Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu thành phần hóa học và quy trình trích ly flavonoid

Khảo sát thành phần hóa học và quy trình trích ly flavonoid trong luận văn thạc sĩ công nghệ hóa học, mang lại hiểu biết sâu sắc về ứng dụng.

• Tác giả: Lê Thị Kim Oanh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thị Việt Hoa
• Trường học: Đại học Bách Khoa
• Chuyên ngành: Công Nghệ Hóa Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Và Quy Trình Trích Ly Flavonoid Trong Công Nghệ Hóa Học
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Giới thiệu về cây Dieáp cá

Cây Dieáp cá (Houttuynia cordata Thumb.) là một loại rau gia vị phổ biến trong ẩm thực Việt Nam và được biết đến với nhiều công dụng trong y học dân tộc. Cây có đặc điểm sinh trưởng mạnh mẽ, thường mọc hoang ở những nơi ẩm ướt như ven sông, bờ ao. Cây có thể cao từ 15-50cm, với lá hình tim và có mùi tanh đặc trưng. Theo nghiên cứu, cây Dieáp cá chứa nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe như flavonoid, tannin, và carotenoid. Những hợp chất này không chỉ mang lại hương vị cho món ăn mà còn có tác dụng chống oxy hóa và kháng viêm, giúp cải thiện sức khỏe tổng thể.

II. Thành phần hóa học của cây Dieáp cá

Nghiên cứu đã xác định được các thành phần hóa học chính trong cây Dieáp cá, bao gồm flavonoid, tinh dầu, carotenoid, phytosterol, tannin, và saponin. Những hợp chất này có vai trò quan trọng trong việc nâng cao giá trị dinh dưỡng và tác dụng chữa bệnh của cây. Ví dụ, flavonoid được biết đến với khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp bảo vệ tế bào khỏi sự tấn công của các gốc tự do. Bên cạnh đó, tannin có tác dụng kháng viêm và hỗ trợ tiêu hóa. Kết quả nghiên cứu cho thấy hàm lượng flavonoid tổng trong cây đạt khoảng 1.21%, một con số đáng chú ý cho một loại rau gia vị.

III. Quy trình trích ly flavonoid từ cây Dieáp cá

Quy trình trích ly flavonoid từ cây Dieáp cá được thực hiện qua nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm trích ly bằng ete dầu hỏa, ethyl acetate, và ethanol. Mỗi phương pháp có những ưu điểm riêng, nhưng nghiên cứu cho thấy trích ly bằng ethyl acetate cho hiệu quả cao nhất trong việc thu nhận các hợp chất có giá trị. Điều kiện trích ly như nhiệt độ, thời gian và tỉ lệ nguyên liệu cũng được tối ưu hóa để đạt được hiệu suất tối đa. Kết quả cho thấy hàm lượng flavonoid có thể đạt tới 1.40%, cho thấy tiềm năng lớn của cây Dieáp cá trong ngành dược phẩm và thực phẩm.

IV. Tính chất hóa học và ứng dụng của flavonoid

Các nghiên cứu về tính chất hóa học của flavonoid trong cây Dieáp cá cho thấy khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ, với giá trị EC50 thấp trong các thí nghiệm DPPH. Điều này chứng tỏ rằng flavonoid có khả năng bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do oxy hóa. Hơn nữa, các hợp chất này cũng thể hiện hoạt tính kháng khuẩn nhẹ đối với một số vi khuẩn gây bệnh. Những đặc tính này mở ra nhiều cơ hội ứng dụng cho flavonoid trong ngành dược phẩm, thực phẩm chức năng, và mỹ phẩm. Việc khai thác và ứng dụng các hợp chất tự nhiên từ cây Dieáp cá không chỉ giúp bảo tồn nguồn tài nguyên thực vật mà còn góp phần nâng cao giá trị sức khỏe cộng đồng.

V. Kết luận và hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu về thành phần hóa học và quy trình trích ly flavonoid từ cây Dieáp cá đã chỉ ra rằng loại cây này không chỉ là một nguyên liệu thực phẩm mà còn là một nguồn tài nguyên quý giá trong y học. Các kết quả đạt được từ nghiên cứu mở ra hướng đi mới cho việc phát triển sản phẩm từ thiên nhiên, có thể ứng dụng rộng rãi trong ngành dược phẩm và thực phẩm chức năng. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các cơ chế hoạt động của flavonoid và khả năng ứng dụng của chúng trong các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, nhằm phát huy tối đa giá trị của cây Dieáp cá trong cuộc sống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC BAÙCH KHOA LEÂ THÒ KIM OANH KHAÛO SAÙT THAØNH PHAÀN HOÙA HOÏC VAØ QUY TRÌNH TRÍCH LY FLAVONOID TÖØ CAÂY DIEÁP CAÙ (Houttuynia cordata Thumb.), hoï Laù giaáp (Saururaceae) CHUYEÂN NGAØNH : COÂNG NGHEÄ HÖÕU CÔ MAÕ SOÁ NGAØNH : 02.04 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH, THAÙNG 12 NAÊM 2006 TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC BAÙCH KHOA COÄNG HOØA XAÕ HOÄI CHUÛ NGHÓA VIEÄT NAM PHOØNG ÑAØO TAÏO SÑH Ñoäc Laäp- Töï Do- Haïnh Phuùc ---------------- ---------------- Tp.naêm 200 NHIEÄM VUÏ LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ Hoï vaø teân hoïc vieân: LEÂ THÒ KIM OANH Phaùi: Nöõ Ngaøy, thaùng, naêm sinh: 28/ 09/ 1981 Nôi sinh: Long An Chuyeân ngaønh: COÂNG NGHEÄ HÖÕU CÔ MSHV: 00503132 I-TEÂN ÑEÀ TAØI: Khaûo saùt thaønh phaàn hoùa hoïc vaø quy trình trích ly Flavonoid töø caây Dieáp caù (Houttuynia cordata Thumb.), hoï Laù giaáp (Saururaceae). II-NHIEÄM VUÏ VAØ NOÄI DUNG: Xaùc ñònh thaønh phaàn hoùa hoïc cuûa caây Dieáp caù (Houttuynia cordata Thumb. Xaùc ñònh phöông phaùp vaø ñieàu kieän thích hôïp ñeå trích ly caùc hôïp chaát töø caây Dieáp caù (Houttuynia cordata Thumb. Nghieân cöùu phöông phaùp coâ laäp, tinh cheá vaø xaùc ñònh caáu truùc caùc hôïp chaát thu ñöôïc.

Khaûo saùt hoaït tính khaùng oxy hoùa vaø khaùng khuaån cuûa caùc cao trích ly ñöôïc. III-NGAØY GIAO NHIEÄM VUÏ: IV-NGAØY HOAØN THAØNH NHIEÄM VUÏ: V-HOÏ TEÂN CAÙN BOÄ HÖÔÙNG DAÃN: PGS. Traàn Thò Vieät Hoa CAÙN BOÄ HÖÔÙNG DAÃN BOÄ MOÂN QUAÛN LYÙ CHUYEÂN NGAØNH PGS. TS Traàn Thò Vieät Hoa Noäi dung vaø ñeà cöông luaän vaên thaïc só ñaõ ñöôïc Hoäi Ñoàng Chuyeân Ngaønh thoâng qua.

Ngaøy thaùng naêm 200 PHOØNG ÑAØO TAÏO SÑH KHOA QUAÛN LYÙ NGAØNH COÂNG TRÌNH ÑÖÔÏC HOAØN THAØNH TAÏI TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC BAÙCH KHOA ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA TP. HOÀ CHÍ MINH Caùn boä höôùng daãn khoa hoïc: PGS. TRAÀN THÒ VIEÄT HOA Caùn boä chaám nhaän xeùt 1: Caùn boä chaám nhaän xeùt 2: Luaän vaên ñöôïc baûo veä taïi HOÄI ÑOÀNG CHAÁM BAÛO VEÄ LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC BAÙCH KHOA, ngaøy………… thaùng………… naêm 200 LÔØI CAÛM ÔN Toâi xin chaân thaønh caûm ôn: - Coâ Traàn Thò Vieät Hoa ñaõ truyeàn ñaït nhöõng kieán thöùc, kinh nghieäm trong quaù trình hoïc taäp vaø taän tình höôùng daãn, taïo ñieàu kieän thuaän lôïi cho toâi trong suoát thôøi gian thöïc hieän luaän vaên naøy. - Caùc Thaày Coâ trong Hoäi ñoàng Baûo veä Luaän vaên ñaõ ñoùng goùp nhöõng nhaän xeùt chaân thaønh cho keát quaû ñaït ñöôïc cuûa luaän vaên.

- Caùc Thaày Coâ trong Khoa Coâng Ngheä Hoùa Hoïc & Daàu Khí, tröôøng Ñaïi Hoïc Baùch Khoa Thaønh phoá Hoà Chí Minh ñaõ giaûng daïy, truyeàn ñaït nhöõng kieán thöùc quí baùu trong nhöõng naêm qua. - Caùc baïn trong boä moân Hoùa Höõu Cô tröôøng Ñaïi Hoïc Baùch Khoa vaø caùc coâ chuù, anh chò taïi Vieän Kieåm nghieäm thuoác ñaõ giuùp ñôõ toâi trong suoát quaù trình thöïc hieän luaän vaên. - Gia ñình vaø caùc baïn beø ñaõ luoân ñoäng vieân, giuùp ñôõ vaø hoã trôï nhieät tình ñeå toâi hoaøn thaønh luaän vaên. TOÙM TAÉT Rau Dieáp caù thöôøng ñöôïc duøng nhö moät loaïi rau gia vò, aên soáng trong caùc moùn aên Vieät Nam.

Dieáp caùù cuõng coù raát nhieàu coâng duïng trong y hoïc daân toäc. Vì vaäy, trong Luaän vaên naøy, chuùng toâi tieán haønh khaûo saùt thaønh phaàn hoùa hoïc vaø nghieân cöùu trích ly moät soá hôïp chaát trong caây Dieáp caù nhaèm phuïc vuï cho ngaønh döôïc phaåm. Keát quaû cuûa Luaän vaên: - Xaùc ñònh ñöôïc thaønh phaàn hoùa hoïc trong caây Dieáp caù (Houttuynia cordata Thumb.): flavonoid, tinh daàu, carotenoid, phytosterol, tanin, ñöôøng khöû, saponin, coumarin. - Xaùc ñònh ñöôïc phöông phaùp vaø ñieàu kieän thích hôïp ñeå trích ly caùc hôïp chaát töø caây Dieáp caù.

- Xaùc ñònh ñöôïc haøm löôïng flavonoid toång (1.21%) vaø tanin toång (4.40%) trong caây Dieáp caù (tính treân nguyeân lieäu khoâ tuyeät ñoái). - Xaùc ñònh ñöôïc haøm löôïng beta-caroten vaø tæ leä caùc thaønh phaàn trong cao ete daàu hoûa khoâng xaø phoøng hoùa. - Coâ laäp ñöôïc hai hôïp chaát tinh khieát töø cao ete daàu hoûa vaø xaùc ñònh caáu truùc cuûa caùc hôïp chaát laø sesamin vaø β-sitosterol. - Coâ laäp ñöôïc moät hôïp chaát tinh khieát töø cao etyl acetat vaø xaùc ñònh caáu truùc cuûa hôïp chaát laø quercitrin.

- Xaùc ñònh ñöôïc tính khaùng oxy hoùa treân hôïp chaát DPPH (2,2-diphenyl-1- picrylhydrazyl) cuûa caùc loaïi cao thu ñöôïc. - Xaùc ñònh ñöôïc taùc duïng dieät khuaån nheï cuûa caùc loaïi cao ñoái vôùi caùc vi khuaån S. Caàn coù nhöõng nghieân cöùu tieáp theo veà vieäc öùng duïng nhöõng keát quaû cuûa Luaän vaên trong döôïc phaåm. ABSTRACT Houttuynia cordata Thumb.

is used as seasoning, fresh vegetable in Vietnamese cooking. It also has application in traditional medecine. Thus, in this thesis, we study some methods to investigate chemical composition and extract some compounds from Houttuynia cordata Thumb. to serve in medecine.

This result of thesis: - Determined chemical composition in Houttuynia cordata Thumb.: flavonoid, essential oil, carotenoid, phytosterol, tanin, reducing cacbohydrate, saponin, coumarine. - Determined appropriate methods and conditions to extract compounds from Houttuynia cordata Thumb. - Determined the sum of flavonoid (1.40%) in Houttuynia cordata Thumb. - Determined the beta-carotenoid content and the ratio of composition in the non-saponified petroleum ether fraction.

- Isolated and identified the structure of two compounds from petroleum ether fraction with high purity: sesamin and β-sitosterol. - Isolated and identified the structure of the compound from ethyl acetate fraction: quercitrin. - Determined the anti-oxidization activity on DPPH (2,2-diphenyl-1- picrylhydrazyl) of fractions from Houttuynia cordata Thumb. - Determined the mild anti-bacterial activity on S.aeruginosa of fractions from Houttuynia cordata Thumb.

It is required to have following studies in application of these results in medecine. MUÏC LUÏC LÔØI CAÛM ÔN TOÙM TAÉT MUÏC LUÏC DANH MUÏC CAÙC BAÛNG DANH MUÏC CAÙC ÑOÀ THÒ- SÔ ÑOÀ – HÌNH – PHUÏ LUÏC DANH MUÏC CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉT Trang MÔÛ ÑAÀU. 1 CHÖÔNG 1: TOÅNG QUAN 1. GIÔÙI THIEÄU VEÀ CAÂY DIEÁP CAÙ.

Ñaëc ñieåm thöïc vaät. Troàng troït vaø thu hoaïch rau Dieáp caù. Tính vò vaø taùc duïng. Coâng duïng vaø ñôn thuoác.

Thaønh phaàn hoùa hoïc vaø caùc coâng trình nghieân cöùu. ÑAÏI CÖÔNG VEÀ FLAVONOID. Söï phaân boá flavonoid trong thöïc vaät. Tính chaát vaät lyù.

Tính chaát hoùa hoïc. Vai troø cuûa flavonoid. Caùc phöông phaùp xaùc ñònh khaû naêng khaùng oxy hoùa. Phöông phaùp chieát xuaát flavonoid.

22 CHÖÔNG 2: THÖÏC NGHIEÄM MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU. XÖÛ LYÙ VAØ ÑAÙNH GIAÙ NGUYEÂN LIEÄU. Xöû lyù nguyeân lieäu. Xaùc ñònh ñoä aåm.

Xaùc ñònh ñoä tro. Xaùc ñònh haøm löôïng ion voâ cô. Xaùc ñònh thaønh phaàn hoùa hoïc trong caây Dieáp caù. KHAÛO SAÙT CAÙC PHÖÔNG PHAÙP VAØ ÑIEÀU KIEÄN TRÍCH LY CAÙC THAØNH PHAÀN HOÙA HOÏC TÖØ CAÂY DIEÁP CAÙ.

Phöông phaùp trích nguoäi. Khaûo saùt tæ leä nguyeân lieäu (g)/theå tích dung moâi (ml) (R/L). Khaûo saùt thôøi gian trích ly. Phöông phaùp trích ly treân heä thoáng Soxhlet.

Dung moâi ete daàu hoûa 60-90oC. Dung moâi etyl acetat. Dung moâi etanol 90o. Dung moâi etanol 70o.

XAÙC ÑÒNH HAØM LÖÔÏNG FLAVONOID TOÅNG TRONG CAÂY DIEÁP CAÙ. XAÙC ÑÒNH HAØM LÖÔÏNG TANIN TOÅNG TRONG CAÂY DIEÁP CAÙ. NGHIEÂN CÖÙU TAÙCH CHIEÁT VAØ COÂ LAÄP CAÙC HÔÏP CHAÁT TÖØ CAO ETE DAÀU HOÛA 60-90oC. Xaø phoøng hoùa.

Phaân laäp cao ete daàu hoûa khoâng xaø phoøng hoùa treân saéc kyù coät chaäm. Tinh cheá phaân ñoaïn goäp E9 sau saéc kyù coät chaäm. NGHIEÂN CÖÙU TAÙCH CHIEÁT VAØ COÂ LAÄP CAÙC HÔÏP CHAÁT TÖØ CAO ETYL ACETAT. Phaân laäp cao etyl acetat baèng saéc kyù coät nhanh treân heä thoáng loïc huùt chaân khoâng.

Phaân laäp phaân ñoaïn goäp cuûa cao etyl acetat treân saéc kyù coät chaäm. Tinh cheá phaân ñoaïn goäp V sau saéc kyù coät chaäm. NHAÄN DANH CAÙC HÔÏP CHAÁT THU ÑÖÔÏC. Xaùc ñònh haøm löôïng β-caroten trong cao ETDH khoâng xaø phoøng hoùa.

Xaùc ñònh caùc thaønh phaàn trong cao ETDH khoâng xaø phoøng hoùa. Ño nhieät ñoä noùng chaûy. Xaùc ñònh baèng phoå hoàng ngoaïi (IR). Xaùc ñònh baèng phöông phaùp saéc kyù khí gheùp khoái phoå (GC-MS).

Xaùc ñònh baèng phöông phaùp saéc kyù loûng gheùp khoái phoå (LC-MS). Xaùc ñònh baèng phoå coäng höôûng töø haït nhaân (NMR). KHAÛO SAÙT TÍNH KHAÙNG OXY HOÙA CUÛA CAÙC LOAÏI CAO THU ÑÖÔÏC. Caùch tieán haønh.

KHAÛO SAÙT TÍNH KHAÙNG KHUAÅN CUÛA CAÙC LOAÏI CAO THU ÑÖÔÏC. Caùch tieán haønh. 50 CHÖÔNG 3: KEÁT QUAÛ – BAØN LUAÄN 3. KHAÛO SAÙT NGUYEÂN LIEÄU.

Xöû lyù nguyeân lieäu. Xaùc ñònh ñoä aåm. Xaùc ñònh ñoä tro. Xaùc ñònh haøm löôïng ion voâ cô.

Xaùc ñònh thaønh phaàn hoùa hoïc trong caây Dieáp caù. KHAÛO SAÙT CAÙC PHÖÔNG PHAÙP VAØ ÑIEÀU KIEÄN TRÍCH LY CAÙC HÔÏP CHAÁT TÖØ CAÂY DIEÁP CAÙ. Phöông phaùp trích nguoäi. Trích ly caùc hôïp chaát baèng ete daàu hoûa 60-90oC.

Trích ly caùc hôïp chaát baèng etyl acetat. Trích ly caùc hôïp chaát baèng etanol 90o. Trích ly caùc hôïp chaát baèng etanol 70o. Phöông phaùp trích ly treân heä thoáng Soxhlet.

So saùnh caùc phöông phaùp trích ly. XAÙC ÑÒNH HAØM LÖÔÏNG FLAVONOID VAØ TANIN TOÅNG TRONG CAÂY DIEÁP CAÙ. TRÍCH LY VAØ COÂ LAÄP CAÙC HÔÏP CHAÁT TÖØ CAO ETDH 60-90oC. Xaø phoøng hoùa.

Xaùc ñònh haøm löôïng beta-caroten vaø tæ leä caùc thaønh phaàn trong cao ETDH khoâng xaø phoøng hoùa. Khaûo saùt haøm löôïng beta-caroten. Khaûo saùt thaønh phaàn hoùa hoïc trong cao ETDH khoâng xaø phoøng hoùa baèng phöông phaùp GC-MS (phuï luïc 3). Phaân laäp cao ete daàu hoûa khoâng xaø phoøng hoùa treân saéc kyù coät chaäm.

Tinh cheá phaân ñoaïn E9. NGHIEÂN CÖÙU TAÙCH CHIEÁT VAØ COÂ LAÄP CAÙC HÔÏP CHAÁT TÖØ CAO ETYL ACETAT. Phaân laäp cao etyl acetat baèng saéc kyù coät nhanh treân heä thoáng loïc huùt chaân khoâng. Phaân laäp phaân ñoaïn goäp cuûa cao etyl acetat treân saéc kyù coät chaäm.

Tinh cheá phaân ñoaïn V. KHAÛO SAÙT HOAÏT TÍNH SINH HOÏC CUÛA CAÙC LOAÏI CAO. Khaûo saùt tính khaùng oxy hoùa. Khaûo saùt tính khaùng khuaån.

85 CHÖÔNG 4: KEÁT LUAÄN. 86 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO. 89 PHUÏ LUÏC TOÙM TAÉT LYÙ LÒCH TRÍCH NGANG DANH MUÏC CAÙC BAÛNG Trang Baûng 1.1: Caùc hôïp chaát phenolic thu ñöôïc töø SKC dòch chieát toång polyphenol .2: Keát quaû ñònh löôïng 4 flavonoid trong caùc maãu caây troàng (μg/g).3: Phaân loaïi flavonoid .1: Keát quaû ñoä aåm cuûa rau Dieáp caù .2: Keát quaû ñoä tro (tính treân nguyeân lieäu khoâ tuyeät ñoái).3: Keát quaû xaùc ñònh haøm löôïng caùc ion voâ cô (phuï luïc 2).4: Keát quaû phaân tích thaønh phaàn hoaù hoïc.5: Haøm löôïng cao ETDH ôû caùc tæ leä R/L theo phöông phaùp trích nguoäi (tính treân nguyeân lieäu khoâ tuyeät ñoái) .6: Haøm löôïng cao ETDH theo thôøi gian trích ly (tính treân nguyeân lieäu khoâ tuyeät ñoái) .7: Haøm löôïng cao EtOAc ôû caùc tæ leä R/L theo phöông phaùp trích nguoäi (tính treân nguyeân lieäu khoâ tuyeät ñoái) .8: Haøm löôïng cao EtOAc theo thôøi gian trích ly (tính treân nguyeân lieäu khoâ tuyeät ñoái) .9: Haøm löôïng cao EtOH 90o ôû caùc tæ leä R/L theo phöông phaùp trích nguoäi (tính treân nguyeân lieäu khoâ tuyeät ñoái) .10: Haøm löôïng cao EtOH 90o theo thôøi gian trích ly (tính treân nguyeân lieäu khoâ tuyeät ñoái).