Chương 1 MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VE BẢO HIỂM XÃ HỘI THAI SAN VA QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUAT VIỆT NAM HIEN HANH. VE BẢO HIẾM XÃHỘI THAI SAN 1. Khái niệm, vai trò và ý nghĩa của bảo hiểm xã hội thai sản.1 Khái niệm bảo hiém xã h Thai sin "Ngày 25/6/1952, ILO lan đầu tiên thông qua Công ước 102 vẻ an sinh xã hội Công ước đã dé cập đến một số ch đô BHXH, trong đó có chế độ thai sản. ILO cho rằng việc dim bao thu nhập cho người lao đông (NLD), đắc biết 1 lao động nữ khi mang thai, sinh con là hết sức cần thiết.
Trong quá trình. tham gia quan hệ lao động, cũng với việc thực hiện các nghĩa vu cia NLD, NLD cũng có thé rơi vào tình trạng thai sản, thực hiện chức năng sinh dé và nuôi con Tinh trang thai sản được hiểu bao gồm mang thai, sinh con, nhân. ‘mudi con nuôi sơ sinh, sdy thai, nao, hút thai, thai chết lưu, thực hiện các biên. pháp tránh thai.
Khi đó, NLD có thể phải tạm ngừng tham gia quan hệ lao đông khiển thu nhập của ho bị gián đoạn. BHXH sẽ bù đấp thu nhập cho NLD trong thời gian này, giúp họ có diéu kiện để thực hiên thiên chức của minh, yên tâm sinh đề và nuôi con. Với vai trò, ý nghĩa quan trong và nhân văn của minh, bảo hiểm thai sản la một chế độ quan trong trong chính sách an sinh của các quốc gia. Có quốc gia triển khai bảo hiểm thai sản như la một chế độ của BHXH bắt buộc.
‘Viet Nam cũng là một trong số it quốc gia trong khu vực ASEAN quy định ốm đau, thai sản la các chế độ BHXHÌ, La một trong những chế độ BHXH, BHXH thai sản thực chất cũng chính là sự bão đăm thay thé hoặc bù đấp một phân thu nhập của NLD khi ho bị giảm hoặc mắt thu nhập liên quan đến thai sản trên cơ sỡ đồng góp vào quỹ BHXH. 1 ass long hưnôtt com tuánhinng/Eea/36524001-48y- dan sạn congas can-do Dưới góc độ pháp lý, chế độ bảo hiểm thai sản lả một trong các chế độ. BHXH, có thé đưa ra định nghĩa về BHXH thai sản như sau: Bao hiểm that sản là ché độ bảo hiểm xã hội nhằm bảo hiém thu nhập và đâm bão sức khe cho lao động nữ nói riêng khi mang thai, sinh con và cho người lao đồng nói chung li nuôi cơn môi sơ sinh, Kt tec hiện các biện pháp tránh that So với các chế độ khác của BHXH, đổi tượng của chế độ thai sản chữ yêu là lao động nữ trong độ tuổi sinh dé khi khám thai, bị sdy thai, nạo hút thai hoặc thai chết lưu, sinh con, nuôi con sơ sinh hoặc thực hiện các biện. pháp tránh thai.
Hiên nay, chế dé thai sin được quy định trong pháp luật của ‘hau hết các nước trên thé giới nhưng tủy vào đặc điểm kinh tế, chính trị, xã hội của mỗi nước ma chế độ nảy quy định khác nhau vẻ thời gian nghỉ, mức trợ cấp, điều kiến hưởng,. Vai tro và ý nghia của bảo hiểm xã hội thai sản nihát, Tate đối với NLD. Bảo hiểm zã hội thai sản có ý nghĩa đặc biệt quan trong đổi với NLD. "Trong quá trình thai sản NLD phải nghĩ viêc, không có lương, vi thé thu nhập sẽ bi giảm BHXH thai sản sẽ hỗ trợ thêm cho NLB những chỉ phí phát sinh khi lao động nữ sinh con như.
mua sắm dụng cụ tổ lót, sữa. cấp cho NLB nên. đã bù đắp được thu nhập cho NLD, mặt khác hỗ trợ các khoản chỉ phí tăng Trong các quy định riêng về BHXH đổi với lao động nữ, bão hiểm. thai sản được coi là chế độ bao hiểm đặc thủ, nó tao điều kiện để NLD chủ vyéu là lao động nữ thực hiện tốt chức năng làm mẹ, nhưng quan trong nữa là tạo diéu kiên cho lao đông nữ thực hiên tốt công tác zã hội.
Khoản trợ cập của BHXH thao sản có thé dam bao đời sống cho NLD trong quả trình thai sin trên cơ sỡ đó góp phin én định tâm lý cho NLD, đặc biết là lao đồng nữ khi ho sinh con, NLD nhân nuôi con nuôi, lao đông nam nghỉ việc khi vợ sinh. con, lao động nữ mang thai hộ va người me nhờ mang thai hỗ. Diu đó đã gop phan dim bao quyển lam me của lao động nữ, giúp họ thực hiện thiền chức của minh Đấc biệt với những quy định cho phép lao động nam được nghĩ việc khi vợ sinh con sẽ không chỉ tao điều kiên cho lao đông nam được chấm sóc vợ khi người vợ sinh con mà ở ¥ ngiữa nao đó còn thể hiện được trach nhiềm. của lao đông nam đổi với gia định, xóa bé từ tưởng việc sinh con la chỉ đơn thuần là trách nhiệm của người phụ nữ: ‘That hai, đỗi với người sử dụng lao đông (NSDLĐ), Bảo hiểm xã hội thai sin không chỉ có ý nghĩa đối với NLD ma còn có ý nghĩa đổi với NSDLĐ.
Nhờ có BHXH thai sin, thu nhập của NLD được đâm bao khi mang thai, sinh con đã giúp ho én định sức khỏe trong quá trình thai sản qua đó giúp NSDLĐ én định lực lượng lao đông, én định sản xuất Bên cạnh đó, thực hiện chính sách thai sản tốt còn góp phản thu hút lao đông nữ vào các doanh nghiệp, ma hiến nay lực lương nay tham gia lao đồng ngày. cảng lớn, cỏ tay nghề và trình độ ngày cảng cao trong các lĩnh vực hoạt động sản xuất hàng hóa va dich vụ. Bao hiểm xã hội thai sản còn thể hiện trách nhiệm vả nghĩa vụ của. người sử dụng đổi với NLD và đối với toàn xã hội.
BHXH thai sin sẽ thay NLD giải quyết vấn dé thu nhập cho NLD trong quả trình thai sn phải gián đoạn việc làm, yên tâm trở lại công việc khí kết thúc thai săn, tạo điều kiên cho NSDLĐ có lực lương lao động én định. That ba đôi với Nhà nước và công đồng Bảo hiểm xẽ hội thai sản là sự chia sẽ của những người tham gia bao hiểm đối với NLD khử rơi vào tỉnh trang thai sản, gấp khó khăn về thu nhập do việc mang thai, sinh con, nuôi con nhỏ,. Sự chia sé này được thực hiến. thông qua qua tình tổ chức va sit dung quỹ tiến tệ tập trung hình thành do sự đồng gép của các bên tham gia BHXH.
Khoản tiên trợ cấp thai sin giúp dm bảo cuộc sống đối với NLD khi thai sn, trên cơ sở nguyên tắc "lây của số đông, bù cho số ít". Vì thé BHXH thai sản góp phan ổn định lực lượng sản. xuất, tai tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng và Gn định trong tương lai, điều hòa quan hệ lao đồng, lâm tăng trưởng nên kinh tế Bão hiểm xã hội thể hiện truyền thông doan kết, giúp đỡ lẫn nhau tương thân tương ái của công đồng thông qua việc chia sẽ rủi ro của một người hay của một số ít người cho cả công đồng những người có khả năng gặp rũi ro cùng loại. Với chế độ bảo hiểm thai san, đó lả sự sẽ chia, quan tam từ công đồng và sã hội đối với phu nữ, trễ em lả những đổi tượng cần có sự quan tâm, chăm sóc đặc biệt.
Dong thời, còn thể hiện chính sách bình ding giới khi san sẽ gánh năng, trách nhiệm đổi với gia đính giữa NLD nam va lao đông nữ. Do đó, BHXH thai sản gop phan én định trt tự xã hội. Các nguyên tắc cơ bản của bảo hiểm xã hội thai san La một trong những chế đô của BHXH, BHXH thai sản mang bản chất chung của BHXH, có những nguyên tắc chung cia BHXH ding thời có những nguyên c đặc trừng riêng khác biết với những chế độ BHXH khác. Nguyên tắc "hướng thu trên cơ sở đóng góp 'và "lay số đông bù số ‘NLD phải tham gia đóng góp BHXH thì mới được hưỡng BHXH va nến đã tham gia thi họ phải được hưởng khi đáp ứng các điều kiện đổi với từng chế đô.
Một yêu câu đổi với BHXH nói chung lả mức hưởng được tính trên cơ sở mức đóng, thời gian đóng BHXH va có chia sé giữa những người tham gia. Người đồng BHXH nhiễu, thời gian đóng lâu hơn thì khi xây ra sự kiện bảo hiểm họ được hưỡng với mức cao hơn va ngược lại. Điều nay là cản. thiết để đâm bão sw công bằng, hợp lý cia BHXH và BHXH thai sản cũng phải đảm bảo nguyên tắc này.
Bảo hiểm zã hội là một kênh phân phối lại thu nhập theo c& chiéu doc và chiếu ngang Không phải NLD no tham gia BHXH bất bude cũng được hưởng BHXH thai sin mã chi những NLD rơi vao tinh trạng thai sẵn mới được hưởng BHXH thai sản, họ chiém tỷ trọng nhỏ trong tổng số người tham. gia BHXH nói chung và BHXH thai sin nói riếng Số trợ cấp của họ nhân được lớn hơn rat nhiễu so với số tién dong góp của họ. Diéu nay là kết quả. đồng góp của số đông người tham gia dé bù cho sé ít người được hưỡng trợ 10 cấp.
Tham gia BHXH thai sản không chi có NLB mã còn có cả NSDLĐ, và như vay, ho cũng đã có sự chia sẽ với NLD. Nguyên tắc nay được thể hiện rắt 16 ỡ ché đô BHAXH thai sin vi đổi tượng hưỡng của nó khá hẹp, chủ yêu la lao động nữ và trong đô tuổi sinh dé. Nguyên tắc dam bảo hỗ trợ về vật chất và tinh thần cho NLD và trễ sơ sinh Koi ở trong tỉnh trang thai sản, đặc biết là khi mang thai và nuối con, NLD không chi bị anh hưởng về sức khỏe thể lực ma còn chịu những yếu tổ tâm lý lo Ling do phải gánh vác những trách nhiệm mới. Trong suốt quá trình mang thai cho đến khi sinh con, nuôi con nhỏ, NLD can được sự hỗ trợ ổn.
định và liên tục. Trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ là giai đoạn cần sự chăm sóc đặc biệt của cha mẹ ma trước hết lá người me, vi trí không ai có thể thay thé Vi vay, BHXH thai sản phải có chính sách nhất quán nhằm đêm bảo người phụ nữ được chăm sóc chu đáo, liên tục trong khoảng thời gian cân thiết của thời kỳ thai sản. Cẩn bảo đâm việc hỗ trợ đủ thời gian để người mẹ én định va phục. hi sức khde sau khi sinh con, chăm sóc con trong thời gian ban đầu cũng như tao điều kiên cho trẻ sơ sinh thích nghỉ và phát triển trong môi trường mới.