Luận văn thạc sĩ hay nghiên cứu đặc điểm sinh học sinh thái và kỹ thuật nhân nuôi đon atherurus macrourus linnaeus 1758

Nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái và kỹ thuật nhân nuôi đon atherurus macrourus linnaeus 1758, góp phần bảo tồn và phát triển loài.

• Tác giả: Phùng Tiến Lâm
• Người hướng dẫn: Ts. Vũ Tiến Thịnh
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên rừng
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Sinh Học, Sinh Thái Và Kỹ Thuật Nhân Nuôi Đon (Atherurus Macrourus Linnaeus,1758)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ khoa học lâm nghiệp
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 1.2. Các nghiên cứu chăn nuôi động vật hoang dã ở việt Nam
• 1.3. Tình hình nhân nuôi sinh sản động vật hoang dã ở nước ta
• 2. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 3. MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 3.1.1. Mục tiêu tổng quát
• 3.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 3.2. Đối tượng, địa điểm và phạm vi nghiên cứu
• 3.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp tiếp cận chung
• 4. ĐẶC ĐIỂM KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 4.1. Vườn Quốc gia Cúc Phương
• 4.1.1. Vị trí địa lý
• 4.1.2. Địa chất và thổ nhưỡng
• 4.1.3. Khí hậu, thủy văn
• 4.1.4. Hệ thực vật
• 4.2. Trung tâm Nghiên cứu cứu hộ và Phát triển động vật hoang dã
• 4.2.1. Vị trí địa lý
• 4.2.2. Khí hậu thủy văn
• 4.2.3. Một số thông tin về Trung tâm Nghiên cứu cứu hộ và Phát triển động vật hoang dã
• 5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 5.1. Đặc điểm sinh học, sinh thái của Đon trong điều kiện hoang dã
• 5.1.1. Đặc điểm hình thái
• 5.1.2. Đặc điểm về phân bố và nơi sống của Đon
• 5.1.3. Thức ăn của Đon
• 5.1.4. Đặc điểm sinh sản của Đon
• 5.1.5. Tập tính hoạt động của Đon
• 5.2. Nghiên cứu nhu cầu dinh dưỡng và khẩu phần ăn của Đon
• 5.2.1. Thành phần thức ăn của Đon trong điều kiện nuôi nhốt
• 5.2.2. Xác định các loại thức ăn ưa thích của Đon
• 5.2.3. Nhu cầu thức ăn của Đon trong điều kiện nuôi nhốt
• 5.2.4. Tập tính hoạt động của Đon trong điều kiện nuôi nhốt
• 5.2.5. Phân phối thời gian cho các hoạt động của Đon
• 5.2.6. Hoạt động của Đon theo chu kỳ ngày đêm
• 5.2.7. Nghiên cứu khả năng sinh trưởng của Đon trong điều kiện nuôi nhốt
• 5.3. Nghiên cứu đặc điểm sinh sản và kỹ thuật tạo giống Đon
• 5.3.1. Phân biệt giới tính
• 5.3.2. Chuẩn bị hang tổ cho Đon sinh sản
• 5.3.3. Khả năng sinh sản của Đon trong điều kiện nuôi nhốt
• 5.3.4. Phòng và chữa bệnh cho Đon
• 5.3.4.1. Một số bệnh thường gặp
• 5.3.4.2. Phòng bệnh cho Đon
• 5.3.4.3. Vệ sinh chuồng trại
• 5.3.4.4. Cung cấp thức ăn cho Đon
• 5.3.4.5. Theo dõi Đon thường xuyên
• 6. KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu sinh học Atherurus macrourus

Nghiên cứu về loài Đon (Atherurus macrourus) đã thu hút sự chú ý của nhiều nhà khoa học trong lĩnh vực sinh học và bảo tồn động vật. Loài này không chỉ có giá trị kinh tế mà còn đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái. Đặc điểm sinh học của Atherurus macrourus bao gồm hình thái, tập tính và môi trường sống. Việc hiểu rõ về loài này sẽ giúp nâng cao hiệu quả trong công tác bảo tồn và phát triển bền vững.

1.1. Đặc điểm sinh học của Atherurus macrourus

Atherurus macrourus có kích thước trung bình, thường đạt từ 3-4 kg. Loài này có bộ lông dày và đặc trưng với các đặc điểm hình thái như đuôi dài và chân ngắn. Những đặc điểm này giúp chúng thích nghi tốt với môi trường sống tự nhiên.

1.2. Môi trường sống của Atherurus macrourus

Môi trường sống của Atherurus macrourus chủ yếu là rừng nhiệt đới và rừng thứ sinh. Chúng thường sống trong các khu vực có độ ẩm cao và có nhiều thực vật để ẩn nấp. Việc bảo vệ môi trường sống tự nhiên là rất quan trọng để duy trì quần thể loài này.

II. Thách thức trong việc nuôi đon Atherurus macrourus

Việc nuôi Atherurus macrourus gặp nhiều thách thức, từ kỹ thuật nuôi đến vấn đề bảo tồn. Các yếu tố như bệnh tật, chế độ dinh dưỡng và điều kiện chuồng trại đều ảnh hưởng đến sự phát triển của loài này. Cần có những nghiên cứu sâu hơn để tìm ra giải pháp hiệu quả.

2.1. Các bệnh thường gặp ở Atherurus macrourus

Atherurus macrourus có thể mắc một số bệnh như viêm đường hô hấp và các bệnh ký sinh trùng. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe của loài này.

2.2. Chế độ dinh dưỡng cho Atherurus macrourus

Chế độ dinh dưỡng của Atherurus macrourus cần được thiết kế hợp lý, bao gồm các loại thực phẩm tự nhiên và bổ sung dinh dưỡng. Việc nghiên cứu khẩu phần ăn phù hợp sẽ giúp tăng cường sức khỏe và khả năng sinh sản của loài này.

III. Phương pháp nuôi đon Atherurus macrourus hiệu quả

Để nuôi Atherurus macrourus hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và kỹ thuật hiện đại. Việc thiết kế chuồng trại, lựa chọn thức ăn và chăm sóc sức khỏe cho loài này là rất quan trọng. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp nuôi tiên tiến sẽ giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.

3.1. Thiết kế chuồng trại cho Atherurus macrourus

Chuồng trại cần được thiết kế đảm bảo không gian rộng rãi, thoáng mát và an toàn cho Atherurus macrourus. Việc sử dụng vật liệu xây dựng phù hợp và đảm bảo vệ sinh sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ bệnh tật.

3.2. Kỹ thuật chăm sóc Atherurus macrourus

Chăm sóc Atherurus macrourus bao gồm việc theo dõi sức khỏe, cung cấp thức ăn đầy đủ và tạo điều kiện sống tốt nhất. Các biện pháp phòng bệnh và vệ sinh chuồng trại cũng cần được thực hiện thường xuyên.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu Atherurus macrourus

Nghiên cứu về Atherurus macrourus không chỉ có giá trị trong việc bảo tồn mà còn mang lại lợi ích kinh tế cho người nuôi. Việc phát triển kỹ thuật nuôi và bảo tồn loài này sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi động vật hoang dã.

4.1. Lợi ích kinh tế từ nuôi Atherurus macrourus

Nuôi Atherurus macrourus có thể mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Thịt của loài này được ưa chuộng trên thị trường, tạo cơ hội cho việc phát triển kinh tế địa phương.

4.2. Vai trò của Atherurus macrourus trong bảo tồn đa dạng sinh học

Atherurus macrourus đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái, giúp duy trì sự cân bằng sinh học. Việc bảo tồn loài này không chỉ bảo vệ nguồn gen mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của môi trường.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu Atherurus macrourus

Nghiên cứu về Atherurus macrourus đã chỉ ra nhiều tiềm năng trong việc phát triển kỹ thuật nuôi và bảo tồn loài này. Cần tiếp tục nghiên cứu để hoàn thiện các phương pháp nuôi và bảo tồn, nhằm đảm bảo sự tồn tại bền vững của Atherurus macrourus trong tương lai.

5.1. Hướng đi tương lai cho nghiên cứu Atherurus macrourus

Cần có các chương trình nghiên cứu dài hạn để theo dõi sự phát triển của Atherurus macrourus trong điều kiện nuôi nhốt. Việc hợp tác với các tổ chức quốc tế cũng sẽ giúp nâng cao hiệu quả nghiên cứu.

5.2. Tầm quan trọng của Atherurus macrourus trong bảo tồn

Atherurus macrourus không chỉ là một loài động vật có giá trị kinh tế mà còn là biểu tượng cho nỗ lực bảo tồn động vật hoang dã. Việc bảo vệ loài này sẽ góp phần vào sự đa dạng sinh học và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước Từ xa xưa, loài người không chỉ khai thác các loài động vật từ thiên nhiên hoang dã, mà còn biết nuôi dưỡng, thuần hóa chúng nhằm chủ động tạo ra nguồn sản phẩm động vật đa dạng, phong phú và chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của xã hội. Theo các tài liệu lịch sử, loài người đã biết bắt các loài động vật hoang dã, thuần dưỡng chúng từ 4-5 nghìn năm trước công nguyên, đến nay chúng ta có một tập đoàn các loài vật nuôi rất đa dạng với hàng ngàn loài và giống gia súc, gia cầm, thủy sản, động vật cảnh.Ngày nay, do nhu cầu ngày càng tăng về các sản phẩm có nguồn gốc từ rừng của xã hội, con người ngày càng tăng cường nhân nuôi, thuần dưỡng các loài động vật hoang dã. Chăn nuôi động vật hoang dã không những mang lại hiệu quả kinh tế cao mà nó còn là giải pháp quan trọng nhằm bảo tồn hoặc cứu nguy các nguồn gen đang có nguy cơ bị tuyệt chủng.

Theo Conway (1998), hiện nay tại các Vườn động vật trên thế giới đang nuôi khoảng 500.000 động vật có xương sống ở cạn, đại diện cho 3000 loài chim, thú, bò sát, ếch nhái. Mục đích của phần lớn các Vườn động vật hiện nay là gây nuôi các quần thể động vật quý hiếm, đang có nguy cơ bị tuyệt chủng, phục vụ tham quan giải trí và bảo tồn đa dạng sinh học. Việc nghiên cứu trong các Vườn động vật cũng đang được chú trọng. Các nhà khoa học đang cố gắng tìm giải pháp tối ưu để nhân giống, phát triển số lượng.

Tuy nhiên về kỹ thuật nhân nuôi, đặc điểm sinh thái và tập tính cũng như việc thả chúng về môi trường tự nhiên có nhiều vấn đề đặt ra cho công tác nhân nuôi cần phải giải quyết. Trung Quốc, Ấn Độ và Thái Lan là những quốc gia có nghề nhân nuôi động vật hoang dã rất phát triển. Tuy nhiên những nghiên cứu của nước ngoài LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 về kỹ thuật chăn nuôi rất ít. Một số công trình có thể kể đến như: Từ Phổ Hữu (2001), đã trình bày các đặc điểm hình thái, sinh học và kỹ thuật chăn nuôi (chuồng trại, thức ăn, chăm sóc, bệnh tật và cách phòng tránh…) cho 10 loài rắn độc kinh tế; Vương Kiến Bình (2002), trong Sổ tay nuôi hiệu quả cao các loài rắn đã trình bày những yêu cầu kỹ thuật nuôi rắn đạt hiệu quả kinh tế cao.

Một tác giả người Trung Quốc nữa có thể kể đến là Cao Dực (2002) trong cuốn Kỹ thuật thực hành nuôi dưỡng động vật kinh tế đã trình bày những yêu cầu kỹ thuật cơ bản chăn nuôi nhiều loài thú, chim, bò sát, ếch nhái, bọ cạp, cua, giun đất v. Ngoài ra, còn có nhiều tác giả khác như: Lena C. Larson et al (2001) đã biên tập từ nhiều báo cáo khoa học, kinh nghiệm cá nhân về biện pháp kỹ thuật chăn nuôi, thức ăn, khẩu phần ăn, điều kiện chuồng trại, tập tính hoạt động. của các loài Cu li trong tài liệu “Hướng dẫn kỹ thuật nuôi các loài Cu li Châu Á”.

Đon là loài phân bố rộng, bao gồm Đông Nam Á, Nam Trung Quốc (Wilson 1993; Francis 2008). Tại nhiều quốc gia kể trên Đon được thu bắt trong tự nhiên đã được sử dụng làm thực phẩm từ lâu. Tuy nhiên việc nhân nuôi loài thú này trong điều kiện nuôi nhốt vẫn còn nhiều hạn chế. Loài Đon Châu Phi (Atherurus africanus) cũng đã được nhân nuôi thành công và góp phần đáp ứng nhu cầu thị trường (Joli, 1998) [14].

Các nghiên cứu chăn nuôi động vật hoang dã ở việt Nam Ở nước ta nghề chăn nuôi động vật hoang dã đang ngày càng trở thành một nghề kinh doanh có hiệu quả kinh tế cao. Một số loài động vật hoang dã được nuôi phổ biến là: Hươu sao, Gấu, các loài Khỉ, Nhím, các loài Cầy, Trăn, các loài Rắn độc, Ba ba, Cá sấu, v. Tuy nghề chăn nuôi động vật hoang dã đã hình thành từ lâu nhưng cho đến nay vẫn còn nhiều yếu kém, quy LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 mô sản xuất nhỏ. Tài liệu chuyên khảo và các công trình nghiên cứu về kỹ thuật nhân nuôi động vật hoang dã ở nước ta còn tương đối ít.

Một trong những công trình nghiên cứu sớm nhất về động vật hoang dã có giá trị kinh tế được xuất bản vào năm 1975 (Đặng Huy Huỳnh và cộng sự, 1975) [12]. Trong tài liệu này, các tác giả đã giới thiệu về hình thái, phân bố, nơi sống, tập tính, thức ăn, đặc điểm sinh sản của các loài động vật hoang dã có giá trị kinh tế cao của tỉnh Hòa Bình như Hươu sao, Nai, Khỉ vàng, Khỉ cộc, Cầy vòi mốc, Cầy vòi hương, v. Tuy nhiên, đây mới chỉ là tài liệu sơ bộ, có tính chất tổng hợp từ các quan sát ngoài thiên nhiên. Phạm Nhật và Nguyễn Xuân Đặng (2000) [19] đã giới thiệu sơ bộ cách nuôi một số loài động vật có giá trị kinh tế cao.

Nhiều loài động vật hoang dã đã trở thành đối tượng chăn nuôi phổ biến, đáp ứng nhu cầu về thực phẩm, dược liệu, da lông, làm cảnh, v. Ví dụ nổi bật nhất là loài Ba ba trơn, Ếch đồng (Ngô Trọng Lư, 2009; Nguyễn Duy Khoát và Phạm Viết Thắng, 1992) và các loài thuộc nhóm Rắn. Cùng trong họ Hystricidae, ở Việt Nam loài Nhím đã được nghiên cứu và nhân nuôi với quy mô rộng lớn, mang lại thu nhập cao cho người nông dân. Tuy nhiên, Đon là loài chưa được quan tâm nghiên cứu.

Ở một số địa phương loài Đon cũng được chăn nuôi tự phát nhưng không mang lại hiệu quả kinh tế do thiếu kiến thức về kỹ thuật chăn nuôi (Đỗ Quang Huy, Lưu Quang Vinh, 2005) [9]. Tình hình nhân nuôi sinh sản động vật hoang dã ở nước ta Nghề nhân nuôi sinh sản động vật hoang dã ở Việt Nam đã xuất hiện từ lâu và đạt được những thành công quan trọng như nuôi Hươu sao, Nai, Khỉ vàng, Trăn, Rắn, Ba ba, Ếch đồng, Cá sấu…Trong những thập niên gần đây, hoạt động gây nuôi sinh sản động vật hoang dã ở Việt Nam cũng gặp phải LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 không ít những khó khăn về cơ chế quản lý, kinh phí đầu tư, kỹ thuật nuôi và thị trường tiêu thụ sản phẩm. Loài, số lượng nuôi và mục đích nuôi Theo thống kê của Cục Kiểm lâm, hiện nay trên cả nước có khoảng trên 50 loài động vật hoang dã được nuôi. Tính đến năm 2003, cả nước có khoảng 316 trại nuôi và 1.658 hộ gây nuôi động vật hoang dã.

Chắc chắn, con số thống kê trên chưa phản ánh hết thực tế nhân nuôi động vật hoang dã ở Việt Nam hiện nay. Vùng Đông Nam Bộ có số lượng loài động vật gây nuôi lớn nhất với trên 1,2 triệu cá thể, trong đó chủ yếu là Ba ba (1 triệu cá thể), Kỳ tôm, Tắc kè, Liu điu…với khoảng 200. Vùng đồng bằng Sông Hồng có hơn 800.000 động vật hoang dã nuôi, chủ yếu là Rắn, Rùa, Ba ba. Vùng đồng bằng Sông Cửu Long với tổng số trên 37.000 cá thể chủ yếu là các loài Cá sấu, Ba ba, Trăn.

Vùng Tây Nguyên có gần 3000 cá thể, chủ yếu là Ba ba, Cá sấu, Hươu, Nai. Vùng Đông Bắc và Tây Bắc số động vật hoang dã nuôi không đáng kể (Phạm Nhật và Nguyễn Xuân Đặng, 2005) [20]. Hầu hết các loài động vật được gây nuôi nhằm mục đích kinh doanh, chỉ một số ít phục vụ nhu cầu tham quan, du lịch, bảo tồn. Phương thức nuôi Hầu hết các động vật gây nuôi tại các trại và các hộ gia đình đều theo phương thức nuôi nhốt trên đất thổ cư đối với các loài Trăn, Rắn, Ba ba, Hươu, Nai, Gấu, Khỉ, Chồn, Kỳ đà…Hình thức chăn nuôi trong các hộ gia đình chủ yếu dựa vào chăn nuôi quảng canh hoặc bán thâm canh do vốn đầu tư cho cơ sở hạ tầng, vật tư, con giống,.thấp dẫn đến khối lượng hàng hóa sản xuất nhỏ lẻ, tỷ lệ rủi ro cao, chất lượng sản phẩm thấp không đồng đều.

Tuy nhiên hình thức này đã lợi dụng được nguồn lao động nhàn rỗi, đặc biệt ở vùng nông thôn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Đối với các trạm gây nuôi sinh sản thuộc các công ty, doanh nghiệp,.phương thức nuôi nhốt quy mô trang trại là phổ biến. Đối với các trại vệ tinh của các công ty, doanh nghiệp này, các công ty sẽ cung cấp một phần vốn đầu tư nhất định cho cơ sở hạ tầng, giống, thức ăn và các dịch vụ thú y, kỹ thuật,…cho các trại, đồng thời thu mua, tiêu thụ toàn bộ sản phẩm từ các trại vệ tinh này (Phạm Nhật và Nguyễn Xuân Đặng, 2005) [20]. Chuồng trại Chuồng nuôi động vật hoang dã khác nhau theo loài, theo tình trạng kinh tế của người nuôi và tập quán địa phương nhưng phần lớn là chưa đạt yêu cầu kỹ thuật.

Đối với các loài động vật nguy hiểm như rắn, trăn,.chỉ một số ít hộ có diện tích rộng, các khu nuôi, khu ấp trứng mới được đặt cách xa khu gia đình ở trong khi phần lớn các hộ do diện tích chật hẹp, xây dựng khu nuôi ngay trong khu ở của gia đình, do vậy khó đảm bảo được an toàn cho người và vật nuôi đồng thời gây ô nhiễm môi trường do thức ăn của các loài này hầu hết là thịt động vật, lại được lưu trữ trong chuồng hàng tuần trong khi các điều kiện vệ sinh chuồng trại, xử lý ô nhiễm,…tại các trại này hầu như chưa được chú trọng đúng mức. Nhìn chung các mô hình gây nuôi sinh sản tại các hộ gia đình phần lớn các hệ thống chuồng trại, cơ sở hạ tầng phục vụ cho chăn nuôi mang tính tận dụng do thiếu vốn đầu tư, thiếu hiểu biết về điều kiện nuôi dưỡng các loài động vật hoang dã, không đảm bảo an toàn cho người và vật nuôi. Vì vậy, hơn 90% số chuồng nuôi chưa đáp ứng được cho chăn nuôi thâm canh (Đỗ Kim Chung và cs. Thức ăn chăn nuôi động vật hoang dã Việc khai thác nguồn thức ăn đóng vai trò quyết định tính bền vững của hoạt động chăn nuôi cũng như ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.

Thức LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 ăn nuôi động vật hoang dã khác nhau theo từng loài nuôi, lứa tuổi và mục đích nuôi. Điều đáng chú ý là nguồn thức ăn cho hầu hết các loài động vật hoang dã nuôi đều chủ yếu được khai thác từ thiên nhiên. Điều này vừa không chủ động được nguồn thức ăn cho chăn nuôi vừa đe dọa các loài sinh vật có ích khác như cóc, ếch nhái, chim, giun đất,.