Nghiên Cứu Về Công Nghiệp Hóa Tại Trung Quốc

Khóa luận phân tích quá trình công nghiệp hóa ở Trung Quốc từ năm 1979 đến cuối thế kỷ XX, nêu rõ những vấn đề nổi bật và tác động.

• Tác giả: Nguyễn Thị Phong Liên
• Người hướng dẫn: Hoàng Xuân Dũng
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Địa Lý
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Công Nghiệp Hóa Tại Trung Quốc: Thực Trạng và Triển Vọng
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ CNH CỦA TRUNG QUỐC
• 1.1. Những cơ sở lý luận về công nghiệp hóa
• 2. CHƯƠNG II: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA QUÁ TRÌNH CNH Ở TRUNG QUỐC TỪ NĂM 1979 ĐẾN NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỶ XX
• 2.1. Hiện trạng cơ cấu ngành của Trung Quốc
• 2.2. Phát triển xí nghiệp hương trấn (XNHT) - một hình thức CNH nông thôn điển hình
• 2.3. Các đặc khu kinh tế (ĐKKT)
• 2.4. Hoạt động thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Trung Quốc
• 2.5. Phát triển nguồn nhân lực và khoa học kỹ thuật chủ CNH
• 3. CHƯƠNG III: MỘT SỐ KẾT QUẢ - NHỮNG VẤN ĐỀ TỒN TẠI VÀ HƯỚNG GIẢI QUYẾT
• 3.1. Khái quát tình hình phát triển tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc từ khi mở cửa đến nay
• 3.2. Những thay đổi trong cơ cấu ngành
• 3.3. Những thay đổi trong cơ cấu dân số và lực lượng lao động
• 3.4. Những thay đổi về mức sống
• 3.5. Một số tổn tại
• 3.6. Phương hướng và một số biện pháp giải quyết
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Công Nghiệp Hóa Tại Trung Quốc

Công nghiệp hóa (CNH) tại Trung Quốc đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển khác nhau. Từ những năm 1949, khi đất nước này bắt đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội, đến những cải cách kinh tế vào năm 1978, CNH đã trở thành một trong những mục tiêu hàng đầu của chính phủ. Việc nghiên cứu về CNH không chỉ giúp hiểu rõ hơn về sự phát triển kinh tế của Trung Quốc mà còn cung cấp những bài học quý giá cho các quốc gia đang phát triển khác.

1.1. Khái Niệm Công Nghiệp Hóa Tại Trung Quốc

Công nghiệp hóa tại Trung Quốc được hiểu là quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế nông nghiệp sang nền kinh tế công nghiệp. Điều này bao gồm việc áp dụng công nghệ mới, cải tiến quy trình sản xuất và nâng cao năng suất lao động.

1.2. Lịch Sử Phát Triển Công Nghiệp Hóa

Lịch sử CNH tại Trung Quốc bắt đầu từ những năm 1949 với nhiều chính sách khác nhau. Đặc biệt, từ năm 1978, các cải cách kinh tế đã thúc đẩy mạnh mẽ quá trình CNH, giúp Trung Quốc trở thành một trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới.

II. Thực Trạng Công Nghiệp Hóa Tại Trung Quốc Hiện Nay

Hiện nay, công nghiệp hóa tại Trung Quốc đang đối mặt với nhiều thách thức. Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn tồn tại những vấn đề như ô nhiễm môi trường, chênh lệch giàu nghèo và sự phát triển không đồng đều giữa các vùng miền.

2.1. Những Thành Tựu Đạt Được Trong CNH

Trung Quốc đã đạt được nhiều thành tựu trong CNH, bao gồm việc tăng trưởng GDP liên tục, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Những thành tựu này đã giúp Trung Quốc vươn lên vị trí hàng đầu trong nền kinh tế toàn cầu.

2.2. Những Thách Thức Đang Đối Mặt

Mặc dù có nhiều thành tựu, nhưng Trung Quốc vẫn phải đối mặt với các thách thức như ô nhiễm môi trường, sự chênh lệch giàu nghèo và áp lực từ việc duy trì tăng trưởng bền vững. Những vấn đề này cần được giải quyết để đảm bảo sự phát triển lâu dài.

III. Chính Sách Công Nghiệp Hóa Của Trung Quốc

Chính phủ Trung Quốc đã triển khai nhiều chính sách nhằm thúc đẩy CNH. Những chính sách này không chỉ tập trung vào phát triển công nghiệp mà còn chú trọng đến bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

3.1. Các Chính Sách Chính Được Thực Hiện

Các chính sách như cải cách kinh tế, mở cửa thị trường và thu hút đầu tư nước ngoài đã được thực hiện để thúc đẩy CNH. Những chính sách này đã tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển của các ngành công nghiệp.

3.2. Tác Động Của Chính Sách Đến Kinh Tế

Chính sách CNH đã có tác động tích cực đến nền kinh tế Trung Quốc, giúp tăng trưởng GDP và cải thiện đời sống người dân. Tuy nhiên, cũng cần xem xét các tác động tiêu cực đến môi trường và xã hội.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Công Nghiệp Hóa Tại Trung Quốc

Ứng dụng thực tiễn của CNH tại Trung Quốc đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các mô hình phát triển công nghiệp đã được áp dụng thành công tại nhiều khu vực, tạo ra việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

4.1. Mô Hình Phát Triển Công Nghiệp Hương Trấn

Mô hình phát triển công nghiệp hương trấn đã giúp nhiều vùng nông thôn tại Trung Quốc phát triển kinh tế. Điều này không chỉ tạo ra việc làm mà còn giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về CNH

Nghiên cứu về CNH tại Trung Quốc cho thấy rằng việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất đã giúp tăng năng suất lao động và cải thiện hiệu quả kinh tế.

V. Kết Luận Về Triển Vọng Công Nghiệp Hóa Tại Trung Quốc

Triển vọng công nghiệp hóa tại Trung Quốc trong tương lai rất sáng sủa. Với những chính sách đúng đắn và sự đầu tư vào công nghệ, Trung Quốc có thể tiếp tục phát triển mạnh mẽ và duy trì vị thế của mình trong nền kinh tế toàn cầu.

5.1. Dự Báo Tương Lai Của CNH

Dự báo cho thấy rằng Trung Quốc sẽ tiếp tục đẩy mạnh CNH, tập trung vào phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Điều này sẽ giúp Trung Quốc duy trì sự phát triển lâu dài.

5.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Cho Các Nước Khác

Quá trình CNH của Trung Quốc cung cấp nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho các quốc gia đang phát triển khác. Việc áp dụng các chính sách phù hợp và đầu tư vào công nghệ là rất cần thiết để đạt được thành công.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp được thực hiện bởi sinh viên Nguyễn Thị Phong Liên, dưới sự hướng dẫn của giảng viên Hoàng Xuân Dũng tại Khoa Địa lý, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh (niên khóa 2000 - 2004, hoàn thành tháng 5 năm 2004). Nghiên cứu thuộc chuyên ngành Địa lý kinh tế - xã hội.

Về bối cảnh thực tiễn, tác giả chỉ ra rằng công nghiệp hóa (CNH) là quy luật lịch sử tất yếu đối với các quốc gia đang phát triển nhằm thoát khỏi tình trạng nghèo nàn, lạc hậu, chuyển từ sản xuất tự cung tự cấp sang sản xuất chuyên môn hóa với năng suất lao động cao. Từ sau công cuộc cải cách và mở cửa năm 1978, Trung Quốc đã đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế cao liên tục trong hơn hai thập kỷ, nâng cao đời sống dân cư và thay đổi vị thế kinh tế quốc tế. Do Việt Nam và Trung Quốc có nhiều nét tương đồng về kinh tế, văn hóa và thể chế chính trị, việc nghiên cứu các chính sách và bước đi trong tiến trình CNH của Trung Quốc mang ý nghĩa thực tiễn nhằm cung cấp bài học kinh nghiệm cho sự nghiệp CNH, hiện đại hóa (HĐH) tại Việt Nam.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể gồm 3 nhiệm vụ chính:

1. Hệ thống hóa các cơ sở lý luận về CNH và phân tích các cơ sở thực tiễn chi phối tiến trình CNH tại Trung Quốc.
2. Phân tích các nội dung cốt lõi của quá trình CNH ở Trung Quốc từ năm 1979 đến cuối thế kỷ XX, trọng tâm là sự chuyển dịch cơ cấu ngành, mô hình xí nghiệp hương trấn, vai trò của các đặc khu kinh tế và hoạt động thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
3. Đánh giá các kết quả bước đầu, nhận diện những vấn đề tồn tại, thách thức nảy sinh và các định hướng giải quyết của Trung Quốc trong giai đoạn tiếp theo.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Quá trình công nghiệp hóa và các vấn đề kinh tế - xã hội liên quan tại Trung Quốc.
• Phạm vi không gian: Lãnh thổ Trung Quốc, bao gồm khu vực Đại lục và mối quan hệ kinh tế với các vùng lãnh thổ Hồng Kông, Ma Cao, Đài Loan.
• Phạm vi thời gian: Tập trung chủ yếu từ mốc cải cách mở cửa năm 1979 đến những năm cuối thế kỷ XX, có cập nhật một số dữ liệu thống kê kinh tế đến giai đoạn 2001 - 2002.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận đối tượng nghiên cứu dựa trên hệ thống khái niệm học thuật và quan điểm địa lý kinh tế. Về mặt lý thuyết, tác giả tổng hợp các định nghĩa về CNH từ nhiều nguồn: quan niệm thông thường (Từ điển phổ thông năm 1971; Từ điển Petit Larousse Illustré năm 1992); quan niệm của Liên Xô cũ (sách "Những vấn đề CNH của các nước đang phát triển", 1972) nhấn mạnh việc xây dựng nền đại công nghiệp cơ khí lấy công nghiệp nặng và chế tạo máy làm trung tâm; định nghĩa của Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO, 1963) về việc huy động các nguồn lực xã hội xây dựng cơ cấu kinh tế đa ngành kỹ thuật hiện đại; và định nghĩa của Liên Hợp Quốc do chuyên viên thống kê kinh tế Vũ Quang Việt soạn thảo (1995) nhấn mạnh vào việc trang bị máy móc, công nghệ hiện đại và phương pháp quản lý tiên tiến vào sản xuất nhằm thúc đẩy tăng trưởng giá trị tăng thêm (GDP) bền vững.

Đối với Trung Quốc, cơ sở lý luận của CNH gắn liền với khái niệm "hiện đại hóa" và "công nghiệp hóa nông thôn", được cụ thể hóa qua chương trình "Bốn hiện đại hóa" (khởi xướng từ năm 1964 bởi Chu Ân Lai, triển khai lại từ năm 1977) và các nghị quyết từ Hội nghị Trung ương 3 Khóa XI (1978) đến Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ XIII, XIV và XV. Khung chiến lược CNH của Trung Quốc được phân kỳ qua 3 bước đi trong vòng 100 năm (1949 - 2050):

• Bước 1 (1980 - 1990): Tăng gấp đôi GDP so với năm 1980, giải quyết vấn đề ăn no mặc ấm.
• Bước 2 (1990 - 2000): Tăng gấp đôi GDP so với năm 1990, đưa đời sống nhân dân đạt mức khá giả.
• Bước 3 (2000 - 2050): Đưa GDP bình quân đầu người đạt mức các nước phát triển trung bình, nhân dân đạt mức tương đối giàu có; chia thành giai đoạn 2010 - 2020 (hoàn thiện chế độ) và 2020 - 2049 (hoàn thành CNH).

Khóa luận vận dụng hệ thống phương pháp luận của khoa học địa lý:

• Quan điểm hệ thống: Xem nền kinh tế Trung Quốc là một phân hệ trong nền kinh tế thế giới; CNH là một tiến trình vận động lịch sử lâu dài chịu sự tác động tương hỗ giữa chính sách, tiềm năng và các thành phần kinh tế.
• Quan điểm tổng hợp lãnh thổ: Phân tích sự gắn kết hữu cơ giữa các yếu tố điều kiện tự nhiên, dân cư và kinh tế - xã hội trong không gian địa lý.
• Quan điểm lịch sử viễn cảnh: Xem xét sự biến đổi của các đối tượng địa lý theo thời gian để giải thích hiện trạng và dự báo xu hướng tương lai.

Các phương pháp nghiên cứu cụ thể bao gồm:

• Phương pháp thống kê - phân tích - so sánh: Khai thác chuỗi số liệu thống kê kinh tế để so sánh mức độ chuyển dịch giữa các ngành, các vùng lãnh thổ và các giai đoạn phát triển.
• Phương pháp tổng hợp, logic: Phân loại, liên kết các nguồn tài liệu thứ cấp nhằm xây dựng hệ thống luận điểm chặt chẽ.
• Phương pháp bản đồ - biểu đồ: Trực quan hóa cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động và kim ngạch thương mại qua các biểu đồ phân tích.

Nguồn dữ liệu của đề tài là dữ liệu thứ cấp, trích xuất từ Niên giám thống kê Trung Quốc (năm 1993), các báo cáo của Trung tâm Thông tin thuộc Ủy ban Kế hoạch Nhà nước Hà Nội (tập sách "Cải cách kinh tế Trung Quốc tập 1", 1988), các ấn phẩm nghiên cứu của Bộ Tài chính Việt Nam (Thông tin phục vụ lãnh đạo số 5/1998), Tạp chí Nghiên cứu Trung Quốc, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế Thế giới, cùng các công trình nghiên cứu chuyên khảo xuất bản trong nước.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về CNH của Trung Quốc

Chương I làm rõ các khái niệm, đặc trưng thời đại của CNH và những điều kiện tiền đề đặc thù của Trung Quốc. Về cơ sở thực tiễn, tác giả phân tích các yếu tố vị trí địa lý, quy mô dân số, tài nguyên và nền tảng lịch sử:

• Vị trí địa lý và quy mô lãnh thổ: Trung Quốc có diện tích 9,6 triệu km² (đứng thứ 3 thế giới sau Nga và Canada), trải dài 36 vĩ độ (19°B - 55°B) và hơn 60 kinh độ, đường biên giới bộ 22.000 km tiếp giáp 15 quốc gia. Dân số thời điểm nghiên cứu đạt trên 1,2 tỷ người, vừa là nguồn cung cấp lao động dồi dào, vừa tạo ra thị trường nội địa có sức tiêu thụ lớn.
• Nguồn lực tự nhiên: Trữ lượng tài nguyên thiên nhiên đứng thứ 3 thế giới. Số liệu thống kê từ Ủy ban Kế hoạch Nhà nước (1988) cho thấy quy mô các nguồn tài nguyên chủ lực của Trung Quốc như sau:

Loại tài nguyên	Quy mô / Trữ lượng
Diện tích rừng	115.000 ha (tỷ lệ che phủ 12%)
Diện tích đồng cỏ	319.000 ha
Diện tích đất có khả năng canh tác	224.000 ha
Diện tích mặt nước ngọt	16.000 ha
Diện tích có khả năng chăn nuôi	5.000 ha
Trữ lượng thủy điện	766 triệu kW
Diện tích vùng biển	818.000 dặm vuông
Diện tích mặt nước biển có thể nuôi cá	492.000 ha
Trữ lượng than	737,11 tỷ tấn
Trữ lượng quặng sắt	47,198 tỷ tấn

• Nền tảng 30 năm CNH xã hội chủ nghĩa (1949 - 1979): Trung Quốc áp dụng mô hình Liên Xô cũ, tập trung phát triển công nghiệp nặng khép kín, tiếp nhận hơn 200 công trình viện trợ từ Liên Xô và khối xã hội chủ nghĩa. Kết thúc kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1957), tỷ lệ tự cấp máy móc thiết bị tăng từ 25% lên 60%, tỷ lệ tự cấp thép từ 10% lên 80%. Đến năm 1985, cả nước hình thành 22 thành phố có trên 1 triệu dân, 14 hải cảng quốc tế với lượng luân chuyển hàng hóa 200 triệu tấn/năm; năm 1980 có 77 sân bay (phục vụ 3,43 triệu lượt khách), 160.000 km đường sắt và 876.000 km đường bộ.
• Mối liên hệ với các vùng lãnh thổ mở cửa: Hồng Kông (diện tích 1.076 km², dân số 6,6 triệu người, kim ngạch xuất khẩu 188 tỷ USD, GDP bình quân 26.160 USD, thị trường cổ phiếu thứ 6 thế giới và thứ 2 châu Á với giá trị tài sản 3.000 tỷ HKD, thị trường ngoại hối chiếm hơn 5% toàn cầu, được chuyển giao ngày 01/7/1997); Ma Cao (chuyển giao ngày 20/12/1999); và Đài Loan (diện tích 36.000 km², dân số 21,77 triệu người năm 1998, GDP 248,4 tỷ USD, xuất khẩu trên 122 tỷ USD). Đây là các nguồn bổ sung vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý cho Đại lục.

Chương II: Một số vấn đề của quá trình CNH ở Trung Quốc từ năm 1979 đến những năm cuối thế kỷ XX

Chương II là phần trọng tâm của khóa luận, phân tích 4 phương diện vận hành của quá trình CNH:

1. Chuyển dịch cơ cấu ngành: Từ năm 1978, kinh tế Trung Quốc tăng trưởng bình quân xấp xỉ 10%/năm. Giai đoạn 1978 - 1992, sản nghiệp 2 (công nghiệp và xây dựng) tăng trưởng bình quân 10,7%/năm, gấp đôi sản nghiệp 1 (nông - lâm - thủy sản và khai khoáng). Tỷ trọng sản nghiệp 1 trong GDP giảm 11% sau 14 năm. Về phân bố lao động, tỷ lệ lao động trong sản nghiệp 1 giảm từ 70,5% (năm 1978) xuống 58,5% (năm 1992), trong khi sản nghiệp 3 (dịch vụ) tăng từ 12,1% lên 19%. Về nội bộ ngành công nghiệp, giai đoạn 1978 - 1992 công nghiệp nhẹ tăng 7,9 lần (bình quân 14%/năm), công nghiệp nặng tăng 5,3 lần (bình quân 10,6%/năm); từ sau năm 1992 nhịp độ tăng trưởng công nghiệp nặng bắt đầu vượt công nghiệp nhẹ.

2. Phát triển xí nghiệp hương trấn (XNHT): Mô hình CNH nông thôn điển hình vận hành theo chủ trương "ly thổ bất ly hương, nhập xưởng bất nhập thành" (rời ruộng không rời làng, vào nhà máy không vào thành phố), bao gồm 5 nhóm ngành: chế biến nông sản, công nghiệp, kiến trúc, giao thông vận tải và dịch vụ thương nghiệp. XNHT hoạt động theo cơ chế thị trường tự chịu lỗ lãi, tự chủ kinh doanh, phân phối theo lao động, hợp đồng lao động linh hoạt. Chi phí tạo một việc làm tại XNHT chỉ bằng 10% doanh nghiệp nhà nước (1.500 NDT so với 15.000 NDT); chi phí tăng sản xuất 1 tấn than ở mỏ nhỏ nông thôn chỉ mất 20 - 30 NDT (so với 200 NDT của mỏ nhà nước). Năm 1991, cả nước có 19,08 triệu XNHT, giải quyết việc làm cho 96,09 triệu lao động, tạo ra 1.162,2 tỷ NDT giá trị sản lượng (chiếm 1/4 sản lượng cả nước, 60% sản lượng nông thôn; sản lượng công nghiệp đạt 870 tỷ NDT, chiếm 1/3 công nghiệp cả nước). Năm 1997, số lượng đạt 23,36 triệu xí nghiệp, thu hút 130 triệu lao động nông thôn (chiếm 1/3 lực lượng lao động nông thôn), tạo ra 1.700 tỷ NDT (213 tỷ USD), chiếm 60% giá trị gia tăng ở nông thôn và 30% GNP cả nước.

3. Phát triển các đặc khu kinh tế (ĐKKT): Thành lập từ năm 1979 - 1980 gồm Thẩm Quyến, Chu Hải, Sán Đầu (Quảng Đông), Hạ Môn (Phúc Kiến) và mở rộng thêm Hải Nam (1988). Diện tích các đặc khu được mở rộng nhanh chóng: Chu Hải từ 6,1 km² lên 15,6 km²; Sán Đầu từ 1,6 km² lên 52,6 km²; Hạ Môn từ 2,5 km² lên 131 km². Năm 1998, tổng diện tích 5 đặc khu đạt 35.080 km², dân số trên 10 triệu người, tạo giá trị sản lượng trên 200 tỷ USD và xuất khẩu 30 tỷ USD. Năm 1997, 5 ĐKKT cùng các thành phố mở cửa thu hút hơn 50 tỷ USD vốn FDI với 40.000 xí nghiệp hoạt động (riêng Thẩm Quyến chiếm 1/7 vốn FDI cả nước). Số liệu so sánh thương mại năm 1996 phản ánh vai trò của các đặc khu:

Khu vực	Kim ngạch xuất nhập khẩu năm 1996 (tỷ USD)
Toàn quốc	289,90
5 Đặc khu kinh tế	59,14
Các khu khai phát	15,27
Các vùng kinh tế khác	215,49

4. Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI): Từ năm 1979 đến tháng 11/1997, Trung Quốc thành lập 302.400 xí nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, tổng vốn đăng ký đạt 593,42 tỷ USD, vốn thực hiện đạt 216,6 tỷ USD (tỷ lệ giải ngân đạt 37,76%). Đến cuối năm 1996 có khoảng 140.000 xí nghiệp FDI đang hoạt động. Tính đến tháng 8/2002, số dự án đầu tư nước ngoài đạt 21.470 doanh nghiệp, vốn đăng ký lũy kế đạt 523,07 tỷ USD và giải ngân đạt 344,42 tỷ USD, đưa Trung Quốc vượt Mỹ về thu hút vốn FDI hàng năm. Khối Hoa kiều đóng góp khoảng 70% tổng vốn đầu tư nước ngoài (đến tháng 9/1995, Hồng Kông và Ma Cao đã đầu tư 74,12 tỷ USD). Về thể chế, Luật Đầu tư và Hợp tác Trung Quốc - Nước ngoài ban hành ngày 01/7/1979 và sửa đổi tháng 4/1990, cùng hơn 500 văn bản quy phạm liên quan đã tạo khung pháp lý điều chỉnh hình thức đầu tư từ liên doanh chuyển dần sang doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài.

5. Phát triển nguồn nhân lực và khoa học kỹ thuật: Trình bày các đặc điểm nguồn lao động, chính sách đào tạo nguồn nhân lực, phương thức kết hợp tiếp nhận chuyển giao công nghệ nước ngoài qua FDI và nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học - công nghệ trong nước phục vụ CNH.

Chương III: Một số kết quả - Những vấn đề tồn tại và hướng giải quyết

Chương III tổng kết các thành quả kinh tế - xã hội, chỉ ra những hạn chế nội tại và nêu định hướng giải quyết:

• Thành quả: Tăng trưởng GDP duy trì mức cao; cơ cấu ngành chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, giảm nông nghiệp; cơ cấu dân số và lao động dịch chuyển từ nông nghiệp sang phi nông nghiệp; mức sống dân cư được nâng lên rõ rệt.
• Tồn tại và thách thức: Tốc độ tăng trưởng kinh tế cuối thập kỷ 90 có biểu hiện chậm lại do các rào cản kết cấu hạ tầng và tiêu thụ thị trường; môi trường tự nhiên bị ô nhiễm nghiêm trọng do khí thải công nghiệp và công nghệ lạc hậu tại khu vực nông thôn; khoảng cách chênh lệch giàu nghèo gia tăng sâu sắc giữa miền duyên hải phía Đông với khu vực miền Trung và miền Tây; tệ nạn xã hội nảy sinh tại các đô thị đang công nghiệp hóa.
• Phương hướng và biện pháp giải quyết: Kích cầu kinh tế nội địa và mở rộng đầu tư công cho hạ tầng; thực thi các chính sách chuyển dịch vốn và kỹ thuật về miền Trung và miền Tây; kiểm soát ô nhiễm môi trường, đổi mới công nghệ tại các cơ sở sản xuất; đẩy mạnh an sinh xã hội, giải quyết việc làm và xử lý tệ nạn xã hội.

Kết quả và đóng góp

Về kết quả nghiên cứu, khóa luận đã lượng hóa và làm sáng tỏ tiến trình CNH của Trung Quốc giai đoạn 1979 - 2002 qua hệ thống số liệu cụ thể:

• Tốc độ tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu: Chứng minh mức tăng trưởng GDP bình quân xấp xỉ 10%/năm là kết quả trực tiếp của việc chuyển dịch cơ cấu ngành, trong đó sản nghiệp 2 giữ vai trò đầu tàu (tăng trưởng 10,7%/năm giai đoạn 1978 - 1992).
• Hiệu quả mô hình CNH nông thôn: Làm rõ vai trò của 23,36 triệu XNHT vào năm 1997 trong việc giải quyết việc làm tại chỗ cho 130 triệu lao động nông nghiệp, đóng góp 30% GNP toàn quốc và giảm chi phí đầu tư tạo việc làm xuống chỉ còn 1.500 NDT/người.
• Vai trò hạt nhân của ĐKKT và FDI: Xác định 5 ĐKKT (35.080 km²) chỉ chiếm phần nhỏ diện tích nhưng tạo ra trên 200 tỷ USD giá trị sản lượng năm 1998; dòng vốn FDI giải ngân đạt 344,42 tỷ USD tính đến tháng 8/2002 với sự tham gia chủ đạo của nguồn vốn Hoa kiều (chiếm khoảng 70%).

Về giải pháp và kiến nghị đề xuất:

• Tác giả hệ thống hóa các biện pháp của Trung Quốc nhằm thúc đẩy CNH bền vững: gắn kết phát triển công nghiệp với hiện đại hóa nông nghiệp; tái cơ cấu công nghiệp nặng theo hướng phục vụ trực tiếp cho nông nghiệp, công nghiệp nhẹ và hạ tầng; kết hợp tiếp cận công nghệ nước ngoài với phát triển khoa học công nghệ bản địa.
• Đề xuất việc vận dụng kinh nghiệm của Trung Quốc vào điều kiện Việt Nam: tập trung nguồn lực phát triển các ngành sản xuất hàng tiêu dùng và chế biến hướng về xuất khẩu; đẩy mạnh CNH nông thôn thông qua các doanh nghiệp vừa và nhỏ để giải quyết tình trạng dư thừa lao động nông nghiệp; xây dựng chính sách ưu đãi linh hoạt để thu hút nguồn vốn FDI gắn với chuyển giao công nghệ hiện đại.

Về đóng góp học thuật theo nhìn nhận của tác giả:

• Công trình đã tổng hợp có hệ thống các tài liệu kinh tế - địa lý phân tán từ nhiều nguồn sách báo Trung Quốc và quốc tế để phác họa bức tranh toàn cảnh về CNH Trung Quốc trong 20 năm cải cách mở cửa.
• Khóa luận không chỉ dừng lại ở các số liệu kinh tế vĩ mô mà đi sâu phân tích cơ chế vận hành đặc thù của các mô hình thể chế như XNHT và ĐKKT dưới góc độ địa lý kinh tế - xã hội.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự xác định các giới hạn nghiên cứu cụ thể:

• Về phạm vi nội dung: Vấn đề CNH mang tính đa ngành và phức tạp, tác giả xác định đề tài chỉ dừng lại ở mức độ "bước đầu tìm hiểu" các khía cạnh chủ yếu của CNH kinh tế, chưa đi sâu phân tích toàn diện tất cả các lĩnh vực kỹ thuật chuyên ngành hoặc cấu trúc xã hội chi tiết.
• Về nguồn dữ liệu: Do điều kiện nghiên cứu tại thời điểm năm 2004, việc tiếp cận nguồn tài liệu sơ cấp từ Trung Quốc gặp khó khăn; các tư liệu chủ yếu là tài liệu thứ cấp được biên dịch, phản ánh số liệu đến những năm cuối thế kỷ XX và một số ít cập nhật đến năm 2002. Đề tài chưa có điều kiện khảo sát thực địa trực tiếp tại các địa bàn nghiên cứu ở Trung Quốc.
• Hướng mở rộng: Nghiên cứu tiếp theo cần theo dõi tác động dài hạn của việc Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO năm 2001) đối với tiến trình chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp và đánh giá sự phân hóa không gian kinh tế giữa các vùng Đông - Trung - Tây trong thập niên đầu thế kỷ XXI.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, giảng viên ngành Sư phạm Địa lý, Địa lý học, Kinh tế phát triển, Quốc tế học và Đông phương học khi nghiên cứu về địa lý kinh tế khu vực Đông Á và mô hình phát triển kinh tế của Trung Quốc.
• Người làm nghiên cứu, học viên cao học thực hiện các đề tài so sánh chính sách phát triển kinh tế, chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn và chiến lược thu hút FDI giữa Việt Nam và các quốc gia láng giềng.
• Các nội dung có giá trị tham khảo cao gồm: phần tổng thuật các định nghĩa lý thuyết về CNH (Chương I); các phân tích về mô hình tổ chức và cơ chế hoạt động của Xí nghiệp hương trấn (Chương II, mục II); cơ chế tổ chức và vai trò kinh tế của 5 đặc khu kinh tế đầu tiên của Trung Quốc (Chương II, mục III).

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận giải thích nguyên nhân tại sao Trung Quốc ít dùng thuật ngữ "công nghiệp hóa" mà hay dùng thuật ngữ "hiện đại hóa" như thế nào? Tác giả giải thích rằng bản thân thuật ngữ "hiện đại hóa" đã bao hàm quá trình CNH, vì CNH luôn đòi hỏi phải đạt tới trình độ kinh tế hiện đại nhất tại thời điểm tiến hành để tránh nguy cơ tụt hậu. Trung Quốc coi việc CNH khu vực đô thị là một tiến trình đương nhiên và thường dùng cụm từ "công nghiệp hóa nông thôn" khi đề cập đến phát triển nông nghiệp, hoặc cụm từ "hiện đại hóa" nói chung (như chương trình Bốn hiện đại hóa). Từ Đại hội XV của Đảng Cộng sản Trung Quốc (năm 1997), thuật ngữ "công nghiệp hóa" đã được văn kiện chính thức sử dụng cụ thể trở lại cùng với mục tiêu hiện đại hóa xã hội chủ nghĩa.

2. Phương châm hoạt động cốt lõi của mô hình Xí nghiệp hương trấn (XNHT) là gì và mang lại hiệu quả giải quyết việc làm ra sao? Phương châm cốt lõi của XNHT là "ly thổ bất ly hương, nhập xưởng bất nhập thành" (rời ruộng không rời làng, vào nhà máy không vào thành phố). Phương châm này cho phép chuyển đổi cơ cấu nghề nghiệp của nông dân sang sản xuất công nghiệp và dịch vụ ngay tại quê hương mà không gây sức ép di dân cơ học vào các đô thị lớn. Nhờ chi phí tạo việc làm thấp (khoảng 1.500 NDT/lao động, chỉ bằng 10% mức đầu tư 15.000 NDT của xí nghiệp nhà nước), đến năm 1997 các XNHT đã thu hút được 130 triệu lao động, chiếm 1/3 tổng lực lượng lao động nông thôn Trung Quốc.

3. Năm đặc khu kinh tế đầu tiên của Trung Quốc được thành lập vào những năm nào và có quy mô diện tích ra sao? Năm ĐKKT được thành lập gồm: Thẩm Quyến và Chu Hải (năm 1980), Sán Đầu và Hạ Môn (năm 1981), Hải Nam (năm 1988). Diện tích các đặc khu được mở rộng nhanh chóng trong quá trình phát triển: Chu Hải từ 6,1 km² lên 15,6 km²; Sán Đầu từ 1,6 km² lên 52,6 km²; Hạ Môn từ 2,5 km² lên 131 km²; và Hải Nam là đặc khu có quy mô lớn nhất. Đến năm 1998, tổng diện tích tự nhiên của cả 5 đặc khu kinh tế đạt 35.080 km² với dân số trên 10 triệu người.

4. Khối Hoa kiều đóng vai trò như thế nào trong cơ cấu nguồn vốn FDI đầu tư vào Trung Quốc theo phân tích của khóa luận? Theo số liệu trong khóa luận, nguồn vốn từ cộng đồng người Hoa ở nước ngoài, đặc biệt từ Hồng Kông, Ma Cao và Đài Loan, chiếm khoảng 70% tổng số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Trung Quốc. Tính riêng đến tháng 9 năm 1995, Hồng Kông và Ma Cao đã đầu tư vào Trung Quốc 74,12 tỷ USD. Nguồn vốn này kết hợp với mạng lưới kinh doanh của gần 30 triệu người Hoa tại khu vực Đông Nam Á là nguồn lực tài chính bên ngoài chủ lực thúc đẩy tiến trình CNH của Trung Quốc.

5. Cơ cấu ngành công nghiệp của Trung Quốc thay đổi theo thứ tự ưu tiên nào sau Hội nghị Trung ương 3 Khóa XI (1978)? Trước năm 1978, Trung Quốc áp dụng thứ tự ưu tiên phát triển truyền thống là "công nghiệp nặng - công nghiệp nhẹ - nông nghiệp". Sau Hội nghị Trung ương 3 Khóa XI năm 1978, thứ tự ưu tiên đã được đảo ngược thành "nông nghiệp - công nghiệp nhẹ - công nghiệp nặng". Trong suốt thập niên 1980, công nghiệp nhẹ được ưu tiên tăng trưởng bình quân 14%/năm (tăng 7,9 lần) so với 10,6%/năm của công nghiệp nặng (tăng 5,3 lần); đến giai đoạn sau năm 1992, công nghiệp nặng mới bắt đầu tăng tốc vượt trở lại để đáp ứng yêu cầu xây dựng cơ sở hạ tầng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Phong Liên là công trình nghiên cứu địa lý kinh tế hệ thống hóa bức tranh công nghiệp hóa của Trung Quốc trong giai đoạn 1979 - 2002. Tác giả đã phân tích cơ sở lý luận, điều kiện thực tiễn và làm rõ vai trò của các trụ cột phát triển gồm chuyển dịch cơ cấu ngành, xí nghiệp hương trấn, đặc khu kinh tế và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Mặc dù bị hạn chế bởi tính chất dữ liệu thứ cấp và phạm vi nghiên cứu thời điểm năm 2004, khóa luận đã cung cấp nguồn tư liệu học thuật giá trị cùng các bài học kinh nghiệm hữu ích cho tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LY LUẬN VÀ CƠ SỞ THUC TIEN VỀ CNH CUA TRUNG QUỐC L1. NHỮNG CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CONG NGHIỆP HÓA. Một số khái niệm. Như chúng ta đã biết, CNH là một quá trình mang tính tất yếu của lịch sử.

Vậy CNH là gì? Từ xưa đến nay đã có rất nhiều quan niệm khác nhau về khái niệm CNH như : *Theo quan điểm đơn giản có tính phổ biến thông thường: - Thứ nhất, Trong “Từ điển phổ thông "của Nhà xuất bản Giáo dục năm 1971 đã viết: “CNH là biến một nước nông nghiệp thành một nước trong đó mọi ngành sản xuất déu dùng máy móc ”. -Thứ hai, Trong " Từ điển Petit Lrousse Ilustre” của Pháp lại viết : “CNH là đưa đặc tính công nghiệp cho một hoạt động. trang bị một vùng, một nước các nhà máy, các loại công nghiệp "(xuất bản năm 1992, trang 520). *Theo quan điểm nhấn mạnh đặc trưng, đặc thù từng nước mà không nói đến tính chất phổ biến chung của mọi quá trình CNH.

Đại diện cho quan điểm này là từ điển và sách giáo khoa Liên Xô (cũ). Ví dụ: “Những vấn để CNH của các nước dang phát triển”"( NXB Tư tưởng Mát-xcơ-va, 1972) , Ban dich của trường Kinh tế kế hoạch, đã viết: “CNH là quá trình xây dựng nên đại công nghiệp cơ khí có khả năng cải tạo cả nông nghiệp. Đó là sự phát triển của công nghiệp nặng với ngành trung tâm là chế tạo máy ”. Quan điểm này xuất phát từ thực tiễn Liên Xô (cũ) được xem là hợp lý trong điểu kiện của Liên Xô thời đó.

Tuy nhiên sẽ là sai lắm nếu coi đó là quan điểm phổ biến để áp dụng cho tất cả các nước đang phát triển trong điểu kiện hiện nay. SEE EEE EEE EEE EOE OTR RR KKK KKK eee SOTH: Aguyén Thi Phong Litn Trang 8 Khod luận tất nghi¢n GOI: Hoang Quan Ding * Theo quan điểm CNH ở các nước nông nghiệp thi: CNH thực chất là phát triển "công nghiệp chế biến” hay phát triển * công nghiệp chế biến" là * bản lẻ của CNH", Quan điểm này xuất hiện ở An Độ từ những năm 40 của thế kỷ XX rỗi phát triển dẫn với những mô hình chiến lược CNH khác nhau ở các nước đang phát triển. * Quan điểm cin cứ vào chế độ chính trị, vào mục tiêu, vào động lực, nguồn vốn và kết quả xã hội để chia ra 3 loại CNH khác nhau là: CNH Tư Bản Chủ Nghĩa (TBCN) , CNH Dãn Tộc Chủ Nghĩa (DTCN) và CNH Xã Hội Chủ Nghĩa (XHCN). Ví du, “Từ điển Kinh tế chính trị học” do Giáo sư M.Vôn Cốp biên soạn (NXB Tiến bộ, Mát-xcơ-va,1987) đã chia ra 3 khái niệm về CNH để có những định nghĩa khác nhau: - Về CNH TBCN, có 6 đặc trưng chủ yếu: + Một là tự phát.

+ Hai là bắt đầu từ công nghiệp nhẹ. + Ba là sử dụng nguồn vốn từ sự bóc lột và cướp bóc. + Bốn là phát triển nhanh các thành phố gây nên đối lập giữa thành thị và nông thôn, tạo thêm mâu thuẫn giữa các nước phát triển và các nước lạc hậu. + Năm là diễn ra không cùng một lúc do quy luật phát triển không đều vốn có của TBCN.

+ Sáu là nhờ CNH TBCN, ngay từ thế kỷ XIX , Anh, Đức, Pháp , Mỹ đã có một nền công nghiệp hùng mạnh và đã trở thành những cường quốc công nghiệp. - Về CNH DTCN cũng là một quá trình nâng cao tử trọng công nghiệp nhằm cải tạo cơ cấu, thanh phần xã hội, xây dựng và củng cố đất nước. - Về CNH XHCN, căn bản khác CNH TBCN về các mặt: mục đích, nguồn von, phương pháp thực hiện và kết qủa xã hội. ee te ee Ee EEE ET En EE RE RR RRM 0B min in em mm mi SOTH: Hguyén Thi Phong Lien Trang 2 Khod luận tất ngiiệp 029: Hoang (xuân Ding CNH XHCN được thực hiện có kế hoạch việc xây dựng nén đại công nghiệp XHCN, trước hết là công nghiệp nang, đảm bảo địa vị thống trị của quan hệ sản xuất XHCN.

CNH XHCN sử dụng nguồn vốn ở trong nước do tích lũy của bản thân trong nền kinh tếquốc dan. CNH XHCN được tiến hành với tốc độ cao, sẽ tạo ra cơ sở vật chất để xoá bỏ sự đối lập giữa thành thị và nông thôn, giữa lao động trí óc và lao động chân tay. Đó là ưu việt của CNH XHCN. -Năm 1963, Tổ chức phát triển công nghiệp của Liên Hợp Quốc (UNIDO) lại đưa ra một định nghĩa mới về CNH có tính tổng hợp trung gian như sau: CNH là một quá trình phát triển kinh tế, trong đó một bộ phận ngày càng tăng các nguồn của cải của xã hội được huy động để phát triển một cơ cấu kinh tế đa ngành ở trong nước với kỹ thuật hiện đại.

Đây là quá trình biến đổi nền kinh tế mà nông nghiệp và khai thác nguyên liệu chiếm tỷ trọng lớn sang một nền kinh tế mà công nghiệp đóng vai trò chủ đạo. Với sự tiến triển của quá trình CNH, tỷ trọng của các ngành công nghiệp hiện đại sẽ ngày càng lớn, xuất khẩu và thu hút phần lớn lực lượng lao động xã hội". Đây là một khái niệm sâu sắc và đẩy đủ hơn, khái niệm này đã đặt CNH trong bối cảnh chung của phát triển kinh tế trên cơ sở thay đổi cơ cấu kinh tế với kỹ thuật hiện đại bảo đảm nền kinh tế phát triển với nhịp độ cao và đạt tới sự tiến bộ về kinh tế xã hội. CNH là một quá trình bao trùm toàn bộ phát triển kinh tế, xây dựng cơ cấu kính tế nhiễu ngành chứ không chỉ xây dựng và phát triển công nghiệp.

Việc nâng cao trình độ kỹ thuật, ấp dụng một cách phổ biến công nghệ hiện đại là nội dung cơ bản của quá trình CNH, Trong nền kinh tế mới, CNH cũng có nghĩa là quá trình xây dựng được ngày càng nhiều ngành công nghệp có sức mạnh trên thị trường quốc tế. - Tuy nhiên, đến năm 1995, Liên Hợp Quốc lại đưa ra một định nghĩa CNH hoàn chỉnh hơn do Tiến sĩ kinh tế Vũ Quang Việt, chuyên viên thống kê kinh tế Liên Hợp Quốc, thảo như sau:. t9 SOTH: UAguyén “Thị Phoug Điêu Trang 10 Khoa luận tất nghiện GOWD: 2fodnug Anan Ving “CNH là quá trình trang bi máy móc và công nghệ hiện đại cũng như phương pháp quản lý tiên tiến vào mọi hoạt động sản xuất, đưa đến tốc phát triển nhanh và bến vững về giá trị tăng thêm (GDP). Con đường CNH của một nước tuỳ thuộc vào đặc thù vào đặc thù về nguồn lao động và nguồn tài nguyên của nước đó, Tuy vậy.

đối với những nước có dân số đáng kể, cái cầu trung gian thường là từ phát triển công nghiệp chế biến hàng hóa tiêu dùng, dùng sức lao động cơ bắp tiến dẫn lên lao động chuyên môn rồi lên lao động cao cấp và kính tế dịch vụ tiên tiến", (Theo thông tin những vấn dé lý luận số 17 năm 1995) Như vậy, hau hết các khái niệm trên đều chỉ ra rằng CNH không chỉ là sự phát triển của công nghiệp mà còn bao trùm cả sự phat triển của các ngành khác, các lĩnh vực khác có liên quan đến công nghiệp trong toàn bộ cơ cấu kinh tế, nhận tác động từ công nghiệp và tác động trở lại công nghiệp. Kết quả của quá trình này không chỉ đơn giản là tăng tốc về tỷ trọng của công nghiệp trong nên kinh tế mà là quá trình chuyển dịch cơ cấu gắn với đổi mới căn bản về công nghệ, tạo nến ting cho sự tăng trưởng nhanh, có hiệu quả cao và bến vững của toàn bộ nên kinh tế quốc dân. Thực ra, có rất nhiều khái niệm về CNH khác nhau nhưng khái niệm CNH còn mang tính lịch sử, Nó ra đời gấn liên với sự xuất hiện của mấy móc và sự thay thế lao động thủ công bằng lao động cơ khí tức là gắn bó với cuộc cách mạng công nghiệp (CMCN). Cuộc cách mạng này diễn ra từ thế ky XVIII ở Anh sau đó lan sang các nước: Pháp, Mỹ, Đức.

cho đến cuối thế kỷ XIX, thuật ngữ CNH xuất hiện với ý nghĩa là chuyển một lĩnh vực sản xuất nào đó sang hoạt động theo cung cách của ngành công nghiệp cơ khí mới ru đời. Đến nửa sau thế kỷ XX, khái niệm CNH mới được phổ biến với ý nghĩa như một giai đoạn phát triển kính tế của một nước. CNH không chỉ là sự phát triển công nghiệp mà nó còn là cả một quá trình ting trưởng kinh tế kèm theo là sự chuyển biến cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp. Vì vậy, CNH có thể được coi như là giai đoạn then chốt trong toàn bộ lịch sử phát triển kinh tế -xã hội của mỗi quốc gia.

Ở Việt Nam ta cũng vậy, trong báo cáo chính trị của ban chấp hành Trung ương Đảng Khóa VII tại Dai hội Đại biểu toàn quốc lin thứ VIL của Đảng ghi rõ : "Nhiệm vụ để ra cho chặng đường đâu của thời kỳ quá độ là chuẩn bị tién dé cho ne ee EEE EEE ae. an EEE EET HH SOTH: Uguyen Thi Phong Lin “rang tt Khod luận tất ngiiệp q00: Hoing (tuân Ding CNH đã cơ bản hoàn thành cho phép chuyển sang thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước ". Như vậy, Dang và Nhà nước ta luôn xác định, trong giai đoạn hiện nay CNH, HĐH đất nước là mục tiêu lâu đài cải biến nước ta thành một nước công nghiệp có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện dai, có cơ cấu kinh tế hợp lý, có quan hệ sản xuất tiến bộ, có mức sống vật chất và tinh than cao, có quốc phòng và an ninh vững chắc, dan giàu nước mạnh, xã hội công bằng văn minh. Đặc điểm của CNH trong giai đoạn hiện nay, CNH là bước đi tất yếu của tất cả các dân tộc từ sản xuất nhỏ thủ công lạc hậu sang nền sản xuất bằng máy móc hiện đại.

Tuy nhiên, ở những giai đoạn lịch sử khác nhau, quá trình CNH mang những nét đặc trưng khác nhau, chịu tác động của những điểu kiện hoàn cảnh lịch sử khác nhau. Dưới tác động của cuộc Cách mạng khoa học kỹ thuật (CMKHKT) hiện đại, việc hoàn thiện CNH, HĐH trong giai đoạn hiện nay ở các nước có đặc điểm sau : Với xu hướng quốc tế hóa đời sống đang diễn ra mạnh mẽ, các nước dù muốn hay không muốn cũng đều bị thu hút vào các quan hệ kinh tế quốc tế.