§¹i häc quèc gia hµ néi Tr-êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n NguyÔn thÞ bÝch liªn T×m hiÓu ®Æc ®iÓm ng÷ ph¸p –tõ vùng cña tæ hîp tõ cã tr¹ng tõ chØ møc ®é cao trong tiÕng anh vµ tiÕng viÖt. LuËn v¨n th¹c sÜ ng«n ng÷ häc Hµ Néi, 2006 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com §¹i häc quèc gia hµ néi Tr-êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n NguyÔn thÞ bÝch liªn T×m hiÓu ®Æc ®iÓm ng÷ ph¸p –tõ vùng cña tæ hîp tõ cã tr¹ng tõ chØ møc ®é cao trong tiÕng anh vµ tiÕng viÖt LuËn v¨n th¹c sÜ ng«n ng÷ häc Chuyªn ngµnh: lý luËn ng«n ng÷ M· sè: 5 0 4 0 8 Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: PGS.TS NguyÔn Xu©n Hoµ Hµ Néi, 2006 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Lêi cam ®oan T«i xin cam ®oan luËn v¨n nµy lµ c«ng tr×nh nghiªn cøu cña riªng t«i. C¸c sè liÖu vµ dÉn chøng nªu trong luËn v¨n nµy lµ trung thùc vµ ch-a ®-îc c«ng bè trong bÊt kú mét c«ng tr×nh nµo kh¸c. Hµ Néi, th¸ng 02 n¨m 2006.
T¸c gi¶ luËn v¨n NguyÔn ThÞ BÝch Liªn TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Më §Çu 0. TÝnh cÊp thiÕt vµ lý do chän ®Ò tµi §Ò tµi nµy ®-îc chän v× nh÷ng lý do sau: Tr¹ng tõ chØ møc ®é cao ®-îc biÕt ®Õn nh- lµ mét trong nh÷ng lo¹i chÝnh vµ quan träng cña tr¹ng tõ trong tiÕng Anh. Tuy nhiªn, nh÷ng nghiªn cøu vÒ phÇn nµy vÉn ch-a ®¹t ®-îc nh÷ng kÕt qu¶ tho¶ m·n. VÒ mÆt lý thuyÕt tr¹ng tõ lµ mét hiÖn t-îng ng«n ng÷ sÏ ®-îc sµng läc nÕu tr¹ng tõ chØ møc ®é vµ nh÷ng lo¹i tr¹ng tõ kh¸c ®-îc tËp trung mét c¸ch ®óng ®¾n trong c«ng viÖc nghiªn cøu chi tiÕt h¬n.
Tr¹ng tõ chØ møc ®é cao ®-îc dïng víi tÇn sè cao vµ kh¸ phæ biÕn trong c¶ v¨n nãi vµ viÕt cña tiÕng Anh lÉn tiÕng ViÖt, h¬n n÷a, vÉn cã sù gièng nhau vµ kh¸c nhau ®ang tån t¹i gi÷a tiÕng Anh vµ tiÕng ViÖt. Bëi vËy, theo chóng t«i, ®i s©u h¬n vµo ®Ò tµi nµy cho ®Õn nay vÉn cßn lµ ®Þa h¹t bá ngá. V× lÏ ®ã chóng t«i chän ®Ò tµi nµy ®Ó viÕt thµnh mét luËn v¨n, cè g¾ng trong kh¶ n¨ng cña m×nh ®¸p øng ®-îc nhu cÇu thiÕt thùc trong viÖc d¹y/ häc tiÕng Anh hiÖn nay ë c¸c tr-êng ®¹i häc vµ cao ®¼ng. §©y còng lµ tÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi.
§èi t-îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu §èi t-îng nghiªn cøu cña luËn v¨n lµ: T×m hiÓu ®Æc ®iÓm ng÷ ph¸p - tõ vùng cña tæ hîp tõ cã tr¹ng tõ chØ møc ®é cao trong tiÕng Anh vµ tiÕng ViÖt. NhËn diÖn vµ ph©n lo¹i tr¹ng tõ (còng gäi lµ phã tõ, phô tõ) chØ møc ®é cao trong tiÕng Anh vµ tiÕng ViÖt nh×n tõ gãc ®é ®èi chiÕu ng«n ng÷. Tõ ®ã chØ ra sù gièng nhau vµ kh¸c nhau cña tr¹ng tõ chØ møc ®é cao trong tiÕng Anh vµ tiÕng ViÖt nh×n tõ gãc ®é ®èi chiÕu ng«n ng÷. Tiªn ®o¸n mét sè lo¹i lçi mµ ng-êi ViÖt Nam khi häc tr¹ng tõ chØ møc ®é cao trong tiÕng Anh hay m¾c ph¶i.
§Ò xuÊt mét sè lo¹i bµi tËp vÒ tr¹ng tõ chØ møc ®é cao trong tiÕng Anh ®Ó gióp ng-êi häc ViÖt Nam tr¸nh ®-îc nh÷ng lçi sai do søc Ðp cña tiÕng mÑ ®Î. 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Môc ®Ých vµ t- liÖu nghiªn cøu Môc ®Ých cña luËn v¨n lµ kh¶o s¸t tr¹ng tõ chØ møc ®é cao cña tiÕng Anh ®èi chiÕu víi tr¹ng tõ chØ møc ®é cao cña tiÕng ViÖt ®Ó chØ ra ®Æc thï riªng cña tr¹ng tõ chØ møc ®é cao trong tiÕng Anh vµ sù vËn dông hîp lý cña ng-êi häc ViÖt Nam khi häc vµ sö dông tr¹ng tõ nµy trong giao tiÕp. V× vËy, luËn v¨n chó ý nhiÒu h¬n vµo tiÕng Anh v× kÕt qu¶ nghiªn cøu nµy sÏ ®-îc dïng cho viÖc d¹y/ häc tr¹ng tõ chØ møc ®é cao trong tiÕng Anh cho ng-êi häc ViÖt Nam.
V× vËy, sè liÖu ®Ó ®èi chiÕu vµ nh÷ng vÝ dô ®-a ra ®Òu ®-îc lÊy tõ nh÷ng s¸ch ng÷ ph¸p vµ s¸ch tham kh¶o, cña c¸c nhµ Anh ng÷ häc hiÖn ®¹i vµ ViÖt ng÷ häc cã uy tÝn, c¸c nguån t- liÖu cã nhiÒu lo¹i kh¸c nhau, bao gåm nh÷ng s¸ch vµ tõ ®iÓn chÝnh sau ®©y : - Hoµng Träng PhiÕn: Ng÷ ph¸p tiÕng ViÖt – C©u, 1980. - Hoµng Phª ( chñ biªn): Tõ ®iÓn tiÕng ViÖt, 2005. - Trung t©m Khoa häc X· héi vµ Nh©n v¨n Quèc gia, ViÖn Ng«n ng÷ häc: Tõ ®iÓn Anh - ViÖt, 1994. - Bïi Phông: Tõ ®iÓn ViÖt – Anh, 1995.
- Bïi Phông: Thµnh ng÷ Anh – ViÖt Idioms, 2003. Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu LuËn v¨n ¸p dông nh÷ng ph-¬ng ph¸p phæ biÕn trong ng«n ng÷ häc nh- : ph-¬ng ph¸p so s¸nh ®èi chiÕu, ph-¬ng ph¸p nhËn diÖn x¸c ®Þnh ®¬n vÞ ng«n ng÷, ph-¬ng ph¸p quan s¸t, ph©n tÝch miªu t¶. B»ng nh÷ng ph-¬ng ph¸p nµy chóng t«i quan s¸t c¸ch sö dông trong giao tiÕp tr¹ng tõ chØ møc ®é cao trong tæ hîp víi ®éng tõ, tÝnh tõ vµ tr¹ng tõ. Bè côc cña luËn v¨n Ngoµi phÇn Më ®Çu vµ KÕt luËn, luËn v¨n gåm 3 ch-¬ng víi nh÷ng néi dung chÝnh nh- sau: 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Ch-¬ng I: Mét sè tiÒn ®Ò lý luËn ®Ó tiÕp cËn tæ hîp cã tr¹ng tõ chØ møc ®é cao trong tiÕng Anh vµ tiÕng ViÖt Trong ch-¬ng nµy luËn v¨n tËp trung tr×nh bµy nh÷ng kh¸i niÖm vÒ côm tõ, ®Æc ®iÓm cña côm tõ nãi chung, quan niÖm vÒ côm tõ cña tiÕng Anh vµ tiÕng ViÖt, ph©n lo¹i tr¹ng tõ vµ tæ hîp cã tr¹ng tõ trong tiÕng Anh vµ tiÕng ViÖt.
Th«ng qua ®ã nªu kh¸i niÖm vÒ tr¹ng tõ chØ møc ®é cao vµ tr¹ng tõ nµy th-êng xuyªn xuÊt hiÖn ë côm tõ nµo. Ch-¬ng II: §Æc ®iÓm ng÷ ph¸p tõ vùng cña tæ hîp cã tr¹ng tõ chØ møc ®é cao cña tiÕng Anh vµ tiÕng ViÖt Trong ch-¬ng nµy luËn v¨n tËp trung tr×nh bµy ®Æc ®iÓm ng÷ ph¸p tõ vùng cña tæ hîp cã tr¹ng tõ chØ møc ®é cao cña tiÕng Anh vµ tiÕng ViÖt, so s¸nh sù gièng nhau vµ kh¸c nhau gi÷a tr¹ng tõ chØ møc ®é cao cña tiÕng Anh vµ tiÕng ViÖt. Ch-¬ng III: øng dông vµo viÖc d¹y/ häc tiÕng Anh nh- mét ngo¹i ng÷ Trong ch-¬ng nµy, lô©n v¨n ph©n tÝch nh÷ng lçi mµ ng-êi häc ViÖt Nam th-êng gÆp khi dïng tr¹ng tõ chØ møc ®é cao trong tiÕng Anh. Dùa trªn sù ph©n tÝch ®ã luËn v¨n ®-a ra mét sè nhËn xÐt vÒ c¸c tr¹ng tõ chØ møc ®é cao mµ häc viªn ng-êi ViÖt hay dïng sai vÒ vÞ trÝ, vÒ nghÜa còng nh- kh«ng ph©n biÖt ®-îc c¸ch sö dông tæ hîp cã tr¹ng tõ chØ møc ®é cao cho tõng ng÷ c¶nh.
Cuèi cïng luËn v¨n ®-a ra mét sè lo¹i bµi tËp vµ ®Ò xuÊt c¸ch kh¾c phôc lçi. Ngoµi ra, luËn v¨n cßn cã hai Phô lôc: Phô lôc I: Mét sè bµi tËp kh¾c phôc lçi khi dïng tr¹ng tõ chØ møc ®é cao trong tiÕng Anh. Phô lôc II: 98 ®¬n vÞ thµnh ng÷ tiÕng Anh chØ t©m tr¹ng VUI-BUåN ë møc ®é cao. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Ch-¬ng I Mét sè tiÒn ®Ò lý luËn ®Ó tiÕp cËn tæ hîp cã tr¹ng tõ chØ møc ®é cao trong tiÕng Anh vµ tiÕng viÖt 1.
Kh¸i qu¸t vÒ tæ hîp tõ 1. Theo DiÖp Quang Ban (2002), tõ kÕt hîp víi tõ mét c¸ch cã tæ chøc vµ cã ý nghÜa lµm thµnh nh÷ng tæ hîp tõ, tøc lµ nh÷ng kiÕn tróc lín h¬n tõ. Mçi tõ trong tæ hîp tõ lµ mét thµnh tè. Tæ hîp tõ cã thÓ lµ mét c©u, cã thÓ lµ mét kiÕn tróc t-¬ng ®-¬ng víi c©u nh-ng ch-a thµnh c©u, còng cã thÓ lµ mét ®o¹n cã nghÜa cña c©u.
C¸c tæ hîp tõ ch-a thµnh c©u (bao gåm tæ hîp tõ t-¬ng ®-¬ng c©u vµ ®o¹n cã nghÜa cña c©u) ®-îc gäi chung lµ tæ hîp tõ tù do. VÒ nguyªn t¾c, tæ hîp tõ tù do cã thÓ chøa kÕt tõ ë ®Çu ®Ó chØ chøc vô ng÷ ph¸p cña toµn bé phÇn cßn l¹i trong tæ hîp tõ nµy. Nh÷ng tæ hîp tõ cã kÕt tõ ë ®Çu nh- vËy mang tªn lµ giíi ng÷. Tr¸i l¹i, tæ hîp tõ tù do kh«ng chøa kÕt tõ chØ chøc vô ng÷ ph¸p nh- vËy, ®-îc gäi lµ côm tõ, vÝ dô vÒ tæ hîp tõ tù do: - VÒ nh÷ng quyÓn s¸ch cña anh - giíi ng÷ - (ChuyÖn) t«i ®· nãi víi anh h«m qua Côm (b©y giê hä míi biÕt) tõ - §· ®äc xong.
- NghÌo nh-ng tèt bông. Khi xem xÐt tæ hîp tõ tù do, th«ng th-êng ng-êi ta chØ quan t©m ®Õn côm tõ. Nh÷ng tæ hîp tõ tù do trong tiÕng Anh còng nh- trong tiÕng ViÖt lµ nh÷ng tæ hîp tõ kh«ng cho s½n, quan hÖ ng÷ ph¸p trong nh÷ng tæ hîp tõ nµy cã tÝnh chÊt hiÓn hiÖn, dÔ nhËn biÕt trong ý thøc ng-êi sö dông, quan hÖ gi÷a c¸c tõ ë ®©y láng lÎo, kh«ng cã tÝnh chÊt bÒn v÷ng. 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Khi ph©n tÝch c©u chóng ta th-êng ph¶i dõng l¹i tr-íc nh÷ng tæ hîp tõ ch-a thµnh c©u.
Nh÷ng tæ hîp tõ nµy cã thÓ lµ nh÷ng tæ hîp tõ tù do, mµ còng cã thÓ lµ nh÷ng tæ hîp tõ kh«ng tù do, nh÷ng ng÷ cè ®Þnh (nh÷ng côm tõ cè ®Þnh) vµ thµnh ng÷. §èi t-îng cña luËn v¨n nµy chØ kh¶o s¸t nh÷ng tæ hîp tõ tù do cã tr¹ng tõ chØ møc ®é cao; tuy nhiªn ë cuèi luËn v¨n nµy cã thu thËp nh÷ng ng÷ cè ®Þnh vµ thµnh ng÷ chØ t©m tr¹ng vui- buån ë møc ®é cao trong tiÕng Anh. Côm tõ tù do Quan hÖ gi÷a c¸c thµnh tè trong tæ hîp tõ, ngoµi tÝnh chÊt láng (tæ hîp tõ tù do, côm tõ) vµ chÆt (ng÷ cè ®Þnh), cßn ®-îc xÐt ë mÆt kiÓu quan hÖ cã tÝnh chÊt chuyªn m«n trong viÖc nghiªn cøu ng÷ ph¸p. ë mÆt nµy, ng÷ cè ®Þnh kh«ng lµm thµnh mét ®èi t-îng cÇn xem xÐt.
C¸c thµnh tè trong mét côm tõ nhá nhÊt cña tiÕng ViÖt cã thÓ cã mét trong ba kiÓu quan hÖ có ph¸p phæ biÕn sau ®©y: - Quan hÖ gi÷a chñ ng÷ vµ vÞ ng÷, gäi t¾t lµ quan hÖ chñ vÞ. - Quan hÖ gi÷a hai thµnh tè chÝnh víi thµnh tè phô vÒ ng÷ ph¸p, gäi lµ quan hÖ chÝnh phô. - Quan hÖ gi÷a hai yÕu tè b×nh ®¼ng víi nhau vÒ ng÷ ph¸p gäi lµ quan hÖ b×nh ®¼ng. Quan hÖ chñ vÞ lµ mèi quan hÖ gi÷a tõ chØ ®èi t-îng ®-îc nãi ®Õn vµ tõ nªu ®Æc tr-ng mµ ng-êi ta muèn nãi lªn vÒ c¸c ®èi t-îng ®· nªu, nh- mét dÊu hiÖu t¸ch rêi khái nã trong t- duy.
Quan hÖ b×nh ®¼ng lµ mèi quan hÖ gi÷a c¸c tõ cïng gi÷ mét chøc vô ng÷ ph¸p nh- nhau trong c©u. C¸c tõ n»m trong quan hÖ b×nh ®¼ng th-êng cïng thuéc vÒ mét tõ lo¹i, tuy nhiªn kh«ng ph¶i bao giê còng b¾t buéc ph¶i nh- vËy.