Nghiên Cứu Về Tiểu Thuyết Phong Tục Việt Nam

Khám phá tiểu thuyết phong tục Việt Nam, tác phẩm phản ánh văn hóa, truyền thống và đời sống xã hội qua từng trang viết sinh động.

• Đề tài: Nghiên Cứu Về Tiểu Thuyết Phong Tục Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn

Tóm tắt

I. Giới Thiệu Về Tiểu Thuyết Phong Tục Việt Nam

Tiểu thuyết phong tục Việt Nam là một thể loại văn học đặc sắc, phản ánh cuộc sống và phong tục của người Việt Nam. Từ đầu thế kỷ XX, thể loại này đã bắt đầu xuất hiện và phát triển mạnh mẽ trong nền văn học Việt Nam.

1.1. Khái Niệm Về Tiểu Thuyết Phong Tục

Tiểu thuyết phong tục là một thể loại văn học đặc sắc, phản ánh cuộc sống và phong tục của người Việt Nam. Thể loại này thường tập trung vào việc miêu tả các phong tục, tập quán và lối sống của người Việt Nam.

1.2. Sự Phát Triển Của Tiểu Thuyết Phong Tục Việt Nam

Tiểu thuyết phong tục Việt Nam đã bắt đầu xuất hiện và phát triển mạnh mẽ trong nền văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX. Thể loại này đã được nhiều nhà văn Việt Nam khai thác và phát triển, tạo nên một nền văn học phong phú và đa dạng.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Liên Quan Đến Tiểu Thuyết Phong Tục Việt Nam

Tiểu thuyết phong tục Việt Nam cũng gặp phải một số vấn đề và thách thức trong quá trình phát triển. Một trong những thách thức lớn nhất là việc tìm kiếm và phát triển các chủ đề mới, cũng như việc giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

2.1. Vấn Đề Về Chủ Đề Và Nội Dung

Tiểu thuyết phong tục Việt Nam cần phải tìm kiếm và phát triển các chủ đề mới, cũng như việc giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

2.2. Thách Thức Về Việc Giữ Gìn Và Phát Huy Giá Trị Văn Hóa Truyền Thống

Tiểu thuyết phong tục Việt Nam cần phải giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời cũng cần phải cập nhật và đổi mới để phù hợp với thời đại.

III. Phương Pháp Và Giải Pháp Chính

Để giải quyết các vấn đề và thách thức liên quan đến tiểu thuyết phong tục Việt Nam, cần phải áp dụng các phương pháp và giải pháp chính sau:

3.1. Phương Pháp Nghiên Cứu Và Phân Tích

Cần phải áp dụng phương pháp nghiên cứu và phân tích để tìm hiểu và đánh giá các vấn đề và thách thức liên quan đến tiểu thuyết phong tục Việt Nam.

3.2. Giải Pháp Về Việc Tìm Kiếm Và Phát Triển Chủ Đề Mới

Cần phải tìm kiếm và phát triển các chủ đề mới, cũng như việc giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Tiểu thuyết phong tục Việt Nam đã được áp dụng trong thực tiễn và đã đạt được một số kết quả đáng kể. Thể loại này đã giúp giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời cũng đã góp phần vào việc phát triển nền văn học Việt Nam.

4.1. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Tiểu Thuyết Phong Tục Việt Nam

Tiểu thuyết phong tục Việt Nam đã được áp dụng trong thực tiễn và đã đạt được một số kết quả đáng kể.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tiểu Thuyết Phong Tục Việt Nam

Tiểu thuyết phong tục Việt Nam đã được nghiên cứu và đã đạt được một số kết quả đáng kể.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Tiểu Thuyết Phong Tục Việt Nam

Tiểu thuyết phong tục Việt Nam là một thể loại văn học đặc sắc và có giá trị văn hóa truyền thống. Thể loại này cần phải được giữ gìn và phát huy, đồng thời cũng cần phải được cập nhật và đổi mới để phù hợp với thời đại.

5.1. Kết Luận Về Tiểu Thuyết Phong Tục Việt Nam

Tiểu thuyết phong tục Việt Nam là một thể loại văn học đặc sắc và có giá trị văn hóa truyền thống.

5.2. Tương Lai Của Tiểu Thuyết Phong Tục Việt Nam

Tiểu thuyết phong tục Việt Nam cần phải được giữ gìn và phát huy, đồng thời cũng cần phải được cập nhật và đổi mới để phù hợp với thời đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MUÏC LUÏC Daãn luaän. Lyù do choïn ñeà taøi. Lòch söû nghieân cöùu ñeà taøi. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu.

Phöông phaùp nghieân cöùu. Ñoùng goùp cuûa luaän vaên. Caáu truùc luaän vaên. Khaùi nieäm tieåu thuyeát phong tuïc vaø söï vaän ñoäng cuûa tieåu thuyeát phong tuïc Vieät Nam.

Khaùi nieäm Tieåu thuyeát phong tuïc. Quaù trình vaän ñoäng cuûa tieåu thuyeát phong tuïc Vieät Nam. Noäi dung cuûa tieåu thuyeát phong tuïc Vieät Nam. Taùi hieän böùc tranh phong tuïc.

Khaúng ñònh thuaàn phong myõ tuïc. Pheâ phaùn huû tuïc. Hình thöùc theå hieän cuûa tieåu thuyeát phong tuïc Vieät Nam. Xaây döïng nhaân vaät.

Taïo döïng khoâng khí truyeän. Moâ thöùc töï söï: laáy tình tieát laøm trung taâm chuyeän keå (moâ thöùc phi taâm lyù). Khoâng gian – thôøi gian. 166 Thö muïc tham khaûo.

Lyù do choïn ñeà taøi Tieåu thuyeát laø moät theå loaïi coøn raát treû ôû Vieät Nam. Ngay khi vöøa coù maët treân vaên ñaøn noù ñaõ töï phaân hoaù thaønh nhieàu theå taøi nhö tieåu thuyeát lòch söû, tieåu thuyeát taâm lyù, tieåu thuyeát xaõ hoäi, tieåu thuyeát taû thöïc, tieåu thuyeát hoaït keâ, v.v… Trong caùc theå taøi boä phaän ñoù, veà phöông dieän noäi dung, coù theå thaáy raèng, tieåu thuyeát lòch söû vaø tieåu thuyeát phong tuïc laø hai theå taøi “kyø cöïu”, coù maët treân moïi chaëng ñöôøng cuûa lòch söû vaên chöông. Nhöng töø tröôùc ñeán nay, haàu heát caùc coâng trình nghieân cöùu chæ môùi taäp trung vaøo tieåu thuyeát lòch söû. Phaûi chaêng do tieåu thuyeát lòch söû ngay luùc môùi ra ñôøi ñaõ ñöôïc “ñònh daïng” vôùi nhöõng ñaëc ñieåm roõ neùt vaø phaùt trieån ñeàu ñaën, coøn ñaëc ñieåm tieåu thuyeát phong tuïc coù luùc ñaäm luùc nhaït, khoù ñònh hình, laïi vaän ñoäng khi thaêng, khi giaùng, neân nghieân cöùu noù coøn nhieàu khoù khaên? Xeùt veà ñoùng goùp, tieåu thuyeát phong tuïc khoâng thua baát cöù theå taøi naøo; thaäm chí, ñoâi luùc ôû nhöõng böôùc ngoaët coù tính quyeát ñònh cuûa lòch söû vaên hoïc, noù ñaõ “ghi” ñöôïc nhöõng “baøn thaéng ñeïp”: Toá Taâm cuûa Hoaøng Ngoïc Phaùch, Muøa laù ruïng trong vöôøn cuûa Ma Vaên khaùng, Maûnh ñaát laém ngöôøi nhieàu ma cuûa Nguyeãn Khaéc Tröôøng, Beáùn khoâng choàng cuûa Döông Höôùng, Lôøi nguyeàn hai traêm naêm cuûa Khoâi Vuõ,… Theá nhöng, ngöôøi ñoïc môùi chæ bieát ñeán “baøn thaéng” caù nhaân maø chöa thaáy ñöôïc thaønh töïu theå taøi qua tieåu thuyeát phong tuïc.

Ñaây laø moùn nôï cuûa ngöôøi nghieân cöùu. Qua khaûo saùt, chuùng toâi coù caûm nhaän ñöôøng ñi cuûa tieåu thuyeát phong tuïc treân baûn ñoà vaên chöông nöôùc nhaø raát laø phöùc taïp, nhöng khoâng vì theá maø chuùng toâi boû cuoäc. Nhieàu caâu hoûi ñaõ naåy ra khi chuùng toâi vöøa môùi chaïm vaøo theå taøi naøy. Moãi moät theå taøi vaên hoïc nhö moät coäng ñoàng ngöôøi, vöøa mang neùt chung cuûa nhaân loaïi vöøa mang neùt rieâng cuûa coäng ñoàng.

Tieåu thuyeát phong tuïc coù tính rieâng gì? Ñeå khoâng bò bieán maát trong theå loaïi tieåu thuyeát noùi chung, theå taøi naøy ñaõ vaän ñoäng ra sao? Baèng söï hieän dieän vaø vaän ñoäng ñoù, tieåu thuyeát phong tuïc ñaõ ñoùng goùp gì cho söï phaùt trieån cuûa vaên chöông vaø vaên hoaù daân toäc? Nhöõng caâu hoûi ñaõ trôû thaønh nieàm traên trôû, thoâi thuùc toâi quyeát ñònh choïn Tieåu thuyeát phong tuïc Vieät Nam laøm ñeà taøi luaän vaên cao hoïc cuûa mình. Ñeà taøi thì lôùn vaø 2 môùi maø khaû naêng ngöôøi nghieân cöùu thì coù haïn, neân coâng trình chæ coù tính chaát böôùc ñaàu. Seõ coøn raát nhieàu ñieàu chöa ñöôïc giaûi quyeát trong luaän vaên, hi voïng raèng seõ coù nhieàu coâng trình nghieân cöùu töø nhieàu ngöôøi quan taâm ñeán ñeà taøi naøy ñeå boå khuyeát vaøo nhöõng thieáu soùt cuûa chuùng toâi. Vaø chuùng toâi cuõng mong moät ngaøy naøo ñoù mình seõ ñuû khaû naêng, kieán thöùc ñeå nghieân cöùu saâu hôn nöõa theå taøi tieåu thuyeát phong tuïc Vieät Nam.

Lòch söû nghieân cöùu ñeà taøi Coù theå noùi, cho ñeán nay, nghieân cöùu tieåu thuyeát phong tuïc Vieät Nam döôùi goùc ñoä moät theå taøi vaên hoïc, chöa coù moät coâng trình naøo maø chæ moät vaøi baøi vieát, baøi nghieân cöùu chaïm ñeán hoaëc khôi gôïi ñeán vaán ñeà naøy. Ngöôøi ñaàu tieân söû duïng thuaät ngöõ tieåu thuyeát phong tuïc laø Moäc Khueâ (teân thaät laø Kieàu Thanh Queá). Trong coâng trình Ba möôi naêm vaên hoïc (1941), Kieàu Thanh Queá ñaõ “daønh haún moät phaàn ñeå phaùc hoaï caùc chaëng ñöôøng bieán ñoåi nhanh choùng cuûa theå loaïi tieåu thuyeát, töø maàm moáng cuûa tieåu thuyeát laõng maïn khoaûng 1914 – 18, ñeán söï khai sinh doøng tieåu thuyeát hieän thöïc khoaûng 1935 – 36”[185:tr. Theo taùc giaû taäp saùch, tieåu thuyeát quoác ngöõ Vieät Nam baét ñaàu thònh haønh töø 1924, phaùt ñaït vaøo 1932, vaø ñöôïc chia thaønh caùc loaïi: tieåu thuyeát dieãm tình, tieåu thuyeát gia ñình, tieåu thuyeát phong tuïc, tieåu thuyeát phoùng söï, tieåu thuyeát xaõ hoäi, tieåu thuyeát kieám hieäp, tieåu thuyeát trinh thaùm, tieåu thuyeát hoaït keâ, tröôøng giang tieåu thuyeát.

Veà tieåu thuyeát phong tuïc, Moäc Khueâ vieát: “Phong tuïc tieåu thuyeát veà mieàn thöôïng du Baéc Kyø cuûa Lan Khai (Tieáng goïi cuûa röøng thaúm, Suoái ñaøn, Truyeän laï ñöôøng röøng), veà mieàn sôn cöôùc Trung Kyø cuûa Löu Troïng Lö (Khoùi lam chieàu, Chieác caùng xanh), cuûa Traàn Tieâu (Con traâu, Choàng con), vaø nhöùt laø quyeån Leàu choõng cöï ñaïi cuûa Ngoâ Taát Toá. Phong tuïc tieåu thuyeát keå töø 1937 gaëp phong traøo phoùng söï tieåu thuyeát vaø troän laãn vôùi noù”[84:tr. Nhö vaäy, Moäc Khueâ môùi chæ laøm thao taùc xeáp loaïi caùc taùc phaåm chöù chöa ñi saâu phaân tích loaïi tieåu thuyeát naøy, neân chöa ñöa ra ñöôïc caùc ñaëc ñieåm cuûa theå taøi. Vuõ Ngoïc Phan, trong coâng trình Nhaø vaên hieän ñaïi (1942), chia tieåu thuyeát thaønh möôøi loaïi, bao goàm: tieåu thuyeát phong tuïc, tieåu thuyeát luaän ñeà, tieåu thuyeát luaân lyù, tieåu thuyeát truyeàn kyø, tieåu thuyeát phoùng söï, tieåu thuyeát hoaït keâ, tieåu thuyeát 3 taû chaân, tieåu thuyeát xaõ hoäi, tieåu thuyeát tình caûm vaø tieåu thuyeát trinh thaùm.

Tuy nhieân, ôû ñaây Vuõ Ngoïc Phan chæ laøm thao taùc phaân loaïi nhaø vaên maø chöa giôùi thuyeát veà theå taøi naøy. Ñaët Khaùi Höng, Traàn Tieâu, Maïnh Phuù Tö, Buøi Hieån vaø Thieát Can vaøo haøng caùc tieåu thuyeát gia vieát tieåu thuyeát phong tuïc, oâng phaân tích khaù tinh teá, gôïi môû nhieàu vaán ñeà veà noäi dung, ngheä thuaät cuûa taùc phaåm. Chaúng haïn, sau khi phaân tích taùc phaåm Thöøa töï cuûa Khaùi Höng, oâng ruùt ra keát luaän: “Söï thieát laäp trong gia ñình xaõ hoäi Vieät Nam, neáu xeùt ñeán nguoàn goác, cuõng ñaõ laø voâ lyù laém roài, khoâng ñôïi ñeán khi noù bieán tính nhö ngaøy nay. Ngaøy nay ngöôøi lôïi duïng noù coi noù nhö moät mieáng moài.

Moät mieáng moài ñaùng ñem ra ñeå nhöû, moät mieáng moài ñaùng theøm thuoàng, maø ngöôøi ta töôûng nhö khoâng coù söï xaáu xa vaø nhuïc nhaõ. Chaû coù trong xaõ hoäi Vieät Nam laïi coù nhöõng cuoäc tranh luaän nhöõng aâm möu veà. Thaät laø khoán naïn! Taát caû caùi khoán naïn aáy, ta ñaõ thaáy trong nhöõng haønh ñoäng cuûa maáy nhaân vaät cuûa Khaùi Höng, moät tieåu thuyeát gia taû phong tuïc raát laø saâu saéc – saâu saéc maø khoâng buoàn, nhôø coù nhöõng xen nho nhoû raát töôi saùng laãn vaøo”[122:tr.201]; nhaän xeùt veà tieåu thuyeát Nhaït tình cuûa Maïnh Phuù Tö, oâng vieát: “Nhaït tình laø moät truyeän voâ cuøng theâ thaûm, moät truyeän duøng söï thaät moät traêm phaàn traêm; thaät laø moät truyeän coù tính caùch Ñoâng phöông ñaëc bieät”[122:tr.234]; ñaùnh giaù taùc phaåm Daõ traøng (Thieát Can), oâng cho raèng: taùc phaåm “hay ôû choã noùi veà ñôøi moät ngöôøi maø laø ñôøi soáng cuûa caû moät nhoùm ngöôøi, cuûa caû moät gia ñình, caùi ñôøi soáng chung chaï dìm cheát haún caù nhaân vaø laøm cho xaõ hoäi Vieät Nam keùm coûi”[122:tr. Phaân bieät chöa raïch roøi giöõa tieåu thuyeát vaø truyeän ngaén, Vuõ Ngoïc Phan xeáp Buøi Hieån laø nhaø tieåu thuyeát (1).

Saùch Vieät Nam vaên hoïc söû giaûn öôùc taân bieân (1961 - 1965) cuûa Phaïm Theá Nguõ khi phaân ñònh taùc phaåm tieåu thuyeát theo ñeà taøi ñaõ xem tieåu thuyeát Coâ Dung vaø Laàm than cuûa Lan Khai laø tieåu thuyeát phong tuïc. Môû ñaàu phaàn Tieåu thuyeát phong tuïc mieàn xuoâi cuûa Lan Khai, nhaø nghieân cöùu vieát: “Lan Khai coøn laø taùc giaû moät soá tieåu thuyeát laáy ñeà taøi laø cuoäc sinh hoaït ôû mieàn xuoâi, hoaëc nghieâng veà phong tuïc taâm lyù ngöôøi queâ, hoaëc phaûn aùnh maøu u toái neáp soáng lao ñoäng thôï thuyeàn [tr. Nhaän xeùt naøy gôïi ra vaán ñeà veà noäi dung cuûa tieåu thuyeát phong tuïc. (1) Caàn noùi roõ raèng, ngay töø ñaàu coâng trình, Vuõ Ngoïc Phan ñaõ xaùc ñònh laø duøng phöông phaùp hieän ñaïi, tieán boä ñeå nghieân cöùu caùc nhaø vaên hieän ñaïi; vaäy neân khaùi nieäm tieåu thuyeát ôû ñaây khoâng theå ñöôïc hieåu theo quan nieäm cuûa phöông Ñoâng (chuû yeáu laø theo quan nieäm cuûa vaên hoïc Trung Hoa) maø phaûi hieåu theo lyù luaän vaên hoïc phöông Taây.

Theo chuùng toâi, coù leõ ñaây khoâng phaûi laø moät söï nhaàm laãn, maø laø do quan nieäm cuûa nhaø pheâ bình: tö duy cuûa Vuõ Ngoïc Phan coù ñaëc ñieåm chung cuûa tö duy ngöôøi Vieät - “tö duy môø”; trong khi ñoù tö duy cuûa ngöôøi phöông Taây laø “tö duy raïch roøi”. 4 Hai möôi laêm naêm sau (1967), Baûng löôïc ñoà vaên hoïc Vieät Nam, quyeån haï – Ba theá heä cuûa neàn vaên hoïc môùi cuûa Thanh Laõng, ñaõ ñöa ra quan nieäm veà tieâu chí phaân loaïi taùc phaåm. Chia tieåu thuyeát thôøi kyø 1932 – 1945 thaønh taùm yù höôùng, trong ñoù coù yù höôùng phong tuïc, nhaø pheâ bình cho raèng: “Vieät Nam chuùng ta, cho ñeán 1945, chöa coù tieåu thuyeát phong tuïc theo quan nieäm môùi maø chæ coù tieåu thuyeát phong tuïc theo quan nieäm coå ñieån maø thoâi. Khuynh höôùng phong tuïc coå ñieån naøy thöôøng ñöôïc goïi laø khuynh höôùng xaõ hoäi”[91:tr.

Khuynh höôùng coå ñieån quan nieäm theá naøo veà tieåu thuyeát phong tuïc? Taùc giaû vieát: “Theo quan nieäm coå ñieån, caùi rôûm ôû moät caù nhaân theá naøo thì ôû moät ñoaøn theå goàm coù nhieàu caù nhaân cuõng theá. Söï phaùt sinh cuøng baûn tính cuûa taâm lyù ñoaøn theå cuõng coù nhöõng ñoäng löïc gioáng nhö taâm lyù caù nhaân. Taâm lyù cuûa ngöôøi ghen thöù moät nghìn, hay caû chín traêm chín möôi chín ngöôøi, coù khaùc gì ngöôøi ghen thöù nhaát ñaâu. Nhö vaäy, cöù treân lyù thuyeát, tieåu thuyeát phong tuïc cuûa Balzac khoâng coù gì khaùc tieåu thuyeát phong tuïc cuûa Zola”[91:tr.

YÙ kieán treân ñaây cuõng laø nhaän ñònh cuûa Thanh Laõng veà tieåu thuyeát phong tuïc. Theo oâng, ôû ñoù nhaø vaên vieát veà caùch haønh xöû cuûa moät ngöôøi nhöng laïi theå hieän taâm lyù chung cuûa coäng ñoàng.