Đánh giá ô nhiễm nước sông Lô và giải pháp bảo vệ chất lượng nước tại tỉnh Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ môi trường nghiên cứu môi trường nghiên cứu đánh giá ô nhiễm nước và đề xuất giải pháp về quản lý bảo vệ chất lượng nước, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Nguyễn Văn Thanh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Kim Cúc
• Trường học: Đại học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Ô Nhiễm Nước Sông Lô Và Giải Pháp Quản Lý Chất Lượng Nước Tại Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN Ô NHIỄM NƯỚC VÀ QUẢN LÝ BẢO VỆ CHẤT LƯỢNG NƯỚC TRÊN SÔNG LÔ VÀ GIỚI THIỆU VÙNG NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan về ô nhiễm nguồn nước lưu vực sông Lô chảy qua tỉnh Phú Thọ
• 1.2. Giới thiệu vùng nghiên cứu
• 1.3. Những vấn đề đặt ra trong việc kiểm soát ô nhiễm nước mặt sông Lô
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG NƯỚC VÀ Ô NHIỄM NƯỚC MẶT SÔNG LÔ ĐOẠN CHẢY QUA TỈNH PHÚ THỌ
• 2.1. Xác định nguồn gây ô nhiễm và ước tính tải lượng chất ô nhiễm BODs
• 2.2. Đánh giá chất lượng nước
• 2.3. Tình hình quản lý và bảo vệ chất lượng nước sông Lô
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ BẢO VỆ CHẤT LƯỢNG NƯỚC SÔNG LÔ
• 3.1. Mục tiêu, những lợi ích của việc quản lý chất lượng nước sông Lô
• 3.2. Đánh giá tổ chức quản lý, bảo vệ chất lượng nước sông Lô
• 3.3. Đề xuất giải pháp
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về ô nhiễm nước sông Lô và quản lý chất lượng nước tại Phú Thọ

Ô nhiễm nước sông Lô đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến môi trường sống và phát triển kinh tế xã hội tại tỉnh Phú Thọ. Ô nhiễm nước tại khu vực này chủ yếu xuất phát từ các nguồn thải công nghiệp, nước thải sinh hoạt và hoạt động nông nghiệp. Theo thống kê, sông Lô dài khoảng 73,5 km chảy qua Phú Thọ, là nguồn cung cấp nước chính cho sinh hoạt và sản xuất của người dân. Tuy nhiên, với sự gia tăng dân số và phát triển kinh tế, áp lực ô nhiễm ngày càng gia tăng. "Tình hình ô nhiễm nước hiện nay đòi hỏi phải có các biện pháp khắc phục kịp thời". Việc quản lý chất lượng nước sông Lô cần được thực hiện một cách chặt chẽ, từ khâu kiểm soát nguồn thải đến xử lý nước thải trước khi xả ra môi trường.

1.1. Tình trạng ô nhiễm nước sông Lô

Tình trạng ô nhiễm nước tại sông Lô đang ngày càng nghiêm trọng do nhiều nguyên nhân khác nhau. Các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và các hoạt động sinh hoạt của người dân đều góp phần vào việc gia tăng ô nhiễm. Nguyên nhân ô nhiễm chủ yếu là do nước thải từ các nhà máy không được xử lý đúng quy chuẩn. "Nước thải từ nhà máy giấy An Hòa có mùi hôi thối và ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống sinh hoạt của người dân". Việc xả thải không kiểm soát đã dẫn đến tình trạng ô nhiễm cục bộ, gây thiệt hại cho hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng.

1.2. Đánh giá chất lượng nước sông Lô

Đánh giá chất lượng nước sông Lô được thực hiện thông qua các chỉ tiêu như BOD, COD, TSS, và các chỉ số sinh học khác. Các kết quả quan trắc cho thấy nhiều điểm quan trắc có chỉ số chất lượng nước không đạt tiêu chuẩn. "Chỉ số WQI cho thấy tình trạng ô nhiễm tại nhiều vị trí là rất cao, cần có các biện pháp khắc phục ngay lập tức". Việc đánh giá chất lượng nước giúp xác định mức độ ô nhiễm và đưa ra các giải pháp quản lý hiệu quả.

II. Nguyên nhân ô nhiễm nước và ảnh hưởng đến môi trường

Nguyên nhân chính dẫn đến ô nhiễm nước sông Lô là sự phát triển nhanh chóng của các khu công nghiệp và việc quản lý chất thải chưa hiệu quả. Các cơ sở sản xuất thường xả thải trực tiếp ra sông mà không qua xử lý, gây ô nhiễm nghiêm trọng. "Mỗi ngày, hàng triệu mét khối nước thải được xả ra sông mà không được xử lý". Bên cạnh đó, việc sử dụng nước không hợp lý trong nông nghiệp cũng góp phần làm gia tăng ô nhiễm. Các chất ô nhiễm từ nước thải không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước mà còn tác động xấu đến sức khỏe của người dân và hệ sinh thái.

2.1. Tác động đến sức khỏe cộng đồng

Ô nhiễm nước sông Lô đã gây ra nhiều vấn đề sức khỏe cho người dân sống xung quanh. Nhiều trường hợp mắc bệnh về tiêu hóa, da liễu và các bệnh liên quan đến ô nhiễm nước đã được ghi nhận. "Người dân thường xuyên phải sử dụng nước ô nhiễm cho sinh hoạt, dẫn đến nguy cơ cao mắc các bệnh truyền nhiễm". Việc cải thiện chất lượng nước là cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

2.2. Ảnh hưởng đến hệ sinh thái

Hệ sinh thái của sông Lô cũng bị ảnh hưởng nặng nề bởi ô nhiễm. Các loài thủy sản bị giảm sút số lượng và chất lượng, ảnh hưởng đến nghề cá của người dân. "Nhiều loài cá chết hàng loạt do ô nhiễm, ảnh hưởng đến nguồn sống của người dân". Việc bảo vệ hệ sinh thái sông Lô là một phần quan trọng trong việc quản lý chất lượng nước.

III. Giải pháp quản lý chất lượng nước sông Lô

Để khắc phục tình trạng ô nhiễm nước sông Lô, cần có những giải pháp quản lý chất lượng nước hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc cải thiện hệ thống xử lý nước thải, tăng cường kiểm soát nguồn thải và nâng cao nhận thức cộng đồng. "Chính sách quản lý nước cần được thực hiện nghiêm túc và đồng bộ từ cấp tỉnh đến cấp xã". Việc áp dụng các công nghệ xử lý nước thải hiện đại cũng là một trong những giải pháp quan trọng.

3.1. Cải thiện hệ thống xử lý nước thải

Cần đầu tư cải thiện hệ thống xử lý nước thải tại các khu công nghiệp và khu dân cư. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn bảo vệ môi trường sống cho người dân. "Các nhà máy cần có hệ thống xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn trước khi xả ra môi trường". Việc này sẽ góp phần nâng cao chất lượng nước sông Lô.

3.2. Tăng cường kiểm soát nguồn thải

Cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn đối với các nguồn thải từ công nghiệp và sinh hoạt. Các cơ quan chức năng cần thực hiện kiểm tra định kỳ và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. "Việc quản lý chặt chẽ nguồn thải sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm nước sông Lô". Điều này không chỉ bảo vệ môi trường mà còn đảm bảo sức khỏe cho cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lưu vực sông Lô đoạn chảy qua tỉnh Phú Thọ có chiều dài khoảng 73,5 km, là nguồn cấp nước quan trọng phục vụ sinh hoạt, nông nghiệp, công nghiệp và nuôi trồng thủy sản cho các huyện Đoan Hùng, Phù Ninh và thành phố Việt Trì. Với diện tích lưu vực khoảng 10.000 km², sông Lô chịu tác động mạnh mẽ từ các hoạt động kinh tế xã hội phát triển nhanh trong những năm gần đây. Dân số khu vực nghiên cứu năm 2015 đạt khoảng 58.188 người, trong đó mật độ dân cư tập trung cao nhất tại thành phố Việt Trì với 1.753 người/km². Nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng, kéo theo áp lực ô nhiễm nguồn nước từ các nguồn thải sinh hoạt, công nghiệp và nông nghiệp.

Tình trạng ô nhiễm nước sông Lô được thể hiện rõ qua các chỉ số chất lượng nước như BOD, COD, TSS, coliform và các chất dinh dưỡng vượt mức quy chuẩn Việt Nam QCVN 08-MT:2015/BTNMT. Nguồn thải chủ yếu gồm nước thải sinh hoạt với tải lượng BODs ước tính trên 2.900 kg/ngày, nước thải công nghiệp khoảng 684 kg/ngày và nước thải nông nghiệp gần 804 kg/ngày. Các hoạt động xả thải chưa qua xử lý hoặc xử lý chưa đạt chuẩn, đặc biệt từ các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, đã gây ô nhiễm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến môi trường sống và phát triển kinh tế xã hội địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá hiện trạng ô nhiễm nước mặt sông Lô đoạn qua tỉnh Phú Thọ, xác định các nguồn gây ô nhiễm chính và đề xuất các giải pháp quản lý, bảo vệ chất lượng nước hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào phần lưu vực sông Lô trong địa bàn tỉnh Phú Thọ, từ tháng 5/2015 đến tháng 5/2016. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ quản lý tài nguyên nước, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững kinh tế xã hội khu vực.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý tài nguyên nước và ô nhiễm môi trường, bao gồm:

• Lý thuyết quản lý tổng hợp lưu vực sông (Integrated River Basin Management - IRBM): Nhấn mạnh sự phối hợp giữa các bên liên quan trong quản lý tài nguyên nước nhằm cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.
• Mô hình đánh giá chất lượng nước bằng chỉ số WQI (Water Quality Index): Sử dụng các thông số môi trường như pH, DO, BOD, COD, TSS, coliform để tổng hợp đánh giá mức độ ô nhiễm và chất lượng nước.
• Khái niệm ô nhiễm hữu cơ và ô nhiễm dinh dưỡng: Tập trung vào các chỉ tiêu BOD, COD, Nito, Phospho làm cơ sở đánh giá tác động của các nguồn thải sinh hoạt, công nghiệp và nông nghiệp.
• Khung pháp lý về quản lý chất lượng nước mặt: Áp dụng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 08-MT:2015/BTNMT để đánh giá và phân loại chất lượng nước.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Tổng hợp số liệu từ các dự án, báo cáo của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Phú Thọ, các chương trình quan trắc môi trường, số liệu điều tra dân số và sản xuất nông nghiệp năm 2015.
• Phương pháp khảo sát thực địa: Thu thập mẫu nước tại 15 điểm quan trắc trên sông Lô trong hai mùa mưa và khô để phân tích các thông số môi trường.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh với quy chuẩn Việt Nam và tính toán tải lượng chất ô nhiễm BODs dựa trên hệ số phát sinh chất thải theo TCXDVN 51:2006.
• Phương pháp đánh giá chất lượng nước: Áp dụng chỉ số WQI để tổng hợp đánh giá mức độ ô nhiễm tại các điểm quan trắc.
• Timeline nghiên cứu: Thực hiện từ tháng 5/2015 đến tháng 5/2016, bao gồm thu thập số liệu, khảo sát thực địa, phân tích mẫu và tổng hợp kết quả.

Cỡ mẫu gồm 15 điểm quan trắc nước mặt trên sông Lô, được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích nhằm bao phủ các khu vực chịu ảnh hưởng của các nguồn thải chính. Phương pháp phân tích được lựa chọn nhằm đảm bảo tính khách quan, chính xác và phù hợp với mục tiêu đánh giá hiện trạng ô nhiễm và đề xuất giải pháp quản lý.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn gây ô nhiễm chính là nước thải sinh hoạt: Với dân số khoảng 58.188 người, tổng tải lượng BODs từ nước thải sinh hoạt ước tính khoảng 2.915 kg/ngày, chiếm tỷ lệ lớn nhất trong tổng tải lượng ô nhiễm. Thành phố Việt Trì có tải lượng BODs sinh hoạt cao nhất với 840,5 kg/ngày, tương ứng với mật độ dân cư cao và phát triển kinh tế nhanh.

2. Ô nhiễm từ hoạt động công nghiệp: Các khu công nghiệp và cụm công nghiệp trên địa bàn thải ra khoảng 3.700 m³ nước thải/ngày với tải lượng BODs khoảng 684 kg/ngày. Một số nhà máy như nhà máy giấy An Hòa tại Tuyên Quang thải trực tiếp nước thải chưa xử lý đạt chuẩn, gây ô nhiễm cục bộ nghiêm trọng.

3. Ô nhiễm từ hoạt động nông nghiệp và chăn nuôi: Tổng tải lượng BODs từ nông nghiệp và chăn nuôi ước tính khoảng 804 kg/ngày, trong đó hoạt động trồng trọt chiếm phần lớn. Việc sử dụng phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật và xử lý chất thải chăn nuôi chưa hiệu quả làm tăng nguy cơ ô nhiễm hữu cơ và dinh dưỡng.

4. Chất lượng nước sông Lô bị suy giảm rõ rệt: Các thông số pH, DO, BOD, COD, TSS và coliform tại các điểm quan trắc đều vượt mức quy chuẩn cho phép, đặc biệt trong mùa mưa. Chỉ số WQI cho thấy chất lượng nước ở mức trung bình đến kém, phản ánh tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của ô nhiễm là do sự gia tăng dân số, phát triển công nghiệp chưa đồng bộ với hệ thống xử lý nước thải, và hoạt động nông nghiệp truyền thống chưa áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường hiệu quả. So sánh với các nghiên cứu trên lưu vực sông khác như sông Nhuệ - Đáy và sông Đồng Nai, tình trạng ô nhiễm tại sông Lô có mức độ tương đương nhưng vẫn còn nhiều điểm yếu trong quản lý nguồn thải phân tán.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tải lượng BODs theo nguồn thải và bảng so sánh các thông số môi trường với quy chuẩn Việt Nam, giúp minh họa rõ ràng mức độ ô nhiễm và phân bố không gian. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của việc nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát nguồn thải và tăng cường nhận thức cộng đồng để bảo vệ chất lượng nước sông Lô.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải tập trung: Động viên các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và các khu dân cư đầu tư hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn, giảm tải lượng ô nhiễm trước khi xả ra môi trường. Mục tiêu giảm tải lượng BODs ít nhất 50% trong vòng 3 năm, do Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các doanh nghiệp thực hiện.

2. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm: Thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ các nguồn thải, đặc biệt là các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ và hoạt động chăn nuôi. Áp dụng chế tài nghiêm khắc đối với các hành vi xả thải trái phép, nhằm giảm thiểu ô nhiễm cục bộ trong 2 năm tới, do các cơ quan chức năng tỉnh Phú Thọ chủ trì.

3. Phát triển chương trình tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng: Tổ chức các chiến dịch giáo dục về bảo vệ môi trường nước, khuyến khích người dân tham gia giám sát và bảo vệ nguồn nước. Mục tiêu nâng cao nhận thức trên 70% dân cư trong khu vực nghiên cứu trong vòng 1 năm, do các tổ chức xã hội và chính quyền địa phương phối hợp thực hiện.

4. Áp dụng các biện pháp canh tác nông nghiệp bền vững: Khuyến khích sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học và cải tiến kỹ thuật chăn nuôi để giảm thiểu ô nhiễm từ nông nghiệp. Thúc đẩy mô hình nông nghiệp sạch trong 5 năm tới, do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Phú Thọ triển khai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, quy hoạch và kế hoạch quản lý chất lượng nước lưu vực sông Lô, nâng cao hiệu quả kiểm soát ô nhiễm.

2. Các doanh nghiệp trong khu công nghiệp và cụm công nghiệp: Áp dụng các giải pháp xử lý nước thải và quản lý môi trường theo khuyến nghị nhằm đảm bảo tuân thủ quy chuẩn và phát triển bền vững.

3. Người dân và cộng đồng địa phương: Nâng cao nhận thức về tác động của ô nhiễm nước, tham gia giám sát và bảo vệ nguồn nước sinh hoạt, góp phần cải thiện môi trường sống.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành môi trường: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, số liệu thực tế và các phân tích để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về quản lý tài nguyên nước và ô nhiễm môi trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao ô nhiễm nước sông Lô lại nghiêm trọng ở đoạn qua Phú Thọ?
   Do đây là vùng hạ lưu chịu ảnh hưởng từ nhiều nguồn thải công nghiệp, sinh hoạt và nông nghiệp từ thượng nguồn và địa phương, cùng với hệ thống xử lý nước thải chưa đồng bộ và hiệu quả thấp.

2. Chỉ số WQI được sử dụng như thế nào trong đánh giá chất lượng nước?
   WQI tổng hợp các thông số môi trường quan trọng thành một chỉ số duy nhất, giúp đánh giá nhanh mức độ ô nhiễm và phân loại chất lượng nước theo các tiêu chuẩn quốc gia.

3. Các nguồn thải chính gây ô nhiễm là gì?
   Bao gồm nước thải sinh hoạt với tải lượng BODs lớn nhất, tiếp theo là nước thải công nghiệp từ các khu công nghiệp và cụm công nghiệp, cùng với nước thải nông nghiệp và chăn nuôi.

4. Giải pháp nào ưu tiên để giảm ô nhiễm nước sông Lô?
   Xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung, tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, nâng cao nhận thức cộng đồng và áp dụng kỹ thuật canh tác bền vững trong nông nghiệp.

5. Làm thế nào để cộng đồng tham gia bảo vệ nguồn nước?
   Thông qua các chương trình tuyên truyền, giáo dục, khuyến khích giám sát và báo cáo các hành vi xả thải trái phép, đồng thời áp dụng các biện pháp tiết kiệm và sử dụng nước hợp lý.

Kết luận

• Đánh giá chi tiết các nguồn gây ô nhiễm nước sông Lô đoạn qua tỉnh Phú Thọ, với tải lượng BODs tổng cộng trên 5.300 kg/ngày từ sinh hoạt, công nghiệp và nông nghiệp.
• Chất lượng nước sông Lô bị suy giảm nghiêm trọng, vượt mức quy chuẩn Việt Nam, ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.
• Các nguyên nhân chính bao gồm phát triển kinh tế nhanh, hệ thống xử lý nước thải chưa đồng bộ và nhận thức cộng đồng còn hạn chế.
• Đề xuất các giải pháp quản lý tổng hợp, bao gồm xây dựng hệ thống xử lý nước thải, tăng cường kiểm tra, tuyên truyền và áp dụng kỹ thuật nông nghiệp bền vững.
• Khuyến nghị triển khai các bước tiếp theo trong vòng 1-3 năm nhằm cải thiện chất lượng nước, bảo vệ tài nguyên nước và phát triển bền vững khu vực lưu vực sông Lô.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ nguồn nước sông Lô là trách nhiệm của toàn xã hội, góp phần xây dựng môi trường sống trong lành và phát triển kinh tế bền vững cho tỉnh Phú Thọ và các vùng lân cận.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TONG QUAN Ô NHIEM NƯỚC VA QUAN LY BẢO VỆ _ CHAT LƯỢNG NƯỚC TREN SÔNG LÔ, GIỚI THIEU VUNG NGHIÊN cou LA, Tổng quan về 6 nhiễm nguồn nước lưu vực sông Lô chảy qua tỉnh Phú Thọ LLL Ô nhiễm nước lưu vực sông Lô Sông Lôà phụ lưu tả ngạn (bên tr) của sông Hồng, là đồng chỉnh cắp 1 của sông Hồng, bắt nguồn từ núi cao trên 2000m thuộc tỉnh Van Nam - Trung Quốc, chảy vào Việt Nam tại xã Thanh Thuy, huyện Vị Xuyé tỉnh Hà Giang, Tuyên Quang nhập, vào sông Hằng tai Việt Trì Phú Thọ. Diễm cuối là ngã ba Việt Tr, còn gọi là nga ba Hạc, Phin đầu nguồn ti Trung Quốc có tên là Bàn Long Giang còn phần chiy tại Việt Nam có tên là sông Lô. Lưu vực sông Lô nằm giữa cánh cung Ngân Sơn, cánh cung Sông Gim, dãy núi Tam Đảo và đây núi Con Voi. Hướng đốc chung theo hưởng Tây Bắc - Đông Nam.

Sông Lô có chiều đài khoảng 470km, phần lưu vực chảy qua địa phận tinh Phú Thọ (từ Chí Đám ~ Đoan Hùng đến Bến Got ~ Việt Tả) có chiều đi khoảng 73.5km, Diện tích lưu vực sông Lô thuộc Việt Nam là 39.000kmỶ, diện tích lưu vực tính đến trạm thuỷ văn Vu Quang là 33.240kmŸ chiy gin như song song với sông Hồng. Trên lưu vực sông Lô trước kia các hoạt động kinh tế côn chưa phát triển nên tinh hình 6 nhiễm nguồn nước sông Lô không có van dé gi dang lo ngại, tuy nhiên trong vài chục năm gần đây. do các hoạt động phát triển kin tẾ xã hội của ác tinh nằm quanh lưu vực sông Lô đặc biệt là 3 tỉnh Hà Giang, Tuyên Quang v tỉnh Phú Thọ thì số lượng các khu công nghiệp (KCN), cụm công nghiệp (CCN) ngày cing gia tăng nhu cầu sử dụng nước ngày cing nhiều kéo theo áp lực 6 nhiễm từ các nguồn thải ngày càng bị đề nặng. Hiện nay trên đạc đoạn sông này tinh hình ô nhiễm nước di thé hiện rt rõ qua những điểm 6 nhiễm từ thượng nguồn đến hạ nguồn với nguyên nhân chủ yếu là từ các nguồn thi của các KCN, CCN, nước thải sinh hoạt, cũng như các hoạt động trong phát triển nông ng cụ thể Tại CCN Nam Quang thi trấn Vĩnh Tuy, huyện Bắc Quang tinh Hà Giang có Š nhà mấy đã đi vào hoạt động, trong đó có ba nhà máy sử dung nước phục vụ sản xuất và xã thai ra môi trường gồm: Nhà máy sản xuất tinh bột sin của Công ty TNHH MTV Hùng Hà, Bắc Quang; nhà máy sản xuất giấy của Công ty cỗ phần sản xuất nhập khẩu thương mại dịch vụ Phúc Hưng và Nhà may sản xuất giấy của Công ty cỗ phần Hải Hà.

Nước thải được thải trực tiếp ra sông Lô qua các đường ống ngầm được ni từ các. nhà máy, để thuận lợi cho việc xả nước thải ra sông, các nhà máy này còn xẻ đường dđẫn nước tắt qua bãi soi, nối thẳng ra giữa lòng sông. Nước thải từ những ống xã thải nảy có miu vàng đục, sii bot và có mùi hôi rit khó chịu gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.1 Nước thải xã ra sông Lô của khu công nghiệp Nam Quang Việc xả thải của các nhà máy này không những gây ảnh hưởng đến đồi sống, sinh hoạt của người dân mà còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn lợi thủy sản tự nhiên và làm ảnh hưởng đến việc nuôi cá lồng phát tri kinh tẾ cũa người dân vùng hạ lưu gây thiệt hại không nhỏ về mặt kinh tế khi các chất ô nhiễm độc hại của các nhà máy thải ra làm of chết hàng loạt, ảnh hưởng đến hệ sinh thi, vi sinh vật thủy sinh rong lòng sông (1) Tại tỉnh Tuyên Quang chất thi 6 nhiễ do các KCN tại một số vị trí điểm cuối của tỉnh Tuyên Quang thải ra sông Lô lại là nguồn gây ô nhiễm nghiêm trọng cho phía hạ du là điểm đầu của tỉnh Phú Thọ, đáng chú ý là tình trạng gây ô nhiễm nước sông Lô sửa công ty sổ phần giấy An Hỏa, công ty này được thành lập từ năm 2002 chủ đầu tr là nhà máy bột giấy và giấy An Hòa. Nhà máy có tổng diện tích 222,6ha, được xây dựng tại thôn An Hoà, xã Vĩnh Lợi, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang, với sản lượng 130,000 tin bột giấy/năm.

Từ khi nhà máy đi vào hoạt động cho đến nay đã ảnh hưởng lớn đến đời sống sinh hoạt của người dân, do nước thải của nhà máy có mùi hôi được thai trực tiếp ra sông Lô qua các cống ngầm với khối lượng khoảng 1.500 mÙngày, miệng cống nước bốc hơi ngin ngụt hắc như axit nước thải ra sông khi th có màu xanh, khí thi có miu đen kit gây ô nhiễm cục bộ làm cá chết hàng loạt gây ảnh hưởng đến môi trường sống cho các loài động vật thủy sinh trong sông.2 Nước thai của nhà máy giấy An Hòa đỗ ra sông Lô. Tinh Phú Thọ cũng như nhiều địa phương trên cả nước, hệ thống thoát nước, xử lý nước thii của tính hiện nay còn thiếu đồng bộ, gây ảnh hưởng nhất định đến môi trường. Phần lớn hệ thống được dùng chung cho thoát nước mưa và nước thải, xây. dụng trên địa hình tự nhiên, nước tự chay và độ đốc thủy lực thấp.

Trong khi phần lớn ở Kho vực đô thị rên địa bàn tinh hiện nay đều chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung dẫn đến nguy cơ ô nhiễm môi trường. Nguồn tiếp nhận nước thải chủ y uw là những kênh tiêu rồi chảy thẳng ra xông Lô. Ước tính, lượng nước cắp cho sinh hoạt trên địa bàn tính khoảng 50. Lượng nước thải từ sinh hoạt khoảng 50 000m ngày đêm (Lượng nước thải tinh bằng 100% lượng nước cắp).

Toàn bộ nước thải sinh hoạt từ các khu din cư, các xã thị rin, nước thải của các sơ sở sản xuất kính doanh nằm xen kế trong khu vực đồ thị hầu hết đều chưa qua xử lý, Các khu din cư chưa có hệ thống tiếp nhận nước thai tập trang, nước thải chủ yến được thu vào cổng, rãnh đơn lẻ sau đó được xả vào hệ thông kênh mương nội đồng, ao hồ trong khu dân cư. Hệ ống cống rãnh, tiêu thoát nước thải ở khu vực nông thôn đa. phan không được xây dựng đồng bộ, tình trạng chấp vá, không có nắp đậy, tắc nghẽn dòng chảy rit phổ biển. Mặt khác, hiện nay, các ao hỗ trong khu vực dân cư đang din bị thụ hẹp, tt đọng, phải tiếp nhận qué nhiễu nguồn thải từ sản xuất làng nghề, sinh hoạt, chăn nuôi đã dẫn đến tình trạng vượt quá khả năng làm sạch tự nhiên, một số nơi xuất hi tình trạng 6 nhiễm cục bộ.

“Trong sản xuất công nghiệp, hiện nay toàn tinh Phú Thọ có khoảng 7 KCN với diện tích 2.356 ba và 20 CCN với diện tích 1,066.4 ha, Theo ước tính, tổng lượng nước hang năm cắp cho sản xuất công nghiệp khoảng 65 triệu m`/năm, tổng lượng nước thải sản xuất trong công nghiệp ước tính 40 triệu mÌ/năm. [3] Nước thải tử các cơ sở sản. xuất này oo bản đều được qua hệ thong xử lý của từng doanh nghiệp, có thiết kế đảm bảo chất lượng nước thải khi xả vào nguồn nước. Tuy nhiên vẫn còn một số cơ sở Không có hệ thống xử lý hoặc hệ thống xử lý đã xuống cấp.

TY lệ các KCN, CNN cđược đầu tư hệ thing xử lý nước thải tip trung còn thấp nên các cơ sở doanh nghiệp trong KCN đều phải tự xử lý nước thải đạt chuẩn và thải ra môi trường. Từ đó dẫn đến. tình trang các nguồn thải rong KCN, CNN bị phân tín, không tập trừng nên rất khó khăn trong công tie quản lý, kiểm soát nguồn xả thi. Hơn nữa việc thu phí bảo vệ môi trường cùng như quản lý nước thải công nghĩ gặp không it khô khăn khi phin lớn các cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh với quy mô vừa và nhỏ, thi bị, côi tghệ sản xuất lạc hậu, hoạt động không liên tục, sản xuất theo mùa vụ, nên vi xác lưu lượng và nồng độ hành việc kê khai nộp phí bảo vệ môi trường đối với nước thải của một số doanh.

nghiệp chưa cao. Nhiều doanh nghiệp ránh không chịu kê khai, hoặc kê khai không đúng, không đủ, ké khai thấp hon so với thực tế theo bướng có lợi cho doanh nghiệp. Do dia ban rộng, số doanh nghiệp vừa và nhỏ tương đối lớn trong khi lực lượng cín bộ mỏng nên việc triển khai, rà soát, phân loại, thống kẽ danh sách các cơ sở phát sinh nước thải đối với các doanh nghiệp nhỏ thuộc điện chịu phí còn hạn chế. Bên cạnh đó, chất thi từ hoạt động nông nghiệp, chăn nud, nuối trồng thủy sản phân tán, quy mô hộ chưa được xử lý sơ bộ cũng là vấn dé đáng quan tâm.

Chất thai tử các hoạt động này dang là một wong những nguồn gây áp lực lớn đến chất lượng môi trường, nguy cơ gây 6 nhiễm môi trường ở khu vực nông thôn. Trong chấn nuôi vẫn đề dịch bệnh thường xuyên xây ra với hiện tượng vất xác động vật chết ra sông gây nhiễm nghiêm trọng. bốc mùi hô thối tình trang này vẫn còn lặp di lặp lại nhiễu lần sma vẫn chưa quản lý kiểm soát được một cách đầy di, Đố với nước thải nông nghiệp, hiện tổng lượng nước thải nông nghiệp dé ra các sông chính ước tính khoảng 110 triệu mÏnăm. Trong sản xuất nông nghiệp việc lạm dụng thuốc trừ sâu, phân bón hóa học đã và dang là mỗi nguy hại với môi tưởng nước làm tăng him lượng NPK trong nước ánh hướng đến hệ nh thi.

Các chất độc hại có rong thuốc từ sâu, thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học một phần theo dòng chảy qua hệ thống kênh mương nội đồng tồi xà ra sông Lô làm cho nh trang 6 nhiễm nguồn nước về mặt hữu cơ và vi sinh vật ngày càng cao. Riêng vùng hạ du nguồn nước mặt bị ô nhiễm ngoài việc phải chịu ảnh. hưởng từ các nguồn thải sin hoạt và hoạt động công nghiệp còn có hoạt động khả khoáng tuyển chọn sàng lọc quặng tại vị trí cảng Việt Trì. [3] hur vậy có thể nói ô nhiễm nước trên lưu vực sông Lô này rong bối cảnh hi la vấn đ bie xúc cho 3 tỉnh Hà Giang, Tuyên Quang và Phú Thọ, mà các nguồn thải chủ yếu từ các hoạt động công nghiệp, nước thai từ các cơ sở sản xuất kinh đoanh, nước thải sinh hoạt cũng như hoạt động nông nghiệp.