PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài: Trên thế giới, Thể thao điện tử đang trở thành một xu hƣớng mới, với số lƣợng ngƣời trẻ tham gia cực kì đông đảo. Theo nghiên cứu mới nhất của SuperData Research tháng 11/2015, Thể thao điện tử toàn cầu đang có giá trị 748 triệu đôla Mỹ trong năm 2015, và sẽ vƣơn dến 1,9 tỷ đôla Mỹ vào năm 2018. Tổ chức Newzoo chuyên nghiên cứu về thị trƣờng game ƣớc tính số lƣợng game thủ chơi Thể thao điện tử tới năm 2017 sẽ xấp xỉ số lƣợng fan của toàn bộ các bộ môn thể thao trên thế giới 1 cộng lại (khoảng 2,2 tỷ ngƣời).
Chỉ mới một vài con số nêu trên cũng đủ thấy sự bùng nổ và sức hút của Thể thao điện tử đối với giới trẻ thế giới. Và điều này khiến cho nó trở thành một thị trƣờng béo bở cho các nhà kinh doanh, đặc biệt là các nhà phát hành game. Là một trong những “ông lớn” của làng thể thao điện tử Việt Nam, nắm quyền phát hành hai game đình đám là “Liên Minh Huyền Thoại” và “Fifa Online 3”, cùng nhiều game mobile, Vietnam Esports là một trong những công ty hàng đầu về ngành thể thao điện tử hiện nay. Doanh thu năm 2014 của Vietnam Esports lên đến 1200 tỷ 2 đồng/năm, tƣơng đƣơng với hơn 110 tỷ/tháng.
Tuy nhiên, để thực hiện sứ mệnh “Mang lại những trải nghiệm tuyệt vời trên nền tảng Internet” của mình, Vietnam Esports không chỉ dừng lại ở thị trƣờng Thể thao điện tử, mà còn đang mở rộng hoạt động ra thị trƣờng Thanh toán điện tử cùng với sự ra đời của Ví điện tử TopPay vào ngày 30/03/2016. Câu hỏi đặt ra là Vietnam Esports khi gia nhập vào một thị trƣờng nhiều tiềm năng nhƣ Thanh toán điện tử thì sẽ gặp phải những thách thức và có thể đón nhận những cơ hội nào. Công ty nên có những chiến lƣợc nào nhằm tận dụng lợi thế và nguồn lực nội tại về Thể thao điện tử mình đang có để mở rộng thị phần và cạnh tranh với các đối thủ mạnh trong ngành Thanh toán điện tử. 1Emily Souza (2015), “New Zoo Game Market Research - The eSports Industry to Date.” San Francisco, www.
[Ngày truy cập: 30/05/2016] 2 Infonet, “Garena Việt Nam: Doanh thu 1200 tỷ, gần đuổi kịp VNG, nhƣng bất ngờ lỗ”, www.vn, [http://gamek.vn/game-online/garena-viet-nam-doanh-thu-1200-ty-gan-duoi-kip-vng- nhung-bat-ngo-lo- chn] [Ngày truy cập: 30/05/3016] 1 Chính vì lẽ đó, việc phân tích chi tiết về môi trƣờng bên trong và bên ngoài công ty Vietnam Esports giúp ta có cái nhìn tổng quan hơn về mặt thị trƣờng, sự am hiểu sâu sắc hơn về lợi thế bền vững của công ty, từ đó đề xuất ra một số chiến lƣợc cho Vietnam Esports trong mảng thị trƣờng Thanh toán điện tử rất tiềm năng này. Mục tiêu đề tài: Phân tích tình hình kinh tế vi mô và vĩ mô ở trong và ngoài nƣớc, từ đó tìm ra đƣợc các yếu tố tạo nên cơ hội và thách thức cho mảng sản phẩm Thanh toán điện tử của công ty Vietnam Esports. Phân tích các hoạt động và nguồn lực nội bộ để đánh giá đƣợc điểm mạnh, điểm yếu của công ty Vietnam Esports trong mảng sản phẩm Thanh toán điện tử. Căn cứ vào các phân tích, sử dụng mô hình để xây dựng và lựa chọn chiến lƣợc phù hợp cho ngành Thanh toán điện tử - cụ thể là sản phẩm Ví điện tử TopPay của Vietnam Esports từ 2016 đến 2019.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu: Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là các yếu tố môi trƣờng bên trong và bên ngoài Công ty Vietnam Esports tại Thành phố Hồ Chí Minh. Phạm vi nghiên cứu đƣợc giới hạn từ năm thành lập công ty 2009 tới 2016. Nghiên cứu xoay quanh mảng sản phẩm thanh toán điện tử, vì đây là mảng sản phẩm mang tính chiến lƣợc dài hạn đối với công ty. Các mảng sản phẩm khác vẫn sẽ đƣợc xem xét, nhƣng chỉ ở mức độ vai trò là những tác động ảnh hƣởng tới lĩnh vực kinh doanh ngành Thanh toán điện tử của công ty.
Phƣơng pháp nghiên cứu: Nghiên cứu đƣợc thực hiện thông qua hai giai đoạn chính: Nghiên cứu định tính: dựa trên các cơ sở lý thuyết để nghiên cứu về môi trƣờng bên trong bên ngoài, từ đó phỏng vấn hai giám đốc cấp trung và cấp cao của công ty Vietnam Esports để đƣa ra các yếu tố môi trƣờng bên trong và bên ngoài tác động đến công ty. Nghiên cứu định lƣợng: phỏng vấn 20 nhân viên đang trực tiếp vận hành sản phẩm. Phƣơng pháp phỏng vấn sử dụng thang đo Likert với bốn mức độ, tƣơng 2 đƣơng với các mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố thuộc môi trƣờng doanh nghiệp. Từ đó đƣa ra đƣợc tầm quan trọng và mức độ tác động của các yếu tố bên trong và bên ngoài doanh nghiệp.
Các yếu tố sẽ đƣợc sử dụng nhằm xây dựng những mô hình chiến lƣợc đƣợc đề cập đến trong lý thuyết, bao gồm: 1. Mô hình PEST và mô hình năm áp lực cạnh tranh của Michael E.Porter để phân tích môi trƣờng bên ngoài doanh nghiệp. Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài (EFE) và ma trận đánh giá các yếu tố bên trong (IFE) để đánh giá tình hình công ty. Áp dụng các yếu tố tìm đƣợc trong các ma trận đánh giá yếu tố bên trong, bên ngoài để xây dựng ma trận SWOT và đƣa ra các chiến lƣợc đề nghị.
Sử dụng ma trận hoạch định chiến lƣợc định lƣợng (QSPM) để lựa chọn chiến lƣợc phù hợp cho việc phát triển ngành Thanh toán điện tử cho công ty. Ý nghĩa khoa học của đề tài: Đề tài “Nghiên cứu môi trƣờng bên trong, bên ngoài công ty Vietnam Esports và đề xuất chiến lƣợc cho sản phẩm ví điện tử TopPay giai đoạn 2012-1026” bao gồm việc tổng hợp và phân tích các yếu tố ảnh hƣởng đến công ty, từ đó vận dụng làm cơ sở cho việc hoạch định chiến lƣợc cho công ty. Dựa trên chiến lƣợc này, công ty có thể thu hút nhiều khách hàng hơn, định vị thƣơng hiệu trên thị trƣờng, tăng khả năng cạnh tranh của ngành hàng nói riêng và doanh nghiệp nói chung. Nghiên cứu này mang tính tham khảo cho những doanh nghiệp Việt Nam muốn thử sức mình trong lĩnh vực mới nhƣng đầy tiềm năng là Thanh toán điện tử.
Kết cấu đề tài: Đề tài bao gồm ba chƣơng: Chƣơng một: Lý thuyết về môi trƣờng bên trong, bên ngoài doanh nghiệp. Chƣơng hai: Phân tích thực trạng doanh nghiệp. Chƣơng ba: Xây dựng và lựa chọn chiến lƣợc doanh nghiêp. 3 CHƢƠNG MỘT: LÝ THUYẾT VỀ MÔI TRƢỜNG BÊN TRONG BÊN NGOÀI 1.
Tổng quan môi trƣờng doanh nghiệp 1. Khái niệm môi trƣờng doanh nghiệp Môi trƣờng doanh nghiệp có thể đƣợc hiểu là tổng hợp các yếu tố, các điều kiện có ảnh hƣởng trực tiếp hay gián tiếp đến hoạt động và kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp. Mục đích phân tích môi trƣờng doanh nghiệp Doanh nghiệp muốn phát triển bền vững trƣớc sự thay đổi của thị trƣờng thì phải có chiến lƣợc, định hƣớng cụ thể, xác định rõ mục tiêu cũng nhƣ đánh giá chính xác những tác động của các yếu tố môi trƣờng đến doanh nghiệp, để từ đó đƣa ra giải pháp khắc phục, định hƣớng. Sự phù hợp và thành công của các cấp chiến lƣợc phụ thuộc rất lớn vào sự hiểu biết các điều kiện môi trƣờng, những tác động của môi trƣờng đối với doanh nghiệp.
Phân tích môi trƣờng doanh nghiệp sẽ giúp doanh nghiệp có cái nhìn toàn cảnh về tầm quan trọng cũng nhƣ cƣờng độ tác động của các yếu tố môi trƣờng. Từ đó đƣa ra dự báo về các điều kiện môi trƣờng và phân tích để hoạch định ra các chiến lƣợc cho doanh nghiệp. Phân loại môi trƣờng doanh nghiệp Môi trƣờng doanh nghiệp đƣợc chia thành hai loại: Môi trƣờng bên trong và môi trƣờng bên ngoài doanh nghiệp 1. Môi trƣờng bên ngoài doanh nghiệp 1.
Khái niệm Môi trƣờng bên ngoài doanh nghiệp gồm các yếu tố tồn tại khách quan trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp. Môi trƣờng bên ngoài gây tác động đến sự tăng trƣởng và khả năng tạo ra lợi nhuận của doanh nghiệp. Việc phân tích môi trƣờng bên ngoài giúp doanh nghiệp nhìn nhận đƣợc những cơ hội và thách thức trong thị trƣờng. Nếu biết nắm bắt cơ hội kịp thời, doanh nghiệp có thể phát triển và tạo nên giá trị.
Nếu gặp phải các thách thức từ môi trƣờng nhƣng không kịp thời ứng phó thì doanh nghiệp dễ bị cản trở sự phát triển và tăng trƣởng, đôi khi vấp phải khó khăn trong hoạt động kinh doanh. 4 Môi trƣờng bên ngoài doanh nghiệp đƣợc chia làm hai loại là môi trƣờng vĩ mô và môi trƣờng vi mô. Môi trƣờng vĩ mô Môi trƣờng vĩ mô bao gồm các khía cạnh: kinh tế, công nghệ, văn hoá xã hội, nhân khẩu học, chính trị pháp luật và toàn cầu. Những thay đổi và vận động trong môi trƣờng vĩ mô không tác động cụ thể lên doanh nghiệp nào mà gây tác động tới tất cả các doanh nghiệp trong ngành, làm thay đổi tƣơng quan giữa các doanh nghiệp với nhau.
Môi trƣờng kinh tế Môi trƣờng kinh tế thể hiện tình trạng và định hƣớng của nền kinh tế mà doanh nghiệp đang hoạt động. Nền kinh tế có thể là nội địa, nhƣng cũng có thể là toàn cầu, tuỳ vào quy mô hoạt động của doanh nghiệp. Trong thị trƣờng toàn cầu nhƣ hiện nay, các quốc gia liên kết với nhau không biên giới, do đó doanh nghiệp ít nhiều cũng phải nghiên cứu, theo dõi, dự đoán, và đánh giá hiện trạng của các nền kinh tế bên ngoài đất nƣớc của họ để đón đầu những cơ hội và dự tính cho các thách thức. Những nền kinh tế có ảnh hƣởng khá rộng tới nền kinh tế toàn cầu là Mỹ, Trung Quốc, và các quốc gia trong khối cộng đồng Liên Minh Châu Âu.
Các nhân tố quan trọng trong môi trƣờng kinh tế vĩ mô là tỷ lệ tăng 3 trƣởng của nền kinh tế, lãi suất, tỷ giá hối đoái, và tỷ lệ lạm phát. Môi trƣờng công nghệ Internet hiện nay đang mang lại cho mọi ngƣời những trải nghiệm và thói quen tiêu dùng mới. Công nghệ truyền thông không dây đang mở ra một thời kì mới cho tất cả hoạt động mua bán hàng hoá. Việc sử dụng máy tính xách tay kết nối mạng không dây, điện thoại di động, các thiết bị cầm tay.
có thể truy cập Internet khiến các hình thức truyền thông và thƣơng mại trực tuyến trở nên thông dụng hơn, mang tiềm năng 4 thống trị trong tƣơng lai, định hình lại cấu trúc nhiều ngành đang tồn tại. Môi trƣờng văn hoá xã hội Môi trƣờng văn hóa xã hội ảnh hƣởng nhiều tới hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.