Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu đặc điểm sinh học và một số biện pháp phòng trừ sâu hại chính trên cây quế cinnamomum cassia bl tại huyện trấn yên tỉnh yên bái

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp nghiên cứu đặc điểm sinh học và một số biện pháp phòng trừ sâu hại chính trên cây quế, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất

• Tác giả: Trần Minh Tú
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Thị Diệu
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lí tài nguyên rừng
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm sinh học và một số biện pháp phòng trừ sâu hại chính trên cây quế (Cinnamomum cassia Bl.) tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC KÍ HIỆU VÀ CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Tổng quan các nghiên cứu ngoài nước và trong nước
• 2.2.1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 2.2.2. Thành phần sâu hại Quế
• 2.2.3. Đặc điểm sinh học của sâu hại Quế
• 2.2.4. Biện pháp phòng trừ sâu hại Quế
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả điều tra xác định thành phần loài và loài sâu hại chính trên cây Quế tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái
• 4.2. Kết quả nghiên cứu đặc điểm sinh học của loài sâu đo xám hại chính trên cây Quế tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái
• 4.2.1. Một số đặc điểm hình thái
• 4.2.2. Đặc điểm vòng đời
• 4.2.3. Một số tập tính
• 4.3. Kết quả nghiên cứu một số biện pháp phòng trừ loài sâu đo xám hại chính trên cây Quế tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái
• 4.3.1. Biện pháp lâm sinh
• 4.3.2. Biện pháp sinh học
• 4.3.3. Kết quả phòng trừ Sâu đo xám hại Quế ở trong phòng thí nghiệm
• 4.3.4. Kết quả phòng trừ Sâu đo xám hại Quế ở ngoài hiện trường
• 4.3.5. Biện pháp hóa học
• 4.3.6. Kết quả phòng trừ Sâu đo xám hại Quế ở trong phòng thí nghiệm
• 4.3.7. Kết quả phòng trừ Sâu đo hại Quế ở ngoài hiện trường
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu sinh học cây quế Cinnamomum cassia

Cây quế (Cinnamomum cassia) là một trong những loài cây có giá trị kinh tế cao tại Việt Nam, đặc biệt là ở tỉnh Yên Bái. Nghiên cứu về đặc điểm sinh học của cây quế không chỉ giúp hiểu rõ hơn về sự phát triển của loài cây này mà còn cung cấp thông tin quan trọng cho việc quản lý và bảo tồn. Đặc điểm sinh học của cây quế bao gồm hình thái, cấu trúc và các yếu tố sinh trưởng. Việc nắm vững những thông tin này sẽ giúp người trồng quế có những biện pháp chăm sóc và phòng trừ sâu hại hiệu quả hơn.

1.1. Đặc điểm sinh học của cây quế Cinnamomum cassia

Cây quế có chiều cao trung bình từ 15m trở lên, với lá đơn mọc cách và có gân lá rõ rệt. Tinh dầu quế, chủ yếu chứa Aldehyt Cinamic, có giá trị kinh tế cao. Việc hiểu rõ đặc điểm sinh học này giúp trong việc chăm sóc và phát triển cây quế.

1.2. Tình hình trồng quế tại Yên Bái

Tỉnh Yên Bái là một trong những vùng trồng quế lớn nhất tại Việt Nam. Tuy nhiên, việc trồng quế vẫn còn nhiều hạn chế về kỹ thuật và quản lý, dẫn đến năng suất không ổn định. Cần có các biện pháp cải thiện để nâng cao hiệu quả sản xuất.

II. Vấn đề sâu hại cây quế và thách thức trong quản lý

Sâu hại là một trong những vấn đề lớn ảnh hưởng đến sự phát triển của cây quế tại Yên Bái. Các loài sâu hại như sâu đo xám, sâu ăn lá và sâu đục ngọn đã gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho cây quế. Việc nhận diện và quản lý sâu hại là rất cần thiết để bảo vệ cây quế và nâng cao năng suất.

2.1. Các loại sâu hại chính trên cây quế

Các loài sâu hại chính bao gồm sâu đo xám, sâu ăn lá và sâu đục ngọn. Những loài này không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng đến chất lượng tinh dầu quế. Việc nhận diện sớm các loài sâu hại này là rất quan trọng.

2.2. Thách thức trong việc phòng trừ sâu hại

Việc phòng trừ sâu hại gặp nhiều khó khăn do sự phát triển nhanh chóng của các loài sâu và sự thiếu hụt thông tin về biện pháp phòng trừ hiệu quả. Cần có các nghiên cứu sâu hơn để tìm ra giải pháp tối ưu.

III. Phương pháp nghiên cứu sinh học và phòng trừ sâu hại cây quế

Nghiên cứu về sinh học và biện pháp phòng trừ sâu hại trên cây quế cần áp dụng các phương pháp khoa học hiện đại. Các phương pháp này bao gồm điều tra thành phần loài sâu hại, nghiên cứu đặc điểm sinh học của sâu hại và thử nghiệm các biện pháp phòng trừ khác nhau.

3.1. Phương pháp điều tra thành phần loài sâu hại

Phương pháp điều tra bao gồm thu thập mẫu sâu hại và phân tích tỷ lệ bị hại trên cây quế. Việc này giúp xác định được các loài sâu hại chính và mức độ thiệt hại mà chúng gây ra.

3.2. Phương pháp nghiên cứu đặc điểm sinh học của sâu hại

Nghiên cứu đặc điểm sinh học của sâu hại bao gồm việc theo dõi vòng đời, tập tính và các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của chúng. Thông tin này rất quan trọng để xây dựng các biện pháp phòng trừ hiệu quả.

3.3. Thử nghiệm các biện pháp phòng trừ sâu hại

Các biện pháp phòng trừ bao gồm biện pháp sinh học, hóa học và lâm sinh. Việc thử nghiệm các biện pháp này sẽ giúp tìm ra phương pháp hiệu quả nhất để bảo vệ cây quế.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các biện pháp phòng trừ sâu hại đã mang lại hiệu quả tích cực trong việc bảo vệ cây quế. Các biện pháp này không chỉ giúp giảm thiệt hại do sâu hại mà còn nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm quế.

4.1. Hiệu quả của các biện pháp phòng trừ

Các biện pháp phòng trừ như sử dụng chế phẩm sinh học và thuốc trừ sâu hóa học đã cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc kiểm soát sâu hại. Việc áp dụng đúng thời điểm và liều lượng là rất quan trọng.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng vào thực tiễn sản xuất quế tại Yên Bái, giúp nông dân nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Cần có các chương trình đào tạo để trang bị kiến thức cho nông dân.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho cây quế tại Yên Bái

Nghiên cứu về sinh học và biện pháp phòng trừ sâu hại trên cây quế Cinnamomum cassia tại Yên Bái đã chỉ ra rằng việc quản lý sâu hại là rất cần thiết để bảo vệ cây quế. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các biện pháp phòng trừ hiệu quả hơn.

5.1. Kết luận về nghiên cứu

Nghiên cứu đã xác định được các loài sâu hại chính và đề xuất các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Việc này sẽ giúp bảo vệ cây quế và nâng cao năng suất.

5.2. Triển vọng phát triển cây quế tại Yên Bái

Với sự phát triển bền vững và các biện pháp phòng trừ hiệu quả, cây quế tại Yên Bái có thể trở thành nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Cần có các chính sách hỗ trợ để phát triển ngành trồng quế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Cây Quế là loài cây thân gỗ, sống lâu năm, ở cây trưởng thành có thể cao trên 15m, đường kính ngang ngực (1,3m) có thể đạt đến 40cm. Quế có lá đơn mọc cách hay gần đối lá có 3 gân gốc k o dài đến tận đầu lá và n i r ở mặt dưới của lá, các gân bên gần như song song, mặt trên của lá xanh bóng, mặt dưới lá xanh đậm, lá trưởng thành dài khoảng 18 -20cm, rộng khoảng 6 -8cm, cuống lá dài khoảng 1cm. Quế có tán lá hình trứng, thường xanh quanh năm, thân cây tròn đều, vỏ ngoài màu xám, hơi nứt rạn theo chiều dọc. Trong các bộ phận của cây Quế như vỏ, lá, hoa, gỗ, rễ đều có chứa tinh dầu, đặc biệt trong vỏ có hàm lượng tinh dầu cao nhất, có khi đạt đến 4 -5%.

Tinh dầu Quế có màu vàng, thành phần chủ yếu là Aldehyt Cinamic chiếm khoảng 70 -90%. Cây Quế khoảng 8 đến 10 tu i thì bắt đầu ra hoa, hoa Quế mọc ở nách lá đầu cành, hoa tự chùm, nhỏ chỉ bằng nửa hạt gạo, vươn lên phía trên của lá, màu trắng hay phớt vàng. Quế ra hoa vào tháng 4 và tháng 5 và quả chín vào tháng 1 và tháng 2 năm sau. Quả Quế khi chưa chín có màu xanh, khi chín chuyển sang màu tím than, quả mọng trong chứa một hạt, quả dài 1 đến 1,2 cm, hạt hình bầu dục, 1 kg hạt Quế có khoảng 2.

Bộ rễ Quế phát triển mạnh, rễ cọc cắm sâu vào lòng đất, rễ bàng lan rộng, đan ch o nhau vì vậy Quế có khả năng sinh sống tốt trên các vùng đồi núi dốc. Cây Quế lúc còn nhỏ cần có bóng che thích hợp mới sinh trưởng và phát triển tốt, càng lớn lên mức độ chịu bóng càng giảm dần và sau khoảng 3 - 4 năm trồng thì cây Quế hoàn toàn ưa sáng. Tinh dầu Quế có vị thơm, cay, ngọt rất được ưa chuộng. Hiện nay trên địa bàn huyện Trấn Yên, cây Quế (Cinnamomum cassia Bl) xuất hiện đối tượng gây chết ngọn cành, những năm đầu không r nguyên 2 nhân, gây hại rất nguy hiểm cho vùng Quế Trấn Yên, những cây bị hại nặng ở cả đoạn ngọn và khoảng 1/3 số cành bị chết khô, gốc cành bị hại thường sùi to.

Ở quế nhỏ (5-7 tu i) bị hại nặng cả cây sẽ chết khô dần, bị hại nhẹ vẫn sống nhưng đến tu i lớn (9-12 tu i) không bóc vỏ được, không còn tinh dầu. Ở các vùng trồng quế theo một số điều tra xuất hiện ph biến các loài sâu hại như sâu ăn lá, sâu róm, sâu vẽ bùa, sâu đục ngọn chồi, sâu gặm vỏ, sự xuất hiện của các loài sâu gậy hại ảnh hưởng đến sinh trưởng phát triển của cây. Đặc biệt sâu cuốn lá, sâu đo và sâu đục ngọn chồi ở quế tu i nhỏ (2 -4 tu i) sâu gặm vỏ ở quế tu i lớn có mật độ khá cao trên các vùng, gây t n thất rất lớn về kinh tế, ảnh hưởng lớn đến đời sống của người dân vùng sâu, vùng xa, đặc biệt là một số đồng bào dân tộc thiểu số, nguồn thu nhập chính là cây quế, nhưng những nghiên cứu về sâu bệnh hại quế ở nước ta và các công trình nghiên cứu trên thế giới công bố không có nhiều, vì vậy em tiến hành nghiên cứu đề tài “Nghiên cứu đặc điểm sinh học và một số biện pháp phòng trừ sâu hại chính trên cây quế (Cinnamomum cassia Bl.) tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài  Mục tiêu của đề tài Đề tài nghiên cứu nhằm tìm hiểu đặc điểm sinh học và một số biện pháp phòng trừ sâu hại chính trên cây Quế (Cinnamonmum cassia Bl.), tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái, và đưa ra được một số biện pháp phòng trừ loài sâu hại chính giúp rừng quế sinh trưởng, phát triển tốt.

 Yêu cầu của đề tài - Xác định được thành phần loài sâu hại và loài sâu hại chính trên cây Quế tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. - Xác định được đặc điểm sinh học của loài sâu hại chính trên cây Quế. 3 - Xác định được một số biện pháp phòng trừ loài sâu hại chính trên cây Quế. Ý nghĩa nghiên cứu 1.

Ý nghĩa khoa học  Xác định thành phần phần loài sâu hại và loài sâu hại chính trên cây Quế.  Đặc điểm sinh học (Hình thái, vòng đời và tập tính) của loài sâu hại chính trên cây Quế.  Xác đinh được một số biện pháp phòng trừ loài sâu hại chính trên cây Quế. Ý nghĩa trong thực tiễn Đề tài góp phần giúp các vùng Quế của tỉnh Yên Bái nói chung và huyện Trấn Yên nói riêng nâng cao hiểu biết về sâu bệnh hại cây Quế và biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại.

Các cơ quan chuyên môn có nguồn tư liệu phục vụ cho công tác dự báo và chỉ đạo phòng trừ sâu bệnh trên cây quế đạt hiệu quả , giảm thiểu thiệt hại do sâu bệnh gây ra đối với sản xuất quế. Trang bị kiến thức về phòng trừ sâu bệnh hại quế cho các ban, ngành đoàn thể cấp xã và nông dân trồng quế tại các vùng quế trọng điểm của huyện Trấn Yên nhằm giúp các địa phương và nông dân chủ động trong phòng trừ sâu bệnh, giảm thiệt hại do sâu bệnh gây ra, nâng cao năng suất và phẩm chất quế, nâng cao thu nhập cho người trồng quế, góp phần bảo tồn, phát huy thương hiệu cây Quế tại huyện Trấn Yên. 4 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học của đề tài Quế là một loại cây lâm sản ngoài gỗ (LSNG) cho hiệu quả kinh tế cao.

Tuy nhiên, nguồn nguyên liệu Quế hiện đã không còn dồi dào. Nhất là hiện nay, người dân chuyển sang trồng cây keo nhiều hơn cây Quế, do cây keo sớm thu lợi nhuận hơn (chỉ khoảng 4-5 năm là thu hoạch). Vì lợi ích trước mắt, người trồng Quế đã tự thu hẹp diện tích trồng, làm giảm sản lượng sản phẩm. Sự suy giảm năng suất, phẩm chất Quế tại địa phương do những nguyên nhân như sau: Việc trồng, chăm sóc, khai thác Quế tại huyện Trấn Yên vẫn còn theo kinh nghiệm truyền thống, có đất là trồng, trồng tùy tiện, không đúng kỹ thuật, chỗ trồng quá dày, không đủ điều kiện ánh sáng cho cây, tạo điều kiện để sâu bệnh hại phát triển; bảo quản Quế sau thu hoạch chưa đúng cách, chủ yếu sấy khô theo phương pháp thủ công đất trồng manh mún, mang nặng tính tự phát.

Ngoài ra, giá cả thị trường trong thời gian gần đây luôn biến đ i do nhiều nguyên nhân khác nhau và có chiều hướng giảm dần. Ngoài ra, cây Quế trên địa bàn huyện Trấn Yên bị bệnh tua mực và các loại bệnh khác như: Bệnh đốm lá, khô đọt, thán thư, sâu khô đọt. gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng và năng suất cây Quế. Cây Quế chủ yếu nhiễm bệnh từ 3 năm tu i trở lên.

Giống Quế bản địa là một loại Quế có chất lượng tốt, hàm lượng tinh dầu cao đang bị thoái hoá, nên nếu không có chủ chương, chính sách bảo tồn, cải tạo rừng Quế bản địa thì sản lượng, đặc biệt là chất lượng sẽ giảm trong những năm sắp tới. Vì vậy cần phải có biện pháp hỗ trợ và phát triển toàn diện để đem lại năng suất và hiệu quả cho cây Quế trên địa bàn huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Tổng quan các nghiên cứu ngoài nƣớc và trong nƣớc 2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước 2.

Thành phần sâu hại Quế Tại Ấn Độ Ayyar (1940)[9] lần đầu phát hiện loài Pauropsylla depressa (Homoptera: Triozidae) gây u bướu trên lá và cành Quế. Theo Mani (1973)[16] ghi nhận có 5 loài sâu và 1 loài bọ ve gây u bướu lá Quế. Rajapakse và Kulasekera (1982)[18] có liệt kê đầu tiên ở Sri Lanka, xuất hiện dịch hại trên cây Quế ở Sri Lanka. Quế là cây gia vị quan trọng được gây trồng tại Sri Lanka và một số quốc gia khác tại Đông Nam Á và đang bị một số loài côn trùng và vi khuẩn gây hại, cụ thể các loài gây hại chính như: rệp nhảy Trioza cinnamoni (Homoptera: Triozidae), nhện Eriophyes boisi (Acarina: Eriophyiidae), loài sâu đục thân, cành Synanthedon spp.

Các loài côn trùng loại nhỏ như: loài sâu hại lá thuộc bộ cánh vảy (Lepidoptera) Clytia Chilasa, Graphium sarpedon, Orthaga vitialis, Dasychira mendosa và Acrocercops spp. và loài đục quả Alcides sp. Các loài sâu gây hại chính trên cây Quế ở Srilanka và các nước Đông Nam Á bao gồm loài rầy Trioza cinnamoni, nhện lông nhung Eriophyes boisi, loài sâu đục thân, cành Synanthedon spp. và các loài sâu ăn lá như: Chilasa clytia, Graphium sarpedon, Orthaga yejails, Dasychira mendosa và sâu vẽ bùa Acrocercops spp.

Loài sâu Cricula trifenestrata ăn lá hại một số loài cây thuộc họ Lauraceae, cụ thể như loài Cinnamomum glanduliferum, C. glaucescens ở Đông Bắc Ấn Độ, loài C. zeylanicum ở vùng Đông Bắc Á và Sri Lanka, loài Persea bombycina ở vùng Đông Nam Ấn Độ, Nepal và loài Litsea cubeba ở Ấn Độ (Amalendu Tikader, 2014)[7]. Đặc điểm sinh học của sâu hại Quế Ở Ấn Độ cây Quế bị u bướu do nhện gây ra hầu hết có hình ovan hoặc hình nón tạo các khoang có lông dài, bề mặt gồ ghề n i lên ở phiến lá.

Bề mặt của u thường có màu xanh vàng cho đến vàng. Mặt dưới được phủ bởi một lớp tế bào mỏng để làm nơi trú ngụ cho trưởng thành và u thường mọc lên ở cả 2 mặt của phiến lá với chiều cao khoảng 2-3mm và dày 1-2mm ở đáy (Mani,1973)[16]. Theo Singh et al., (1978)[22] loài sâu Orthaga vitialis thuộc bộ Lepidoptera gây hại trên lá và chồi cây Quế tại Ấn Độ, sâu non loài này hoạt động rất mạnh, loài sâu này sống và gây hại ở chồi cây làm chồi biến dạng dẫn đến chồi mọc thành cụm. Trong mỗi cụm chồi có thể có một vài sâu non, chúng sống thành đàn và ăn toàn bộ bề mặt lá.

Giai đoạn nhộng thường nằm ở trong các cụm chồi, thời gian từ 11 đến 14 ngày. Thời kỳ sâu non từ 28 đến 30 ngày. Tại Ấn Độ loài sâu róm Euproctis fraterna ăn lá hại cây Quế, sâu non mới nở chỉ ăn phần diệp lục. Sau đó sâu non lớn dần và ăn toàn bộ lá làm rụng lá.

Chu kỳ sâu non loài này k o dài trong 13-29 ngày và thời gian nhộng kéo dài 9-20 ngày. T ng chu kỳ sống k o dài 6-7 tuần (Singh et al. Theo Dharmadasa và Jayasinghe (2000)[15] phát hiện loài sâu Synanthedon spp. (Lepidoptera: Sesiidae) hại thân, cành Quế, làm cho các cành chết.

Sâu non dài khoảng 2,5cm khi trưởng thành, đầu màu nâu sẫm và thân màu trắng đậm. Sâu non thường ăn phần gỗ để sống và có xu hướng ăn theo chiều ngang.