp hợp pháp của hai bên trong thời kỷ hôn. nhân déu thuộc khối tai sin chung (trừ nguồn gốc là tài sin riêng của mỗi bên).
Công sức tạo ra tải sản của một bên đã hàm chứa cả công sức của người còn lại. Thứ tư, chế độ sản của vợ, chẳng déu lả căn cứ theo ước định hay pháp định thi déu phải được pháp luật ghi nhân nhằm tao cơ sỡ, diéu kiện để vợ chẳng có những cách "sử sự" theo yêu cầu của pháp luật và phải hợp với dao đức xã hội. Tuy nhiên, xuất phát từ vi tí, vai trò của gia đính trong đời sống xã hội, mục đích của các quy định pháp luật về chế độ tải sin cia vợ, chẳng trước tiên và chủ yêu là để nhằm bảo đảm quyền lợi của gia đính, trong đó có lợi ích cá nhân cia người vơ, người chẳng Do vay, dit lựa chọn chế độ tai sản tước định hay pháp đính, đủ là chế d6 công đồng (toan sẵn, tao sin) hay phân săn thi hai vợ, chông đêu có nghĩa vụ đóng gop vật chat, tiền bạc nhằm đảm bão đời sông, chung của gia đính, có nghĩa vụ chăm sóc, giúp đỡ 1a nhau, cùng nhau nuôi dưỡng giáo duc con cái. Đồng thời, việc thực hiện các quyển, nghĩa vụ của chủ thể trong chế độ tải sản nảy có một ô đặc thù như đổi với tải sản chung của vợ.
chẳng bat buộc vợ chồng khi tham gia các giao dich dân sự, kinh tế phải xuất phat từ lợi ich chung của gia đỉnh Đối với tai sản riêng thông thường người có tai sản có quy tự mình định đoạt không phụ thuộc ý chí của người khác, song trong một số trường hợp, ví dụ nêu tai sản riêng dang là nguồn. ig duy nhất Bot Thị Ngọc BũGD19) "Cư vẽ hận ttn cach độ ăn cũ vợ hồng -mt cồn đồ cần xin ShnhƯ one NUNG: 13 của gia đính thì quyển năng của vợ, chẳng đối với tải sản riêng cũng có một số hạn chế nhất định ” 1. Khái niệm và đặc điễm nguyên tắc áp dụng chỗ độ tài sản của vợ chẳng Theo nghĩa chung nhất, nguyên tắc được hiểu là “điển cơ bẩn định ra nhất thiết pi tuân theo trong một loạt việc làm” Trong khoa học xã hội, nguyên tắc được hiểu với ngiữa la "tư tưởng chỉ dao, quy tắc cơ bản của một hoạt đông nào đó".