Tìm Hiểu Thành Tố Thuần Việt và Hán Việt Trong Thành Ngữ Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích tìm hiểu thành tố thuần việt và hán việt trong thành ngữ việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Hoàng Thiệu Hoa
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Chính
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học
• Đề tài: Nghiên Cứu Thành Tố Thuần Việt và Hán Việt Trong Thành Ngữ Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Thành Ngữ Việt Thuần Việt Hán Việt

Bài viết này tập trung nghiên cứu thành ngữ Việt Nam, đặc biệt là thành phần cấu tạo nên chúng: từ thuần Việt và từ Hán Việt. Thành ngữ là một bộ phận quan trọng của ngôn ngữ, phản ánh văn hóa và tư duy của người Việt. Việc phân tích cấu trúc và nguồn gốc của thành ngữ giúp hiểu sâu sắc hơn về lịch sử ngôn ngữ và sự giao thoa văn hóa. Luận văn của Hoàng Thiều Hoa (2011) là một nguồn tài liệu quý giá, cung cấp cái nhìn chi tiết về vấn đề này, làm cơ sở lý luận và dẫn chứng quan trọng cho bài viết. Bài viết sẽ khám phá tỷ lệ sử dụng, đặc điểm cấu trúc, và giá trị biểu đạt của hai loại thành tố này. Bài viết này không chỉ có giá trị về mặt ngôn ngữ học, mà còn góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của thành ngữ Việt Nam.

1.1. Định Nghĩa và Vai Trò Của Thành Ngữ trong Ngôn Ngữ Việt

Thành ngữ là những cụm từ cố định, có nghĩa bóng hoặc nghĩa đen, được sử dụng rộng rãi trong giao tiếp và văn chương. Thành ngữ đóng vai trò quan trọng trong việc diễn đạt ý tưởng một cách súc tích, sinh động, và giàu hình ảnh. Thành ngữ Việt Nam thể hiện kinh nghiệm sống, triết lý, và quan niệm đạo đức của dân tộc. Theo nghiên cứu của Hoàng Thiều Hoa, thành ngữ không chỉ được sử dụng bởi giới trí thức mà còn phổ biến trong đời sống hàng ngày của người dân. Thành ngữ làm giàu thêm vốn từ vựng và tăng tính biểu cảm cho ngôn ngữ.

1.2. Sự Cần Thiết Nghiên Cứu Thành Tố Thuần Việt và Hán Việt

Việc nghiên cứu ngôn ngữ học về thành ngữ, đặc biệt là so sánh thành ngữ thuần Việt và Hán Việt, giúp làm sáng tỏ quá trình hình thành và phát triển của ngôn ngữ Việt Nam. Ảnh hưởng của Hán ngữ đến thành ngữ Việt là một chủ đề quan trọng, cần được phân tích kỹ lưỡng. Phân tích tỷ lệ Hán Việt trong thành ngữ cũng giúp đánh giá mức độ giao thoa văn hóa. Hơn nữa, việc nghiên cứu này còn giúp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa thành ngữ cho các thế hệ sau.

II. Cách Phân Loại Nhận Diện Thành Ngữ Thuần Việt và Hán Việt

Việc phân loại thành ngữ thành hai nhóm chính: thành ngữ thuần Việt và thành ngữ Hán Việt, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về nguồn gốc thành ngữ và cấu trúc thành ngữ. Thành ngữ thuần Việt thường sử dụng các từ ngữ giản dị, quen thuộc trong đời sống hàng ngày, trong khi thành ngữ Hán Việt thường sử dụng các từ ngữ có nguồn gốc từ tiếng Hán. Tuy nhiên, ranh giới giữa hai loại này đôi khi không rõ ràng, do quá trình Việt hóa lâu dài. Cần có phương pháp phân tích cụ thể để xác định chính xác nguồn gốc và đặc điểm của từng loại thành ngữ. Luận văn của Hoàng Thiều Hoa cung cấp các tiêu chí và ví dụ minh họa để phân biệt hai loại thành ngữ này.

2.1. Dấu Hiệu Nhận Biết Thành Ngữ Thuần Việt Đặc Trưng

Các thành ngữ thuần Việt thường mang những đặc điểm về ngữ âm và từ vựng dễ nhận biết. Chúng thường sử dụng các từ đơn âm tiết, quen thuộc và gần gũi với đời sống sinh hoạt của người Việt. Ví dụ, các ví dụ thành ngữ thuần Việt như "gần mực thì đen, gần đèn thì sáng" sử dụng các từ ngữ đơn giản, dễ hiểu. Ngoài ra, cấu trúc của thành ngữ thuần Việt thường tuân theo các quy tắc ngữ pháp tiếng Việt, tạo nên sự hài hòa và tự nhiên.

2.2. Phân Tích Cấu Trúc và Nguồn Gốc Thành Ngữ Hán Việt

Các thành ngữ Hán Việt thường có cấu trúc phức tạp hơn, sử dụng các từ đa âm tiết và có nguồn gốc từ tiếng Hán. Ví dụ, ví dụ thành ngữ Hán Việt như "nhân định thắng thiên" có nguồn gốc từ triết học Trung Hoa. Việc phân tích cấu trúc thành ngữ và nguồn gốc thành ngữ Hán Việt đòi hỏi kiến thức về Hán ngữ và lịch sử giao thoa văn hóa giữa Việt Nam và Trung Quốc.

2.3. Các Trường Hợp Giao Thoa Giữa Thuần Việt và Hán Việt

Trong quá trình sử dụng và phát triển, một số thành ngữ đã trải qua quá trình giao thoa giữa yếu tố thuần Việt và yếu tố Hán Việt. Điều này có thể dẫn đến việc thay đổi về ngữ nghĩa hoặc cấu trúc của thành ngữ. Việc nghiên cứu các trường hợp giao thoa này giúp hiểu rõ hơn về sự linh hoạt và biến đổi của ngôn ngữ.

III. Phương Pháp Thống Kê và Đánh Giá Tỷ Lệ Hán Việt Trong Thành Ngữ

Để đánh giá chính xác tỷ lệ Hán Việt trong thành ngữ, cần áp dụng phương pháp thống kê khoa học. Phương pháp này bao gồm việc thu thập dữ liệu từ các từ điển thành ngữ uy tín, phân loại thành ngữ theo nguồn gốc, và tính toán tỷ lệ phần trăm của mỗi loại. Kết quả thống kê sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về mức độ ảnh hưởng của Hán ngữ đối với kho tàng thành ngữ Việt Nam. Việc này giúp làm rõ ảnh hưởng của Hán ngữ đến thành ngữ Việt.

3.1. Chọn Lọc và Xây Dựng Cơ Sở Dữ Liệu Thành Ngữ

Bước đầu tiên là chọn lọc các từ điển thành ngữ và tài liệu ngôn ngữ học uy tín để xây dựng cơ sở dữ liệu. Cơ sở dữ liệu này cần bao gồm đầy đủ thông tin về nguồn gốc, cấu trúc, và ý nghĩa của từng thành ngữ.

3.2. Phân Loại Thành Ngữ Theo Nguồn Gốc Thuần Việt và Hán Việt

Sau khi có cơ sở dữ liệu, cần tiến hành phân loại thành ngữ thành hai nhóm chính: thuần Việt và Hán Việt, dựa trên các tiêu chí đã được xác định. Quá trình này đòi hỏi sự cẩn thận và chính xác để đảm bảo tính khách quan của kết quả.

3.3. Tính Toán Tỷ Lệ và Phân Tích Kết Quả Thống Kê

Cuối cùng, tiến hành tính toán tỷ lệ Hán Việt trong thành ngữ và phân tích kết quả thống kê. Kết quả này sẽ cho thấy mức độ ảnh hưởng của Hán ngữ đối với kho tàng thành ngữ Việt Nam.

IV. So Sánh Giá Trị Nội Dung và Nghệ Thuật Thành Ngữ Thuần Việt

So sánh thành ngữ thuần Việt và Hán Việt không chỉ dừng lại ở cấu trúc ngôn ngữ mà còn phải xét đến giá trị nội dung và nghệ thuật của chúng. Thành ngữ thuần Việt thường mang đậm bản sắc văn hóa dân gian, thể hiện những kinh nghiệm sống và triết lý giản dị của người Việt. Thành ngữ Hán Việt, ngược lại, thường mang tính trừu tượng và triết lý sâu sắc hơn, chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Hoa. Việc so sánh này giúp thấy được sự đa dạng và phong phú của kho tàng thành ngữ Việt Nam.

4.1. Giá Trị Văn Hóa và Tư Tưởng Trong Thành Ngữ Thuần Việt

Các thành ngữ thuần Việt thường phản ánh những giá trị văn hóa và tư tưởng cốt lõi của dân tộc Việt Nam. Chúng thể hiện sự gắn bó với thiên nhiên, lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, và đạo đức truyền thống.

4.2. So Sánh Ý Nghĩa Triết Học và Giáo Dục Thành Ngữ Hán Việt

Các thành ngữ Hán Việt thường mang những ý nghĩa triết học và giáo dục sâu sắc, phản ánh những quan niệm về vũ trụ, nhân sinh, và đạo đức của văn hóa Trung Hoa. Chúng thường được sử dụng để truyền đạt những bài học quý giá về cuộc sống.

4.3. Nghệ Thuật Sử Dụng và Tạo Hình Ảnh Trong Thành Ngữ

Cả thành ngữ thuần Việt và Hán Việt đều có những giá trị nghệ thuật riêng. Thành ngữ thuần Việt thường sử dụng các biện pháp tu từ như so sánh, ẩn dụ, nhân hóa để tạo nên những hình ảnh sinh động và gần gũi. Thành ngữ Hán Việt thường sử dụng các điển tích, điển cố để tăng tính trang trọng và uyên bác.

V. Ứng Dụng và Biến Đổi Thành Ngữ Trong Văn Chương và Đời Sống

Ứng dụng thành ngữ trong văn chương và đời sống là một minh chứng cho sức sống và tính linh hoạt của chúng. Thành ngữ không chỉ được sử dụng để diễn đạt ý tưởng một cách súc tích và sinh động, mà còn được sử dụng để tạo nên những hiệu ứng nghệ thuật đặc biệt. Tuy nhiên, thành ngữ cũng có thể trải qua quá trình biến đổi thành ngữ để phù hợp với ngữ cảnh và nhu cầu sử dụng.

5.1. Sử Dụng Thành Ngữ Trong Các Tác Phẩm Văn Học Cổ Điển

Trong các tác phẩm văn học cổ điển, thành ngữ được sử dụng một cách rộng rãi và sáng tạo để tạo nên những hiệu ứng nghệ thuật đặc biệt. Chúng giúp tăng tính biểu cảm, gợi hình, và tạo nên những liên tưởng sâu sắc cho người đọc.

5.2. Cách Sử Dụng Thành Ngữ Trong Giao Tiếp Hàng Ngày

Trong giao tiếp hàng ngày, thành ngữ được sử dụng để diễn đạt ý tưởng một cách súc tích, sinh động, và giàu hình ảnh. Chúng giúp tăng tính thuyết phục và tạo nên sự gần gũi, thân thiện trong giao tiếp.

5.3. Quá Trình Biến Đổi và Sáng Tạo Thành Ngữ Mới

Trong quá trình sử dụng và phát triển, thành ngữ có thể trải qua quá trình biến đổi để phù hợp với ngữ cảnh và nhu cầu sử dụng. Ngoài ra, cũng có thể xuất hiện những thành ngữ mới, phản ánh những thay đổi trong xã hội và văn hóa.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Thành Ngữ Việt

Nghiên cứu về thành tố thuần Việt và Hán Việt trong thành ngữ Việt Nam là một lĩnh vực rộng lớn và đầy tiềm năng. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự đa dạng và phong phú của kho tàng thành ngữ Việt Nam, cũng như sự ảnh hưởng của văn hóa Trung Hoa đối với ngôn ngữ Việt. Hướng nghiên cứu ngôn ngữ học về thành ngữ trong tương lai có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn về cấu trúc, ngữ nghĩa, và chức năng của thành ngữ, cũng như mối quan hệ giữa thành ngữ và các yếu tố văn hóa, xã hội.

6.1. Tóm Tắt Các Kết Quả Nghiên Cứu Quan Trọng

Các kết quả nghiên cứu quan trọng bao gồm việc xác định tỷ lệ Hán Việt trong thành ngữ, phân tích cấu trúc và ý nghĩa của thành ngữ, và đánh giá giá trị văn hóa và nghệ thuật của thành ngữ.

6.2. Đề Xuất Các Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Thành Ngữ

Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn về mối quan hệ giữa thành ngữ và các yếu tố văn hóa, xã hội, cũng như việc nghiên cứu về sự biến đổi và sáng tạo thành ngữ trong thời đại ngày nay.

6.3. Ý Nghĩa Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Thành Ngữ Trong Giáo Dục

Nghiên cứu về thành ngữ có ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong giáo dục, giúp học sinh hiểu rõ hơn về ngôn ngữ, văn hóa, và lịch sử của dân tộc. Việc này góp phần nâng cao khả năng sử dụng ngôn ngữ và bồi dưỡng tình yêu đối với tiếng Việt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN VĂN 1.Quan niệm về từ thuần Việt và Hán -Việt 1.1 Từ thuần Việt. Khái niệm từ thuần Việt thực ra không phải là một khái niệm dễ nhận biết và đến nay cũng chưa phải đã có sự thống nhất trong quan niệm của các nhà ngôn ngữ học. Từ thuần Việt, theo Nguyễn Văn Tu là các từ vốn có từ lâu đời làm thành vốn từ vựng cơ bản riêng của tiếng Việt. Ví dụ: cha, mẹ, mưa, nắng, bếp, vườn, mặt trời, đẹp, xấu.

Ông cho rằng, từ thuần Việt như chúng ta thấy ngày nay chính là kết quả của sự Việt hoá các yếu tố từ vựng bắt nguồn từ nhiều ngôn ngữ họ hàng khác. Ông viết: “Những từ thuần Việt là những từ được dân tộc ta dùng từ thượng cổ đến nay. Những từ thuần Việt có quan hệ đến vốn từ vựng cơ bản của nhiều ngôn ngữ Đông Nam Á như: tiếng Thái, tiếng Môn – Khơ – me v. Có cùng quan điểm với Nguyễn văn Tu, Phan Ngọc cũng khẳng định: “khi nói đến thuật ngữ thuần Việt, một người không quen với ngôn ngữ học hiện đại có thể tưởng đâu rằng đó là những từ do chính bản thân người Việt tạo ra, không vay mượn ở đâu hết.

Sự thực thì khái niệm từ Việt, từ Nga, từ 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Anh đều không phải là những khái niệm lịch sử mà chỉ dựa trên hình thức. câu trả lời đối với tiếng Việt là hết sức đơn giản; bất kỳ từ nào đơn tiết cũng là từ thuần Việt”. Tiến xa hơn một bước, Phan Ngọc lấy thái độ của người Việt làm tiêu chuẩn đầu để nhận diện đâu là thuần Việt, đâu là ngoại lai. Ông viết: “Bất kỳ từ láy âm nào cũng được xem là thuần Việt không kể nguồn gốc; Những từ như lặc lè, lập là, long tong mặc dầu là gốc Pháp cũng được người Việt Nam xem là từ thuần Việt” (Phan Ngọc [17, 116].

Tương tự như hai học giả trên, Nguyễn Thiện Giáp, trong các công trình của mình quan niệm: “Ngoài những từ có thể xác định chắc chắn là tiếng Việt tiếp nhận của tiếng Hán và các ngôn ngữ Ấn, Âu, tất cả các từ còn lại đều được gọi là các từ thuần Việt. Những từ được gọi là thuần Việt thường trùng với bộ phận từ vựng gốc của tiếng Việt, chúng biểu thị những sự vật, hiện tượng cơ bản nhất, chắc chắn phải tồn tại từ rất lâu”. Rõ ràng, ngoài những từ có thể xác định chắc chắn đó là gốc Hán hoặc Ấn – Âu thì ông nhất loạt coi vốn từ vựng còn lại trong tiếng Việt đều là từ thuần Việt cả bất kẻ chúng có gốc từ ngôn ngữ nào. Nguyễn Như Ý, không gọi thẳng là từ thuần Việt mà gọi đó là từ gốc.

Ông viết: “Từ gốc: Từ vốn có trong thành phần từ vựng ban đầu của một ngôn ngữ, nằm trong vốn từ cơ bản của một ngôn ngữ, đối lập với từ vay 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] mượn,; còn gọi là từ bản ngữ, từ chính gốc, từ thuần”. Theo Trần Trí Dõi: Lớp từ thuần Việt là cốt lõi của từ vựng tiếng Việt. Nó làm chỗ dựa và có vai trò điều khiển, chi phối sự hoạt động của mọi lớp từ khác. Nếu coi từ thuần Việt là kết quả của quá trình tiếp xúc, tác động lâu dài giữa các ngôn ngữ Nam Á và Tày-Thái thì các từ này hình thành nên một lớp từ vựng cơ bản và lâu đời nhất trong tiếng Việt, có thể chia ra như sau: Những từ tương ứng với tiếng Mường như: đuôi, móng, mồm, sừng.; cô gái, đàn ông, vợ, chồng.; cây, củ, cơm, mả.; bí, cỏ, chuối, hành., bướm, cáo, cầy, chuột.; bẩn, cay, chậm, dài.

Những từ tương ứng với các tiếng Tày-Thái như: bánh, bóc, buộc, đường, gọt, ngắt, ngọn, rẫy, vắng. Những từ tương ứng với các tiếng Việt-Mường và Tày-Thái như: bão, bể, dao, gạo, ngà voi, sống. Những từ tương ứng với nhóm Việt-Mường và Bru ở tây Quảng Bình: bụng, bốc, bớt, củi, đêm, mặt trăng, mặt trời, núi, rắn, chuột. Những từ tương ứng với nhóm Việt-Mường và Môn-Khơme ở Tây Nguyên: dốc, đèo, khói, mây, mưa, rừng, sấm.; da, đầu gối, mỡ, người, óc, tim, thịt.; bố, bọn, mày, mẹ, nó.; bếp, cày, chổi, cuốc, ruộng.; bịt, bóp, bú, bưng, cắn, cắt, đứng, gãi, hét, lắc, mặc, nghĩ, ngồi, phá, quăng, ôm, rụng, tát, về, xé.

8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Những từ tương ứng với nhóm Việt-Mường và các ngôn ngữ Môn-Khơme nói chung: một, hai, ba, bốn, năm.; con, cháu, mọi, người; đất, đá, gió, lửa.; cằm, chân, cổ, lưng.; bay, cắt, đẻ, kẹp, liếc.; cong, già, mới, ngát. Các ví dụ trên đây chứng tỏ rằng cội rễ của từ vựng tiếng Việt hết sức phức tạp. Chúng gồm nhiều nguồn đan xen, chồng chéo, thậm chí phủ lấp lên nhau. Nghiên cứu chúng sẽ có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với việc khảo cứu nguồn gốc tiếng Việt nói chung.

Quan điểm trên của Trần Trí Dõi rõ ràng là rất thống nhất với các cách quan niệm của các tác giả Nguyễn Văn Tu, Phan Ngọc, Nguyễn Thiện Giáp, Nguyễn Như Ý. nhưng ông đi vào chi tiết hơn, cụ thể hơn. Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ cách quan niệm này và muốn nhấn mạnh hơn vào cái tiêu chí “thái độ của người Việt”, bởi vì, thật khó để chúng ta phân biệt được thế nào là một từ thuần Việt nếu không dựa vào cảm quan của người bản ngữ. Trên thực tế, xử lý tư liệu sẽ có một số trường hợp mà nếu xét một cách nghiêm ngặt thì đó là từ ngoại lai (gốc Hán chẳng hạn) nhưng trong quá trình sử dụng chúng đã trở nên gần gũi với người Việt, được người Việt coi như yếu tố gốc, yếu tố thuần Việt.2 Từ Hán-Việt Sự tiếp xúc giữa tiếng Việt và tiếng Hán bắt đầu khi nhà Hán của Trung Quốc đô hộ Việt Nam.

Quá trình tiếp xúc lâu dài giữa hai ngôn ngữ này đã dẫn đến kết quả là tiếng Việt du nhập một khối lượng rất lớn từ ngữ gốc Hán. 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Hiện tượng này diễn ra với các mức độ khác nhau qua các thời kỳ. Giai đoạn đầu sự tiếp xúc vay mượn còn mang tính chất lẻ tẻ, rời rạc, chủ yếu thông qua con đường tiếp xúc khẩu ngữ giữa người Việt và người Hán. Đến đời Đường, tiếng Việt mới có sự tiếp nhận các từ ngữ Hán một cách có hệ thống qua con đường sách vở.

Các từ ngữ gốc Hán này chủ yếu được đọc theo ngữ âm đời Đường tuân thủ nguyên tắc ngữ âm tiếng Việt gọi là âm Hán-Việt. Ví dụ: phiền, phòng, trà, trảm, chủ. Các từ ngữ gốc Hán nhưng không đọc theo âm Hán-Việt như: Các từ được du nhập vào tiếng Việt trước đời Đường, cũng gọi là âm Hán cổ (tương ứng với các âm Hán-Việt trên là buồn, buồng, chè, chém, chúa. Ngoài ra cũng cần kể đến những từ xuất phát từ các phương ngữ Trung Quốc khác nhau (như tiếng Quảng Đông, tiếng Triều Châu.) được du nhập thông qua đường khẩu ngữ như: ca la thầu, mì chính, xì dầu, bánh pía, sương sáo, lẩu.

Vấn đề nguồn gốc từ, đặc biệt là từ Hán - Việt vốn đã được các nhà Việt ngữ học chú ý từ lâu. Theo một số học giả thì từ Hán Việt được định nghĩa như sau: “từ Hán Việt đã nhập vào hệ thống từ vựng tiếng Việt, chịu sự chi phối của các quy luật ngữ âm, ngữ pháp và ngữ nghĩa của tiếng Việt; còn gọi là từ Việt gốc Hán. Ví dụ: Chính phủ, quốc gia, giang sơn, nhân dân, tổ quốc, xã tắc. Theo Bùi Đức Tịnh: “Có thể định nghĩa một cách giản dị rằng tiếng Hán Việt là những từ tiếng Hán phát âm theo lối Việt.

Ban đầu đó là những chữ Hán mà khi học trong sách 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trung Hoa, các nhà trí thức ta đọc trại đi theo giọng Việt”; “ Những tiếng Trung Hoa học được, tổ tiên ta nói trại đi. Sự biến hoá các tiếng Hán theo âm hưởng Việt Nam ấy đã diễn ra bằng hai cách nói trại của dân chúng (dân hoá) và cách nói trại của các nhà trí thức (nho hoá). Những tiếng do các nhà trí thức nói trại sẽ được gọi là tiếng HánViệt”. Cũng theo Bùi đức Tịnh thì: “Tiếng Hán Việt có hai đặc tính.

Về chính tả, giữa âm và thinh có một sự liên quan trực tiếp. Ví dụ: Các tiếng hán Việt khởi đầu bằng một nguyên âm chỉ có thể có các dấu sắc, hỏi, hay không dấu; những tiếng khởi đầu bằng một phụ âm (l, m, n, ng, ngh, nh) chẳng hạn chỉ có dấu ngã hay dấu nặng. - ẩn, ổn, uỷ, ỷ, ảnh. - Lễ, mẫu, nỗ, ngũ, nghĩa, nhã.

Về vị trí tương đối của các tiếng dùng chung, tiếng chỉ định đứng trước tiếng được chỉ định. Các nhà ngôn ngữ học gọi đó là ngữ pháp đặt ngược. Ví dụ: - Hắc y “hắc” chỉ định, làm cho rõ nghĩa tiếng “y” - Ký sinh trùng: “kí” chỉ định “sinh”, “kí sinh” chỉ định “trùng” [1, 11]. Nguyễn Văn Tu, với một cách quan niệm mang tính hệ thống, đã đưa ra một nhận định rất đáng lưu ý: “Trái với từ gốc Hán cổ, những từ Hán Việt hoá 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ra đời sau khi ta đã mượn toàn bộ hệ thống từ gốc Hán.

Nhưng hai thứ đều giống nhau ở một điểm là chúng đi sâu vào sinh hoạt của quần chúng. Chính chúng đã biến đổi các dạng của từ Hán mượn có thể không được dùng như những từ Hán Việt hoá vẫn tồn tại” (Nguyễn Văn Tu [14,228]. Nguyễn Thiện Giáp, đưa ra một cách nhìn nghiêm ngặt hơn về từ Hán Việt. Ông viết: “Chỉ được phép coi là từ Việt gốc Hán những từ Hán nào thực sự nhập vào hệ thống từ vựng tiếng Việt, chịu sự chi phối của các quy luật ngữ âm, ngữ nghĩa và ngữ pháp của tiếng Việt”.

Như vậy, theo sự hình dung của chúng tôi, từ gốc Hán trong tiếng Việt sẽ gồm hai bộ phận chính: a. Các từ ngữ gốc Hán đọc theo âm hán Việt, gọi tắt là từ Hán Việt; b. Các từ ngữ gốc Hán không đọc theo âm Hán Việt. Cả hai bộ phận trên đây đều có những đặc điểm riêng khác với các từ Hán đọc theo âm Hán Việt” (Nguyễn Thiện Giáp [11, 276].

Cũng bàn về từ Hán Việt, nhóm tác giả cuốn “Cơ sở ngôn ngữ học và tiếng Việt” quan niệm: “Từ Hán Việt là những từ gốc Hán du nhập vào tiếng Việt trong giai đoạn hai, mà người Việt đã đọc âm chuẩn của chúng theo hệ thống ngữ âm của mình” [7, 254].