Luận văn thạc sĩ nghiên cứu sự lưu hành virus gây bệnh tai xanh ở lợn ứng dụng kỹ thuật gps và gis xây dựng bản đồ dịch tễ đề xuất biện pháp phòng chống bệnh tai xanh cho lợn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu sự lưu hành virus gây bệnh tai xanh ở lợn, ứng dụng kỹ thuật GPS và GIS xây dựng bản đồ dịch tễ, đề xuất biện pháp phòng chống hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Vân
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Quang
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Sự Lưu Hành Virus Gây Bệnh Tai Xanh Ở Lợn: Ứng Dụng GPS Và GIS Xây Dựng Bản Đồ Dịch Tễ Và Đề Xuất Biện Pháp Phòng Chống
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản (PRRS) ở lợn
• 1.2. Một số đặc điểm của virus PRRS
• 1.3. Dịch tễ học PRRS
• 1.4. Vai trò của vi khuẩn A. pleuropneumoniae, Pasteurella multocida và Streptococcus suis trong hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản ở lợn
• 1.5. Những nghiên cứu về PRRS
• 1.5.1. Những nghiên cứu về PRRS trên thế giới
• 1.5.2. Những nghiên cứu về PRRS trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, thời gian, địa điểm nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Thời gian nghiên cứu
• 2.1.3. Địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Vật liệu nghiên cứu
• 2.2.1. Động vật thí nghiệm. Mẫu bệnh phẩm
• 2.2.2. Các loại hoá chất, môi trường và nguyên vật liệu khác
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.3.1. Nghiên cứu sự lưu hành virus gây bệnh tai xanh ở lợn tại 4 huyện, thành phố của tỉnh Tuyên Quang (TP. Tuyên Quang, huyện Sơn Dương, huyện Yên Sơn và huyện Chiêm Hóa)
• 2.3.2. Ứng dụng kỹ thuật GPS và GIS xây dựng bản đồ dịch tễ sự lưu hành virus PRRS ở tỉnh Tuyên Quang
• 2.3.3. Nghiên cứu và đề xuất một số biện pháp phòng chống bệnh tai xanh cho lợn trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp nghiên cứu, kỹ thuật sử dụng
• 2.4.2. Phương pháp xây dựng bản đồ dịch tễ
• 2.4.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Nghiên cứu sự lưu hành virus gây bệnh tai xanh ở lợn tại 4 huyện, thành phố của tỉnh Tuyên Quang
• 3.1.1. Xác định sự lưu hành virus gây bệnh tai xanh ở lợn tại 4 huyện, thành phố của tỉnh Tuyên Quang
• 3.1.2. Xác định sự lưu hành virus gây bệnh tai xanh ở lợn theo lứa tuổi
• 3.1.3. Xác định sự lưu hành virus gây bệnh tai xanh theo mùa vụ
• 3.2. Ứng dụng kỹ thuật GPS và GIS xây dựng bản đồ dịch tễ sự lưu hành virus PRRS ở tỉnh Tuyên Quang
• 3.3. Nghiên cứu và đề xuất biện pháp phòng chống hiệu quả bệnh tai xanh trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang
• 3.4. Phân lập một số vi khuẩn thường gây viêm phổi kế phát trong bệnh tai xanh (vi khuẩn A. suis) ở phổi và cuống họng của lợn nuôi tại Tuyên Quang
• 3.5. Xác định một số đặc tính sinh vật, hóa học của các chủng vi khuẩn A. suis phân lập được
• 3.6. Kết quả xác định serotype của các chủng vi khuẩn A. suis phân lập được
• 3.7. Kết quả xác định độc lực các chủng vi khuẩn A. suis phân lập được
• 3.8. Kết quả xác định khả năng mẫn cảm với kháng sinh của các chủng vi khuẩn A. suis phân lập được
• 3.9. Kết quả sử dụng phác đồ cho lợn mắc bệnh viêm phổi tại Tuyên Quang
• 3.10. Đề xuất các biện pháp phòng bệnh tai xanh cho lợn tại Tuyên Quang
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Nghiên cứu về virus tai xanh ở lợn là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh ngành chăn nuôi Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ. Bệnh hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản (PRRS) đã gây ra nhiều thiệt hại cho ngành chăn nuôi, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng lợn. Tại tỉnh Tuyên Quang, mặc dù chưa có dịch bệnh tai xanh xảy ra, nhưng nguy cơ lây nhiễm từ các tỉnh lân cận là rất cao. Việc nghiên cứu sự lưu hành của virus tai xanh và ứng dụng công nghệ GPS và GIS để xây dựng bản đồ dịch tễ là cần thiết nhằm phát hiện sớm và phòng chống dịch bệnh hiệu quả. Theo thống kê, từ năm 2007 đến 2013, dịch bệnh đã bùng phát mạnh mẽ ở nhiều tỉnh, cho thấy sự cần thiết của việc giám sát và phòng chống dịch bệnh này.

II. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu này là xác định sự lưu hành của virus tai xanh ở lợn tại tỉnh Tuyên Quang. Nghiên cứu sẽ ứng dụng công nghệ GPS và GIS để xây dựng bản đồ dịch tễ cho bệnh tai xanh, từ đó đề xuất các biện pháp phòng chống hiệu quả. Việc xác định sự lưu hành của virus tai xanh không chỉ giúp nâng cao nhận thức về bệnh mà còn cung cấp thông tin quan trọng cho các hộ chăn nuôi trong việc quản lý và phòng ngừa dịch bệnh. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở khoa học cho các biện pháp phòng chống dịch bệnh, góp phần bảo vệ sức khỏe đàn lợn và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

III. Ứng dụng GPS và GIS trong nghiên cứu

Việc ứng dụng công nghệ GPS và GIS trong nghiên cứu sự lưu hành của virus tai xanh mang lại nhiều lợi ích. Công nghệ GPS giúp xác định vị trí chính xác của các ổ dịch, trong khi GIS cho phép phân tích và trực quan hóa dữ liệu dịch tễ học. Bằng cách xây dựng bản đồ dịch tễ, các nhà nghiên cứu có thể theo dõi sự lây lan của virus tai xanh và xác định các khu vực có nguy cơ cao. Điều này không chỉ giúp các cơ quan chức năng có kế hoạch phòng chống dịch bệnh hiệu quả mà còn hỗ trợ người chăn nuôi trong việc quản lý đàn lợn. Sự kết hợp giữa GPS và GIS là một bước tiến quan trọng trong việc quản lý dịch bệnh ở lợn.

IV. Đề xuất biện pháp phòng chống

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số biện pháp phòng chống bệnh tai xanh cho lợn được đề xuất. Đầu tiên, cần tăng cường công tác giám sát và phát hiện sớm các trường hợp nhiễm virus tai xanh. Thứ hai, việc tiêm phòng vaccine cho lợn là rất quan trọng để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm. Ngoài ra, cần có các chương trình tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người chăn nuôi về bệnh tai xanh và các biện pháp phòng chống. Cuối cùng, việc phối hợp giữa các cơ quan chức năng và người chăn nuôi trong công tác phòng chống dịch bệnh là rất cần thiết để đảm bảo an toàn cho đàn lợn và phát triển bền vững ngành chăn nuôi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bệnh tai xanh ở lợn, hay còn gọi là hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản ở lợn (PRRS), là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam và nhiều quốc gia trên thế giới. Từ năm 2007 đến 2013, dịch bệnh này đã bùng phát mạnh mẽ tại nhiều tỉnh, thành phố, đặc biệt ở khu vực miền Bắc Việt Nam. Tỉnh Tuyên Quang, với tổng đàn lợn khoảng 529 nghìn con

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản (PRRS) ở lợn Trong những năm gần đây, một trong những bệnh được nhắc đến nhiều là bệnh tai xanh - hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản ở lợn (Porcine Reproductive and Respiratory Syndrome - PRRS). Bệnh xuất hiện lần đầu tiên ở Bắc Mỹ vào đầu những năm 1980, sau đó bệnh xuất hiện ở Châu Âu, Châu Á. Bệnh được xác định là do một loại virus thuộc họ Arteriviridae, có khả năng xâm nhiễm vào đại thực bào và mô bào (Bùi Quang Anh và Nguyễn Văn Long (2007) [2].

Thông thường thì đại thực bào sẽ tiêu diệt tất cả vi khuẩn, virus khi chúng xâm nhập vào cơ thể. Song virus PRRS có khả năng nhân lên trong đại thực bào, sau đó phá huỷ và giết chết đại thực bào (tới 40%). Đại thực bào bị giết sẽ làm giảm chức năng của hệ thống bảo vệ cơ thể và làm tăng nguy cơ bị nhiễm các bệnh kế phát. Điều này có thể thấy rõ ở những đàn lợn vỗ béo hoặc chuẩn bị giết thịt, ở chúng có sự tăng đột biến về tỷ lệ viêm phổi, gây nhiều thiệt hại cho người chăn nuôi.

Khi mắc PRRS lợn nái thường có biểu hiện sốt, kém ăn, thở khó, sảy thai. Bệnh ở lợn nái chửa kỳ cuối làm tăng số lượng con chết khi đẻ hoặc vẹo chân, yếu và tử vong ở lợn con. Ở lợn nuôi thịt, triệu chứng hô hấp thường nặng, thường kết hợp với các bệnh khác (Thành Thuận, 2002) [39]. Khi có ổ dịch cấp tính xảy ra, tổng đàn bị giảm 5 - 20%, lợn nái đẻ giảm từ 1 - 3,8 lợn con/nái/năm, thiệt hại khoảng 100 - 155 USD/nái/năm (Hoàng Văn Năm, 2002) [25].

Thể mãn tính của PRRS làm cho lợn thịt chậm lớn, tăng chi phí thuốc để điều trị các bệnh kế phát. Một số đặc điểm của virus PRRS 1. Hình thái và cấu trúc của virus PRRS Hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản ở lợn do virus thuộc họ Arteriviridae, giống Nidovirales. Virus PRRS có cấu trúc ARN mạch đơn, có đường kính 40 - 70 nm, có vỏ bọc, kích thước genome dài 14,5 kb mã hoá cho việc tái tạo virus (Jeong-Ki Kim và cs, 2005) [57].

Chuỗi hệ gen đầy đủ của virus PRRS được xác lập vào năm 1993, nó có kích thước khoảng 15,1 đến 15,5 kb và chứa ít nhất 8 khoang đọc mở (ORFs) để mã hóa 20 protein đã định sẵn của virus. Tuy nhiên chỉ có 3 khung ORFs n 4 có ý nghĩa quan trọng trong định danh virus, đó là ORFs 7,6 và 5 quy định tổng hợp các protein tương ứng: nucleocapsid (N) 15-kDa, matrix (M) 19-kDa và glycoproteins envelope (protein GP5) 25-kDa. Đây là những protein cấu trúc quan trọng nhất, chúng chiếm 90 - 95% lượng protein cấu trúc của virus (Kwang Soo Lyoo, 2015) [61]. Virus có 8 cấu trúc đọc mật mã (ORFs) đã được xác định chức năng.

Đó là: ORF 1a và 1b được báo trước để lập mã ARN polymerase bởi vì các yếu tố của chuỗi được bảo quản trong ARN polymerase như của các ARN virus tương tự. ORF 2 đến 6 được báo trước để lập mã các protein kết hợp với màng của virus. ORF 7 được báo trước để lập mã các protein vỏ nhân. Trong các tế bào bị nhiễm virus PRRS, virus sinh ra 6 mARN.

Tất cả 6 mARN chứa trình tự sắp xếp chung nhận được từ đầu 5' của hệ ARN trong gen và tất cả chúng đều có đuôi 3' polyA. Muelenberg kết luận rằng dựa trên chuỗi nucleotit, tổ chức hệ gen, cách nhân lên của virus thì có thể xếp chúng vào nhóm virus động mạch (arterivirus) mới. Trong đó ORF1a và ORF1b nằm ở đầu 5 'của gen và mã hóa các protein với hoạt động enzyme nhân và polymerase.