Luận án tiến sĩ về đặc điểm nông sinh học và kỹ thuật sản xuất hoa đỗ quyên bản địa

Luận án tiến sĩ nghiên cứu đặc điểm nông sinh học và biện pháp kỹ thuật sản xuất hoa đỗ quyên bản địa, góp phần phát triển bền vững.

• Tác giả: Đỗ Thị Thu Lai
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Kim Lý
• Trường học: Viện Khoa Học Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa Học Cây Trồng
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Nông Sinh Học Và Kỹ Thuật Sản Xuất Hoa Đỗ Quyên Bản Địa
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Nguồn gốc, phân loại và phân bố của cây đỗ quyên
• 1.2. Vai trò và giá trị của cây đỗ quyên
• 1.3. Đặc điểm hình thái, yêu cầu ngoại cảnh và dinh dưỡng của cây đỗ quyên
• 1.3.1. Đặc điểm hình thái của cây đỗ quyên
• 1.3.2. Yêu cầu ngoại cảnh của cây đỗ quyên
• 1.3.3. Nhu cầu dinh dưỡng của cây đỗ quyên
• 1.4. Tình hình khai thác, sử dụng và bảo tồn hoa đỗ quyên
• 1.5. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cây đỗ quyên trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.5.1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cây đỗ quyên trên thế giới
• 1.5.2. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cây đỗ quyên ở Việt Nam
• 1.6. Tình hình nghiên cứu về cây đỗ quyên trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.6.1. Nghiên cứu về cây đỗ quyên trên thế giới
• 1.6.2. Tình hình nghiên cứu về cây đỗ quyên tại Việt Nam
• 1.7. Các kết luận rút ra từ tổng quan tài liệu
• 2. CHƯƠNG II: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Nội dung 1: Phương pháp đánh giá, mô tả đặc điểm nông sinh học của các loài đỗ quyên bản địa và xác định mối quan hệ di truyền loài đỗ quyên bản địa bằng chỉ thị ISSR
• 2.3.2. Nội dung 2: Nghiên cứu biện pháp kỹ thuật nhân giống hoa đỗ quyên Cà rốt bằng giâm cành
• 2.3.3. Nội dung 3: Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật chăm sóc hoa đỗ quyên
• 2.3.4. Nội dung 4: Ứng dụng các biện pháp kỹ thuật nhân giống, trồng và chăm sóc đỗ quyên Cà rốt ở các địa phương
• 2.4. Các chỉ tiêu theo dõi, đánh giá và phương pháp đo đếm
• 2.5. Các tiêu chí cây hoa đỗ quyên đạt tiêu chuẩn thị trường
• 2.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.7. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đặc điểm nông sinh học của các loài đỗ quyên bản địa Việt Nam
• 3.1.1. Một số đặc điểm hình thái của các loài đỗ quyên bản địa Việt Nam
• 3.1.2. Đặc điểm sinh trưởng, phát triển của các loài đỗ quyên bản địa
• 3.1.3. Thời gian sinh trưởng phát triển của các loài đỗ quyên nghiên cứu
• 3.1.4. Đánh giá tình hình sâu bệnh hại của các loài đỗ quyên nghiên cứu
• 3.1.5. Xác định mối quan hệ di truyền loài đỗ quyên bản địa của Việt Nam
• 3.2. Nghiên cứu biện pháp nhân giống bằng phương pháp giâm cành hoa đỗ quyên Cà rốt (Rhododendron simsii Planch)
• 3.2.1. Ảnh hưởng của thời vụ giâm cành đến khả năng sinh trưởng và chất lượng của cành giâm
• 3.2.2. Ảnh hưởng của giá thể đến sinh trưởng và chất lượng của cành giâm
• 3.2.3. Ảnh hưởng của chiều dài cành giâm đến sinh trưởng và chất lượng cành giâm
• 3.2.4. Ảnh hưởng của nồng độ IBA đến sinh trưởng và chất lượng của cành giâm đỗ quyên Cà rốt
• 3.3. Kết quả nghiên cứu biện pháp chăm sóc cây đỗ quyên Cà rốt (Rhododendron simsii Planch)
• 3.3.1. Ảnh hưởng của giá thể trồng đến sự sinh trưởng, phát triển và chất lượng hoa đỗ quyên Cà rốt
• 3.3.2. Đánh giá ảnh hưởng của phân bón gốc đến sự sinh trưởng, phát triển và chất lượng hoa của đỗ quyên Cà rốt
• 3.3.3. Ảnh hưởng của các loại phân bón lá đến sự sinh trưởng, phát triển và chất lượng hoa của đỗ quyên Cà rốt
• 3.3.4. Nghiên cứu ảnh hưởng của nồng độ sunphat sắt đến khả năng sinh trưởng và phát triển của đỗ quyên Cà rốt
• 3.4. Ứng dụng các biện pháp kỹ thuật nhân giống, trồng và chăm sóc đỗ quyên Cà rốt ở các địa phương
• 3.4.1. Đánh giá một số đặc điểm sinh trưởng của cành giâm đỗ quyên Cà rốt được nhân bằng giâm cành tại các địa phương
• 3.4.2. Ứng dụng các biện pháp kỹ thuật trồng và chăm sóc đỗ quyên Cà rốt ở các địa phương
• 3.4.3. Đánh giá hiệu quả kinh tế của đỗ quyên Cà Rốt tại các địa phương
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghiên cứu nông sinh học

Nghiên cứu nông sinh học là một lĩnh vực quan trọng trong việc phát triển nông nghiệp bền vững. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, việc nghiên cứu về hoa đỗ quyên bản địa không chỉ giúp bảo tồn nguồn gen mà còn nâng cao giá trị kinh tế cho người nông dân. Cây hoa đỗ quyên (Rhododendron spp.) thuộc họ Thạch Nam (Ericaceae) có giá trị nghệ thuật và dược lý cao. Tuy nhiên, do nhu cầu tiêu thụ tăng cao, loài hoa này đang bị khai thác quá mức, dẫn đến sự suy giảm số lượng và đa dạng loài. Việc nghiên cứu đặc điểm nông sinh học của cây đỗ quyên sẽ giúp xác định các biện pháp kỹ thuật sản xuất hiệu quả, từ đó bảo tồn và phát triển giống cây này trong điều kiện sinh thái mới.

1.1. Đặc điểm sinh học của hoa đỗ quyên

Cây hoa đỗ quyên có nhiều đặc điểm sinh học đặc trưng, bao gồm hình thái, yêu cầu ngoại cảnh và nhu cầu dinh dưỡng. Đặc điểm hình thái của cây đỗ quyên rất đa dạng, từ kích thước lá đến hình dạng hoa. Yêu cầu ngoại cảnh của cây cũng rất khắt khe, thường phát triển tốt ở vùng núi cao với khí hậu mát mẻ. Nhu cầu dinh dưỡng của cây đỗ quyên cũng cần được chú ý, đặc biệt là trong giai đoạn sinh trưởng và phát triển. Việc hiểu rõ các đặc điểm này sẽ giúp trong việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật trồng và chăm sóc phù hợp, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng hoa.

II. Kỹ thuật sản xuất hoa đỗ quyên

Kỹ thuật sản xuất hoa đỗ quyên bao gồm nhiều phương pháp khác nhau, từ nhân giống đến chăm sóc cây trồng. Một trong những phương pháp nhân giống phổ biến là giâm cành, trong đó việc lựa chọn thời vụ, giá thể và chất kích thích ra rễ là rất quan trọng. Nghiên cứu cho thấy, thời điểm giâm cành tốt nhất là vào tháng 10, với giá thể là hỗn hợp đất ruộng khô và trấu mục theo tỷ lệ 7:3. Việc xử lý cành giâm bằng IBA nồng độ 2500ppm cũng đã được chứng minh là hiệu quả trong việc tăng tỷ lệ ra rễ. Những biện pháp này không chỉ giúp nâng cao tỷ lệ sống sót của cành giâm mà còn cải thiện chất lượng cây giống, đáp ứng nhu cầu thị trường.

2.1. Các biện pháp kỹ thuật chăm sóc

Chăm sóc cây hoa đỗ quyên bao gồm việc cung cấp đủ nước, dinh dưỡng và bảo vệ cây khỏi sâu bệnh. Việc sử dụng phân bón gốc và phân bón lá cũng rất quan trọng. Nghiên cứu cho thấy, phân bón gốc Đầu trâu 16-16-8+TE với lượng 3g/chậu và phân bón qua lá Komix 201 với lượng 16ml/bình 8 lít có tác dụng tích cực đến sự sinh trưởng và phát triển của cây. Ngoài ra, việc tưới bổ sung sunphat sắt nồng độ 0,5% cũng giúp cải thiện chất lượng hoa. Những biện pháp này cần được áp dụng đồng bộ để đạt hiệu quả cao nhất trong sản xuất hoa đỗ quyên.

III. Đánh giá hiệu quả kinh tế

Đánh giá hiệu quả kinh tế của việc sản xuất hoa đỗ quyên là một phần quan trọng trong nghiên cứu này. Việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật đã được nghiên cứu không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn cải thiện chất lượng hoa, từ đó tăng giá trị thương phẩm. Kết quả cho thấy, cây đỗ quyên Cà rốt (Rhododendron simsii Planch) có khả năng sinh trưởng tốt ở vùng đồng bằng, đáp ứng nhu cầu trang trí và chơi hoa của thị trường. Việc phát triển mô hình sản xuất hoa đỗ quyên tại các địa phương như Hưng Yên và Vĩnh Phúc đã cho thấy tiềm năng kinh tế lớn, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân.

3.1. Tác động đến phát triển nông nghiệp bền vững

Sản xuất hoa đỗ quyên không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần vào phát triển nông nghiệp bền vững. Việc bảo tồn và phát triển các giống hoa bản địa giúp duy trì đa dạng sinh học, đồng thời tạo ra các sản phẩm có giá trị cao cho thị trường. Nghiên cứu này không chỉ cung cấp thông tin khoa học mà còn là cơ sở cho các chính sách phát triển nông nghiệp, khuyến khích nông dân tham gia vào việc sản xuất hoa đỗ quyên, từ đó nâng cao giá trị kinh tế cho cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Nguồn gốc, phân loại và phân bố của cây đỗ quyên Đỗ quyên (Rhododendron spp.) là chi được xếp vào họ Thạch Nam (Ericaceae). Đây là loại cây hoa có chỉ giới địa lý tương đối hẹp, phân bố rải rác trên thế giới (Irving, 1993) [65].

Chi đỗ quyên phân bố và xuất hiện ở hầu hết Bắc bán cầu ngoại trừ các vùng khô hạn và trải dài xuống Nam bán cầu ở Đông Nam Á và vùng Bắc Úc. Hiện nay trên thế giới có khoảng 1000 loài thuộc chi Rhododendron. Sự đa dạng loài cao nhất được tìm thấy ở vùng núi Himalaya từ Uttarakhand (Nepal) và Sikkim (Ấn Độ) tới Vân Nam và Tứ Xuyên (Trung Quốc). Ở các vùng núi khác cũng có sự đa dạng cao như ở Đông Dương (trong đó có Việt Nam), Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan.

Ngoài ra, còn có nhiều loài đỗ quyên nhiệt đới gốc Đông Nam Á và Bắc Úc (Halliday, 2001) [62]. Thế giới cũng đã ghi nhận 55 loài ở Bormeo và 164 loài ở New Guinea và một số ít loài ở Bắc Mỹ và Châu Âu (Argent và cs. Trong đó, loài đỗ quyên R. ponticum lần đầu tiên được giới thiệu ở Ireland vào thế kỷ 19, và đến nay đã trở thành một loài cây không chỉ sinh trưởng, phát triển ổn định mà còn có giá trị thương mại cao ở nước này (Hall, 2015) [61].

Ở Việt Nam, Rhododendron spp. chỉ có mặt tại một số khu vực vùng núi, do đỗ quyên phân bố ở độ cao từ 800m trở lên so với mực nước biển nên chủ yếu ở các vùng như Sa Pa (Lào Cai), Bạch Mã (Thừa Thiên Huế), Bà Nà (Đà Nẵng), Tam Đảo (Vĩnh Phúc), Langbian (Lâm Đồng) (Nông Văn Duy, 2014) [1]. Việc thu thập và thống kê các loài đỗ quyên cho đến nay vẫn gặp nhiều khó khăn và chưa có sự thống nhất. Các nhà khoa học đã thống kê có 12 chi thuộc họ Ericaceace với khoảng 75 loài đỗ quyên tồn tại trong tự nhiên luan an 6 ở Việt Nam (Nguyễn Tiến Hiệp, 2003) [5].

Trước đó, Phạm Hoàng Hộ đã hệ thống hóa họ đỗ quyên gồm 12 chi với 79 loài, gồm chi Rhododendron (29 loài), Vaccinium (23 loài), Arbutus (1 loài), Agapetes (5 loài), Enkianthus (3 loài), Craibiodendron (14 loài), Lyonia (4 loài), Pieris (1 loài), Leucothoe (1 loài), Diplycosia (5 loài), Gaultheria (6 loài) và Monotropastrum (1 loài) (Phạm Hoàng Hộ, 1999) [6]. Năm 2012, 02 loài thuộc chi Rhododendron đã được bổ sung cho hệ thực vật Việt Nam (Nguyễn Thị Thanh Hương và Nguyễn Tiến Hiệp, 2012) [10]. Gần đây, 11 mẫu giống hoa đỗ quyên bản địa phân bố tự nhiên tại Đà Lạt (Lâm Đồng) đã được ghi nhận, nổi bật nhất là đỗ quyên Nha Trang (R. nhatrangensis), đỗ quyên Hồng nhạt (R.

mucronatum), đỗ quyên Trắng chấm hồng (R. sinofalconeri) và đỗ quyên Trắng to (R.klosii) (Nông Văn Duy và cs. Ở Sapa (Lào Cai), 2 loài đỗ quyên Đỏ đậm (R. delavayi) và đỗ quyên (R.

lyi) (Nguyễn Nghĩa Thìn và Nguyễn Thị Thời, 1998) [27], còn đỗ quyên Tím đậm (R. chpaensis), đỗ quyên Đào phai, đỗ quyên Cà rốt (R. simsii) và đỗ quyên Hồng đậm đã được thu thập tại Tam Đảo (Vĩnh Phúc) (Nguyễn Thị Kim Lý và Nguyễn Thị Thanh Hoa, 2015) [19]. Đỗ quyên hoa Trắng hồng (R.

cavaleriet) được ghi nhận chủ yếu ở vườn quốc gia Tam Đảo (Vĩnh Phúc) (Đặng Văn Hà, 2015) [3]. Trong khi đó, đỗ quyên Quang trụ (R. tanastylum) chỉ tồn tại trong rừng tự nhiên tại vườn quốc gia Hoàng Liên, ở độ cao 2000-2500 m so với mức nước biển (Nguyễn Thị Yến, 2017) [33]. Như vậy có thể thấy, ở Việt Nam chi Rhododendron là một chi rất đa dạng về thành phần loài, hiện có nhiều loài chưa được ghi nhận hết.

Chính vì vậy, các loài đỗ quyên có giá trị làm cảnh và giá trị thương mại được xem là những đối tượng được khai thác triệt để phục vụ cho nhu cầu chơi hoa của thị trường. Vai trò và giá trị của cây đỗ quyên Đỗ quyên là một trong những loài hoa cảnh rất được ưa chuộng ở nhiều nước trên thế giới bởi sự phong phú về hình dạng và năng suất hoa. Đỗ quyên thường nở vào mùa xuân với nhiều loài, nhiều màu sắc rất phong phú và đa dạng như tú quyên, hồng quyên, bạch quyên, tím quyên,. có thể tạo được nhiều dáng thế khác nhau.

Đặc biệt khi hoa nở từ cuối năm trước đến tháng ba năm sau mới tàn, nên được thị trường rất ưa chuộng để trang trí, làm cảnh (Trần Hợp, 1993 [8]; Phạm Hoàng Hộ, 1999) [6]. Trên thế giới đỗ quyên cũng hay được nhắc đến trong các tác phẩm như thi ca và hội họa ở Nhật Bản, Triều Tiên, Trung Quốc. arboreum được công nhận là quốc hoa của Nepal, trong khi tại Ấn Độ, R. campanulatum được coi là quốc hoa của Himachal Pradesh (Barjadze và cs, 2014 [37]; Argent và cs.

Hoa của loài đỗ quyên R. arboreum được coi là có giá trị tinh thần nên được sử dụng trong các lễ hội và trong các đền thờ (Sharma và cs., 2016) [88], sử dụng làm hoa cài đầu cho phụ nữ miền núi như một vật trang trí (Iqbal et al. Với sự đa dạng về màu sắc và hình dạng hoa cùng thời gian ra hoa dài, đỗ quyên được trồng để tạo cảnh quan theo nhiều cách khác nhau như trồng thành thảm hay trồng xen kẽ, kết hợp với các loại cây khác để tạo sự khác biệt của các thảm hoa và màu sắc hoa theo mùa (Bai và cs., 2019; Wang và cs. Ở Việt Nam theo Nguyễn Xuân Khoa và Đào Thanh Vân (2010) [14] khu vực Hoàng liên đã thu thập được 30 loài đỗ quyên và chia làm 3 nhóm: Nhóm làm cảnh (18 loài), nhóm làm dược liệu (5 loài), nhóm đa tác dụng (7 loài).

Đặc biệt có loài trắng lớn (R. decorum) vừa có thể trồng làm cảnh, vừa có thể trồng rừng cảnh quan và còn dùng cho y dược. tanastylum được dùng trồng làm luan an 8 cảnh trong các công viên, khu đô thị của các thành phố lớn (Nguyễn Thị Yến, 2017) [33]. Ngoài giá trị làm cảnh, đỗ quyên còn được minh chứng là cây chứa nhiều hợp chất quan trọng, có giá trị dược lý cao, có khả năng chữa được một số bệnh lý.

(Sun và cs., 2019c; Sun và cs. Lá cây đỗ quyên chứa vitamin C, ở liều lượng 300 mg/kg chữa bệnh viêm phế quản mạn tính, thậm chí nước chiết từ cây cũng có khả năng chữa bệnh viêm phế quản (Wang và cs., 2018; Zhang và cs. Rễ của loài R. simsii chứa các acid amin và những kim loại Zn, Fe, Cu, Co, Se, Mn, Cr các chất này được chiết xuất làm thuốc (Chen và cs., 2018; Sun và cs, 2018) [46] [92].

Ngoài ra, đỗ quyên còn có một số tác dụng khác như lấy tinh dầu có hàm lượng từ 0,7 - 3%, vỏ và lá dùng để chưng cất tanin, hoa của một số loài đỗ quyên còn dùng làm thực phẩm, gỗ của một số cây to dùng làm đồ gia dụng, đồ thủ công mỹ nghệ có giá trị, (Cai và cs., 2018; Chen và cs. Ở Việt Nam, các loài đỗ quyên cũng được khai thác như cây thuốc với mục đích sản xuất một số loại thuốc thảo dược phục vụ trong đời sống (Phan Văn Trưởng và Phạm Thanh Huyền, 2017) [31]. Như vậy có thể thấy, chi Rhododendron có vai trò trong đời sống xã hội với giá trị làm cảnh cũng như làm dược liệu. Nên hiện nay đỗ quyên là đối tượng cây hoa quý đang bị khai thác cạn kiệt ngoài tự nhiên.

Chính vì vậy để bảo tồn và phát triển cây đỗ quyên của Việt Nam, cần thiết phải nghiên cứu, bảo tồn tuyển chọn giống và tác động các biện pháp kĩ thuật phù hợp nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của sản phẩm đỗ quyên trên thị trường. Đặc điểm hình thái, yêu cầu ngoại cảnh và dinh dưỡng của cây đỗ quyên 1. Đặc điểm hình thái của cây đỗ quyên Đỗ quyên (Rhododendron) là dạng cây thân gỗ cao hay thấp tùy loài, nhiều cành phụ, cành cứng khỏe. Có loài vỏ cây mỏng và mịn.

Nhưng hầu hết các loài Rhododendron spp. có vỏ hơi xù xì, màu xám đến nâu, một số ít loài có vỏ có thể bị bong tróc (Liu và cs., 2018; Manzoor và cs. Bộ rễ của đỗ quyên mọc nông, có rất nhiều rễ tơ, mảnh nhỏ, màu trắng và phân bố trên lớp đất bề mặt, đôi khi nhô ra phía trên mặt đất, rất dễ bị tổn thương bởi vậy kỹ thuật canh tác rất quan trọng trong việc phát triển và nuôi dưỡng bộ rễ cho cây (Liu và cs., 2018; Manzoor và cs. Lá có dạng lá đơn mọc cách, hiếm khi mọc đối mép lá nguyên hay có răng cưa.

Phiến lá chủ yếu hình mác, hình mác ngược, hình thuôn, hình bầu dục hình trứng hay trứng ngược. Có ít lông hay không có lông trên lá (Nguyễn Thị Kim Lý, 2015; Nguyễn Thị Yến, 2017) [19] [33]. Hoa đơn mọc đầu cành thành các chùm lớn, hoa lưỡng tính, cánh hoa 5 đôi khi 10 hoặc 4. Cụm hoa hình tán, hình gù, hình chùm hay hình chùy hoa mọc ở đỉnh cành hay nách lá (Đặng Văn Hà, 2015; Nguyễn Thị Yến, 2017) [3] [33].

Quả dạng quả nang mở, quả mọng hay quả hạch, hạt nhiều và nhỏ nhưng rất khó nảy mầm (Phạm Hoàng Hộ, 1999) [6], nên biện pháp nhân giống bằng phương pháp giâm cành được coi là kỹ thuật chủ yếu trong việc cung cấp cây giống cho sản xuất. Một số nghiên cứu trong nước của Mai Văn Phô, Nguyễn Thị Thanh Hương hay Nguyễn Văn Lanh đã mô tả hình thái một số loài đỗ quyên tại Việt Nam. Cụ thể như, đỗ quyên hoa Trắng lớn (R. decorum) có màu hoa đa dạng từ, hồng nhạt đến màu trắng, gốc hoa xanh vàng có chấm đỏ, ra hoa từ tháng 4 luan an 10 đến tháng 7, quả chín vào tháng 11 đến 12.

Trong khi đó, đỗ quyên (R. delavayi) có tràng hoa hình chuông, màu hồng đào đến màu đỏ thẫm, gốc có 5 tuyến mật. Ra hoa từ tháng 3 đến tháng 5, tháng 11 quả chín, (Nguyễn Thị Thanh Hương và cs. Loài đỗ quyên Vòi Dài (R.

lyi) màu trắng, thuỳ ửng hồng, hoa có mùi thơm, hoa ra từ tháng 1 đến tháng 4, quả chín từ tháng 7 đến tháng 9, (Nguyễn Văn Lanh, 2004) [15]. Yêu cầu ngoại cảnh của cây đỗ quyên - Nhiệt độ: Đỗ quyên không thích hợp với môi trường có nhiệt độ cao. Các giai đoạn sinh trưởng phát triển khác nhau yêu cầu đối với nhiệt độ khác nhau có liên quan mật thiết đến sinh trưởng phát triển của đỗ quyên (Tyler và cs. Sinh trưởng mạnh nhất của cây trong điều kiện khí hậu mát mẻ của mùa xuân và mùa thu, những mùa có nhiệt độ cao cây sinh trưởng rất chậm.

Thời kỳ ra hoa nhiệt độ cao chồi hoa khó hình thành.