Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng của cây lát hoa chukrasia tabularis trong mô hình trồng rừng đặc dụng tại ban quản lý rừng atk định hóa

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng của cây lát hoa chukrasia tabularis trong mô hình trồng, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Tác giả: Vàng Văn Điện
• Người hướng dẫn: ThS. Trương Quốc Hưng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên rừng
• Đề tài: Nghiên cứu sinh trưởng cây lát hoa (Chukrasia tabularis) trong mô hình trồng rừng đặc dụng
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Về lý luận
• 1.2.2. Về thực tiễn
• 1.2.3. Nghiên cứu loài Lát hoa (Chukrasia tabularis) làm cơ sở đề xuất hướng bảo tồn và phát triển loài tại rừng đặc dụng ATK, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên
• 1.3. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.4. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Nghiên cứu trong nước và ngoài nước
• 2.2.1. Đặc điểm sinh thái học của cây Lát Hoa
• 2.2.2. Tình hình nghiên cứu Cây Lát Hoa trên Thế giới
• 2.2.3. Tình hình nghiên cứu Cây Lát Hoa ở Việt Nam
• 2.3. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội khu vực nghiên cứu
• 2.3.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.3.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.3.2.1. Hệ thống giao thông, thủy lợi kênh mương
• 2.3.2.2. Đánh giá về những thuận lợi và hạn chế của xã
• 3. ĐỐI TƯỢNG NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp nghiên cứu chung
• 3.4.2. Phương pháp điều tra thu thập số liệu ngoài hiện trường
• 3.4.3. Phương pháp nội nghiệp
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đặc điểm sinh học của cây Lát Hoa
• 4.2. Kỹ thuật trồng và chăm sóc nuôi dưỡng
• 4.3. Xác định sinh trưởng về đường kính tại vị trí 1.3) và tiết diện ngang
• 4.4. Xác định sinh trưởng về chiều cao vút ngọn (Hvn)
• 4.5. Xác định sinh trưởng về đường kính và diện tích tán lá (Dt)
• 4.6. Điều tra về phẩm chất cây
• 4.7. Đề xuất một số giải pháp
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cây lát hoa Chukrasia tabularis và mô hình trồng rừng đặc dụng

Cây lát hoa, hay còn gọi là Chukrasia tabularis, là một trong những loài cây gỗ quý hiếm tại Việt Nam. Loài cây này không chỉ có giá trị kinh tế cao mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn đa dạng sinh học. Mô hình trồng rừng đặc dụng đang được áp dụng để bảo vệ và phát triển loài cây này. Việc nghiên cứu sinh trưởng của cây lát hoa trong mô hình này sẽ giúp nâng cao hiệu quả trồng rừng và bảo tồn nguồn gen quý.

1.1. Đặc điểm sinh thái của cây lát hoa

Cây lát hoa có khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu nhiệt đới. Nó thường phát triển ở những vùng đất có độ ẩm cao và ánh sáng đầy đủ. Đặc điểm này giúp cây phát triển mạnh mẽ và cho ra sản phẩm gỗ chất lượng cao.

1.2. Vai trò của cây lát hoa trong hệ sinh thái

Cây lát hoa không chỉ cung cấp gỗ mà còn tạo ra môi trường sống cho nhiều loài động thực vật. Nó giúp duy trì cân bằng sinh thái và bảo vệ đất khỏi xói mòn.

II. Thách thức trong việc sinh trưởng cây lát hoa trong mô hình trồng rừng

Mặc dù cây lát hoa có nhiều lợi ích, nhưng việc sinh trưởng của nó trong mô hình trồng rừng đặc dụng cũng gặp phải nhiều thách thức. Các yếu tố như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và sự cạnh tranh với các loài cây khác có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của cây. Việc nhận diện và giải quyết những thách thức này là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của cây lát hoa.

2.1. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sinh trưởng cây lát hoa

Biến đổi khí hậu gây ra những thay đổi về nhiệt độ và lượng mưa, ảnh hưởng trực tiếp đến sự sinh trưởng của cây lát hoa. Nghiên cứu cho thấy rằng cây có thể bị stress do nhiệt độ cao và thiếu nước.

2.2. Sự cạnh tranh với các loài cây khác

Trong mô hình trồng rừng, cây lát hoa phải cạnh tranh với nhiều loài cây khác về ánh sáng, nước và dinh dưỡng. Điều này có thể làm giảm khả năng sinh trưởng và phát triển của cây.

III. Phương pháp nghiên cứu sinh trưởng cây lát hoa hiệu quả

Để nghiên cứu sinh trưởng của cây lát hoa trong mô hình trồng rừng, cần áp dụng các phương pháp khoa học hiện đại. Việc sử dụng công nghệ sinh học và các phương pháp phân tích dữ liệu sẽ giúp đánh giá chính xác hơn về sự phát triển của cây. Các phương pháp này không chỉ giúp theo dõi sinh trưởng mà còn đưa ra các giải pháp cải thiện hiệu quả trồng rừng.

3.1. Sử dụng công nghệ sinh học trong nghiên cứu

Công nghệ sinh học có thể giúp cải thiện giống cây lát hoa, tăng khả năng chống chịu với điều kiện môi trường khắc nghiệt. Việc áp dụng các kỹ thuật như nhân giống vô tính sẽ giúp tăng cường số lượng cây giống chất lượng.

3.2. Phân tích dữ liệu sinh trưởng cây lát hoa

Sử dụng các phần mềm phân tích dữ liệu sẽ giúp theo dõi và đánh giá sự sinh trưởng của cây lát hoa một cách chính xác. Điều này cho phép đưa ra các quyết định kịp thời trong việc chăm sóc và quản lý rừng.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu sinh trưởng cây lát hoa

Kết quả nghiên cứu về sinh trưởng của cây lát hoa có thể được áp dụng vào thực tiễn trồng rừng. Việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật chăm sóc và quản lý rừng sẽ giúp cây phát triển tốt hơn, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân. Ngoài ra, việc bảo tồn cây lát hoa cũng góp phần bảo vệ đa dạng sinh học và môi trường sống.

4.1. Biện pháp kỹ thuật chăm sóc cây lát hoa

Các biện pháp như tưới nước, bón phân và kiểm soát sâu bệnh là rất cần thiết để đảm bảo cây lát hoa phát triển khỏe mạnh. Việc áp dụng đúng kỹ thuật sẽ giúp tăng năng suất và chất lượng gỗ.

4.2. Tác động đến cộng đồng và kinh tế địa phương

Việc phát triển cây lát hoa không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho người dân mà còn tạo ra việc làm và cải thiện đời sống. Điều này góp phần thúc đẩy phát triển bền vững cho cộng đồng địa phương.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của cây lát hoa

Cây lát hoa có tiềm năng lớn trong việc phát triển kinh tế và bảo tồn môi trường. Nghiên cứu sinh trưởng của cây trong mô hình trồng rừng đặc dụng sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho việc bảo tồn và phát triển loài cây này. Tương lai của cây lát hoa phụ thuộc vào sự quan tâm và đầu tư đúng mức từ các cơ quan chức năng và cộng đồng.

5.1. Tầm quan trọng của việc bảo tồn cây lát hoa

Bảo tồn cây lát hoa không chỉ giúp duy trì nguồn gen quý mà còn góp phần bảo vệ môi trường sống. Việc thực hiện các chương trình bảo tồn sẽ giúp cây phát triển bền vững trong tương lai.

5.2. Hướng phát triển bền vững cho cây lát hoa

Để phát triển bền vững cây lát hoa, cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ và sự tham gia của cộng đồng. Việc kết hợp giữa bảo tồn và phát triển kinh tế sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho cả môi trường và con người.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Rừng là tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là lá phổi xanh khổng lồ của nhân loại. Rừng là tài nguyên quý giá của nhân loại, rừng giữ vai trò quan trọng trong đời sống xã hội loài người. Rừng không chỉ có giá trị về kinh tế mà còn có ý nghĩa rất lớn trong nghiên cứu khoa học, bảo tồn nguồn gen, bảo tồn đa dạng sinh học, điều hoà khí hậu, phòng hộ đầu nguồn, hạn chế thiên tai, ngăn chặn sự hoang mạc hoá, chống sói mòn, sạt lở đất, ngăn ngừa lũ lụt, đảm bảo an ninh quốc phòng, đồng thời rừng cũng tạo cảnh quan phục vụ cho du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng.

Lát hoa (Chukrasia tabularis A.Juss) là cây gỗ lớn thuộc họ Xoan (Meliaceae Juss), là cây gỗ lớn mọc khá nhanh. Gỗ có màu hồng nhạt, có ánh vân đẹp, cứng và nặng trung bình, dễ làm, ít co giãn, không bị mối mọt, thường dung để đóng đồ đạc, làm gỗ dán lạng hoặc trang sức bề mặt. Dễ gây trồng và có thể phát triển trên diện rộng của các tỉnh Bắc Trung Bộ. Lát hoa có nhiều tên gọi khác nhau, vì căn cứ vào vân gỗ và màu sắc gỗ khi xẻ ra như Lát hoa, Lát chun, Lát mặt quỷ có lẽ chỉ là một giống, nhưng mọc nơi tốt đất hay nơi khô cằn, và tuỳ theo xẻ các chiều khác nhau mà có vân khác nhau thôi.

Rừng và đất rừng Việt Nam chiếm khoảng 2/3 tổng diện tích tự nhiên của đất nước, đó là một trong những nguồn tái nguyên quan trọng và là cơ hội tạo việc làm cho nhiều người thuộc dân tộc khác nhau. Nhằm góp phần đẩy nhanh tốc độ phục hồi và phát triển rừng, trong những năm qua Chính phủ Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách, đầu tư thực hiện nhiều chương trình, dự án, áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó phát triển lâm nghiệp đã 2 được quan tâm chú trọng hơn như đầu tư thực hiện Chương trình 327, Dự án trồng mới 5 triệu ha rừng. Để tăng tỷ lệ đất trống đồi núi trọc, tạo thêm công ăn việc làm cho người dân sống ở miền núi, đặc biệt là đồng bào sống trong và gần rừng đồng thời đáp ứng được nhu cầu về gỗ cho ngành công nghiệp chế biến gỗ, thì việc trồng rừng bằng các loài cây có giá trị kinh tế cao là yêu cầu cấp bách hiện nay. Cây Lát Hoa là cây gỗ có giá trị cao việc khai thác Lát Hoa ở Việt Nam đang trở nên là vấn nạn được báo động.

Cây Lát Hoa nằm trong sách đỏ của Việt Nam là nhóm gỗ thuộc nhóm IIA, nhóm gỗ nguy cấp cấm khai thác ở Việt Nam. Từ gỗ, người ta có thể tạo ra nhiều sản phẩm và vật dụng phục vụ cho sinh hoạt của con người nhờ những công nghệ hiện đại mới hiện nay. Cây Lát hoa là cây gỗ quý, gỗ có độ cứng và nặng trung bình, dễ làm ít bị co dãn, không mối mọt, thường được dùng để đóng đồ đạc quý, do đó nó còn rất ít nhưng cây Lát hoa mọc tự nhiên. Xuất phát từ những điều kiện đó cùng với sự nhất trí của trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên , Ban chủ nhiệm khoa Lâm Nghiệp, em đã thực hiện đề tài :“Nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng của cây lát hoa trong mô hình trồng rừng tại ban quản lý rừng ATK Định Hóa” 1.

Mục tiêu nghiên cứu 1.1 Về lý luận Xác định được đặc điểm sinh trưởng Cây Lát Hoa tại rừng đặc dụng ATK, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên.2 Về thực tiễn Đề xuất một số biện pháp kĩ thuật gây trồng và chăm sóc Cây Lát Hoa tại rừng đặc dụng ATK, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên. 3 Nghiên cứu loài Lát hoa (Chukrasia tabularis) làm cơ sở đề xuất hướng bảo tồn và phát triển loài tại rừng đặc dụng ATK, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên. - Trang bị cho sinh viên cách tiếp cận với thực tiễn sản xuất. - Qua quá trình thực hiện đề tài tạo cơ hội cho sinh viên tiếp cận phương pháp nghiên cứu khoa học, giải quyết vấn đề khoa học ngoài thực tiễn.1 Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Qua quá trình thực hiện đề tài tạo cơ hội tiếp cận phương pháp nghiên cứu khoa học, giải quyết vẫn đề khoa học ngoài thực tiễn.

- Làm quen với một số phương pháp đã được sử dụng trong nghiên cứu đề tài cụ thể. - Học tập và hiểu biết thêm về kinh nghiệm, kỹ thuật trong thực tiễn tại địa bàn nghiên cứu. - Giúp cho sinh viên kiểm chứng lại những kiến thức lý thuyết đã học, biết vận dụng kiến thức vào thực tế,và có thể tích lũy những kiến thức quý giá phục vụ cho quá trình nghiên cứu trong tương lai.2 Ý nghĩa thực tiễn - Giúp nắm rõ hơn về đặc điểm sinh trưởng phát triển của loài cây Lát Hoa - Áp dụng các biện pháp đề xuất của đề tài vào việc trồng rừng tại địa bàn nghiên cứu giúp cho rừng trồng Lát Hoa phát triển tốt hơn. 4 Phần 2 TỔNG QUAN VẪN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2.

Cơ sở khoa học Cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội thì vấn đề bảo tồn đa dạng sinh học ngày càng được quan tâm và chú trọng. Quá trình đô thị hóa, ô nhiễm môi trường, chặt phá rừng là những nguyên nhân gây suy giảm diện tích rừng, suy giảm đa dạng sinh học, nhiều loài động thực vật quý đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Vì vậy càn có những hành động cụ thể của cộng đồng đó là các chương trình, dự án để bảo tồn một cách kịp thời. Trong đó Lát Hoa là loài gỗ quý có giá trị kinh tế cao, nên bị khai thác quá mức đang cần được bảo và phát triển.2 Nghiên cứu trong nước và ngoài nước.

Đặc điểm sinh thái học của cây Lát Hoa. Cây lát hoa là một giống cây rừng nên nó là cây thân thẳng, khi cây lát hoa trưởng thành thì nó có thể cao đến 30m. Đường kính thân có thể lên tới 100m, vỏ cây lát hoa có màu nâu và có rạn nứt bong tróc theo chiều dọc của thân cây. Gỗ của cây lát hoa được đánh giá là một loại gỗ có màu sắc và có cả thớ vân tuổi của cây được sắp xếp đẹp mắt theo đánh giá của những người thợ làm thủ công mỹ nghệ.

Cây lát hoa là một loại cây có nhựa sống như những cây thông, nhựa của loại cây này có màu vàng nhạt và trong suốt nên con người thường sử dụng nó để pha trộn với một số loại nhựa của những giống cây khác để dùng hoặc để pha loãng hoạt tính của loại nhựa đó. Cành non của cây lát hoa có màu đỏ nâu và dẻo, gốc cây già có bạch vè lớn, hơn nữa cây còn có rất nhiều cành rậm. 5 Lá của cây lát hoa là loại lá kép lông chim, giống như lá của loại hoa hồng, lá của cây lát hoa cũng lẻ một lá trên đỉnh. Cuống chung của lá thường chỉ dài từ 30-40cm, lá cây lát hoa chủ yếu có hình xoan, nhưng ngoài ra thì lá của cây cũng có hình mũi mác, đầu lá có mũi nhọn.

Hoa của cây lát hoa tự hình chùy, mọc thành chùm khá lớn ở đầu các cành của cây, hoa của cây mọc thẳng, về sau khi được một thời gian ngắn khoảng 2 ngày thì hoa của cây lát hoa sẽ rũ dần xuống và có đặc điểm lớn là có lông, hoa của cây có 5 cánh xòe rộng ra trông như những cánh bướm màu vàng hay trắng. Mép của cánh hoa thường cuốn lại mọc phủ lông mịn ở mặt trong của cánh hoa. Hoa của cây lát hoa có màu trắng kem nhưng hoa lưỡng tính của chúng lại có màu vàng nhạt, hoa có mùi hương thơm nhẹ nhàng. Hoa của cây lát hoa là giống hoa khá lớn, chúng nở bung xòe to có thể từ 1,2- 1,5cm.

Mùa hoa của cây lát hoa theo quy luật là từ tháng 4 đến tháng 5.2 Tình hình nghiên cứu Cây Lát Hoa trên Thế giới. Trên thế giới, Lát Hoa được phân bố trên toàn miền Nam Trung Quốc (bao gồm cả phía đông Đài Loan) phía bắc cảu Camphuchia, Lào, Ấn Độ, Malaixia. Cây Lát Hoa là một loài cây bản địa ở khu vực Đông Nam Á, là loài cây có giá trị sử dụng gỗ cao và đang bị khai thác quá mức. Việc khai thác quá mức đang đe dọa tới loài cây này.

Hiện nay đã có những dự án chủ trọng tới việc gieo ươm và trồng Cây Lát Hoa ở khu vực phân bố. Lát Hoa là loài cây đang nằm trong sách đỏ của thế giới, vì việc khai thác quá mức của khu vực phân bố cây Lát Hoa. Việc quản lí và bảo vệ Lát Hoa ở các nước có phân bố Cây Lát Hoa đang được chú trọng nhiều. Những dự án và nguồn vốn từ các nước phát triển cũng đã được đầu tư cho việc quản lí, bảo vệ vào phát triển cây ở khu vức bản địa như Lào và Việt Nam.

6 Các chuyên gia sinh thái học đã khẳng định: Rừng là một hệ sinh thái, thực vật rừng có sự biến động cả về chất và lượng khi yếu tố ngoại cảnh thay đổi, rừng cây và con người có quan hệ mật thiết với nhau. Chính vì lẽ đó, cây rừng được con người quan sát, xem xét.Odum (1978) [8] đã phân chia ra sinh thái học cá thể và sinh thái học quần thể. Sinh thái học cá thể nghiên cứu từng cá thể sinh vật hoặc từng loài, trong đó chu kì sống và tập tính cũng như khả năng thích nghi với môi tr ường được đặc biệt chú ý. Ngoài ra mối quan hệ giữa các yếu tố sinh thái và sinh trưởng có thể định lượng bằng các phương pháp toán học thường được gọi là mô phỏng, phản ánh các đặc điểm, quy luật tương quan phức tạp trong tự nhiên.

Rừng tự nhiên là một hệ sinh thái cực kỳ phức tạp bao gồm nhiều thành phần với các quy luật sắp xếp khác nhau trong không gian và thời gian. Trong nghiên cứu cấu trúc rừng người ta chia thành ba dạng cấu trúc là cấu trúc sinh thái, cấu trúc không gian và cấu trúc thời gian. Cấu trúc của lớp thảm thực vật là kết quả của quá trình chọn lọc tự nhiên, là sản phẩm của quá trình đấu tranh sinh tồn giữa thực vật với thực vật và giữa thực vật với hoàn cảnh sống. Trên quan điểm sinh thái thì cấu trúc rừng chính là hình thức bên ngoài phản ánh nội dung bên trong của hệ sinh thái rừng.