Nghiên Cứu Thành Phần Sâu Hại Cây Phi Lao Tại Quỳnh Nghĩa, Huyện Quỳnh Lưu, Tỉnh Nghệ An

Rừng đóng vai trò then chốt trong cân bằng sinh thái và đa dạng sinh học. Bảo vệ rừng là nhiệm vụ cấp thiết. 60 trang · Trường Đại Học Lâm Nghiệp · 2014.

• Tác giả: Hà Huy Khánh
• Người hướng dẫn: TS. Lê Bảo Thanh
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Quản Lý Tài Nguyên Rừng Và Môi Trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Thành Phần Sâu Hại Cây Phi Lao Tại Quỳnh Nghĩa, Nghệ An
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Nghệ An

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC ẢNH
• TÓM TẮT KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Trên thế giới
• 2.2. Trong nước
• 3. CHƯƠNG 3: MỤC TIÊU, PHẠM VI, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 3.1.1. Mục tiêu tổng quát
• 3.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Công tác chuẩn bị
• 3.4.2. Điều tra sơ bộ
• 3.4.3. Điều tra tỉ mỉ
• 3.4.4. Nội nghiệp
• 4. CHƯƠNG 4: ĐẶC ĐIỂM KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 4.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.1. Vị trí địa lý
• 4.1.2. Địa hình, địa mạo
• 4.1.3. Khí hậu, thời tiết
• 4.1.4. Tình hình thổ nhưỡng
• 4.1.5. Thảm thực vật
• 4.1.6. Thực trạng cảnh quan, môi trường
• 4.2. Phân tích đánh giá điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.2.1. Thực trạng tình hình kinh tế - xã hội của Ban quản lý rừng phòng hộ trước khi sắp xếp lại
• 4.2.2. Thuận lợi, khó khăn
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 5.1. Tình hình sinh trưởng cây Phi Lao tại khu vực nghiên cứu
• 5.2. Xác định thành phần các loài sâu hại và thiên địch cây Phi Lao
• 5.3. Xác định loài sâu hại chủ yếu
• 5.4. Đặc điểm sinh vật học của các loài sâu hại chủ yếu
• 5.4.1. Sâu đục thân (Zeuzera coffeae Nietner)
• 5.4.2. Xén tóc vân hình sao (Anoplophora chinensis Forster)
• 5.5. Ảnh hưởng của một số yếu tố sinh thái đến mật độ sâu hại
• 5.5.1. Biến động mật độ của các loài chủ yếu theo các đợt điều tra
• 5.5.2. Biến động mật độ sâu hại chủ yếu theo tuổi cây
• 5.6. Đề xuất một số biện pháp phòng trừ sâu hại cây Phi Lao
• 5.6.1. Biện pháp kỹ thuật lâm sinh
• 5.6.2. Biện pháp kiểm dịch
• 5.6.3. Biện pháp cơ giới, vật lý
• 5.6.4. Biện pháp sinh học
• 5.6.5. Biện pháp phòng trừ tổng hợp
• KẾT LUẬN, TỒN TẠI, KIẾN NGHỊ

Tóm tắt

I. Tổng quan về Sâu Hại Cây Phi Lao tại Quỳnh Nghĩa

Rừng đóng vai trò then chốt trong cân bằng sinh thái và đa dạng sinh học. Bảo vệ rừng là nhiệm vụ cấp thiết. Rừng là hệ sinh thái đa dạng, cung cấp nguồn tài nguyên vô giá. Tuy nhiên, tình trạng phá rừng và suy giảm chất lượng rừng đang diễn ra. Chính phủ đã có nhiều nỗ lực phủ xanh đất trống đồi trọc. Rừng trồng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ đất đai, đặc biệt là rừng phòng hộ ven biển. Rừng phòng hộ tại Quỳnh Lưu, Nghệ An có vai trò quan trọng, nhưng cũng dễ bị sâu bệnh hại tấn công. Nghiên cứu này tập trung vào thành phần sâu hại cây phi lao tại đây, nhằm đưa ra các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Trích dẫn: 'Rừng hơi thở của sự sống, một nguồn nguyên vô cùng quý giá, nó giữ một vai trò quan trọng trong quá trình phát triển và sinh tồn của loài người.'

1.1. Tầm quan trọng của cây phi lao trong hệ sinh thái

Cây phi lao đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ bờ biển, chống xói mòn và chắn gió. Chúng tạo ra môi trường sống cho nhiều loài sinh vật khác. Sự phát triển của cây phi lao góp phần vào sự ổn định của hệ sinh thái địa phương. Vì vậy, việc bảo vệ cây phi lao khỏi sâu bệnh hại là vô cùng quan trọng.

1.2. Giới thiệu về Quỳnh Nghĩa Quỳnh Lưu Nghệ An

Quỳnh Nghĩa là một xã ven biển thuộc huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Khu vực này có địa hình đa dạng, bao gồm cả đồng bằng và đồi núi. Khí hậu ở đây chịu ảnh hưởng của gió mùa, với mùa hè nóng ẩm và mùa đông khô lạnh. Nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp và ngư nghiệp.

II. Thách Thức từ Sâu Bệnh Hại Cây Phi Lao ở Nghệ An

Rừng trồng hiện nay đang đối mặt với thách thức lớn từ sâu bệnh hại. Tình trạng này làm giảm chất lượng rừng và hiệu quả kinh tế. Rừng phòng hộ đặc biệt dễ bị dịch hại tấn công. Các biện pháp phòng trừ hiện tại chưa thực sự hiệu quả. Cần có những nghiên cứu chuyên sâu để tìm ra giải pháp tối ưu. Ảnh hưởng của sâu bệnh đến cây phi lao cần được đánh giá. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc xác định các loài sâu hại chủ yếu và đề xuất các biện pháp phòng trừ sâu bệnh phi lao. Trích dẫn: 'Một trong những nguyên {han lam cho rừng trồng của chúng hiện nay có chất lượng không cao, hiệu quả kinh thấp do tình trạng sâu bệnh hại rừng, trồng phát triển phức tạp.'

2.1. Các loại sâu hại phi lao phổ biến

Một số loại sâu hại phi lao thường gặp bao gồm sâu đục thân, sâu ăn lá và rệp. Mỗi loại sâu có đặc điểm sinh học và gây hại khác nhau. Việc xác định chính xác loài sâu gây hại là rất quan trọng để lựa chọn biện pháp phòng trừ phù hợp.

2.2. Tác động của sâu bệnh hại cây lâm nghiệp đến kinh tế

Sâu bệnh hại có thể gây thiệt hại lớn cho ngành lâm nghiệp. Chúng làm giảm năng suất, chất lượng gỗ và gây tốn kém chi phí phòng trừ. Đánh giá thiệt hại do sâu bệnh gây ra là cần thiết để có những chính sách hỗ trợ kịp thời.

III. Nghiên Cứu Thành Phần Sâu Hại Phương Pháp và Phạm Vi

Nghiên cứu này được thực hiện tại rừng phòng hộ xã Quỳnh Nghĩa. Mục tiêu là tìm hiểu đặc điểm sinh học, sinh thái học của sâu hại cây phi lao. Nghiên cứu tập trung vào việc xác định thành phần loài sâu hại và thiên địch. Các biện pháp phòng trừ hiệu quả sẽ được đề xuất. Quá trình nghiên cứu bao gồm điều tra, thu thập mẫu và phân tích trong phòng thí nghiệm. Phương pháp điều tra bao gồm điều tra sơ bộ và điều tra chi tiết trên các ô tiêu chuẩn cố định. Các mẫu sâu được thu thập để giám định và xác định tên khoa học. Trích dẫn: 'Tim hiểu được các đặc điểm sinh học, sinh thái học: của sâu hại cây Phi quả đối với các loài Lao, làm cơ sở đề xuất các giải pháp phòng trừ có sâu hại khu vực nghiên cứu.'

3.1. Phương pháp điều tra sâu bệnh hại trên cây phi lao

Việc điều tra sâu bệnh hại được thực hiện bằng cách quan sát trực tiếp trên cây. Các cành cây được kiểm tra kỹ lưỡng để tìm kiếm dấu hiệu của sâu bệnh. Số lượng sâu, trứng, nhộng được ghi chép lại. Ngoài ra, đất xung quanh gốc cây cũng được kiểm tra để tìm sâu dưới đất.

3.2. Thu thập và phân tích mẫu sâu hại trong phòng thí nghiệm

Các mẫu sâu hại được thu thập và đưa về phòng thí nghiệm để phân tích. Chúng được định loại và xác định tên khoa học. Các đặc điểm sinh học của sâu như vòng đời, thức ăn, tập tính sinh hoạt cũng được nghiên cứu.

IV. Kết quả Nghiên Cứu Thành Phần Sâu Hại tại Quỳnh Nghĩa

Qua quá trình điều tra, đã xác định được một số loài sâu hại chủ yếu tấn công cây phi lao tại Quỳnh Nghĩa. Sâu đục thân và xén tóc vân hình sao là hai loài gây hại nghiêm trọng nhất. Ngoài ra, còn có một số loài sâu ăn lá và rệp gây hại ở mức độ nhẹ hơn. Các loài thiên địch của sâu hại cũng được xác định. Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng các biện pháp phòng trừ sinh học hiệu quả. Tình hình sinh trưởng của cây phi lao trong khu vực nghiên cứu cũng được đánh giá. Trích dẫn: 'Qua phân tích định được loài sâu hại chủ yếu Sâu đục thân (Zeuzera coffedé Nifietn) 0,71 con/cdy va Xén tóc vân hình sao (Anoplophora chinensis Forster) 0,72 con/cây.'

4.1. Đặc điểm sinh học của sâu đục thân phi lao

Sâu đục thân phi lao có vòng đời phức tạp, ấu trùng đục vào thân cây và ăn gỗ. Điều này làm suy yếu cây và dễ bị gãy đổ. Sâu đục thân gây hại nghiêm trọng đặc biệt trên những cây còn non.

4.2. Xén tóc vân hình sao Đặc điểm và tác hại

Xén tóc vân hình sao cũng là một loài gây hại nguy hiểm cho cây phi lao. Ấu trùng của chúng đục vào thân cây tạo thành những đường hầm, làm suy yếu cấu trúc cây. Vết đục của xén tóc còn tạo điều kiện cho các loài nấm bệnh xâm nhập.

V. Biện Pháp Phòng Trừ Sâu Bệnh Hại Cây Phi Lao Hiệu Quả

Để bảo vệ cây phi lao khỏi sâu bệnh hại, cần áp dụng các biện pháp phòng trừ tổng hợp. Biện pháp kỹ thuật lâm sinh, kiểm dịch, cơ giới, vật lý và sinh học đều có vai trò quan trọng. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cần được cân nhắc kỹ lưỡng để tránh gây hại cho môi trường. Phòng trừ tổng hợp là phương pháp tối ưu để kiểm soát sâu bệnh hại một cách bền vững. Cần theo dõi tình hình sâu bệnh hại cây phi lao tại Nghệ An thường xuyên để có biện pháp xử lý kịp thời. Trích dẫn: 'Đề xuất được các biện pháp phòng Biện pháp kỹ thuật lâm sinh; Biện pháp kiểm dịch;Biện pháp cơ giới, vật Biện pháp sinh học; Biện pháp phòng trừ tổng hợp.'

5.1. Biện pháp sinh học phòng trừ sâu hại Ưu điểm và nhược điểm

Biện pháp sinh học phòng trừ sâu hại sử dụng các loài thiên địch để kiểm soát sâu hại. Ưu điểm là an toàn cho môi trường và không gây kháng thuốc cho sâu hại. Tuy nhiên, hiệu quả của biện pháp này có thể chậm và phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

5.2. Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cho cây phi lao Lưu ý quan trọng

Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn của nhà sản xuất và các quy định của cơ quan chức năng. Chọn loại thuốc phù hợp với loài sâu gây hại và áp dụng đúng liều lượng. Đảm bảo an toàn cho người sử dụng và môi trường.

VI. Triển Vọng và Hướng Nghiên Cứu Sâu Bệnh Hại Phi Lao Tương Lai

Nghiên cứu này cung cấp những thông tin quan trọng về thành phần sâu hại cây phi lao tại Quỳnh Nghĩa. Tuy nhiên, cần có những nghiên cứu tiếp theo để hiểu rõ hơn về đặc điểm sinh học, sinh thái học của các loài sâu hại. Nghiên cứu về thiên địch của sâu hại phi lao cũng rất quan trọng. Việc phát triển các biện pháp phòng trừ sinh học hiệu quả là mục tiêu lâu dài. Cần có sự hợp tác giữa các nhà khoa học, cơ quan quản lý và người dân để bảo vệ rừng cây phi lao một cách bền vững. Nghiên cứu về đặc điểm sinh học sâu hại phi lao sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về vòng đời của sâu và đưa ra các biện pháp phòng trừ kịp thời.

6.1. Nghiên cứu về tính kháng sâu bệnh của các giống cây phi lao

Việc chọn tạo và sử dụng các giống cây phi lao có tính kháng sâu bệnh là một giải pháp hiệu quả và bền vững. Cần có những nghiên cứu về di truyền học để xác định các gen liên quan đến tính kháng sâu bệnh.

6.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dự báo sâu bệnh hại rừng

Công nghệ thông tin có thể được ứng dụng để xây dựng hệ thống dự báo sâu bệnh hại rừng. Dữ liệu về thời tiết, độ ẩm, nhiệt độ có thể được thu thập và phân tích để dự đoán thời điểm bùng phát dịch bệnh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Rừng phòng hộ ven biển giữ vai trò là "bức tường xanh" chắn gió bão, chống cát bay, ngăn chặn hiện tượng xâm thực bờ biển và bảo vệ các công trình dân sinh, đất sản xuất nông nghiệp tại vùng duyên hải miền Trung. Tại huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, cây Phi lao (Casuarina equisetifolia) là loài cây trồng chủ yếu được Ban quản lý rừng phòng hộ lựa chọn nhờ khả năng thích ứng cao với điều kiện lập địa cát ven biển khắc nghiệt. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích rừng trồng thuần loài cũng kéo theo nguy cơ bùng phát sâu bệnh hại, đe dọa trực tiếp đến chất lượng và chức năng phòng hộ của lâm phần.

Nhằm đáp ứng yêu cầu bảo vệ rừng và hạn chế tác hại của côn trùng gây hại, khóa luận tốt nghiệp ngành Quản lý Tài nguyên Rừng và Môi trường thực hiện đề tài "Nghiên cứu thành phần sâu hại cây Phi Lao (Casuarina equisetifolia) và đề xuất biện pháp phòng trừ sâu hại tại Xã Quỳnh Nghĩa, Huyện Quỳnh Lưu, Tỉnh Nghệ An".

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể:

1. Mục tiêu tổng quát: Tìm hiểu các đặc điểm sinh học, sinh thái học của sâu hại cây Phi lao, làm cơ sở khoa học để đề xuất các giải pháp phòng trừ hiệu quả đối với các loài sâu hại tại khu vực nghiên cứu.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Xác định thành phần các loài sâu hại chính và các loài thiên địch của chúng trên cây Phi lao.
   • Đề xuất các biện pháp phòng trừ các loài sâu hại chính phù hợp với điều kiện thực tế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thành phần côn trùng hại (đặc biệt là sâu hại lá, thân, rễ) và thiên địch trên lâm phần cây Phi lao; đặc tính sinh học, sinh thái học của các loài sâu hại chủ yếu.
• Phạm vi không gian: Rừng phòng hộ tại xã Quỳnh Nghĩa, thuộc Ban quản lý rừng phòng hộ huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An (tập trung khảo sát tại Tiểu khu 340H trên diện tích rừng phòng hộ 21 ha).
• Phạm vi thời gian: Thu thập số liệu ngoại nghiệp từ ngày 17/02/2014 đến ngày 15/04/2014 (thực hiện qua 3 đợt điều tra chuyên sâu).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận kế thừa hệ thống lý luận về côn trùng học lâm nghiệp và điều tra dự tính, dự báo sâu bệnh hại rừng tại Việt Nam, dựa trên các tài liệu chuyên ngành của các tác giả Phạm Ngọc Anh (1976), Trần Công Loanh, Nguyễn Thế Nhã, Trần Văn Mão (2001, 2002) và Phạm Quang Thu (2010).

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và điều tra thực địa bao gồm:

• Công tác chuẩn bị: Thu thập bản đồ hiện trạng rừng, tài liệu điều kiện tự nhiên, dân sinh kinh tế của địa phương; chuẩn bị dụng cụ đo đếm (thước dây, thước đo cao, thước kẹp kính, địa bàn, vợt bắt mẫu, lọ và tủ nuôi sâu, bình phun, sơn đánh dấu).
• Điều tra sơ bộ: Khảo sát tuyến và điểm điều tra nhằm định hình thực trạng sâu hại toàn khu vực.
• Điều tra tỉ mỉ trên ô tiêu chuẩn (OTC):
  • Thiết lập 6 OTC cố định đại diện cho các lâm phần cây Phi lao ở 3 cấp tuổi (2 tuổi, 4 tuổi, 5 tuổi) tại Tiểu khu 340H, mật độ rừng trồng 1.200 cây/ha. Diện tích mỗi OTC là 1.000 m² ($20\text{ m} \times 50\text{ m}$ hoặc tương đương), ranh giới đóng cọc cao 50 cm và đánh dấu sơn đỏ.
  • Đo đếm đường kính ngang ngực ($D_{1.3}$) và chiều cao vút ngọn ($H_{vn}$) của 30 cây tiêu chuẩn trong mỗi ô (áp dụng cho cây có $D_{1.3} > 6\text{ cm}$) bằng thước kẹp kính và sào đo để kiểm tra tính thuần nhất của lâm phần.
• Phương pháp thu thập mẫu sâu hại và thiên địch theo bộ phận:
  • Sâu hại lá: Quan sát và đếm cá thể theo các pha phát triển trên 6 cành tiêu chuẩn của cây mẫu (2 cành tầng dưới song song đường đồng mức, 2 cành tầng giữa vuông góc đường đồng mức, 2 cành tầng trên song song đường đồng mức).
  • Sâu hại thân và gốc: Quan sát toàn bộ bề mặt thân cây và phần gốc cây mẫu, phân định tuổi sâu non từ tuổi 1 đến tuổi 5.
  • Sâu hại dưới đất: Thiết lập 5 ô dạng bản (diện tích 1 m²/ô) phân bố dưới tán của 10 cây tiêu chuẩn (cứ 2 cây tiêu chuẩn đặt 1 ô dạng bản); bới lớp thảm mục và cuốc từng lớp đất sâu 10 cm cho đến khi hết côn trùng.
• Xử lý số liệu và giám định nội nghiệp:
  • Giám định tên khoa học, họ, bộ dựa trên đặc điểm hình thái và tài liệu phân loại côn trùng học.
  • Tính toán mật độ bình quân ($\bar{X}$), tỷ lệ hại ($P% = \frac{n}{N} \times 100$), hệ số biến động ($S% = \frac{S}{\bar{A}} \times 100$). Trong đó, phân cấp phân bố theo $P%$: $P% < 25%$ (phân bố ngẫu nhiên), $25% \le P% \le 50%$ (phân bố cụm), $P% > 50%$ (phân bố đều); phân cấp mức độ biến động theo $S%$: $S% < 25%$ (biến động ít), $25% \le S% \le 75%$ (biến động nhiều), $S% > 75%$ (biến động rất nhiều).
  • Kiểm tra sự chênh lệch mật độ sâu hại giữa các cấp tuổi cây bằng tiêu chuẩn kiểm định $U$ ở mức xác suất tin cậy 95% (ngưỡng so sánh $U_{0.05} = 1,96$).

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Đặt vấn đề

Chương này phân tích vai trò sinh thái và kinh tế của tài nguyên rừng đối với sự sống và an ninh môi trường quốc gia (chỉ tiêu diện tích tối ưu là 45% tổng diện tích tự nhiên). Tác giả dẫn chứng số liệu thống kê: Việt Nam có tính đa dạng sinh học cao với khoảng 10.500 loài thực vật bậc cao đã mô tả; diện tích rừng lấy gỗ chiếm khoảng 6 triệu ha. Tính đến hết năm 2003, tổng diện tích rừng đạt khoảng 13 triệu ha (rừng tự nhiên chiếm 10 triệu ha, độ che phủ đạt 36,1%). Đến hết năm 2013, diện tích rừng trồng mới đạt 213,3 nghìn ha (rừng phòng hộ, đặc dụng đạt 23,9 nghìn ha; rừng sản xuất đạt 189,4 nghìn ha).

Tuy diện tích có tăng nhưng chất lượng rừng trồng nhìn chung còn thấp, một trong những nguyên nhân chủ yếu là tình trạng sâu bệnh hại diễn biến phức tạp tại nhiều tỉnh thành như Phú Thọ, Tuyên Quang, Nghệ An, Thanh Hóa. Tại dải ven biển huyện Quỳnh Lưu, rừng phòng hộ Phi lao đóng vai trò chắn sóng, chắn cát bay, bảo vệ công trình ven biển nhưng đang đứng trước nguy cơ bị các loài sâu đục thân, xén tóc tấn công. Do đó, việc nghiên cứu thành phần sâu hại tại xã Quỳnh Nghĩa có tính cấp thiết thực tiễn cao.

Chương II: Tổng quan nghiên cứu

Chương II hệ thống hóa các công trình nghiên cứu về côn trùng học trên thế giới và tại Việt Nam:

• Trên thế giới: Lịch sử ghi nhận nghiên cứu côn trùng từ năm 1000 TCN qua thư tịch cổ Xêri về nạn châu chấu sa mạc; công trình phân loại côn trùng bằng trứng, sâu non và nhộng của A.L. Ilinski (1948); tài liệu phân loại côn trùng dải rừng phòng hộ của Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô (1950, 1965); giáo trình "Sâm lâm côn trùng học" của Trang Chấp Chung (Trung Quốc, 1961); sổ tay và sách hướng dẫn côn trùng, thiên địch Bắc Mỹ (1978); giáo trình "Côn trùng rừng" của N. Boronxop đề cập đến các nhóm sâu hại cánh cứng (Cấu cấu, Xén tóc, Bọ lá).
• Tại Việt Nam: Đoàn khảo sát Mission Pavie (1897-1904) công bố 1.020 loài côn trùng; Vitalis de Salvaza (1921) công bố 3.612 loài côn trùng Đông Dương (miền Bắc có 1.196 loài); các đợt điều tra côn trùng nông lâm nghiệp của Bộ Nông nghiệp (1961, 1965, 1967) thu thập 2.962 loài thuộc 223 họ; các giáo trình của Phạm Ngọc Anh (1976), Trần Công Loanh và Nguyễn Thế Nhã (2002); sách điều tra dự tính dự báo của Trần Công Loanh, Nguyễn Thế Nhã, Trần Văn Mão (2001); các nghiên cứu chuyên đề về sâu hại và xén tóc hại cây Phi lao của sinh viên Nguyễn Công Vinh (2004), Nguyễn Thanh Tân (2004) và TS. Lê Bảo Thanh.

Chương III: Mục tiêu, phạm vi, nội dung, phương pháp nghiên cứu

Nội dung chương trình bày chi tiết thiết kế nghiên cứu thực địa, bao gồm 4 nội dung công việc: đánh giá sinh trưởng cây Phi lao; điều tra thành phần loài sâu hại và thiên địch; xác định đặc điểm sinh học, sinh thái học của loài sâu hại chủ yếu; đề xuất giải pháp kỹ thuật phòng trừ. Phương pháp thu thập dữ liệu được thực hiện chặt chẽ qua hệ thống mẫu biểu tiêu chuẩn (Mẫu biểu 01: Đặc điểm ô tiêu chuẩn; Mẫu biểu 02: Điều tra sâu hại lá; Mẫu biểu 03: Điều tra sâu hại thân và gốc; Mẫu biểu 04: Điều tra sâu dưới đất). Toàn bộ các công thức tính mật độ bình quân, tỷ lệ cây có sâu, hệ số biến động và phép kiểm định giả thuyết thống kê $U$ được quy định rõ ràng làm cơ sở phân tích số liệu ở Chương V.

Chương IV: Đặc điểm khu vực nghiên cứu

Chương IV phân tích toàn diện các yếu tố tự nhiên và kinh tế - xã hội của huyện Quỳnh Lưu và xã Quỳnh Nghĩa:

• Điều kiện tự nhiên: Quỳnh Lưu có tổng diện tích tự nhiên 60.706 ha (đất lâm nghiệp chiếm 22.371,2 ha, tương đương 36,8%). Địa hình chia thành 4 tiểu vùng: vùng núi và bán sơn địa chiếm 61% diện tích (độ dốc phổ biến 15°-20°, đỉnh Bồ Bồ cao 424 m); vùng Hoàng Mai chiếm 21% (đỉnh núi Xước cao 431 m); vùng ven biển chiếm 10% (cao độ 3,9 - 4,5 m, dải cát và đồi núi độc lập); vùng đồng bằng chiếm 8%.
• Khí hậu, thủy văn: Nhiệt độ trung bình năm 23,7°C (cao nhất 29,3°C, thấp nhất 17,3°C); lượng mưa trung bình dao động từ 920 mm đến 2.047 mm, tập trung ngập úng vào các tháng 7-10 và khô hạn vào các tháng 12 đến tháng 2; độ ẩm bình quân 85%; bốc hơi trung bình năm 937,1 mm. Thủy văn có hệ thống hồ chứa lớn (hồ Vực Mấu tưới trên 1.000 ha trong tổng số gần 3.000 ha diện tích thực tưới toàn huyện).
• Thổ nhưỡng: Đất cát ven biển chiếm 2.278 ha (3,7% diện tích); đất mặn và phèn chiếm 3.780 ha (6,2%); đất phù sa chiếm 14.026 ha (23,1%); đất feralit đồi núi chiếm 22.722 ha (37,4%).
• Hiện trạng rừng và kinh tế - xã hội: Rừng tự nhiên có 719 ha quanh hồ Vực Mấu (thuộc kiểu rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới với 72 họ, 202 chi, 403 loài thực vật). Diện tích có rừng toàn huyện tăng từ 5.052 ha (năm 1990) lên 9.596,9 ha (năm 2002) và 12.453,6 ha (năm 2006). Dân số toàn huyện năm 2007 có 367.619 nhân khẩu, mật độ bình quân 607 người/km². Lâm phần nghiên cứu tại xã Quỳnh Nghĩa có quy mô 21 ha, trồng thuần loài Phi lao trên nền đất cát ven biển.

Chương V: Kết quả và phân tích kết quả

Chương này tổng hợp các số liệu thực địa thu được từ 6 OTC, xác định thành phần loài, phân tích biến động mật độ sâu hại và đưa ra các đề xuất kỹ thuật.

Tình hình sinh trưởng của cây Phi lao

Dữ liệu sinh trưởng tại 6 OTC (mỗi ô điều tra từ 134 đến 142 cây) cho thấy cây Phi lao phát triển tốt qua các cấp tuổi:

• Cấp 2 tuổi (OTC 01, 02): Chiều cao vút ngọn bình quân $H_{vn} = 4,65\text{ m}$; đường kính bình quân $D_{1.3} = 4,4\text{ cm}$.
• Cấp 4 tuổi (OTC 03, 04): $H_{vn} = 11,45\text{ m}$; $D_{1.3} = 12,1\text{ cm}$.
• Cấp 5 tuổi (OTC 05, 06): $H_{vn} = 13,5\text{ m}$; $D_{1.3} = 14,25\text{ cm}$.

Số hiệu OTC	Ngày đặt ô	Lô, khoảnh	Độ dốc	Độ cao (m)	Tuổi cây	Nguồn giống	Số cây trong ô	$D_{1.3}$ (cm)	$H_{vn}$ (m)	Thực bì	Loại đất
01	20/02/2014	TK 340H	3°	4,0	2	Cty giống lâm nghiệp	134	4,3	4,6	Cỏ dại	Cát ven biển
02	20/02/2014	TK 340H	3°	4,2	2	Cty giống lâm nghiệp	140	4,5	4,7	Cỏ dại	Cát ven biển
03	21/02/2014	TK 340H	2°	4,4	4	Cty giống lâm nghiệp	137	11,2	11,4	Cỏ dại	Cát ven biển
04	21/02/2014	TK 340H	3°	4,3	4	Cty giống lâm nghiệp	141	13,0	11,5	Cỏ dại	Cát ven biển
05	22/02/2014	TK 340H	2°	4,5	5	Cty giống lâm nghiệp	142	14,0	13,5	Cỏ dại	Cát ven biển
06	22/02/2014	TK 340H	3°	4,5	5	Cty giống lâm nghiệp	140	14,5	13,5	Cỏ dại	Cát ven biển

Thành phần loài sâu hại và thiên địch

Khảo sát đã phát hiện 7 loài côn trùng thuộc 7 họ, 4 bộ. Trong đó, có 4 loài sâu hại cây Phi lao và 3 loài thiên địch ăn thịt:

STT	Tên Việt Nam	Tên khoa học	Họ	Bộ	Pha phát triển	Vai trò sinh thái
1	Sâu đục thân	Zeuzera coffeae Nietner	Cossidae	Lepidoptera (Cánh vảy)	Sâu non, nhộng, trưởng thành	Hại thân
2	Cấu cấu xanh	Hypomeces squamosus F.	Curculionidae	Coleoptera (Cánh cứng)	Trưởng thành	Hại lá
3	Xén tóc vân hình sao	Anoplophora chinensis Forster	Cerambycidae	Coleoptera (Cánh cứng)	Sâu non, nhộng, trưởng thành	Hại thân
4	Dế mèn nâu nhỏ	Gryllus testaceus Walker	Gryllidae	Orthoptera (Cánh thẳng)	Sâu non, trưởng thành	Hại rễ
5	Bọ rùa đỏ	Rodilia pumila W.	Coccinellidae	Coleoptera (Cánh cứng)	Sâu non, trưởng thành	Thiên địch ăn thịt
6	Hành trùng nâu	Harpalus sp.	Carabidae	Coleoptera (Cánh cứng)	Trưởng thành	Thiên địch ăn thịt
7	Bọ ngựa xanh thường	Mantis religiosa L.	Mantidae	Mantodea (Bọ ngựa)	Sâu non, trưởng thành	Thiên địch ăn thịt

Cơ cấu phân loại: Bộ Cánh cứng (Coleoptera) chiếm ưu thế tuyệt đối với 4 họ (57,14%) và 4 loài (57,14%). Các bộ Cánh vảy (Lepidoptera), Bộ Bọ ngựa (Mantodea) và Bộ Cánh thẳng (Orthoptera) mỗi bộ chỉ ghi nhận 1 họ (14,29%) và 1 loài (14,29%).

Xác định loài sâu hại chủ yếu và phân tích biến động mật độ

Căn cứ vào số lần xuất hiện (3/3 đợt điều tra), tỷ lệ cây bị hại ($P% > 50%$) và mức độ nguy hại đến sinh trưởng của cây, 2 loài sâu hại chủ yếu được xác định là:

1. Sâu đục thân (Zeuzera coffeae): Mật độ trung bình 0,71 con/cây; tỷ lệ hại $P% = 51,48%$ (phân bố đều); hệ số biến động $S% = 5,45%$ (biến động ít). Sâu non đục vào phần thân cây, tạo đường đục nhẵn, phía dưới có phân dạng viên tròn đùn ra ngoài vỏ.
2. Xén tóc vân hình sao (Anoplophora chinensis): Mật độ trung bình 0,72 con/cây; tỷ lệ hại $P% = 50,37%$ (phân bố đều); hệ số biến động $S% = 6,94%$ (biến động ít). Con trưởng thành cắn vỏ hình chữ T để đẻ trứng cách gốc 1-1,5 m; sâu non đục dưới vỏ 1 tháng rồi khoét sâu vào gỗ giác tạo đường đục dài 1-1,5 m lèn chặt bột gỗ.

Hai loài gây hại thứ yếu:

• Dế mèn nâu nhỏ (Gryllus testaceus): Mật độ trung bình 0,15 con/m²; $P% = 8,9%$ (phân bố ngẫu nhiên); $S% = 40,18%$ (biến động nhiều).
• Cấu cấu xanh (Hypomeces squamosus): Mật độ trung bình 0,29 con/cây; $P% = 15,0%$ (phân bố ngẫu nhiên); $S% = 14,5%$ (biến động ít).

Tên loài côn trùng	Đợt 1 (con/cây)	Đợt 2 (con/cây)	Đợt 3 (con/cây)	TB (con/cây)	Tỷ lệ $P%$	Hệ số $S%$	Số lần gặp	Mức độ phân bố
Sâu đục thân	0,67	0,69	0,76	0,71	51,48	5,45	3	Phân bố đều
Xén tóc vân hình sao	0,77	0,65	0,73	0,72	50,37	6,94	3	Phân bố đều
Dế mèn nâu nhỏ	0,23	0,12	0,09	0,15	8,90	40,18	3	Ngẫu nhiên
Cấu cấu xanh	0,23	0,30	0,33	0,29	15,00	14,50	3	Ngẫu nhiên

Lưu ý: Mật độ Dế mèn nâu nhỏ tính theo đơn vị con/m².

Biến động mật độ theo 3 đợt điều tra cho thấy mật độ Sâu đục thân tăng dần theo thời gian (0,67 con/cây ở đợt 1 lên 0,69 con/cây ở đợt 2 và đạt 0,76 con/cây ở đợt 3) do nhiệt độ khu vực ấm dần từ cuối tháng 2 đến tháng 4, tạo điều kiện thuận lợi cho sâu non phát triển. Xén tóc vân hình sao có xu hướng giảm nhẹ ở đợt 2 (0,65 con/cây) sau đó tăng lại ở đợt 3 (0,73 con/cây).

Biến động theo tuổi cây thể hiện rõ mật độ sâu hại tập trung cao nhất ở giai đoạn rừng non (2 năm tuổi):

• Sâu đục thân: Mật độ ở tuổi 2 đạt 0,84 con/cây; tuổi 4 giảm xuống 0,62 con/cây; tuổi 5 đạt 0,68 con/cây.
• Xén tóc vân hình sao: Mật độ ở tuổi 2 đạt 0,83 con/cây; tuổi 4 đạt 0,64 con/cây; tuổi 5 đạt 0,69 con/cây.

Tên loài côn trùng	Tuổi 2 (con/cây)	Tuổi 4 (con/cây)	Tuổi 5 (con/cây)	Giá trị kiểm định $U$ (Tuổi 2)	Giá trị kiểm định $U$ (Tuổi 4)	Giá trị kiểm định $U$ (Tuổi 5)
Sâu đục thân	0,84	0,62	0,68	2,43	2,24	2,12
Xén tóc vân hình sao	0,83	0,64	0,69	2,47	2,36	2,18

Kết quả kiểm định thống kê đều cho giá trị $U > 1,96$ ở mọi cấp tuổi, khẳng định mật độ sâu hại giữa các ô tiêu chuẩn có tuổi cây khác nhau tồn tại sự sai khác có ý nghĩa thống kê ở mức độ tin cậy 95% (tình hình sâu hại không thuần nhất giữa các độ tuổi cây).

Kết luận, tồn tại, kiến nghị

• Kết luận: Rừng phòng hộ Phi lao tại xã Quỳnh Nghĩa có 7 loài côn trùng (4 loài hại, 3 loài thiên địch). Sâu đục thân và Xén tóc vân hình sao là 2 đối tượng gây hại nguy hiểm nhất, tập trung phá hoại mạnh nhất ở rừng Phi lao 2 năm tuổi.
• Biện pháp đề xuất:
  1. Biện pháp kỹ thuật lâm sinh: Vệ sinh rừng, tỉa cành, chặt bỏ các cây bị sâu đục thân/xén tóc phá hoại nặng đem đốt để tiêu diệt mầm sâu; dùng bẫy đèn bắt bướm sâu đục thân vào tháng 4 và tháng 5; áp dụng kỹ thuật bón phân, chăm sóc nhằm tăng sức đề kháng cho cây non.
  2. Biện pháp kiểm dịch thực vật: Kiểm soát chặt chẽ cây con xuất xứ từ vườn ươm, ngăn chặn nguồn sâu bệnh lây lan từ địa phương khác.
  3. Biện pháp cơ giới, vật lý: Bắt giết sâu non, nhộng và trưởng thành xén tóc trong mùa đẻ trứng (tháng 5-8); dùng dây thép luồn vào lỗ đục để diệt sâu non xén tóc và sâu đục thân.
  4. Biện pháp sinh học: Bảo vệ và duy trì quần thể thiên địch tự nhiên như Bọ rùa đỏ, Hành trùng nâu và Bọ ngựa xanh thường.
  5. Phòng trừ tổng hợp (IPM): Kết hợp hài hòa các biện pháp lâm sinh, cơ giới và sinh học; hạn chế tối đa việc sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật bừa bãi để giữ cân bằng sinh thái.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã cung cấp tập dữ liệu định lượng cụ thể về sâu hại trên cây Phi lao tại huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An:

• Lập danh lục khoa học gồm 7 loài côn trùng (7 họ, 4 bộ), chỉ rõ 4 loài sâu hại (Zeuzera coffeae, Hypomeces squamosus, Anoplophora chinensis, Gryllus testaceus) và 3 loài thiên địch (Rodilia pumila, Harpalus sp., Mantis religiosa).
• Định lượng chính xác mật độ và tỷ lệ gây hại của 2 loài nguy hiểm nhất: Sâu đục thân ($0,71\text{ con/cây}$; $P% = 51,48%$) và Xén tóc vân hình sao ($0,72\text{ con/cây}$; $P% = 50,37%$).
• Xác định giai đoạn cây 2 năm tuổi là thời kỳ mẫn cảm và chịu mật độ gây hại cao nhất ($0,84\text{ con/cây}$ đối với sâu đục thân và $0,83\text{ con/cây}$ đối với xén tóc).
• Chứng minh bằng toán học thống kê sự khác biệt về mật độ sâu hại theo tuổi cây qua kiểm định $U$ ($U > 1,96$).
• Đề xuất hệ thống giải pháp phòng trừ toàn diện, ưu tiên kỹ thuật lâm sinh và bảo tồn thiên địch, loại bỏ việc lạm dụng hóa chất độc hại trong môi trường rừng phòng hộ ven biển.

Về mặt đóng góp, nghiên cứu bổ sung dữ liệu thực địa về côn trùng học lâm nghiệp tại vùng duyên hải Bắc Trung Bộ, nơi tài liệu về dịch hại trên cây Phi lao còn khan hiếm so với các đối tượng cây lâm nghiệp khác như Thông, Keo hay Bạch đàn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự chỉ ra một số hạn chế do điều kiện nghiên cứu:

• Thời gian khảo sát ngoại nghiệp còn ngắn (kéo dài trong 3 tháng xuân - đầu hè từ tháng 2 đến tháng 4/2014), chưa theo dõi trọn vẹn cả chu kỳ 12 tháng trong năm.
• Không gian điều tra chỉ tập trung trong phạm vi 21 ha rừng phòng hộ xã Quỳnh Nghĩa (Tiểu khu 340H) với 6 ô tiêu chuẩn, số lượng loài côn trùng thu thập được (7 loài) còn hạn chế so với tính đa dạng thực tế.
• Chưa có điều kiện khảo sát sâu về pha trưởng thành của Xén tóc vân hình sao (vốn xuất hiện rộ từ tháng 5 đến tháng 8) và chưa thử nghiệm thực tế hiệu quả của các chế phẩm sinh học trên hiện trường.

Hướng mở nghiên cứu được gợi ý là kéo dài thời gian theo dõi qua các mùa trong năm, mở rộng số lượng ô tiêu chuẩn trên các lập địa khác nhau tại Nghệ An, đồng thời nghiên cứu chi tiết ngưỡng phòng trừ kinh tế cho từng loài sâu hại thân gỗ.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên các ngành Quản lý tài nguyên rừng, Lâm học, Bảo vệ thực vật làm tài liệu tham khảo về phương pháp thiết lập ô tiêu chuẩn, kỹ thuật điều tra tầng tán/thân/rễ và phương pháp xử lý số liệu toán sinh học (công thức $P%$, hệ số biến động $S%$, kiểm định tiêu chuẩn $U$).
• Cán bộ kỹ thuật tại các Ban quản lý rừng phòng hộ ven biển, các Chi cục Kiểm lâm vùng duyên hải miền Trung trong công tác dự tính, dự báo và nhận diện triệu chứng gây hại của Sâu đục thân và Xén tóc vân hình sao.
• Phần mô tả đặc điểm hình thái, tập tính đục thân và bảng danh lục côn trùng là cơ sở trực quan phục vụ công tác tra cứu thực địa.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận ghi nhận bao nhiêu loài côn trùng hại và thiên địch tại khu vực nghiên cứu? Tác giả đã phát hiện 7 loài côn trùng thuộc 7 họ, 4 bộ. Trong đó có 4 loài sâu hại (Sâu đục thân, Cấu cấu xanh, Xén tóc vân hình sao, Dế mèn nâu nhỏ) và 3 loài thiên địch ăn thịt (Bọ rùa đỏ, Hành trùng nâu, Bọ ngựa xanh thường).

2. Hai loài sâu hại chủ yếu trên cây Phi lao tại xã Quỳnh Nghĩa là những loài nào và mật độ gây hại ra sao? Hai loài sâu hại chủ yếu là Sâu đục thân (Zeuzera coffeae) với mật độ bình quân 0,71 con/cây, tỷ lệ hại $P% = 51,48%$ và Xén tóc vân hình sao (Anoplophora chinensis) với mật độ bình quân 0,72 con/cây, tỷ lệ hại $P% = 50,37%$.

3. Mật độ sâu hại biến động như thế nào theo tuổi cây Phi lao? Mật độ sâu hại tập trung cao nhất ở giai đoạn cây 2 năm tuổi (Sâu đục thân đạt 0,84 con/cây; Xén tóc đạt 0,83 con/cây), sau đó giảm xuống ở cây 4 năm tuổi (0,62 và 0,64 con/cây) và tăng nhẹ ở cây 5 năm tuổi (0,68 và 0,69 con/cây). Kết quả kiểm định tiêu chuẩn $U$ đều lớn hơn 1,96 chứng minh sự chênh lệch mật độ giữa các tuổi cây có ý nghĩa thống kê.

4. Dế mèn nâu nhỏ và Cấu cấu xanh có phải là loài sâu hại chủ yếu không? Không. Cả hai loài này đều thuộc nhóm phân bố ngẫu nhiên với tỷ lệ có sâu thấp ($P% = 8,9%$ đối với Dế mèn nâu nhỏ và $15%$ đối với Cấu cấu xanh), mật độ cá thể nhỏ nên chưa phải là đối tượng gây hại nguy hiểm trong thời gian điều tra.

5. Tác giả đề xuất những biện pháp lâm sinh nào để phòng trừ sâu đục thân cây Phi lao? Các biện pháp lâm sinh chính bao gồm: tiến hành vệ sinh rừng, chặt bỏ và đốt các cây bị sâu đục thân nặng; dùng bẫy đèn bắt bướm vào thời kỳ vũ hóa rộ trong tháng 4 và tháng 5; kết hợp chăm sóc, bón phân để nâng cao khả năng sinh trưởng và sức đề kháng tự nhiên của cây non.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hà Huy Khánh đã hoàn thành toàn diện mục tiêu điều tra thành phần côn trùng trên lâm phần Phi lao phòng hộ tại xã Quỳnh Nghĩa, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Công trình đã làm rõ đặc tính sinh học, biến động mật độ và mức độ nguy hại của hai loài sâu hại thân gỗ nguy hiểm là Zeuzera coffeae và Anoplophora chinensis, đồng thời phát hiện 3 loài thiên địch tự nhiên trong quần xã. Các đề xuất phòng trừ tổng hợp chú trọng kỹ thuật lâm sinh và bảo tồn thiên địch có giá trị ứng dụng trực tiếp cho công tác quản lý và bảo vệ rừng phòng hộ ven biển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I DAT VAN DE Vốn được xem là "lá phổi" của trái đất, rừng có vai trò rất quan trọng, trong việc duy trì cân bằng sinh thái và sự đa dạng sinh học trên hành tỉnh chúng ta. Bởi vậy, bảo vệ rừng và nguồn tài nguyên rừng luôn trở thành một một yêu cầu, nhiệm vụ không thể trì hoãn đối với tất cả các quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam. Đó là một thách thức vô cùng to.lớn đòi hỏi mỗi cá nhân, tổ chức thuộc các cấp trong một quốc gia và trên thế giới nhận thức được vai trò và nhiệm vụ của mình trong, công tác phục hồi và phát triển rừng. Rừng là một hệ sinh thái mà quần xã cây ring | giữ vai trò chủ đạo trong, mối quan hệ tương tác giữa sinh vật với môi trường.

Rừng là hơi thở của sự sống, là một nguồn tài nguyên vô cùng quý giá, nó giữ một vai trò rất quan trọng trong quá trình phát triển và sinh tồn của loài người. Rừng điều hòa khí hậu (tạo ra oxy, điều hòa nước, ngăn chặn Bid bao, chống xói mòn dat, .) bảo tồn đa dang sinh học, bảo vệ môi trường sống, Rừng còn giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với việc phát triển kinh tế như: cung cấp nguồn gỗ, tre, nứa, đặc sản rừng, các loại động, thực vật có giá trị trong nước và xuất khẩu,. ngoài ra nó cồn mang ý nghĩa quan trọng về cảnh quan thiên nhiên va an ninh quốc phòng.¬ : Vì vậy tỷ lệ đất có po che phủ của một quốc gia là một chỉ tiêu an ninh môi trường, quan trọng (diện tích đất có rừng đảm bảo an toàn môi trường của ;nột quốc gia tối ưu là 45% tổng diện tích). Việt Nanì nằni trong vành đai nhiệt đới gió mùa, nước ta là một trong 16 quốc gia có tính đa dạng sinh học cao nhất trên thể giới.

Với sự đa dạng về chủng loại, phong phú về thành phần động thực vật rừng đã cung cấp lâm sản, thuốc chữa bệnh cho con người. Về thực vật, theo số liệu thống kê gần đây thì có khoảng 12.000 loài thực vật, nhưng chỉ có khoảng 10.500 loài đã được mô tả, trong đó có khoảng, 10% là loài đặc hữu, 800 loài rêu, 600 loài nấm, .300 loài cây có mạch đã được dùng làm lương thực, thực phẩm, làm thức ăn cho gia súc. về cây lấy gỗ gồm có 41 loài cho gỗ quý (nhóm 1), 20.loài cho gỗ bền chắc (nhóm 2), 24 loài cho gỗ đồ mộc và xây dựng Ghóm 3x. loại rừng cho gỗ này chiếm khoảng 6 triệu ha.

y Tuy nhiên ngày nay, nhiều nơi con người ¡ đã kiông Bảo vệ được rừng, mà còn chặt phá bừa bãi làm cho tài nguyên:rừng khó được phục hồi và ngày càng bị cạn kiệt, nhiều nơi rừng không cồn có thể tái. sinh, đất trở thành đồi trọc, sa mạc, nước mưa tạo thành những dòng lũrửa trôi chất dinh dưỡng, gây lũ lụt, sạt lở cho vùng đồng bằng, gây thiệt hại nhiều về tài sản, tính mạng người dân. Vai trò của rừng, trong việc bảo vệ-môi trường đang trở thành vấn đề thời sự và lôi cuốn sự quan tâm của toàn ế giới. Đứng trước thực trạng trên, tong Những năm gần đây Chính phủ Việt Nam đã đẩy nhanh tiến trình phủ xanh đất trống đồi núi trọc thông qua một số chương trình và dự án lớn như: Dự.

án 327, chương trình 5 triệu ha rừng, phần đấu đến năm 2010 độ che phủ của rừng sẽ đạt 43% trên quy mô toàn quốc. Bên cạnh những kết quả đạt được như: Tổng diện tích rừng đến hết năm 2003 vào khoảng 13 triệu ha trong, d6 rừng tự nhiên chiếm 10 triệu ha tỷ lệ che phủ là 36,1%. Hiệm trang: Từng Việt Nam hiện nay tuy diện tích rừng có tăng nhưng chất lượng: ø lại giảm. Bởi vì rừng tự nhiên giàu có đang bị thay thế bởi rừng tái sinlinghéo và rừng trồng kém giá trị.

Một trong những nguyên {han lam cho rừng trồng của chúng ta hiện nay có chất lượng không cao, hiệu quả kinh tếthấp là do tình trạng sâu bệnh hại rừng, trồng phát triển rất phức tạp. Theo bộ nông nghiệp và pháp triển nông thôn, ước tính đến hết năm 2013 diện tích rừng trồng mới đạt gần 213.3 nghìn ha, trong đó trồng mới rừng phòng hộ, đặc dụng đạt 23.9 nghìn ha, trồng mới rừng sản xuất đạt 189. Từ số liệu trên ta thấy diện tích trồng phòng hộ và đặc dụng, chiếm tỷ lệ nhỏ, nhưng trên thực tế rừng trồng phòng hộ có. vai trò đặc biệt quan trong trong công tác bảo vệ đất đai, chống xói mộn) `sạt lở, bảo vệ nguồn nước và giảm thiểu sự tàn phá khốc liệt của thiền tai đắc biệt là rừng phòng hộ ven biển.

Tại nhiều nơi rừng phòng hộ đã bị dịch Sâu. Penh tấn công như Phú Thọ, Tuyên Quang, Nghệ An, ThanhHớa. ` Rừng phòng hộ tại Huyện Quỳnh Lưu, Tỉnh Nghệ An được xem là Bức tường chắn gió hạn, chắn cát bay, chắn:sóng lấn biển, bảo vệ các công trình ven biển. Vì vậy ban quản lý rừng phòng hộ rất chú trọng công tác phủ xanh đất trống đồi núi trọc.

Cây Phi Lao là một loài cây được ban quản lý rừng lựa chon ưu thế tại Rừng phòng hộ. is Cùng với diện tích cây Phi Lao được mở rộng thì tình hình sâu hại cũng diễn biến phức tạp, để góp phần bảo vệ rừng và bảo vệ Bức tường chắn của rừng phòng hộ Huyện Quỳnh Lưu, Tỉnh Nghệ An, hạn chế sự phát sinh phát triển của sâu hại, tôi thực hiện để tài “Nghiên cứu thành phần sâu hại cây Phi Lao (Casuarina equisetifolia) va đề xuất biện pháp phòng trừ sâu hại tại Xã Quỳnh Nghĩa, Huyện Quỳnh Lưu, Tỉnh Nghệ An.” Chương II TONG QUAN NGHIEN CUU 2.Trên thế giới Ngay từ khi loài người mới xuất hiện, đặc biệt là từ lúc con người bắt đầu biết trồng trọt và chăn nuôi, họ đã va chạm với sự phá hoại nhiều mặt của côn trùng. Do đó con người phải bắt tay vào nghiên 'cứu về côn trùng rất nhiều và phong phú. y Trong một cuốn sách cổ của Xêri viết vào nằm ' 000 TCN đã nói tới những cuộc bay khổng lồ và sự phá hoại Khủng khiếp của những đàn châu é chau sa mac.

Các tài liệu giới thiệu mô tả về côn trùng rất phong phú và đa dạng của nhiều tác giả khác nhau trên khắp thế giới. Nhưng, do đề tài chỉ đề cập đến một khía cạnh nhỏ đó là thành phần sâu hại cây Phi Lao (Casuarina equisefotilia L) tai Quynh Luu, Tinh Nghệ An nên để tài chỉ nêu một số tài liệu có liên quan. a Ưu điểm của cây Phi Lao đã được con người phat hiện và lợi dụng từ lâu trong việc phát triển dải rừng pitas hộ, nhưng những tài liệu đề cập đến sâu bệnh hại loài cay” nay rất ít, Đề tài mới chỉ tìm được một số tài liệu liên quan sau đây. C yY ~ đã xuất bản cuốn “Phân loại côn trừng bằng Năm 1948 A.L Ilisfki trứng, sâu nanVà nhộng của các loài sâu hại rừng”.

Năm 1950; đi Hàn Lâm Khoa Học Liên Xô đã xuất bản tập “Phân loại côn trùng ở. xảo đải rừng phòng hộ” của tác giả L.ap non di và G. Năm 1965 Viện Hàn Lâm Khoa Học Nga đã xuất bản cuốn “Phân loại côn trùng thuộc bộ cánh cứng phần Châu Âu thuộc Liên Xổ”. Năm 1961 xuất bản giáo trình “ Sâm lâm côn trùng học” của Trang, Chấp Chung tại Trung Quốc, năm 1978 xuất bản cuốn “ Sổ tay về lĩnh vực côn trùng” ở Bắc Mỹ, trong đó đề cập nhiều đến phân loại sâu hại và sâu có ích, và xuất bản cuốn “Hình vẽ côn trùng và thiên địch”, đề cập đến nhiều loài côn trùng có ích như Hành trùng, Hỗ trùng.N Boronxop da viết giáo trình “Côn trùng rừng” trong tác phẩm này đã đề cập đến nhiều loài côn trùng Bộ cánh cứng như: Cấu cấu, Xén Tóc, Bọ lá.Trong nước Năm 1897 đoàn nghiên cứu tong hop người pháp tên là “Mission Parie” đã điều tra côn trùng Đông Dương, đếnnăm 1904 kết quả đã được công bố.

Về côn trùng đã phát hiện được 1020 loài trong đó có 541 loài thuộc Bộ cánh cứng, 168 loài Bộ cánh vảy, 139 loài chuồn chuồn, 59 loài mối, 55 loài Bộ cánh màng, 9 loài loài Bộ 2 cánh vảy và 49 loài thuộc các bộ khác. Năm 1921 Vitalis de Salv2'€hủ biên tập “Faune Entomologi que de Lindochine” đã công bố tHu thập 3612 loài côn trùng, riêng miền bắc Việt Nam có 1196 loài. & : Năm 1976, xuất bản giáo trình “Côn trùng lâm nghiệp” của Phạm Ngọc Anh. Á A ay ~ Nam 1993, xuất bản giáo trình “Kỹ thuật phòng trừ các loài sâu bệnh hại Năm 2002 ‘Wha xuất bản Nông Nghiệp xuất bản cuốn “Sử dụng côn trùng và vi sinh ác ích” tập 1 của hai tác giả Trần Công Loanh và Nguyễn Thế Nhã cũng đề cập đến Sâu đục thân, rệp sáp hại Phi Lao.

Từ năm 1954 sau khi hòa bình được lập lại, xuất phát tư nhu cầu sản xuất nông lâm nghiệp việc điều tra cơ bản về côn trùng mới được chú ý. Năm 1961 và năm 1965, năm 1967 Bộ nông nghiệp đã tổ chức các đợt điều tra cơ bản xác định được 2962 loài côn trùng thuộc 223 họ và 20 khác nhau. Năm 2001, trong cuốn “Điều tra dự tính dự báo sâu bệnh trong lâm nghiệp” của tác giả Trần Công Loanh, Nguyễn Thế Nhã, Trần Văn Mão đã dịch của sâu, bệnh hại rừng dựa vào đặc điểm sinh học củ Một số đề tài của sinh viên trường Đại 7 nghiệp như Nguyễn Công Vinh (2004), Nguyễn Thanh Tân (2004), có đề eập tới đặc điểm sinh vật học, sinh thái học và biến động mật độ ột số loài sâu hại Phi Lao, và một số chuyên đề của TS. Lê Bảo Thanh có nghiêñ cứu về các loài xén tóc hại cây Phi Lao.

ảnh v Chương III MỤC TIÊU, PHẠM VI, NỘI DUNG , PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3. Mục tiêu nghiên cứu 3. Mục tiêu tổng quát - Tim hiểu được các đặc điểm sinh học, sinh thái học: của sâu hại cây Phi Lao, làm cơ sở đề xuất các giải pháp phòng trừ có u quả đối với các loài sâu hại tại khu vực nghiên cứu. Muc tiéu cu thé — Xác định được thành phần các loài sâu: ký? chính, và thiên địch của chúng —_ Đề xuất được các biện pháp phòng trừ sâu hại chính.

Phạm vi nghiên cứu ` ~ Thời gian từ ngày 17/02/2014 đến ngày, 15/04/2014 -_ Địa điểm tại khu vực Rừng phòng hộ xã Quỳnh Nghĩa, Huyện Quỳnh Lưu, Tỉnh Nghệ An. Nội dung nghiên cứuˆ Để đạt được mụclê đề ra, tôi tiến hành thực hiện những nội dung, nghiên cứu sau : á ~ - _ Tìm hiểu tình hình sinh trưởng cây Phi Lao tại khu vực nghiên cứu.