Nghiên Cứu Tính Chất Lý Hóa Của Đất Và Sinh Trưởng Của Thông Mã Vĩ Tại Vườn Quốc Gia Ba Vì

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu một số tính chất lý hóa của đất và đặc điểm sinh trưởng của loài thông mã vĩ pinus, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Đề tài: Nghiên Cứu Tính Chất Lý Hóa Của Đất Và Sinh Trưởng Của Thông Mã Vĩ Tại Vườn Quốc Gia Ba Vì

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN I: LƯỢC SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Đặc điểm sinh thái của loài Thông mã vĩ
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.1.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
• 2. PHẦN II: MỤC TIÊU - ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu chung
• 2.2. Đối tượng và giới hạn nghiên cứu
• 2.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2.2. Giới hạn nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5. Tác động của con người vào khu vực nghiên cứu
• 3. PHẦN IV: KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 3.1. Kết quả nghiên cứu về hình thái phẫu diện đất và một số tính chất lý, hóa học đất
• 3.2. Tính chất lý học của đất
• 3.3. Tính chất hóa học của đất
• 3.4. Đánh giá một số chỉ tiêu sinh trưởng của loài Thông mã vĩ tại khu vực nghiên cứu
• 3.4.1. Đường kính ngang ngực (D)
• 3.4.2. Sinh trưởng về chiều cao vút ngọn (H)
• 3.5. Kết quả điều tra về cây bụi thảm tươi dưới tán
• 3.6. Ảnh hưởng của một số tính chất đất đến sinh trưởng Thông mã vĩ (Pinus massoniana Lamb) tại khu vực nghiên cứu
• 3.7. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất bền vững
• 4. PHẦN V: KẾT LUẬN - TỒN TẠI - KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Khám Phá Mối Quan Hệ Giữa Đất Và Sinh Trưởng Thông Mã Vĩ

Nghiên cứu về mối quan hệ giữa đất và cây trồng là nền tảng cốt lõi trong lâm nghiệp bền vững. Đất không chỉ là giá thể mà còn là nguồn cung cấp dinh dưỡng, nước và không khí, quyết định trực tiếp đến sự thành bại của công tác trồng rừng. Đặc biệt, tại hệ sinh thái rừng Ba Vì, việc hiểu rõ đặc điểm thổ nhưỡng Ba Vì và sự tương tác của nó với loài cây chiến lược như Thông Mã Vĩ (Pinus massoniana) có ý nghĩa khoa học và thực tiễn to lớn. Nghiên cứu này tập trung làm rõ các tính chất lý hóa của đất và ảnh hưởng của chúng đến các chỉ tiêu sinh trưởng của loài thông này. Mục tiêu là cung cấp cơ sở khoa học vững chắc cho việc quy hoạch, lựa chọn loài cây phù hợp và đề xuất các biện pháp kỹ thuật lâm sinh nhằm cải tạo đất, nâng cao năng suất và chất lượng rừng trồng. Thông qua việc phân tích mẫu đất chi tiết và đo đếm sinh trưởng, bài viết sẽ làm sáng tỏ bức tranh toàn cảnh về sự phát triển của Pinus massoniana trong điều kiện lập địa đặc thù của Vườn Quốc gia Ba Vì.

1.1. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu đất trong lâm nghiệp

Đất đai là một thành phần không thể thiếu của hệ sinh thái rừng, đóng vai trò quyết định đến sự phân bố, cấu trúc và năng suất của quần thể thực vật. Trong lĩnh vực lâm nghiệp, việc nghiên cứu các tính chất của đất trước khi triển khai các dự án trồng rừng là một bước đi mang tính chiến lược. Nó giúp xác định khả năng thích nghi của cây thông hay bất kỳ loài cây nào khác với điều kiện lập địa cụ thể. Các yếu tố như kết cấu đất, độ phì nhiêu của đất, và hàm lượng dinh dưỡng khoáng trực tiếp chi phối sự phát triển của bộ rễ, khả năng hấp thụ nước và dưỡng chất. Một nghiên cứu toàn diện về đất cung cấp dữ liệu để lựa chọn loài cây trồng tối ưu, tránh rủi ro và tối đa hóa hiệu quả kinh tế cũng như giá trị sinh thái.

1.2. Giới thiệu loài Thông Mã Vĩ Pinus massoniana tại Ba Vì

Thông Mã Vĩ, có tên khoa học là Pinus massoniana, là loài cây gỗ lớn có giá trị kinh tế và sinh thái cao. Loài cây này được du nhập và gây trồng tại Vườn Quốc gia Ba Vì từ nhiều thập kỷ trước, đến nay đã hình thành những quần thể rừng thuần loài trên 20 năm tuổi. Đặc điểm sinh thái Thông Mã Vĩ cho thấy đây là loài cây ưa sáng, có khả năng thích ứng tốt trên các loại đất nghèo dinh dưỡng, đất chua. Tuy nhiên, sinh trưởng của chúng vẫn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các điều kiện lập địa khác nhau. Việc nghiên cứu các quần thể thông hiện có tại Ba Vì là cơ hội để đánh giá chính xác khả năng thích nghi của cây thông và làm cơ sở cho việc mở rộng diện tích trồng trong tương lai.

II. Phân Tích Thách Thức Thổ Nhưỡng Ba Vì Với Cây Thông Mã Vĩ

Khu vực Vườn Quốc gia Ba Vì có địa hình đa dạng, từ đồi thấp đến núi trung bình, tạo nên sự khác biệt lớn về điều kiện thổ nhưỡng. Loại đất chủ đạo là đất feralit trên núi, phát triển từ đá mẹ phiến thạch sét và sa thạch. Loại đất này vốn có những hạn chế cố hữu, là thách thức không nhỏ đối với sự phát triển của cây trồng lâm nghiệp. Theo nghiên cứu của Trần Khải (1977), chất hữu cơ đất (OM) và độ ẩm là hai yếu tố hàng đầu quyết định độ phì nhiêu của đất Feralit. Thêm vào đó, địa hình dốc làm gia tăng nguy cơ xói mòn, rửa trôi lớp đất mặt, khiến đất ngày càng suy thoái, đặc biệt là ở những vị trí có độ che phủ thấp. Nghiên cứu này chỉ ra rằng, ngay cả trên cùng một loại đá mẹ, tính chất đất và sinh trưởng của Thông Mã Vĩ cũng có sự thay đổi đáng kể theo các vị trí địa hình khác nhau (sườn đỉnh, sườn giữa và sườn chân), đặt ra bài toán về quản lý lập địa một cách khoa học.

2.1. Đặc điểm chung của đất feralit nâu vàng tại khu vực

Kết quả khảo sát phẫu diện cho thấy đất tại khu vực nghiên cứu là đất feralit nâu vàng phát triển trên đá phiến sét. Nhìn chung, đất có tầng dày trung bình (trên 100cm), kết cấu đất dạng viên hạt, thành phần cơ giới thịt trung bình. Tuy nhiên, một hạn chế lớn là hàm lượng các chất dinh dưỡng dễ tiêu rất thấp. Theo kết quả phân tích, hàm lượng NPK trong đất đều ở mức nghèo đến rất nghèo. Cụ thể, hàm lượng đạm (NH₄⁺) và kali (K₂O) chỉ ở mức nghèo, trong khi lân (P₂O₅) ở mức rất nghèo. Đây là yếu tố giới hạn chính đối với việc tối đa hóa sinh khối cây rừng và năng suất của rừng trồng Thông Mã Vĩ.

2.2. Ảnh hưởng của địa hình dốc đến xói mòn và suy thoái đất

Địa hình là một nhân tố chi phối mạnh mẽ quá trình hình thành và suy thoái đất. Tại Ba Vì, các vị trí có độ dốc khác nhau thể hiện rõ sự khác biệt này. Vị trí sườn giữa với độ dốc lớn nhất (20°) cho thấy dấu hiệu xói mòn mạnh nhất, tầng đất mặt mỏng nhất (16cm) và hàm lượng mùn thấp nhất. Ngược lại, vị trí sườn chân có độ dốc thoải hơn (13°), là nơi tích tụ vật chất hữu cơ, có tầng đất mặt dày nhất (19cm) và hàm lượng mùn cao nhất. Sự xói mòn không chỉ làm mất đi lớp đất mặt giàu dinh dưỡng mà còn làm xấu đi các tính chất vật lý của đất, ảnh hưởng trực tiếp đến tái sinh tự nhiên và sự ổn định của hệ sinh thái rừng Ba Vì.

III. Hướng Dẫn Phân Tích Tính Chất Lý Học Đất Rừng Thông Mã Vĩ

Để hiểu rõ bản chất của đất và tác động của nó đến cây trồng, việc phân tích mẫu đất về các tính chất lý học là bước đi không thể thiếu. Các chỉ tiêu vật lý như tỷ trọng, dung trọng, và độ xốp phản ánh độ chặt, khả năng thoáng khí và khả năng giữ nước của đất, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ rễ. Trong khuôn khổ nghiên cứu này, các mẫu đất được thu thập tại ba vị trí địa hình khác nhau (sườn đỉnh, sườn giữa, sườn chân) ở hai độ sâu (0-20cm và 20-50cm). Việc phân tích được tiến hành theo các phương pháp chuẩn tại phòng thí nghiệm, như phương pháp bình tỷ trọng Picnomet để xác định tỷ trọng và phương pháp ống đong để xác định dung trọng. Kết quả từ các chỉ tiêu này cung cấp một cái nhìn định lượng về cấu trúc vật lý của đất, làm cơ sở để lý giải sự khác biệt trong sinh trưởng của Thông Mã Vĩ.

3.1. Phân tích Tỷ trọng Dung trọng và Độ xốp của đất

Kết quả phân tích cho thấy tỷ trọng của đất dao động từ 2,57 - 2,74 g/cm³, thuộc mức trung bình, cho thấy hàm lượng chất hữu cơ ở mức vừa phải. Dung trọng của đất, một chỉ số về độ chặt, nằm trong khoảng 1,14 - 1,30 g/cm³, cho thấy đất ở trạng thái từ điển hình cho canh tác đến bị nén nhẹ. Quan trọng nhất, độ xốp của đất dao động từ 50,95% đến 56,48%, được đánh giá là đạt yêu cầu đối với tầng canh tác. Đất có độ xốp tốt tạo điều kiện thuận lợi cho rễ cây hô hấp, hấp thụ nước và dinh dưỡng, đồng thời giảm thiểu xói mòn.

3.2. Đánh giá Kết cấu đất và độ dày tầng đất mặt Tầng A

Kết cấu đất chủ yếu là thịt trung bình, có cấu trúc viên hạt. Đây là một đặc điểm thuận lợi, tuy nhiên độ dày tầng đất mặt (tầng A) lại có sự biến động lớn. Tại sườn chân, tầng A dày nhất (19cm), trong khi ở sườn giữa, nơi chịu xói mòn mạnh nhất, tầng A chỉ dày 16cm. Độ dày tầng đất mặt là một chỉ số quan trọng về độ phì nhiêu của đất, vì đây là nơi tập trung nhiều nhất rễ cây và chất hữu cơ đất (OM). Tầng A càng mỏng, khả năng cung cấp dinh dưỡng và giữ ẩm cho cây càng kém, ảnh hưởng trực tiếp đến các chỉ tiêu sinh trưởng.

IV. Cách Đánh Giá Tính Chất Hóa Học Và Độ Phì Nhiêu Của Đất

Tính chất hóa học là yếu tố quyết định trực tiếp đến nguồn cung dinh dưỡng cho cây trồng. Các chỉ tiêu chính được phân tích bao gồm pH đất, chất hữu cơ đất (OM), và hàm lượng NPK trong đất ở dạng dễ tiêu. Phản ứng của đất (độ chua) ảnh hưởng đến khả năng hòa tan và hấp thụ các nguyên tố khoáng, trong khi mùn hữu cơ là kho dự trữ dinh dưỡng quan trọng. Hàm lượng N, P, K dễ tiêu là những chỉ số trực tiếp nhất về khả năng cung cấp dinh dưỡng tức thời của đất. Các mẫu đất được phân tích bằng các phương pháp hiện đại như máy đo pH, phương pháp Chiurin (xác định mùn) và phương pháp so màu (xác định NPK). Kết quả phân tích hóa học đã vẽ nên một bức tranh rõ nét về tiềm năng và hạn chế của đặc điểm thổ nhưỡng Ba Vì đối với sự sinh trưởng của Thông Mã Vĩ.

4.1. Xác định Độ chua hoạt tính pH đất và độ chua trao đổi

Kết quả cho thấy pH đất (đo trong dung dịch KCl) biến động trong khoảng 4,5 - 4,8. Theo thang phân loại, đất tại khu vực nghiên cứu thuộc loại chua vừa. Độ chua tăng dần từ sườn chân lên sườn đỉnh, nguyên nhân có thể do quá trình xói mòn đã cuốn trôi các cation kiềm và kiềm thổ từ trên cao xuống. Môi trường đất chua này phù hợp với đặc điểm sinh thái Thông Mã Vĩ, nhưng cũng có thể hạn chế sự sẵn có của một số dưỡng chất như lân. Độ chua trao đổi cũng được ghi nhận, chủ yếu do sự hiện diện của ion Al³⁺, đặc trưng của đất feralit trên núi.

4.2. Phân tích hàm lượng chất hữu cơ đất OM và dinh dưỡng NPK

Hàm lượng chất hữu cơ đất (OM), hay mùn, ở tầng mặt (0-20cm) đạt mức khá, dao động từ 3,53% đến 3,89%. Tuy nhiên, ở tầng sâu hơn, hàm lượng này giảm xuống mức trung bình. Đây là một điểm sáng, cho thấy tiềm năng cải tạo đất thông qua việc bảo vệ thảm mục. Trái lại, hàm lượng NPK trong đất ở dạng dễ tiêu lại là một hạn chế lớn. Hàm lượng NH₄⁺ và K₂O được đánh giá ở mức nghèo, trong khi P₂O₅ ở mức rất nghèo. Sự thiếu hụt dinh dưỡng đa lượng này là rào cản chính ảnh hưởng đến sinh khối cây rừng và sự phát triển chung của quần thể Thông Mã Vĩ.

V. Hé Lộ Mối Tương Quan Giữa Đất và Sinh Trưởng Thông Mã Vĩ

Kết quả nghiên cứu đã chứng minh một cách thuyết phục về mối quan hệ giữa đất và cây trồng. Sự khác biệt về điều kiện thổ nhưỡng giữa các vị trí địa hình đã dẫn đến sự khác biệt rõ rệt trong các chỉ tiêu sinh trưởng của Thông Mã Vĩ. Dữ liệu đo đếm về đường kính ngang ngực (D1.3) và chiều cao vút ngọn (Hvn) của cây đã được tổng hợp và so sánh. Phân tích thống kê (sử dụng tiêu chuẩn U của Whitney) đã khẳng định sự khác biệt này có ý nghĩa, cho thấy sinh trưởng của Pinus massoniana không đồng nhất trên toàn khu vực. Những nơi có điều kiện đất tốt hơn, cụ thể là tại sườn chân, cây phát triển vượt trội. Điều này một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá lập địa chi tiết trước khi tiến hành các hoạt động lâm nghiệp.

5.1. So sánh các chỉ tiêu sinh trưởng của cây tại 3 vị trí

Dữ liệu cho thấy sự chênh lệch đáng kể. Tại vị trí sườn chân, nơi có đất tốt nhất, Thông Mã Vĩ đạt đường kính trung bình (D1.3) là 24,87 cm và chiều cao trung bình (Hvn) là 15,48 m. Ngược lại, tại sườn giữa, nơi đất bị xói mòn và nghèo dinh dưỡng nhất, các chỉ số này lần lượt chỉ là 22,8 cm và 13,37 m. Vị trí sườn đỉnh cho kết quả trung gian với D1.3 là 24,69 cm và Hvn là 14,62 m. Sự khác biệt này không chỉ phản ánh độ phì nhiêu của đất mà còn cho thấy tầm quan trọng của các yếu tố vật lý như độ dày tầng đất mặt và độ xốp.

5.2. Lý giải mối liên hệ giữa tính chất đất và sự phát triển cây

Sự sinh trưởng vượt trội của Thông Mã Vĩ tại sườn chân có thể được lý giải bởi sự tổng hòa của các yếu tố đất thuận lợi: tầng A dày, độ xốp cao, hàm lượng chất hữu cơ đất (OM) và dinh dưỡng cao hơn do được bồi tụ. Môi trường đất tơi xốp, giàu mùn và ẩm đã tạo điều kiện tối ưu cho bộ rễ phát triển. Trong khi đó, sinh trưởng kém ở sườn giữa là hệ quả trực tiếp của đất mỏng, bị nén chặt hơn, nghèo mùn và dinh dưỡng do xói mòn. Điều này khẳng định, mặc dù Thông Mã Vĩ có khả năng thích nghi của cây thông tốt trên đất nghèo, nhưng để đạt năng suất cao, các yếu tố thổ nhưỡng vẫn đóng vai trò quyết định.

VI. Top Giải Pháp Cải Tạo Đất Nâng Cao Năng Suất Rừng Thông

Từ những kết quả nghiên cứu chi tiết, việc đề xuất các giải pháp kỹ thuật nhằm cải thiện điều kiện lập địa và nâng cao năng suất rừng Thông Mã Vĩ là mục tiêu cuối cùng. Các biện pháp này không chỉ tập trung vào việc bổ sung dinh dưỡng thiếu hụt mà còn hướng đến việc cải tạo các tính chất vật lý của đất và bảo vệ tài nguyên đất một cách bền vững. Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp này sẽ góp phần quan trọng vào mục tiêu bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển kinh tế lâm nghiệp và nâng cao hiệu quả sử dụng đất tại Vườn Quốc gia Ba Vì. Các giải pháp cần được triển khai một cách cẩn trọng, dựa trên đặc điểm cụ thể của từng vị trí địa hình để đạt hiệu quả cao nhất, từ đó cải thiện sinh khối cây rừng và chất lượng tổng thể của hệ sinh thái.

6.1. Biện pháp bảo vệ và tăng cường chất hữu cơ cho đất

Do hàm lượng mùn và chất hữu cơ đất (OM) đóng vai trò then chốt nhưng chỉ ở mức trung bình đến khá, biện pháp ưu tiên hàng đầu là bảo vệ và làm giàu nguồn hữu cơ. Cần hạn chế tối đa việc phát dọn thực bì, thu gom củi và vật rơi rụng dưới tán rừng. Việc giữ lại thảm mục giúp duy trì độ ẩm, tăng cường hoạt động của vi sinh vật, và dần dần làm tăng hàm lượng mùn, cải thiện kết cấu đất. Đồng thời, cần nghiêm cấm chăn thả gia súc tự do trong rừng để bảo vệ lớp cây bụi thảm tươi, vốn là hàng rào tự nhiên chống xói mòn và là nguồn cung cấp sinh khối quan trọng cho đất.

6.2. Đề xuất kỹ thuật bón phân bổ sung dinh dưỡng NPK

Nghiên cứu đã chỉ ra sự thiếu hụt nghiêm trọng hàm lượng NPK trong đất. Do đó, việc bón phân bổ sung là cần thiết để thúc đẩy các chỉ tiêu sinh trưởng của cây, đặc biệt là ở những khu vực đất nghèo kiệt như sườn giữa. Cần xây dựng quy trình bón phân hợp lý, ưu tiên các loại phân hữu cơ vi sinh hoặc phân bón tan chậm để hạn chế thất thoát do rửa trôi trên địa hình dốc. Liều lượng và thời điểm bón phân cần được tính toán dựa trên tuổi cây và kết quả phân tích mẫu đất định kỳ để đảm bảo hiệu quả kinh tế và tránh tác động tiêu cực đến môi trường.

6.3. Giải pháp lâm sinh và quản lý tổng hợp hệ sinh thái rừng

Bên cạnh các biện pháp trực tiếp tác động vào đất, cần tăng cường công tác quản lý bảo vệ rừng một cách tổng thể. Các hoạt động như tỉa thưa, loại bỏ những cây sinh trưởng kém, sâu bệnh sẽ tạo không gian cho những cây khỏe mạnh phát triển, đồng thời thúc đẩy quá trình tái sinh tự nhiên của các loài cây bản địa dưới tán rừng. Việc phát triển một hệ sinh thái đa dạng với nhiều tầng tán sẽ giúp cải thiện tiểu khí hậu, tăng khả năng giữ nước và dinh dưỡng của đất, góp phần vào mục tiêu bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển hệ sinh thái rừng Ba Vì một cách bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRUONG DAI HOC LÂM NGHIỆP. KHOA LAM HOC 22Elca---. „ hướng dẫn Th:S. Nguyễn Hoàng Hương ẳ Ba Id 4 eal Se Nguyén Thi Kim Chung % lp 7 Beer ee rs MSY + 0853010113 Khoá học : 2008 — 2012 Hà Nội - 2012 KT Go nh mm xa=mmaaammammmmsmnsnanssunn TRUONG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP KHOA LÂM HỌC KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU MỘT SỐ TÍNH CHẤT LÝ HOÁ CỦA ĐẤT 'VÀ ĐẶC ĐIỂM SINH TRƯỞNG CỦA LOÀI THÔNG MÃ VĨ (Pinus masoniana lamb) TẠI VƯỜN QUỐC GIA BA VÌ HUYỆN BÀ VÌ - HÀ NỘI NGANH: LAM HOC MÃ SỐ : 301 : Th.

Nguyễn Hoàng Hương & : Nguyễn Thị Kim Chung : 53B — Lâm học : 0853010113 : 2008-2012 Ha Noi - 2012 LỜI NÓI ĐÀU Nhằm hoàn thành chương trình đào tạo và đánh giá kết quả học tập, được sự cho phép của Khoa Lâm học và Bộ môn Khoa học đất, tôi tiến hành thực hiện khóa luận tốt nghiệp Nghiên cứu một số tính chât của đât và đánh giá o8 m nh trưởng của loài Thông mã vĩ tại VQG Ba Vì - Huyện Ba Vì - Hà NO mR, ¢ ` Trong quá trình thực hiện khóa luận ngoài sự có ging cia bin thân tôi còn được SỰ: giúp đỡ nhiệt tình của các cán bộ Vườn Quốc Gia Ba Vì - Huyện Ba Vì - Hà Nội, sự hướng dẫn trực tiếp của cô giá Tk S.Nguyén Hoàng Hương, các thầy cô giáo trong bộ môn Khoa học đất và Trung (âm thí nghiệm thực hành Khoa Lâm Học - Trường đại học Lâm nghiệp. đã giúp tôi hoàn thành khóa luận này. Nhân địp này tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sầu sắc về sự động viên giúp đỡ ¬ đó. Trong qua trình thực tập tuy bản thân đã có sự cố gắng nhưng do kinh nghiệm bản thân và thời gian ty tiến còn nhiều hạn chế nên khóa luận không, tránh khỏi những thiếu sót: § ong nhận được sự chỉ bảo, đóng góp của các thầy, cô giáo, các bạn đồng Nghiệp để hóa luận của tôi được hoàn thiện hơn.

Tôi xin chân thành cảm ơn!: ˆ_` Ly 7 ~~ ° ⁄« & Xuân Mai ngày 12/5/2012 ~ ) ) Sinh viên thực hiện Nguyễn Thị Kim Chung MỤC LỤC LOI NOI DAU DAT VAN DE Phần I: LƯỢC SỬ VÂN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.Đặc điểm sinh thái của loài Thông mã vĩ: 1.Trên thế giới 1.Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam. Phần II: MỤC TIÊU - ĐÓI TƯỢNG - NOI DUNG) NGHIÊN CỨU > 2. Mục tiêu chung. Đối tượng và giới hạn nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu.Giới hạn nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.Tác động của con người vào khu vực nghiên cứu Phần IV: KÉT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KÉT QUẢ. Kết quả nghiên cứu về hình thái phẫu diện đất và một số tính chất lí, hóa học đất.

thờ hgttrrdentiidtpsosg dtlgdqnl2ft 4.Tính chất lý học của đất 4. Tính chất hóa học của 4. Đánh giá một số chỉ tiêu sinh trưởng của loài Thông mã vĩ tại khu vực nghiên cứu (Da, vn). Đường kính ngang ngực (D;4) 4.

Sinh trưởng về chiều cao vit ngon (Hyy). Kết quả điều tra về cây bụi thảm tươi dưới tán 4. Ảnh hưởng của một số tính chất đất đến sỉ im ers Thong ma vi (Pinus massoniana Lamb) tai khu vực nghiên cứu. Đề xuất một số giải pháp nhằm nang ca Phan V: KET LUAN - TON TA I - KIỀN-NGHỊ.

Kết luậi ti sessions 5.Vé hình th: phẫu diện đât và Xmột số K li, hóa học đât. Về sinh trưởng của loài Thông Vin qiS0502800S50388/0,35.Về tình hình sinh trưởng của bhi tươi. DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TAT Kí hiệu Nguyên nghĩa CIFOR Trung tâm lâm nghiệp quốc tế VQG Vưò oc Gia OTC ‘Otiéu chuan, SC ( ườn k»chân. SG ờn giữa _> SD L~ Sườn đỉnh ¿ Đười ; kính ngang ngưc Tony” om.

oe cao vút ngọn Trung bình DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1: Hiện trạng đất đai, tài nguyên VQG Ba Vì.1: Tỷ trọng, dung trọng và độ xốp của đất tại các vị trí nghiên cứu. Kết quả phân tích hàm lượng mùn trong đắt. Độ chua hoạt tính (phKCL) của đất tại các vị trí nghiên cứu. Độ chua trao đổi của đất tại các vị trí nghiên ~œ Bảng 4.

Hàm lượng các chất dễ tiêu của đất tại các vị trí hiến cứ. Sinh trưởng về đường kính D¡ củi mã vĩ trên các vị trí i 4 nghiên cứu .--c-cc-eerrreerrerrerrerrerrirre Bảng 4. Sinh trưởng về chiêu cao vútngọn ( ỒN) của Thông mã vĩ trên các vị trí nghiên cứu. 7 ^ tom ne) Bảng 4.

Sinh trưởng của cây bụi thảm 48 ại cácvị trí nghiên cứu. Tổng hợp các chỉ tiêu nghiên cứu vàệnh trưởng của loài và các tính chất lý hóa học của đất : 49 DANH MỤC HÌNH Hình 4. Biến động tỷ trọng của. đất giữa ba vị trí địa hình.

Biến động dung trọng của đất đưới ba vị trí địa hình. Biến động độ xốp dưới ba vị trí địa hình. Biến động hàm lượng mùn của đất tại các vị trí nghiên cứu. Biến động về hàm lượng đạm dễ tiêu tại các vị iênA cứu.

Biến động về hàm lượng lân dễ tiêu tại các vị trí lên cứu Hình 4. Biến động về hàm lượng kali tại các vị trí Hình 4. Sinh trưởng Da của Thông mã vĩ tại cá: 45 Hình 4. Sinh trưởng Hvn của Thông mã vĩ igi tri ñghiên cứu & ld DAT VAN DE Dat đai là một thành phần vô cùng quan trong của hệ sinh thái rừng, là một trong những yếu tố hình thành nên quần thể rừng.

Rừng và đất rừng luôn có mối quan hệ hữu cơ với nhau. Đất là giá thể nuôi sống thực vật và là điều kiện cần thiết để cây trồng sinh trưởng và phát triển, trong lâm nghiệp đất là một nhân tố sinh thái quyết định đến sự thành bại cig tic trong rimg. Do đó mà việc nghiên cứu đánh giá một số tính chất của đất phục vụ: cho công tác quy hoạch, sử dụng và lựa chọn loài cây trồng thích hợp là rất cần thiết, có ý nghĩa khoa học và thực tiễn trong sản xuất, tr dé đến Tả Be biện pháp nhằm cải tạo và quản lý, sử dụng đất hiệu quả. » ^ Đất là môi trường sống cho nhiều.

ai, inh vật nói chung và có vai trò lớn cho sự hình thành và phát triển của cây nóiriêng. Cây lấy chất dinh dưỡng khoáng có sẵn trong đất để sinh tRrởng và phát viền, ngược lại cây cũng hoàn trả lại cho đất chất dinh dưỡng thông, qua cấc sản phẩm rơi rụng như cành, lá, rế cây rồi được phân hủy trong đất, Có thể nói quần xã thực vật rừng là nhân tố quan trọng nhất ảnh hướng. trựctiếp đến sự hình thành đất cũng như tính chất lý hóa học của đất rững thông qua các sản phẩm rơi rụng và khả năng giữ nước của rừng, nâng cao độ phì‹ cho đất đồng thời bảo vệ đất khỏi những tác động xấu của môi trường: .Vì Ì vậy mà việc nghiên cứu sự ảnh hưởng của quần xã thực vật rừng mà chủ yếu là cây rừng tới đất rừng cũng như sự ảnh hưởng của tính chất đất đê áy inh trưởng và phát triển của cây rừng trong mối quan hệ giữa rừng và aes) ó ý nghĩa vô cùng quan trọng trong thực tiễn sản 4. ~ A+ 1â + ae ~ đề xuất các biện pháp kỹ thuật lâm sinh cải tạo rừng Ặ.

1A, xuất, làm co so cho vise và đất dưới rừng hợp lý nhằm nâng cao năng xuất và chất lượng rừng trồng. Là một trong những loài cây nhập ngoại được trồng ở nước ta từ những năm 1930. Đây là loài cây được sử dụng trong nhiều ngành nghề khác nhau như: trong công nghiệp chế biến Clophan, dầu thông được dùng làm dược liệu, 1 sơn, gỗ thông có thể được sử dụng trong xây dựng làm trụ mỏ, đồ gia dụng, bột giấy. Ngoài ra Thông còn có giá trị sinh thái lớn như tạo cảnh quan, làm sạch môi trường.Đây là một trong những lòai cây dã được gây trồng phổ biến ở nhiều nơi vì đặc tính của nó là có thể sống được ở trên những loại đất nghèo chất đinh dưỡng.

VQG Ba Vì với diện tích rừng khá lớn bao gồm cảrững, tự nhiên và rừng trồng. Vườn cũng đã đưa loài Thông mã vĩ vào trồng tại một số địa điểm, tính đến nay loài Thông này đã được hơn 20 tuổi. Cùng một loài cây, ở cùng một độ tuổi đififE ở các “dang dia hinh khac nhau thì sức sinh trưởng của chúng cũng khác nhau, ngược lại cùng một loại s na £ đất nhưng ở các vị trí khác nhau, cây trồng khác nhiau:thì tính chat đất cũng có sự thay đổi đáng kể. Do đó, tính chất của đất luôn ảnh hưởng tới sự sinh trưởng và phát triển của cây và ngược lại.Với mục đích tìm hiểu quan hệ sinh trưởng của loài cây với tính chất đất, làm cơ Sở.

cho việc đề xuất các biện pháp kỹ thuật lâm sinh cải taorừng Và đất dưới Trùng hợp lý, nhằm nâng cao năng xuất và chất lượng rừng trồng. ey) lý Xuất phát từ những c rên, ¡ tiến hành thực hiện khóa luận với tên: “Nghiên cứu một số tính chấtlý hóa của đất và đặc điểm sinh trưởng của loài Thông mã vĩ tại¡ VQG Ba Vì - Huyện Ba Vì- Hà Nội” nhằm làm cơ sở (©) cho việc sử /‹afbén vững và hiệu quả tại khu vực nghiên cứu. Phần I LƯỢC SỬ VẤN ĐÈ NGHIÊN CỨU 1.1,Đặc điểm sinh thái của loài Thông mã vĩ: Thông mã vĩ có tên khoa học là Pimus masoniana Lamb thuộc họ Thông Pinaceae. Đây là loài cây gỗ lớn có thể cao tới 40m, đường kính có thể đạt tới 90cm.

Thân tròn, thẳng, hình trụ, vỏ có màu nâu sẵm, nứt dọc, khi già bong mảng. Thông là loài cây lá kim, hai lá mọc đối trên đầu cành ngắn, đài 15 - 20cm, bẹ bao cành ngắn, sống lâu, nón đơn tính. cùng gốc, “Thông mã vĩ có nhịp điệu sinh trưởng thể hiện rõ đó là mỗi năm pit sinket-2 vong canh. Đây là loài ưa sáng, lúc nhỏ chịu bóng, sống đợc ở trên đất đồi trọc, chua, pH từ 4,5 - 6, ngèo chất dinh dưỡng: Đất trồng có thể là đất sét, đất cát hoặc đất lẫn sỏi, không thích hợp với đất mặn vả phong hóa từ đá vôi hoặc đất kiêm.

Phân bố: Thông mã vĩ phân bổ tự nhiên ở Miền Trung và Nam Trung Quốc, ở độ cao từ 1200m_ trở xuống |so với mặt nước biển. Tại Việt Nam, Thông mã vĩ thích ứng với các vùng, đồi trọc vùng Đông Bắc như: Quảng Ninh,Lạng Sơn. Thông THÑ Vĩ thích hợp ở điều kiện nhiệt độ từ 13-; 222G, lượng mưa 1000mm/năm. Hiện nay loài đã và đang được gây trồng tương, đối rong rai.

F Qe các loài rêu to và thực vật khác”. Nhận định của Lomonoxop đã nêu ra một cách đúng đắn sự phát triển của đất theo thời gian do tác động của thực vật vào đá.