Luận văn thạc sĩ về thực hiện pháp luật bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích vnu ls thực hiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp từ thực tiễn tỉnh bắc ninh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi

• Tác giả: Đinh Thị Hạnh
• Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Đăng Dung
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
• Đề tài: Thực Hiện Pháp Luật Về Bảo Hiểm Thất Nghiệp - Từ Thực Tiễn Tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT BẢO HIỂM THẤT NGHIỆM
• 1.1. Bảo hiểm thất nghiệp
• 1.1.1. Khái niệm bảo hiểm thất nghiệp
• 1.1.2. Vai trò của bảo hiểm thất nghiệp
• 1.1.3. Nguyên tắc của bảo hiểm thất nghiệp
• 1.2. Khái quát thực hiện pháp luật bảo hiểm thất nghiệp
• 1.2.1. Khái niệm thực hiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp
• 1.2.2. Các hình thức thực hiện pháp luật về BHTN
• 1.2.3. Các nội dung thực hiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp
• 1.2.4. Các yếu tố tác động và các điều kiện bảo đảm thực hiện pháp luật bảo hiểm thất nghiệp
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO HIỂM THẤT NGHIỆM TẠI TỈNH BẮC NINH
• 2.1. Pháp luật Việt Nam hiện hành về bảo hiểm thất nghiệp
• 2.1.1. Các văn bản pháp luật hiện hành về bảo hiểm thất nghiệp
• 2.1.2. Một số nội dung cơ bản của pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp
• 2.2. Thực hiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh
• 2.2.1. Bố trí nhân lực, phương tiện phục vụ công tác bảo hiểm thất nghiệp
• 2.2.2. Công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật
• 2.2.3. Đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp
• 2.2.4. Giải quyết các chế độ về bảo hiểm thất nghiệp
• 2.2.5. Chi trả các chế độ bảo hiểm thất nghiệp
• 2.2.6. Đánh giá tình hình thực hiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh
• 2.2.6.1. Những kết quả đạt được
• 2.2.6.2. Những mặt hạn chế và nguyên nhân
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO HIỂM THẤT NGHIỆM
• 3.1. Tiếp tục hoàn thiện các quy định của pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp
• 3.2. Tiếp tục tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục về bảo hiểm thất nghiệp
• 3.3. Tổ chức thực hiện đúng, đầy đủ các quy định hiện hành về bảo hiểm thất nghiệp
• 3.4. Nâng cao năng lực của Trung tâm dịch vụ việc làm tỉnh Bắc Ninh
• 3.5. Nâng cao hiệu quả hoạt động của các công tác kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm và khiếu nại, tố cáo về bảo hiểm thất nghiệp
• 3.6. Tăng cường phối hợp với các cơ quan có liên quan
• 3.7. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, nhân viên thực thi pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp
• 3.8. Nâng cao nhận thức, ý thức thực hiện pháp luật của các đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp
• 3.9. Thực hiện tốt công tác thu, chi, quản lý đối tượng tham gia BHTN
• 3.10. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực hiện pháp luật bảo hiểm thất nghiệp tại Bắc Ninh

Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) là một trong những chính sách quan trọng nhằm hỗ trợ người lao động khi mất việc làm. Tại Bắc Ninh, việc thực hiện pháp luật về BHTN đã có những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết. Bài viết này sẽ phân tích tổng quan về thực hiện pháp luật BHTN tại tỉnh Bắc Ninh, từ đó đưa ra những giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách này.

1.1. Khái niệm và vai trò của bảo hiểm thất nghiệp

BHTN được định nghĩa là chế độ nhằm bù đắp một phần thu nhập cho người lao động khi họ mất việc làm. Vai trò của BHTN không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ tài chính mà còn giúp người lao động tìm kiếm việc làm mới thông qua các chương trình đào tạo và tư vấn.

1.2. Nguyên tắc thực hiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp

Các nguyên tắc thực hiện BHTN bao gồm việc đảm bảo chia sẻ rủi ro giữa người lao động và người sử dụng lao động, cũng như việc quản lý quỹ BHTN một cách công khai và minh bạch.

II. Thực trạng thực hiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp tại Bắc Ninh

Thực trạng thực hiện pháp luật về BHTN tại Bắc Ninh cho thấy nhiều kết quả tích cực nhưng cũng tồn tại không ít khó khăn. Số lượng người tham gia BHTN ngày càng tăng, tuy nhiên, việc nhận thức về quyền lợi và trách nhiệm của người lao động và người sử dụng lao động vẫn còn hạn chế.

2.1. Đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp

Đối tượng tham gia BHTN tại Bắc Ninh chủ yếu là người lao động làm việc trong các khu công nghiệp. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa hiểu rõ quyền lợi của mình khi tham gia BHTN.

2.2. Những thách thức trong việc thực hiện BHTN

Một số thách thức lớn trong việc thực hiện BHTN tại Bắc Ninh bao gồm tình trạng nợ đọng bảo hiểm từ các doanh nghiệp và sự thiếu hụt thông tin về chính sách BHTN cho người lao động.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp

Để nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về BHTN tại Bắc Ninh, cần có những phương pháp cụ thể và khả thi. Việc cải thiện công tác tuyên truyền và giáo dục pháp luật về BHTN là rất cần thiết.

3.1. Tăng cường công tác tuyên truyền về bảo hiểm thất nghiệp

Cần có các chương trình tuyên truyền mạnh mẽ hơn để nâng cao nhận thức của người lao động và người sử dụng lao động về quyền lợi và trách nhiệm của họ trong việc tham gia BHTN.

3.2. Cải thiện quy trình giải quyết chế độ bảo hiểm thất nghiệp

Quy trình giải quyết chế độ BHTN cần được đơn giản hóa và minh bạch hơn để người lao động dễ dàng tiếp cận và nhận được hỗ trợ kịp thời.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bảo hiểm thất nghiệp

Nghiên cứu thực hiện pháp luật về BHTN tại Bắc Ninh đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng cần phải nhìn nhận những hạn chế trong quá trình thực hiện. Việc đánh giá tình hình thực hiện BHTN sẽ giúp đưa ra các giải pháp phù hợp.

4.1. Kết quả đạt được trong thực hiện BHTN

Số lượng người tham gia BHTN tại Bắc Ninh đã tăng lên đáng kể, cho thấy sự quan tâm của người lao động đối với chính sách này.

4.2. Những hạn chế và nguyên nhân trong thực hiện BHTN

Mặc dù có nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế như sự thiếu hụt thông tin và sự không đồng bộ trong việc thực hiện chính sách BHTN.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho bảo hiểm thất nghiệp tại Bắc Ninh

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc thực hiện pháp luật về BHTN tại Bắc Ninh cần được cải thiện hơn nữa. Các giải pháp đề xuất sẽ giúp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách này trong tương lai.

5.1. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện BHTN

Cần có các giải pháp đồng bộ từ phía Nhà nước, doanh nghiệp và người lao động để nâng cao hiệu quả thực hiện BHTN.

5.2. Tương lai của bảo hiểm thất nghiệp tại Bắc Ninh

Với sự phát triển của nền kinh tế và thị trường lao động, BHTN sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn trong việc hỗ trợ người lao động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thất nghiệp là thách thức kinh tế và xã hội lớn đối với mọi quốc gia trong tiến trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Tại Việt Nam, chính sách bảo hiểm thất nghiệp chính thức vận hành từ năm 2009 theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2006 và tiếp tục được hoàn thiện trong Luật Việc làm năm 2013. Sau một thập kỷ triển khai, chế độ này đã trở thành trụ cột an sinh thiết yếu, bảo đảm thu nhập tối thiểu và hỗ trợ tìm kiếm việc làm cho hàng triệu lao động. Tuy nhiên, việc đưa quy định pháp luật vào đời sống tại các địa phương tập trung mật độ công nghiệp cao vẫn còn nhiều rào cản và vướng mắc thực tiễn.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề bất cập giữa quy định pháp luật và hành vi thực tế của các chủ thể trong quan hệ bảo hiểm thất nghiệp. Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về thực hiện pháp luật bảo hiểm thất nghiệp, khảo sát toàn diện thực trạng triển khai và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu lực thi hành. Phạm vi nghiên cứu được xác lập tại tỉnh Bắc Ninh – địa bàn công nghiệp trọng điểm với hơn 248.000 lao động làm việc tại các tập đoàn đa quốc gia như Samsung Electronics Việt Nam, Canon Việt Nam và Foxconn – trong giai đoạn 4 năm từ năm 2015 đến hết năm 2018.

Ý nghĩa của công trình thể hiện ở việc lượng hóa hiệu quả chính sách qua các chỉ số quản lý thực tế, giúp các cơ quan quản lý nhà nước nhận diện tình trạng nợ đọng, trốn đóng bảo hiểm và trục lợi quỹ trợ cấp thất nghiệp. Nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện thể chế an sinh xã hội địa phương, góp phần duy trì tỷ lệ giải quyết chế độ đúng hạn đạt trên 98% và củng cố thị trường lao động bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên Lý thuyết An sinh xã hội và Lý thuyết Thực hiện pháp luật trong khoa học pháp lý hành chính. Thực hiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp được tiếp cận như một quá trình hoạt động có mục đích của các cơ quan nhà nước, người sử dụng lao động và người lao động nhằm hiện thực hóa các quy tắc pháp lý vào thực tiễn đời sống xã hội.

Hệ thống lý thuyết phân loại thực hiện pháp luật thành 4 hình thức cơ bản: tuân thủ pháp luật (kiềm chế không vi phạm các điều cấm như gian lận hồ sơ), chấp hành pháp luật (chủ động thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm đúng hạn), sử dụng pháp luật (thực hiện quyền thụ hưởng trợ cấp, học nghề) và áp dụng pháp luật (hoạt động ra quyết định hành chính, thanh tra, xử lý vi phạm của cơ quan có thẩm quyền). Bên cạnh đó, nghiên cứu vận dụng 3 nguyên tắc cốt lõi của Luật Việc làm năm 2013: nguyên tắc chia sẻ rủi ro dựa trên sự tương trợ số đông bù số ít, nguyên tắc gắn kết hữu cơ giữa mức đóng góp và mức thụ hưởng, và nguyên tắc quản lý quỹ tập trung, minh bạch.

Các khái niệm chính được làm rõ bao gồm: Bảo hiểm thất nghiệp, Trợ cấp thất nghiệp, Hỗ trợ học nghề, và Duy trì việc làm cho người lao động. Khung phân tích xem xét tác động đa chiều từ chất lượng văn bản quy phạm pháp luật, ý thức tuân thủ của doanh nghiệp và năng lực điều hành của bộ máy quản lý nhà nước.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chính thống thu thập từ các báo cáo định kỳ của Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Ninh, Trung tâm Dịch vụ Việc làm tỉnh Bắc Ninh và Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn 2015 - 2018. Cơ sở dữ liệu bao quát toàn bộ hồ sơ quản lý hành chính với quy mô mẫu nghiên cứu gồm 4.889 doanh nghiệp thuộc diện quản lý và hơn 248.750 người lao động tham gia bảo hiểm trên địa bàn tỉnh.

Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng nhằm thu thập toàn diện các chỉ số thống kê về số đơn vị đăng ký, số hồ sơ tiếp nhận, số quyết định hưởng trợ cấp và kinh phí chi trả thực tế. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả kết hợp phương pháp phân tích quy phạm luật học là nhằm đánh giá chính xác mức độ tương thích giữa quy định pháp luật hiện hành và hành vi tuân thủ thực tế của các chủ thể. Dữ liệu được xử lý qua phương pháp so sánh định lượng theo chuỗi thời gian 4 năm (2015, 2016, 2017, 2018) và phương pháp tổng hợp lịch sử để nhận diện xu hướng biến động và các điểm nghẽn thể chế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô doanh nghiệp và số lượng người lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp tại Bắc Ninh có sự tăng trưởng rõ nét nhưng còn biến động. Năm 2015, tỉnh có 4.588 đơn vị thuộc diện tham gia; đến năm 2016 giảm 6,3% xuống còn 4.300 đơn vị do một số doanh nghiệp giải thể; tuy nhiên đến năm 2017 đã phục hồi mạnh mẽ với 4.921 đơn vị tham gia, tăng 7,4% so với năm 2015. Tổng số người lao động giao kết hợp đồng lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp đạt mức ấn tượng trên 248.750 người vào năm 2018.

Thứ hai, việc giải quyết trợ cấp thất nghiệp cho người lao động được thực hiện đúng quy trình với mức hưởng bình quân bằng 60% mức lương tháng đóng bảo hiểm của 6 tháng liền kề. Thời gian hưởng trợ cấp được tính lũy tiến chuẩn xác: đóng đủ từ 12 đến 36 tháng hưởng 3 tháng trợ cấp, mỗi năm đóng thêm được hưởng thêm 1 tháng trợ cấp, tối đa không quá 12 tháng.

Thứ ba, công tác hỗ trợ học nghề và đào tạo kỹ năng duy trì việc làm chưa tương xứng với nhu cầu thực tế. Dù chính sách quy định mức hỗ trợ tối đa 1.000.000 đồng/người/tháng trong thời gian tối đa 6 tháng, tỷ lệ người lao động thất nghiệp đăng ký học nghề chuyển đổi chỉ chiếm dưới 5% tổng số người nhận trợ cấp thất nghiệp.

Thứ tư, công tác tuyên truyền pháp luật được đẩy mạnh với 26.000 tờ rơi tiếng Việt và 800 tờ rơi bằng tiếng nước ngoài được phát hành năm 2016, tiếp tục bổ sung 7.000 tờ rơi năm 2017 tại các khu công nghiệp trọng điểm như Yên Phong, Quế Võ, Tiên Sơn và Vsip Hạp Lĩnh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những kết quả đạt được xuất phát từ sự chỉ đạo sát sao của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội cùng sự phối hợp nhịp nhàng giữa Bảo hiểm xã hội tỉnh và Trung tâm Dịch vụ Việc làm. Tuy nhiên, tình trạng nợ đọng, chậm đóng bảo hiểm của các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn diễn ra. Một số doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cắt giảm nhân sự đột ngột dẫn đến tình trạng quá tải cục bộ tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ. Chế tài xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định số 95/2013/NĐ-CP và Nghị định số 88/2015/NĐ-CP chưa đủ sức răn đe đối với các hành vi trốn đóng kéo dài.

So sánh với các nghiên cứu tại các trung tâm công nghiệp lớn như Bình Dương hay Đồng Nai, Bắc Ninh có tỷ lệ người lao động hưởng trợ cấp một lần chuyển đi các tỉnh khác khá cao do lực lượng lao động ngoại tỉnh chiếm trên 60%. Điều này lý giải tại sao chính sách hỗ trợ học nghề tại chỗ chưa phát huy tối đa hiệu quả.

Về phương diện trực quan hóa dữ liệu, các phát hiện nghiên cứu có thể được thể hiện qua biểu đồ cột kép so sánh số lượng đơn vị thuộc diện tham gia và số đơn vị thực tế tham gia bảo hiểm thất nghiệp qua từng năm từ 2015 đến 2018. Đồng thời, biểu đồ hình quạt có thể được sử dụng để phân tích cơ cấu chi trả quỹ bảo hiểm thất nghiệp, qua đó làm nổi bật sự chênh lệch lớn khi chi trả trợ cấp thất nghiệp hàng tháng chiếm trên 90% tổng chi quỹ, trong khi chi cho hỗ trợ học nghề và đào tạo duy trì việc làm chỉ chiếm tỷ trọng dưới 10%.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cần trình Chính phủ điều chỉnh mức hỗ trợ học nghề từ mức 1.000.000 đồng/người/tháng lên mức tối thiểu bằng 50% mức lương tối thiểu vùng nhằm khuyến khích người lao động chuyển đổi nghề nghiệp, dự kiến triển khai trong lộ trình sửa đổi luật giai đoạn 2020 - 2025.

Thứ hai, hiện đại hóa và nâng cao năng lực tổ chức thực thi tại Trung tâm Dịch vụ Việc làm tỉnh Bắc Ninh. Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tích hợp cơ sở dữ liệu dùng chung giữa ngành Lao động và ngành Bảo hiểm xã hội, rút ngắn thời gian thẩm định hồ sơ giải quyết trợ cấp thất nghiệp xuống dưới 15 ngày làm việc và đặt mục tiêu đạt 100% số hóa hồ sơ giao dịch bảo hiểm thất nghiệp trước năm 2022.

Thứ ba, tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra liên ngành và xử lý nghiêm vi phạm. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với Bảo hiểm xã hội tỉnh và Liên đoàn Lao động tỉnh thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành định kỳ 6 tháng một lần, tập trung xử lý các doanh nghiệp nợ đọng bảo hiểm từ 3 tháng trở lên, phấn đấu kéo giảm tỷ lệ nợ đọng tiền đóng bảo hiểm thất nghiệp xuống dưới 1,5% tổng số phải thu hàng năm.

Thứ tư, đổi mới phương thức tuyên truyền và đào tạo nâng cao nhận thức cho các bên tham gia. Đội ngũ cán bộ công đoàn tại các khu công nghiệp Quế Võ, Yên Phong cần được bồi dưỡng kiến thức pháp luật hàng quý, tăng cường phát hành tài liệu truyền thông bằng các ngôn ngữ tiếng Anh, tiếng Hàn, tiếng Trung để các chủ sử dụng lao động nước ngoài chấp hành nghiêm túc nghĩa vụ đóng nộp bảo hiểm thất nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ lãnh đạo và chuyên viên tại Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Bảo hiểm xã hội tỉnh và Trung tâm Dịch vụ Việc làm. Luận văn cung cấp số liệu thực tiễn và bức tranh tổng thể để phục vụ công tác quy hoạch chính sách, cải cách thủ tục hành chính và nâng cao tỷ lệ bao phủ bảo hiểm xã hội tại địa phương.

Thứ tư, cán bộ quản lý nhân sự, pháp chế và giám đốc điều hành tại các doanh nghiệp trong khu công nghiệp. Tài liệu hỗ trợ nắm bắt chính xác quy trình trích nộp quỹ bảo hiểm, điều kiện thụ hưởng chế độ hỗ trợ đào tạo nâng cao tay nghề và các chế tài xử phạt hành chính nhằm phòng tránh rủi ro pháp lý.

Thứ ba, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính, Luật Lao động và Quản lý công. Công trình là nguồn tài liệu tham khảo học thuật giá trị về phương pháp đánh giá hiệu quả thực thi chính sách công tại các địa bàn phát triển kinh tế nhanh.

Thứ tư, tổ chức Công đoàn các cấp và đại diện người lao động tại doanh nghiệp. Luận văn là cẩm nang pháp lý hữu ích giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đoàn viên, hướng dẫn thủ tục nộp hồ sơ nhận trợ cấp đúng hạn 3 tháng sau khi chấm dứt hợp đồng lao động.

Câu hỏi thường gặp

Điều kiện để người lao động được hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng là gì? Theo quy định của Luật Việc làm, người lao động phải đáp ứng 4 điều kiện: đã chấm dứt hợp đồng lao động đúng luật; đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi nghỉ việc; đã nộp hồ sơ tại Trung tâm Dịch vụ Việc làm trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày nghỉ việc; và chưa tìm được việc làm sau 15 ngày làm việc kể từ ngày nộp hồ sơ.

Mức chi trả và thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp được tính như thế nào? Mức hưởng trợ cấp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng liền kề trước khi thất nghiệp, tối đa không quá 5 lần mức lương cơ sở hoặc lương tối thiểu vùng. Đóng đủ từ 12 đến 36 tháng được hưởng 3 tháng trợ cấp; sau đó cứ đóng thêm đủ 12 tháng thì được hưởng thêm 1 tháng trợ cấp, tối đa không quá 12 tháng.

Người sử dụng lao động được hỗ trợ kinh phí đào tạo duy trì việc làm khi nào? Doanh nghiệp được hỗ trợ tối đa 1.000.000 đồng/người/tháng trong thời gian tối đa 6 tháng khi đã đóng đủ bảo hiểm thất nghiệp từ 12 tháng trở lên, gặp khó khăn do suy giảm kinh tế hoặc lý do bất khả kháng dẫn đến thay đổi cơ cấu sản xuất, và có phương án đào tạo bồi dưỡng nâng cao tay nghề được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp có phải thông báo tìm kiếm việc làm không? Hằng tháng, người lao động đang hưởng trợ cấp bắt buộc phải trực tiếp đến thông báo tình hình tìm kiếm việc làm tại Trung tâm Dịch vụ Việc làm theo lịch hẹn. Nếu không thực hiện thông báo mà không có lý do chính đáng được xác nhận theo luật định (như ốm đau, thai sản, tai nạn), người lao động sẽ bị tạm dừng hoặc chấm dứt hưởng trợ cấp.

Vì sao tỷ lệ người lao động học nghề qua bảo hiểm thất nghiệp tại Bắc Ninh còn thấp? Nguyên nhân chủ yếu do mức hỗ trợ 1.000.000 đồng/tháng còn thấp so với chi phí đào tạo thực tế, danh mục nghề đào tạo chưa thực sự bám sát nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp công nghệ cao, và tâm lý người lao động sau khi mất việc thường ưu tiên tìm kiếm công việc mới ngay để có thu nhập thay vì dành thời gian đi học nghề.

Kết luận

• Luận văn đã chuẩn hóa khung lý luận về 4 hình thức thực hiện pháp luật bảo hiểm thất nghiệp (tuân thủ, chấp hành, sử dụng, áp dụng) trong điều kiện kinh tế thị trường.
• Đánh giá toàn diện thực trạng triển khai tại tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2015 - 2018 với quy mô tham gia đạt 4.921 doanh nghiệp và hơn 248.750 người lao động.
• Chỉ rõ những tồn tại cơ bản như tình trạng chậm đóng bảo hiểm của doanh nghiệp nhỏ và tỷ lệ người lao động tham gia học nghề chuyển đổi còn dưới 5%.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về hoàn thiện pháp luật, số hóa dịch vụ việc làm, tăng cường thanh tra liên ngành và đổi mới truyền thông.
• Xác định lộ trình hoàn thiện thể chế an sinh xã hội cấp tỉnh định hướng đến năm 2025 nhằm bảo đảm quyền lợi tối đa cho người lao động.

Đóng góp chính của luận văn là tạo lập cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc giúp các cơ quan quản lý lao động địa phương tối ưu hóa quy trình giải quyết chế độ bảo hiểm thất nghiệp. Các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và các nhà nghiên cứu hãy khai thác công trình này làm tài liệu tham khảo để cùng thúc đẩy một thị trường lao động minh bạch, an toàn và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP 1. Bảo hiểm thất nghiệp 1. Khái niệm bảo hiểm thất nghiệp BHTN xuất hiện lần đầu ở Châu Âu với sự ra đời của quỹ BHTN tự nguyện tại Berne (Thụy Sĩ) vào năm 1893.Tham gia đóng góp cho quỹ lúc này không chỉ có giới chủ mà còn những NLĐ có công việc làm không ổn định. Sau đó, để mở rộng quy mô của BHTN, nhằm tăng mức TCTN cho nên đã có sự tham gia đóng góp của chính quyền địa phương và trung ương.

Năm 1911, Vương quốc Anh ban hành đạo luật đầu tiên về BHTN bắt buộc và tiếp đó là một số nước khác ở Châu Âu như: Thụy Điển, Cộng hòa Liên bang Đức… Sau cuộc tổng khủng hoảng kinh tế thế giới (1929-1933) một số nước Châu Âu và Bắc Mỹ ban hành các Đạo luật về bảo hiểm xã hội và BHTN, chẳng hạn như ở Mỹ năm 1935, Canađa vào năm 1939. Khi chiến tranh thế giới lần thứ II kết thúc, đặc biệt là khi có Công ước số 102 (1952) của Tổ chức lao động quốc tế (ILO) thì nhiều quốc gia trên thế giới đã triển khai BHTN và TCTN. Theo công ước 102 (1952) của Tổ chức lao động quốc tế thì BHTN là một trong 09 nhánh của bảo hiểm xã hội. Cùng với các chế độ khác, BHTN nâng cao khả năng bảo vệ NLĐ của hệ thống pháp luật BHXH.

Với tính chất chia sẻ giữa những đối tượng tham gia, BHTN hỗ trợ một khoản tài chính giúp NLĐ thất nghiệp đảm bảo ổn định cuộc sống; sớm đưa lao động thất nghiệp tìm được việc làm ổn định thông qua các hoạt động đào tạo, tư vấn, hỗ trợ học nghề. Ở Việt Nam, BHTN lần đầu tiên được quy định trong Luật Bảo hiểm 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] xã hội năm 2006 và nay là Luật Việc làm 2013. Luật BHXH năm 2006 thì không có định nghĩa cụ thể thế nào là BHTN thì tại Khoản 4 Điều 3 của Luật Việc làm 2013 đã đưa ra định nghĩa cụ thể về BHTN như sau: “Bảo hiểm thất nghiệp là chế độ nhằm bù đắp một phần thu nhập của NLĐ khi bị mất việc làm, hỗ trợ NLĐ học nghề, duy trì việc làm, tìm việc làm trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm thất nghiệp”, theo đó, có thể thấy mục đích của BHTN không chỉ nhằm thay thế, bù đắp thu nhập cho NLĐ khi bị mất việc làm, mà còn hỗ trợ NLĐ học nghề để trang bị cho NLĐ thêm kỹ năng nghề, bên cạnh đó cũng hỗ trợ NLĐ tìm kiếm việc làm miễn phí để cho NLĐ sớm quay lại với thị trường lao động. Tuy nhiên tất cả sự hỗ trợ này cũng dựa trên cơ sở là quỹ BHTN (quỹ được hình thành do các bên cùng đóng góp theo quy định của pháp luật).

Quỹ BHTN này được đóng góp trước khi NLĐ thất nghiệp và muốn được hỗ trợ từ quỹ thì không phải bất kỳ NLĐ thất nghiệp nào đều được hỗ trợ mà phải đáp ứng được các yêu cầu theo pháp luật quy định. Như vậy, có thể hiểu BHTN như sau: BHTN là một hình thức BHXH dựa trên sự đóng góp của Nhà nước, NLĐ và NSDLĐ nhằm bù đắp một phần thu nhập cho NLĐ khi mất việc làm,tạo điều kiện cho NLĐ sớm tìm được việc làm thông qua việc tư vấn, giới thiệu việc làm và hỗ trợ học nghề cho NLĐ. Vai trò của bảo hiểm thất nghiệp Vai trò của BHTN không chỉ dừng lại ở việc đảm bảo đời sống cho cá nhân người thất nghiệp, tạo cơ hội cho họ quay trở lại với thị trường lao động mà còn có ý nghĩa quan trọng góp phần ổn định chính trị- xã hội, tạo nên sự phát triển kinh tế-xã hội bền vững của mỗi quốc gia. Thứ nhất, đối với NLĐ: BHTN vừa giúp đỡ họ ổn định cuộc sống khi bị mất việc làm thông qua việc trả TCTN vừa tạo cơ hội việc làm mới cho họ thông qua việc đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để NLĐ có thể duy trì 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] việc làm hay tìm việc làm mới phù hợp với bản thân NLĐ, được tư vấn giới thiệu việc làm miễn phí để họ có thể sớm quay lại thị trường lao động.

Tạo ra chỗ dựa về vật chất và tinh thần cho NLĐ khi lâm vào tình trạng mất việc làm. Thứ hai, đối với NSDLĐ: BHTN giúp gánh nặng tài chính của họ sẽ được san sẻ khi những NLĐ tại doanh nghiệp bị mất việc làm, họ không phải bỏ ra một khoản chi lớn để giải quyết chế độ cho NLĐ khi mà NLĐ bị mất việc làm. Đặc biệt, trong những thời kỳ khó khăn, buộc phải thu hẹp sản xuất, buộc phải cho những NLĐ nghỉ việc. Thứ ba, đối với Nhà nước và xã hội: BHTN giúp cho ngân sách nhà nước sẽ giảm bớt chi phí khi nạn thất nghiệp gia tăng trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế, tạo sự chủ động về tài chính cho nhà nước.

Kiểm soát rủi ro về xã hội, chính trị khi tỉ lệ thất nghiệp gia tăng. BHTN cũng góp phần rất lớn vào việc ổn định trật tự xã hội đây cũng là mục tiêu của bất kỳ hệ thống BHXH và an sinh xã hội nào. Nguyên tắc của bảo hiểm thất nghiệp Các nguyên tắc của BHTN được quy định cụ thể tại Điều 41 của Luật Việc Làm 2013, là những quan điểm, tư tưởng chủ đạo xuyên suốt và chi phối hệ thống các quy phạm pháp luật về BHTN. Bao gồm những nguyên tắc cơ bản sau: Thứ nhất, Bảo đảm chia sẻ rủi ro giữa những người tham gia BHTN BHTN nằm trong hệ thống chính sách kinh tế-xã hội, góp phần đảm bảo lợi ích của các bên trong quan hệ lao động.

Do vậy, BHTN dựa trên sự tương trợ giữa các cá nhân trong xã hội, theo đó số đông bù số ít. Chính vì vậy, việc tham gia vào BHTN phải là bắt buộc đối với NLĐ và NSDLĐ. Những chủ thể này đều có trách nhiệm tham gia BHTN và đây được coi là một nội dung trong HĐLĐ. Nhà nước chỉ thực hiện chức năng quản lý và hỗ trợ khi cần thiết.

7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Thứ hai, chế độ BHTN được xây dựng trên cơ sở quan hệ hữu cơ giữa đóng góp và thụ hưởng. Cụ thể là, mức đóng BHTN được tính trên cơ sở tiền lương của NLĐ, mức hưởng BHTN được tính trên cơ sở mức đóng và thời gian đóng BHTN. Điều này có nghĩa là phải có tỷ lệ tương xứng giữa đóng góp với thụ hưởng của NLĐ, hạn chế tới mức thấp nhất sự bù đắp của Nhà nước đối với quỹ BHTN. Một trong các vai trò quan trọng của BHTN là hỗ trợ cuộc sống cho NLĐ khi bị mất thu nhập do thất nghiệp gây nên.

Do đó, tỷ lệ hưởng và thời gian hưởng trợ cấp BHTN hàng tháng được quy định trên nguyên tắc đảm bảo mức sống tối thiểu cho NLĐ và được cân đối với mức đóng góp BHTN trước đó của NLĐ. Khi xác định mức hưởng trợ cấp BHTN một mặt căn cứ vào khả năng chi trả của quỹ BHTN, mặt khác còn đảm bảo khuyến khích NLĐ chủ động tìm kiếm việc làm nhằm thoát khỏi tình trạng thất nghiệp. Thứ tư, việc thực hiện BHTN phải đơn giản, dễ dàng, thuận tiện, đảm bảo kịp thời và đầy đủ quyền lợi của người tham gia. BHTN chủ yếu là hướng tới đối tượng là những NLĐ bị mất việc làm, NLĐ bị mất việc làm là hiện tại họ không có thu nhập, nhưng mà họ vẫn phải chi tiêu cho sinh hoạt hàng ngày, việc giải quyết BHTN không nhanh chóng, kịp thời hỗ trợ đúng lúc thì sẽ mất đi ý nghĩa của BHTN.

Nếu thủ tục giải quyết mà rườm rà, phức tạp, không thuận tiện dẫn đến việc tiếp cận chính sách BHTN gặp khó khăn, như vậy NLĐ cần được hỗ trợ sẽ khó tiếp cận với chính sách BHTN, thậm trí nhiều NLĐ sẽ bỏ quan quyền lợi được hưởng vì e ngại vì khâu giải quyết chính sách. Vì vậy đây là một trong những nguyên tắc quan trọng của BHTN. Thứ năm, Quỹ BHTN được quản lý tập trung, thống nhất, công khai, minh bạch, bảo đảm an toàn và được Nhà nước bảo hộ. Do quỹ BHTN được hình thành từ sự đóng góp của các bên tham gia là: NSDLĐ, NLD và Nhà nước nên hoạt động của quỹ phải dựa trên nguyên tắc quản lý thống nhất, dân chủ, 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] công khai.

Quỹ BHTN do một cơ quan quản lý thống nhất từ trung ương đến địa phương theo chế độ tài chính của Nhà nước. Quỹ được sử dụng vào các mục đích như: Chi trả trợ cấp BHTN cho NLĐ; Chi cho các hoạt động tìm việc làm cho người thất nghiệp; Chi cho công tác đào tạo, đào tạo lại, học nghề cho người thất nghiệp; Chi phí cho hoạt động của bộ máy quản lý BHTN… Nhà nước thống nhất quản lý BHTN thể hiện ở việc Nhà nước trực tiếp ban hành pháp luật về BHTN, tổ chức thực hiện và kiểm tra việc thực hiện chế độ này. Căn cứ vào tình hình phát triển kinh tế - xã hội ở từng thời kỳ mà Nhà nước xây dựng chương trình quốc gia về BHTN, các qui định pháp luật về như thu hẹp hay mở rộng đối tượng, điều kiện hưởng và mức hưởng… Với tư cách là người đại diện và thực hiện các chính sách xã hội, Nhà nước còn có trách nhiệm đóng góp vào quỹ BHTN, áp dụng các biện pháp để bảo tồn giá trị quỹ và làm cho quỹ tăng trưởng. Ngoài ra, Nhà nước thống nhất tổ chức, quản lý sự nghiệp BHTN cho toàn xã hội nhưng không bao cấp, không lấy ngân sách để chi trả mà chỉ hỗ trợ một phần.

Khái quát thực hiện pháp luật bảo hiểm thất nghiệp 1. Khái niệm thực hiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp Pháp luật là một công cụ quản lý xã hội sắc bén, song pháp luật chỉ có thể phát huy được vai trò và những giá trị của mình trong việc duy trì trật tự và tạo điều kiện cho xã hội phát triển khi nó được tôn trọng và thực hiện trong cuộc sống. Vì vậy, thực hiện pháp luật là hoạt động không thể thiếu. Hiện nay đang có nhiều cách định nghĩa mô tả về việc thực hiện pháp luật.

Theo giáo trình Lý luận chung Nhà nước và Pháp luật của Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh có viết: “Thực hiện pháp luật là một hiện tượng xã hội mang tính quản lý. Quá trình hoạt động thực hiện pháp luật diễn ra đồng thời và tiếp nối quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật của Nhà nước” [13, tr.