Chương 1: Một số vẫn đả ÿ luận và quy đmh của pháp luật hình sự Việt Nava về hình phat cải tạo không giam giữ: Chương 2- Thực tẫn áp đụng guy định của Bộ luật Hình sự về hình phat cải tạo không giam giifở tỉnh Lào Can Chương 3° Giải pháp hoàn thiện pháp liệt và nâng cao hiêu quả áp ching các quy dinh pháp luật hình sự về hình phạt cải tao không giit 6 CHUONG 1: MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH CUA PHAP LUAT HÌNH SỰ VIỆT NAM VẺ HÌNH PHẠT CẢI TẠO KHÔNG GIAM GIỮ 1. Một số vấn đề lý luận về hình phạt cải tạo không giam giữ. Khái niệm hành phat cải tao không giam giữ * Hình phạt: Hình phat là một phạm trù pháp lý, xã hội mang tinh Khách quan, phức tap, gốn liên với sự ra đời của Nhà nước va pháp luật, Nhà nước coi hình phat như là công cụ pháp lý hữu hiệu nhất để bảo vệ lợi ích cho xã hội vả Nhà nước. Để có cái nhìn tổng quan nhất vé hình phạt cải tạo không giam giữ trong quy định của.
BLHS từ những vấn dé lý luân va thực tiễn, trước hét chủng ta cẳn xem xét mot cách téng thể lý luận vẻ hình phạt. “nh phạt không phải là một cải gi khác ngoài phương tiên cũa xã hội để tự bảo vệ mình chống lại sự vì phạm các điều kiện tốn tại của nó”1, Với khẳng định nay, Mac đã chi dẫn tính phổ biến, tính giai cấp va tính lịch sử của hình. Theo đó, hình phat là một trong những công cụ, phương tiên chủ yêu va lâu. đời để thực hiện chính sách hình sự nhằm bao về quyên và lợi ích của Nhà nước và giai cấp lãnh dao nói riêng, của xã hội nói chung, Trong xã hội văn minh va dân chủ, hình phat được coi là công cụ đầu tranh.
phông và chống tội pham Các hình phạt đã man đã bi loại bổ. Các hình phat ‘mang tính hả khắc cao như tử hình cũng đã được một số nha nước loại bô khỏi hệ thống hình phat của luật hình sự. Trong khoa học luật hình sự cũng đã tổn tại nhiều quan điểm khác nhau về hình phạt. “Xét về khía cạnh lý luận luật hình sự, các quan điểm vé hình phạt từng được đưa ra khá nhiều và chưa đi đến một quan điểm thông nhất.
Trong khoa ‘hoc luật hình sự Việt Nam, GS.TS Đố Ngọc Quang có quan điểm: “Hinh phát Id biện pháp cưỡng chế rất nghiêm khắc của Nhà nước được quy đmh trong luật hind sự do Téa án áp dàng đối với người phạm tôi nhằm tước bố hoặc hạn chỗ shhững quyén và lot ích nhất định với muc đích cất tạo giáo dục người phạơ tôi TG atic -Eh Ănggen, Tat Tập 8 e, ng Nee. và ngăn ngừa tôi phạm, bảo vệ lợi ich của Nhà nước, của xã hôi, quyển và lợi Ích hop pháp của công dân "2.TS Nguyễn Ngọc Hòa định nga: “Hinh phat là biện pháp cưỡng chế Nhà nước nghiêm khắc nhất được quy định trong luật hình sục do Tòa án áp đhng cho chính người đã thực hiện tôi pham nhằm ran de, trừng trị và giáo duc cảm hỏa họ, góp phần vào công cuộc đắu tranh phòng vate ống tôi phạm. bảo vệ chế độ và trật tự xã hội fing như bdo vệ các qnyén và lợi ich hop pháp của của công đân "3 Tìm hiểu tiến trình phát triển của luật thực định nước ta, chúng ta nhận thấy ring chỉ dén BLHS năm 1099 khái niệm hình phạt mới được ghi nhận lân đâu tiên (tại Điển 26). “Hinh phat là biện pháp cưỡng chỗ nghiêm khắc nhất của Nhà nước nhằm tước bỗ hoặc han ché quyén lợi ich của người phạm tội “Hình phat được quy ãmh trong BLHS và do Téa án quyết đinh“.
Theo quy định tại BLHS năm 2015 (Điêu 30): “Hinh phat là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước được quy dinh trong Bộ luật này, do Tòa án quyết định áp chung a1 với người hoặc pháp nhân thương mat pham tôi nhằm tước b6 hoặc "an chế quyễn lợi ích của người pháp nhân thương mai đó Nhu vậy, việc quy đính hình phạt và hệ thong hình phạt trong BLHS góp phân thực biển các nhiệm vụ của luật hình sự Việt Nam, m mục tiêu then chốt đó là bảo về chế độ 2 hồi chủ nghĩa, đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân, bảo vệ quyên bình đẳng giữa đồng bảo các din tộc trong quốc gia, bảo vệ lợi ích của Nha nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức, bảo về trật tư pháp uất 2 hội chủ ngiãa, chồng moi hành vi pham tôi, đẳng thời giáo dục, cảm hóa. ‘moi người luôn luôn phải ý thức tuân theo thương tôn pháp luất, déu tranh phông, ngừa và chống tội phạm (Điễu 1, BLHS năm 2015). Theo quy định tại Điều 32 BLHS năm 2015, hình phat bao gom hình phạt chính va hình phạt bổ sung. Hình phat chính bao gémr Cảnh cáo, Phat tién; Cải tao không giam giữ, Trục xuất, Ti có thời han; Tủ chung thân, Tử hinh Hình phạt bổ sung bao gồm: Cấm đảm.
nhiêm chức vụ, cắm hành nghé hoặc lam công việc nhất định, Cém cử trú, Quản. tả Củ 2000), “Hồn phat vì các bin pháp trphíp tong kết hàn se Vlt Nan", Dé ch và áp bớt, 1g Ác, "Ph Thy Minh Thái G018), Đi pÌet cổ tạo ứng gia gilt theo tháp hột hae Ti Na từ tực ti .Đênhphd Dating, Luận in Thạc eT Lit hoc Hoc Vận Khoa học 28 hội, Hà Nội, ® chế, Tước một số quyên công đân, Tích thu tai sin, Phat tiễn, khi không áp dung là hình phạt chính, Trục xuất, khi không áp dung là hinh phạt chính. * Hình phạt edi tao hông giam giữ. Hình phạt cdi tao không giam giữ được quy định trong BLHS thể hiện quan điểm nhân đạo và chính sách hình sự của Đảng vả Nhà nước ta đối với người pham tôi và hành vi do họ thực hiển, đồng thời chứng tô khả năng tự giáo đục cải tạo tở thành người có ích cho sã hội của họ.
Đó là một trong những biện pháp nhằm cải thiên hiệu quả của công tác đâu tranh phòng chống, giáo dục, cảm hóa, cải tao người phạm tội để giúp họ sớm cải tạo vẻ hòa nhập công dong. Nên có thé thấy được rằng, hình phạt cải tạo không giam giữ cân phải được quan têm một cách sâu sắc trên moi phương diện như phương diện lập pháp, áp dung pháp luật và nghiên cứu lý luận. Tuy vậy, cho đến nay hình phạt cải tao không giam giữ nhìn chung van chưa được quan tâm đúng mức trên cả ba phương diện. Cho đến nay, pháp luật hình sự Việt Nam vẫn còn thiểu một định nghĩa cụ thể về hình phat cải tao không giam giữ; Việc xác định nội dung của bình phạt thông qua quy định của pháp luật có ý nghia rất quan trọng, nó lam cho moi người thấy được các dâu hiệu bất buộc của hình phạt.
Do dé, chúng ta sé nghiền cứu vé khái niêm nay qua các quy dink thực định của pháp luật Việt Nam, Hình phạt cải tao không giam giữ được để cập đến lin dau tiên trong Luật nghĩa vụ quân sự được Quốc hội thông qua ngày 30/12/1981. Khoản 1 Điều 69 Luật này quy định: Người ndo dang ở lứa tudt làm ngiĩa vụ quân sumà không chấp hành đúng những quy đình về đăng ký nghĩa vu quân sự, không chấp "hành lệnh gọi nhập ng, lành got tập trung huắn luyện thì tiy mức đỗ nhẹ loäc năng mà bị xử) bằng biện pháp hành chính bi phat cải tao không giam giữ từ ba Tháng din hai năm hoặc bi phat t ti ba thắng đắn hai năm. Hình phạt cải tạo không giam giữ đã được ghi nhân 14 hình phạt chính nằm giữa hình phạt tù và phạt tiên. Héu hết các nhà luật học đều cho ring: sự ra đời của cải tao không giam giữ ở giai đoạn nay đã thay thé vai trỏ, vi trí của hình phat quản chế - hình phạt vốn df không còn thích hợp ở vị trí hình phạt chính trong công cuộc đầu tranh phỏng va chẳng tội phạm nữa Bat nước thông nhất, với mười năm phần đầu bảo vệ an ninh trật tự va phát triển 9 kinh tế sã hội, nhà nước công nông ngày cảng vững mạnh.
Việc duy trì hình phạt quản chế để phòng ngừa những đối tượng gián điệp, các đảng phải phan động, những kẻ lam tay sai cho dich. với các hành vi pham tôi nhẹ, chưa đáng áp dụng hình phạt tù, cũng không thé phạt cảnh cáo hoặc phạt tién lả không hợp ly. ‘Mat vai trò là một hình phat chính, quản chế được quy đính thành hình phạt bổ sung. Để khoảng cách giữa hình phạt tù va các hình phạt không phải hình phat tì ngắn lại, ci tạo không giam giữ được ghi nhân.
Đây 1a một bước tiền dang kể của khoa học luật hình su, góp phan đảm bảo nguyên tắc công bằng, dân chủ và nhân đạo của luật hình sự, phủ hợp chung với xu thé phát triển của luật hình sự trên thé giới. Hình phat cải tạo giai đoạn nay được để cập đến gồm hai phần tach biết cải tạo không giam giữ và cải tạo ở các đơn vị kỷ luất của quân đội với quân nhân phạm tối Khoản 1 Điều 28 BLHS 1999 tiếp tục khẳng định vi tí của hình phạt cải tạo không giam giữ trong hệ thống hình phat. Cải tao không giam giữ được khẳng định là hình phạt chính, nằm giữa hình phạt tù va hình phạt phạt tiên và cảnh cáo. Điều 31 BLHS 1999 ghi nhận những thay đổi về nội dung của hình.
phat theo hướng mở rộng pham vi áp dụng của hình phat cải tạo không giam giữ một cách đáng ké Theo quy đính của Điều 31 BLHS, cải tao không giam giữ không chỉ được áp dụng với người pham tội it nghiêm trong mã còn được áp dụng với các người phạm tôi nghiêm trong. Tắt nhiên, sự mở rộng nảy được cân. nhắc cụ thể trên cơ sỡ những quy định mới của pháp luật vé tôi pham ít nghiêm. trọng và tội pham nghiêm trong.
Sự thay đổi nay cho thấy các nhà lảm luật rất chủ trong đến muc đích cải tao và giáo duc trong công tác phòng chồng tội phạm Hình phạt nảy ngày cảng được quan tâm vả phát huy để thực hiện tốt chính sách hình sự nói riêng, làm tốt công tác tư pháp nói chung én nay, BLHS năm 2015, hình phat cải tao không giam giữ được quy định trong phân chung BLHS năm 2015 tại các điển 32, 36, 55, 63 và điều 100.