Nghiên Cứu Ứng Dụng Kỹ Thuật Số Trong Hệ Thống Điều Tốc Máy Thủy Điện

Nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật số trong hệ thống điều tốc máy thủy điện đang trở thành một xu hướng quan trọng trong… 151 trang · Đại học Bách Khoa Hà Nội.

• Tác giả: Phạm Anh Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Hoàng Sinh Trường
• Trường học: Đại học Bách Khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Cơ khí động lực
• Đề tài: Nghiên Cứu Ứng Dụng Kỹ Thuật Số Trong Hệ Thống Điều Tốc Máy Thủy Điện
• Loại tài liệu: luận văn thực sự
• Năm xuất bản: 2006-2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN THUYẾT MINH ĐỀ TÀI
• 1.1. Cơ sở đặt vấn đề. Xuất xứ và mục đích của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CHỨC NĂNG VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT MÁY ĐIỀU TỐC
• 2.1. Nhiệm vụ của máy điều tốc
• 2.2. Thành phần cấu tạo và nguyên lý hoạt động của máy điều tốc
• 3. CHƯƠNG 3: TỔNG QUAN VỀ MÁY ĐIỀU TỐC, TÍCH HỢP MÁY ĐIỀU TỐC ĐA CHỨC NĂNG VÀ XU HƯỚNG NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG KỸ THUẬT SỐ
• 3.1. Tổng quan hệ thống máy điều tốc cho tuabin
• 3.2. Tích hợp máy điều tốc đa năng và xu hướng nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật số
• 4. CHƯƠNG 4: MÁY ĐIỀU TỐC ĐIỆN - THỦY LỰC ỨNG DỤNG KỸ THUẬT SỐ CHO NHÀ MÁY THỦY ĐIỆN ĐĂKSRÔNG
• 4.1. Các thông số cơ bản của trạm thủy điện
• 4.2. Tính toán thiết kế xy lanh servo của bộ điều tốc
• 4.3. Tính toán thiết kế trạm nguồn thủy lực
• 4.3.1. Hệ điều khiển thủy lực
• 4.3.2. Tính chặn các van phân phối
• 4.3.3. Tính chặn van an toàn
• 4.3.4. Tính toán thiết kế hệ thống truyền mômen
• 5. CHƯƠNG 5: HỆ THỐNG TỰ ĐỘNG DUY TRÌ ÁP SUẤT NGUỒN THỦY LỰC
• 5.1. Điều khiển tự động
• 5.2. Một số phương pháp điều khiển hiện nay
• 5.3. Sự điều khiển hệ thống bằng PLC
• 5.4. Điều khiển hệ thống duy trì áp suất bình tích năng bằng PLC-LOGO SIMEN
• 6. CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên Cứu Ứng Dụng Kỹ Thuật Số Trong Hệ Thống Điều Tốc Máy Thủy Điện

Nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật số trong hệ thống điều tốc máy thủy điện đang trở thành một xu hướng quan trọng trong ngành năng lượng. Việc áp dụng công nghệ hiện đại không chỉ giúp nâng cao hiệu suất mà còn tối ưu hóa quy trình vận hành. Các hệ thống điều tốc hiện đại sử dụng công nghệ điều khiển tiên tiến, cho phép quản lý và giám sát từ xa, đảm bảo tính chính xác và an toàn trong hoạt động của nhà máy thủy điện.

1.1. Khái niệm và vai trò của hệ thống điều tốc trong thủy điện

Hệ thống điều tốc là thiết bị quan trọng trong nhà máy thủy điện, có nhiệm vụ điều chỉnh tốc độ quay của tuabin. Điều này giúp duy trì ổn định điện áp và tần số của lưới điện. Việc ứng dụng công nghệ điều khiển số giúp cải thiện độ chính xác và độ tin cậy của hệ thống.

1.2. Lợi ích của việc ứng dụng kỹ thuật số trong điều tốc

Việc ứng dụng kỹ thuật số trong hệ thống điều tốc mang lại nhiều lợi ích như giảm thiểu chi phí vận hành, tăng cường khả năng giám sát và điều khiển từ xa. Hệ thống có thể tự động điều chỉnh theo các biến động của lưới điện, từ đó nâng cao hiệu suất hoạt động của nhà máy.

II. Thách thức trong việc áp dụng kỹ thuật số vào hệ thống điều tốc máy thủy điện

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc áp dụng kỹ thuật số vào hệ thống điều tốc cũng gặp phải một số thách thức. Các vấn đề như độ tin cậy của thiết bị, khả năng tương thích giữa các công nghệ cũ và mới, cũng như chi phí đầu tư ban đầu là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Độ tin cậy và an toàn của hệ thống

Độ tin cậy của hệ thống điều tốc là yếu tố quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của nhà máy. Việc áp dụng công nghệ điều khiển số cần đảm bảo tính an toàn và khả năng hoạt động liên tục trong mọi điều kiện.

2.2. Chi phí đầu tư và bảo trì

Chi phí đầu tư cho việc nâng cấp hệ thống điều tốc lên công nghệ số có thể cao. Tuy nhiên, nếu tính toán đúng đắn, chi phí này sẽ được bù đắp bởi hiệu suất và tiết kiệm trong dài hạn. Việc bảo trì cũng cần được chú trọng để đảm bảo hệ thống hoạt động hiệu quả.

III. Phương pháp nghiên cứu và giải pháp ứng dụng kỹ thuật số

Để ứng dụng kỹ thuật số vào hệ thống điều tốc, cần có các phương pháp nghiên cứu và giải pháp cụ thể. Việc phân tích dữ liệu và mô hình hóa hệ thống là những bước quan trọng trong quá trình này.

3.1. Phân tích dữ liệu và mô hình hóa hệ thống

Phân tích dữ liệu từ các cảm biến và thiết bị điều khiển giúp hiểu rõ hơn về hoạt động của hệ thống. Mô hình hóa giúp dự đoán và tối ưu hóa hiệu suất của hệ thống điều tốc.

3.2. Tích hợp công nghệ điều khiển số

Tích hợp các công nghệ điều khiển số vào hệ thống điều tốc giúp nâng cao khả năng tự động hóa. Việc sử dụng cảm biến thông minh và hệ thống PLC cho phép điều khiển chính xác và linh hoạt hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu trong hệ thống điều tốc

Nhiều nhà máy thủy điện đã áp dụng thành công kỹ thuật số vào hệ thống điều tốc của họ. Kết quả cho thấy hiệu suất hoạt động được cải thiện rõ rệt, đồng thời giảm thiểu sự cố và tăng cường độ tin cậy.

4.1. Các dự án tiêu biểu ứng dụng kỹ thuật số

Một số dự án thủy điện lớn đã áp dụng công nghệ điều khiển số, cho thấy sự cải thiện về hiệu suất và độ tin cậy. Các dự án này đã chứng minh được tính khả thi và hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ hiện đại.

4.2. Kết quả đạt được từ nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc ứng dụng kỹ thuật số không chỉ nâng cao hiệu suất mà còn giảm thiểu chi phí vận hành. Các nhà máy có thể hoạt động ổn định hơn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu năng lượng.

V. Kết luận và tương lai của hệ thống điều tốc máy thủy điện

Tương lai của hệ thống điều tốc máy thủy điện sẽ tiếp tục được cải thiện nhờ vào sự phát triển của công nghệ số. Việc đầu tư vào nghiên cứu và phát triển sẽ giúp nâng cao hiệu quả và tính bền vững của các nhà máy thủy điện.

5.1. Xu hướng phát triển công nghệ điều khiển

Xu hướng phát triển công nghệ điều khiển trong ngành thủy điện sẽ tiếp tục hướng tới tự động hóa và tối ưu hóa. Các công nghệ mới sẽ giúp cải thiện hiệu suất và giảm thiểu tác động đến môi trường.

5.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu và phát triển

Nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực kỹ thuật số sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả của hệ thống điều tốc. Các nhà nghiên cứu cần tiếp tục tìm kiếm các giải pháp sáng tạo để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam giai đoạn 2006–2008 duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng từ 7,5% đến 9% mỗi năm, nhu cầu tiêu thụ năng lượng điện quốc gia được dự báo chạm mốc 100 tỷ kWh vào năm 2010. Dù sở hữu mạng lưới sông ngòi dày đặc với tiềm năng thủy điện ước tính lên tới 200.000 MW, cả nước thời điểm đó mới chỉ khai thác được khoảng 25% tiềm năng kinh tế kỹ thuật. Để giải quyết bài toán thiếu hụt nguồn cung, Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia đã đặt mục tiêu bổ sung 1.200 MW thủy điện nhỏ trong giai đoạn 2006–2010 và thêm 1.250 MW trong giai đoạn 2011–2015.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất đối với các dự án thủy điện vừa và nhỏ nằm ở chi phí đầu tư thiết bị cơ - điện, chiếm tỷ trọng rất cao từ 40% đến 50% tổng vốn đầu tư, trong khi phần lớn hệ thống điều khiển tự động đều phải nhập khẩu với giá thành đắt đỏ. Trước thực trạng đó, đề tài tập trung nghiên cứu, thiết kế và làm chủ công nghệ chế tạo máy điều tốc điện - thủy lực ứng dụng kỹ thuật số. Mục tiêu cụ thể là chế tạo hoàn chỉnh hệ thống điều tốc kỹ thuật số điều khiển theo ngưỡng tích hợp PLC cho tổ máy công suất 6 MW thuộc Nhà máy Thủy điện Đăksrông với tổng công suất 18 MW. Nghiên cứu thuộc khuôn khổ chương trình khoa học công nghệ trọng điểm cấp Nhà nước trị giá 26 tỷ đồng, khảo sát dữ liệu trên 355 công trình thủy điện quy mô 1 MW đến 50 MW trên cả nước. Ý nghĩa cốt lõi của công trình là giúp ổn định độ sai lệch tần số dòng điện trong ngưỡng khắt khe ±0,2% quanh mức chuẩn 50 Hz, đồng thời giảm 30% đến 40% chi phí đầu tư thiết bị cho các nhà máy thủy điện trong nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hệ thống cơ sở lý thuyết động lực học và điều khiển tự động chuyên sâu:

• Lý thuyết cân bằng động lực học rô-to máy phát: Quá trình vận hành tổ máy tuabin được mô tả bởi phương trình vi phân $J \cdot (d\omega/dt) = M_T - M_C$, trong đó $J$ là mô-men quán tính, $\omega$ là vận tốc góc, $M_T$ là mô-men tuabin và $M_C$ là mô-men cản phụ tải. Để tần số dòng điện $f = (p \cdot n)/60$ duy trì chuẩn xác ở mức định mức 50 Hz, hệ thống điều tốc phải liên tục thay đổi lưu lượng nước $Q$ qua cánh hướng để giữ trạng thái cân bằng mô-men $M_T = M_C$.
• Lý thuyết đặc tính điều chỉnh tĩnh và phân bổ tải song song: Độ dốc đường đặc tính điều chỉnh được xác định qua hệ số sai lệch $\delta = 2(n_{\max} - n_{\min})/(n_{\max} + n_{\min})$. Trong tiêu chuẩn vận hành, hệ số $\delta$ được thiết lập trong dải từ 2% đến 6% để phân bổ biến động phụ tải giữa các tổ máy làm việc song song trên cùng lưới điện.
• Mô hình điều khiển điện - thủy lực kỹ thuật số theo ngưỡng: Ứng dụng nguyên lý phản hồi mềm và phản hồi cứng kết hợp van phân phối điện từ, xy lanh lực servo và hệ thống bình tích năng áp suất cao để truyền động cơ cấu cánh hướng dòng.

Các khái niệm chuyên ngành then chốt bao gồm: tần số định mức xoay chiều, hệ số sai lệch tĩnh, góc mở cánh hướng stator, trạm nguồn thủy lực duy trì áp suất và thuật toán điều khiển logic khả trình.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu và quy mô khảo sát: Tác giả thu thập và phân tích dữ liệu kỹ thuật từ 355 công trình thủy điện vừa và nhỏ trên 6 vùng kinh tế trọng điểm (trong đó miền Tây Bắc chiếm 153 công trình với tổng công suất hơn 1.000 MW, Tây Nguyên chiếm 59 công trình với 537 MW) và 81 công trình thủy điện lớn trên 13 lưu vực sông chính tại Việt Nam.
• Phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu điển hình có chủ đích, tập trung đánh giá 4 mẫu máy điều tốc thực tế do nước ngoài chế tạo đang vận hành tại: Nhà máy Thủy điện Eakrông Rou (28 MW, 2 tổ máy do Vatech Ấn Độ chế tạo), Suối Sập (16 MW, 4 tổ máy do Tata Ấn Độ cung cấp), Nậm Mu (12 MW, 3 tổ máy từ IMEC Trung Quốc) và Thác Trắng (6 MW).
• Phương pháp phân tích và lý do lựa chọn: Tác giả kết hợp phương pháp mô hình hóa giải tích, tính toán cơ học chất lỏng thủy lực và lập trình thuật toán điều khiển trên bộ vi xử lý PLC Siemens LOGO. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm tối ưu hóa kích thước xy lanh servo, xác định chính xác lưu lượng bơm bánh răng và áp suất làm việc của bình tích năng, từ đó kiểm chứng trực tiếp bằng mô hình thực nghiệm trên tổ máy 6 MW tại Thủy điện Đăksrông trong giai đoạn 2006–2008.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Hoàn thiện thiết kế hệ thống điều tốc điện - thủy lực số hóa: Hệ thống điều tốc mới đáp ứng chính xác dải điều chỉnh tần số phát điện với sai số tức thời không vượt quá ±0,2% ở tần số danh định 50 Hz, triệt tiêu hiện tượng dao động vận tốc góc rô-to khi lưới điện biến động tải.
• Tối ưu hóa các thông số cơ khí - thủy lực trạm nguồn: Đã tính toán và chế tạo thành công bộ xy lanh servo truyền mô-men cùng trạm nguồn dầu ép tự động duy trì áp suất, rút ngắn thời gian đáp ứng quá độ đóng/mở cánh hướng dòng xuống dưới 3 đến 5 giây trong các trường hợp sự cố ngắt tải đột ngột.
• Xác lập quy luật phân bổ phụ tải tối ưu cho tổ máy làm việc song song: Khi vận hành song song, việc hiệu chỉnh tổ máy số 1 hoạt động với hệ số sai lệch $\delta = 0%$ giúp tổ máy này đảm nhận toàn bộ phần ngọn dao động của phụ tải (đóng vai trò tổ máy điều tần), trong khi các tổ máy có $\delta$ từ 2% đến 6% duy trì mức phát công suất cơ sở ổn định 100% công suất định mức.
• Nâng cao hiệu quả kinh tế và làm chủ công nghệ nội địa: Việc chế tạo thành công bộ điều tốc kỹ thuật số trong nước giúp hạ giá thành thiết bị từ 35% đến 45% so với sản phẩm nhập khẩu nguyên chiếc, giải quyết bài toán phụ thuộc kỹ thuật cho hàng trăm nhà máy thủy điện công suất từ 1 MW đến 50 MW.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính giúp hệ thống điều tốc đạt hiệu năng cao là nhờ sự kết hợp giữa khối điều khiển kỹ thuật số PLC Siemens và hệ thống van phân phối đóng mở theo ngưỡng, loại bỏ hoàn toàn các khâu cơ khí cồng kềnh và hiện tượng trễ thủy lực thường gặp ở các máy điều tốc cơ khí thuần túy.

Các dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan thông qua đồ thị đặc tính điều chỉnh công suất $n = f(N)$ dạng dốc tuyến tính, bản vẽ kết cấu xy lanh lực servo và bảng tổng hợp phân loại 152 công trình thủy điện từ 1 MW đến 50 MW. Khi đặt cạnh các dòng máy điều tốc nhập khẩu từ Ấn Độ hay Trung Quốc tại các nhà máy Eakrông Rou (28 MW) hay Nậm Mu (12 MW), giải pháp điều tốc điện - thủy lực Đăksrông chứng minh tính ổn định tương đương về mặt cơ năng, đồng thời vượt trội về khả năng kết nối mô-đun truyền thông SCADA và dễ dàng thay thế linh kiện tại chỗ.

Đề xuất và khuyến nghị

• Đẩy mạnh tiêu chuẩn hóa mô-đun chế tạo trong nước: Các viện nghiên cứu phối hợp cùng doanh nghiệp cơ khí chế tạo chuẩn hóa từ 60% đến 70% linh kiện trạm nguồn thủy lực và mạch điều khiển PLC trong giai đoạn 2009–2015 nhằm chuyển từ sản xuất đơn chiếc sang quy mô công nghiệp.
• Tích hợp hệ thống giám sát SCADA đồng bộ: Ban quản lý các nhà máy thủy điện vừa và nhỏ cần đầu tư nâng cấp giao thức truyền thông kỹ thuật số cho 100% trạm phát điện trong thời gian 12 đến 24 tháng, hỗ trợ điều khiển tập trung từ xa và giảm 50% chi phí nhân sự vận hành tại vùng sâu, vùng xa.
• Ban hành khung tiêu chuẩn kỹ thuật điều tốc quốc gia: Bộ Công Thương cùng Tập đoàn Điện lực Việt Nam cần sớm ban hành quy chuẩn kiểm định bắt buộc đối với máy điều tốc nội địa, áp đặt ngưỡng dao động tần số nghiêm ngặt trong phạm vi ±0,2% trước năm 2012.
• Đầu tư phòng thí nghiệm kiểm định thủy khí chuyên sâu: Nhà nước cần bố trí nguồn vốn bổ sung từ 15 đến 20 tỷ đồng để xây dựng các trạm thử nghiệm áp lực cao, phục vụ kiểm nghiệm độ bền mỏi của xy lanh servo, van an toàn và bình tích năng trước khi lắp đặt thực tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Kỹ sư thiết kế cơ khí và máy thủy khí: Tiếp cận phương pháp tính toán cụ thể về kích thước xy lanh lực servo, tính chọn van phân phối, van an toàn trực tiếp và thiết kế kết cấu trạm nguồn dầu ép tự động.
• Kỹ sư tự động hóa và kỹ thuật điều khiển: Tham khảo giải thuật lập trình điều khiển áp suất bình tích năng trên PLC Siemens LOGO và phương pháp xử lý tín hiệu phản hồi số cho tuabin.
• Chủ đầu tư và ban quản lý dự án thủy điện vừa và nhỏ: Nắm bắt giải pháp công nghệ giúp tiết kiệm từ 40% đến 50% chi phí thiết bị, từ đó lập phương án tài chính và lựa chọn cấu hình máy điều tốc phù hợp cho trạm từ 1 MW đến 50 MW.
• Giảng viên, học viên cao học chuyên ngành Cơ khí động lực: Sử dụng công trình như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về tích hợp cơ điện tử trong hệ thống năng lượng tái tạo và mô hình hóa động lực học tuabin.

Câu hỏi thường gặp

• Máy điều tốc điện - thủy lực kỹ thuật số có ưu điểm gì vượt trội so với loại cơ - thủy lực?
  Hệ thống kỹ thuật số loại bỏ các khớp nối cơ khí phức tạp, cho phép vi xử lý PLC xử lý tín hiệu với độ trễ gần như bằng không, đảm bảo sai lệch tần số luôn nằm trong biên độ ±0,2% quanh mức 50 Hz và dễ dàng tích hợp tự động hóa SCADA.
• Hệ số sai lệch tĩnh δ đóng vai trò gì khi nhiều tổ máy vận hành song song?
  Hệ số $\delta$ (thường chọn từ 2% đến 6%) quyết định mức chia sẻ tải giữa các tổ máy. Tổ máy có $\delta = 0%$ sẽ gánh toàn bộ biến động phụ tải ngọn để giữ tần số lưới không đổi, trong khi tổ máy có $\delta > 0$ sẽ duy trì công suất phát cố định.
• Giải pháp nội địa hóa máy điều tốc mang lại hiệu quả kinh tế như thế nào?
  Thiết bị thủy điện chiếm 40% đến 50% tổng mức đầu tư trạm phát điện nhỏ. Việc tự chủ thiết kế và chế tạo giúp giảm từ 35% đến 45% giá thành mua sắm máy điều tốc so với việc nhập khẩu từ nước ngoài.
• Luận văn đã áp dụng tính toán thiết kế cho dự án thực tế nào?
  Toàn bộ hệ thống cơ khí thủy lực và chương trình điều khiển số của luận văn được tính toán, thiết kế trực tiếp cho tổ máy 6 MW thuộc Nhà máy Thủy điện Đăksrông có tổng công suất 18 MW.
• Bộ điều khiển PLC đóng vai trò gì trong hệ thống điều tốc này?
  PLC Siemens tiếp nhận tín hiệu áp suất từ cảm biến, thực thi thuật toán điều khiển theo ngưỡng và phát lệnh đóng mở các van phân phối điện từ để tự động nạp/xả áp suất bình tích năng trong dải an toàn định mức 100%.

Kết luận

• Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Cơ khí động lực tại Trường Đại học Bách khoa Hà Nội (niên khóa 2006–2008) đã giải quyết trọn vẹn bài toán tích hợp kỹ thuật số vào chế tạo máy điều tốc.
• Xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết chuẩn xác về cân bằng mô-men động lực học và thuật toán điều khiển duy trì tần số dòng điện ổn định 50 Hz.
• Hoàn thành thiết kế kỹ thuật toàn diện cho tổ máy 6 MW tại Nhà máy Thủy điện Đăksrông (18 MW), bao gồm xy lanh servo, trạm nguồn dầu ép và chương trình PLC Siemens LOGO.
• Đóng góp thiết thực vào chương trình khoa học công nghệ cấp Nhà nước quy mô 26 tỷ đồng nhằm thúc đẩy tự chủ thiết bị năng lượng tái tạo.
• Mở ra tiềm năng ứng dụng và chuyển giao công nghệ cho hơn 355 dự án thủy điện vừa và nhỏ trên khắp các vùng miền toàn quốc.

Các đơn vị nghiên cứu, doanh nghiệp cơ khí và chủ đầu tư thủy điện có thể khai thác ngay kết quả của luận văn để tối ưu hóa quy trình thiết kế trạm nguồn, nâng cao chất lượng điện năng và giảm thiểu chi phí đầu tư thiết bị cơ - điện trong giai đoạn hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề. Tình hình nguồn năng lượng trong nền kinh tế Việt Nam Năng lượng đang là vấn đề thời sự toàn cầu. Vì vậy các quốc gia đang hướng tới một liên minh toàn cầu, nhằm giải quyết vấn đề năng lượng, đi đôi với việc phát triển bền vững. Các nhà kinh tế năng lượng thế giới đã cảnh báo: Nếu không sử dụng hiệu quả các dạng năng lượng truyền thống, không phát hiện thêm các trữ lượng mới và nếu không phát triển các nguồn năng lượng thay thế, loài người sẽ lâm vào cuộc khủng hoảng năng lượng có tính tàn phá ở cuối thế kỷ này.

Ở nước ta, được sự quan tâm của Đảng và Chính phủ, ngành năng lượng đã có sự phát triển mạnh trong thời gian qua, đã đáp ứng nhu cầu năng lượng cho phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết, đầu tư phát triển nguồn điện, hệ thống truyền tải điện là một trong những nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của Việt Nam trong 5 năm ÷ 10 năm tới. Để đạt mục tiêu phát triển kinh tế (7,5% ÷ 9%) /năm, đến năm 2010 Việt Nam cần 100 tỷ Kwh điện. Chính phủ đầu tư tập trung cả Thủy điện, Nhiệt điện than và Nhiệt điện khí.

Việt Nam đặt ra ba yêu cầu phát triển thủy điện gồm: Hiệu quả phát điên; Đảm bảo điều kiện cơ bản về môi trường như khả năng chặn lũ, cung cấp nước vào mùa khô; Di dân, tái định cư với tiêu chí người được tái định cư phải có điều kiện sống tốt hơn. Theo chủ trương chính sách đó, hàng loạt các Nhà máy thủy điện, đặc biệt là Thủy điện vừa và nhỏ đã được xây dựng trong giai đoạn 2005 ÷ 2015. Số lượng các nhà máy thủy điện vừa và nhỏ và sản lượng của nó chiếm tỷ trọng rất cao trong nền kinh tế. Năm 2005 ÷ 2008, có nhiều dự án thủy điện vừa và nhỏ được cấp phép: Bộ Công nghiệp vừa cấp giấy phép xây dựng một loạt các dự án thủy điện vừa và nhỏ trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên, Sơn La, Bắc Kạn và Lào Cai.

Các -9- dự án này đều được đầu tư theo hình thức: Xây dựng - Sở hữu - Kinh doanh (BTO). Hiện nay, những ngành năng lượng mới như: Năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng sóng và thủy triều, năng lượng sinh học, các nhà máy điện hạt nhân và năng lượng vi sinh cũng đang được nhà nước quan tâm, cấp vốn nghiên cứu và hy vọng nó sẽ là nguồn năng lượng sạch cho tương lai. Có lẽ ai trong ngành điện lực cũng đều hiểu rằng: Quyết định đưa năng lượng hạt nhân vào Việt Nam trong hai thập kỷ đầu của thế kỷ 21 là một quyết định quan trọng, có tác động mạnh mẽ đến sự phát triển của toàn ngành, đòi hỏi một chương trình phát triển Năng lượng hạt nhân quốc gia to lớn và đồng bộ, mở ra một thời kỳ mới hoàn toàn về Lượng và Chất. Khả năng sản xuất điện to lớn cũng như khả năng tự đông hóa cao, công nghệ sản xuất tiên tiến khiến các nhà máy điện hạt nhân là sự lựa chọn trong tương lai.

Tuy nhiên, để có thể làm chủ được công nghệ, chúng ta còn phải tốn kém nhiều tiền của, đào tạo nhiều nhân lực và vấn đề bảo vệ môi trường rất khó khăn…. Vai trò của thủy điện nhỏ trong nền kinh tế.